unsur seni

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Unsur seni

Cikgu Azidah

Ketua Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

GARISAN SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
• RUPA
• BENTUK Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
• JALINAN
• RUANG UNSUR
• WARNA SENI

Garisan. SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
Garisan merupakan cantuman titik-titik
yang bersambungan atau yang Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
mempunyai jarak tertentu.
Garisan memainkan peranan yang amat
penting dalam menwujudkan rupa,
bentuk, jalinan, pergerakan, ton dan
corak.
Garisan juga memainkan peranan yang
penting dalam menunjukkan seseorang
perasaan dalam sesebuah karya.

Garisan terdapat pada: SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

BENDA BUATAN MANUSIA Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

BENDA ALAM

Garisan pada tali, bakul Garisan pada batu,
anyaman, kain tenunan, haiwan dan tumbuhan
bangunan, tayar kereta, seperti akar tumbuhan,
corak fabrik, jala, penapis
tali, urat-urat daun,
dan sebagainya ombak di lautan, titis-titis
hujan, kulit haiwan dan
tumbuhan, batu marmar,
kulit kayu dan sebagainya

MAKNA DALAM SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
GARISAN
Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

Garisan melintang Garisan berpancar Garisan beralun
(tenang) (tumpuan cahaya) (lembut dan mengalir)

Garisan kasar Garisan bergerigi Garisan berserabut
(gagah atau kuat) (kesakitan) (masalah atau
bercelaru)

FUNGSI GARISAN SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

MENGHASILKAN MENGHASILKAN
JALINAN MOTIF PADA
REKA CORAK
MENGHASILKAN
PELBAGAI ASAS MENIMBULKAN
CORAK GARISAN RUPA

GRID

MENIMBULKAN MEWUJUDKAN MEWUJUDKAN
ILUSI CAHAYA RUANG TON
DAN BAYANG
MENIMBULKAN
BENTUK

GARISAN MENIMBULKAN SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
KESAN PENEGASAN
Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
Kualiti garisan dapat menimbulkan
kesan penegasan yang baik dalam GARISAN MENENTUKAN NILAI
karya yang dihasilkan. Garisan yang CERAH & GELAP
digunakan mampu menimbulkan
kesan yang pelbagai. Kepelbagaian Kesan garisan yang menggunakan teknik
garisan memberi kualiti yang berbeza
untuk menghasilkan kesan penegasan silang pangkah (Cross-Hatching) dapat
dalam sesuatu karya. menimbulkan kesan nilai cerah dan gelap
dalam sesebuah karya. Kualiti garisan halus
dan tebal juga dapat menimbulkan kesan

nilai cerah dalam karya.

karya Judy Pfaff bertajuk Che Cosa a Acqua
(1992)

The Old Home

GARISAN MEMBENTUK SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
OBJEK
Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
Seorang pelukis dapat membentuk
objek yang dilukis menggunakan GARISAN MEWUJUDKAN
garisan. Contohnya lukisan kartun dan TON
komik. Pelukis berjaya membentuk
karakter dengan hanya menggunakan Garisan yang halus menimbulkan ton
garisan. Garisan mempunyai banyak yang cerah manakala garisan yang tebal
fungsi dalam penghasilan sesuatu akan menimbulkan ton yang gelap.
karya. Garisan yang jarang-jarang menimbulkan
ton yang cerah manakala garisan yang
rapat-rapat menimbulkan ton yang
gelap.
Garisan yang halus akan menimbulkan
ilusi ruang yang jauh manakala garisan
yang tebal akan menampakkan ruang
yang hadapan.

Kartun LAT

Garisan mewujudkan ton.

GARISAN MENIMBULKAN BENTUK SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Bentuk mempunyai keluasan, Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
ketinggian, jisim dan lebih
daripada satu permukaan GARISAN MENIMBULKAN RUPA

Rupa ialah hasil daripada pertemuan
hujung garisan dengan permulaannya.
Rupa boleh dihasilkan daripada garisan,
warna dan jalinan.

Rupa Organik

Garisan Rupa Geometri
menunjukkan
ruang

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

RUPA HASIL KAWASAN BERSIFAT DUA
PERTEMUAN RATA YANG DIMENSI SERTA
DILINGKARI
TITIK GARISAN TIDAK
HUJUNG MEMPUNYAI
DENGAN LUAR JISIM, TON
TITIK MULA WARNA DAN

JALINAN

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

JENIS –JENIS RUPA

RUPA GEOMETRI RUPA ORGANIK

MEMPUNYAI SUDUT SEMPADAN YANG BEBAS

SEMPADAN YANG TETAP TIDAK BERSUDUT

BIASA DIGUNAKAN SEBAGAI SIMBOL CONTOH: RUPA DAUN, BUAH, BATU
DAN LOGO
CONTOH: SEGI TIGA, SEGI EMPAT,
PIRAMID, BULAT

RUPA DALAM AKTIVITI MENCORAK SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

❑ Rupa dalam aktiviti mencorak, merupakan susunan rupa yang Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
berulang-ulang dengan jarak dan kedudukan tertentu.

❑ Rupa akan menghasilkan kesan corak daripada perlawanan rupa
positif dengan rupa negatif

Jenis-jenis Susunan dalam contoh ulangan rupa yang
Mencorak dapat mencipta corak

1. susunan selang-seli
2. Susunan turun separa
3. Susunan batu-bata
4. Susunan orgee
5. susunan cerminan
6. Susunan sisik ikan

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

❑Rupa boleh diolah menjadi lambang atau simbol kepada

sesebuah syarikat, persatuan dan pertubuhan.
❑Rupa juga boleh menjadi jenama kepada sesuatu barangan.

RUPA DAN LAMBANG / LOGO

Logo simbol Jenis logo huruf
Lambang yang daripada rupa
dihasilkan daripada mata
rupa bunga dan daun

Rupa dan Muka Taip SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

❑ Muka taip ialah jenis-jenis rupa berbentuk huruf. Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
❑ Rupa muka taip boleh menghasilkan pelbagai gaya.
❑ Rupa muka taip boleh terdiri daripada muka taip

serif ( berekor ) dan san serif( tidak berekor ).

karya yang contoh-contoh rekaan
Berasaskan rupa muka taip
rupa muka taip

MEMPUNYAI KELUASAN, MEMPUNYAI SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
KETINGGIAN, JISIM DAN KESAN CAHAYA &
LEBIH DARIPADA SATU Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
BAYANG
PERMUKAAN (3D) BENTUK

GARISAN, JALINAN, JENIS- JENIS BENTUK
RUPA, RUANG DAN BENTUK ILUSI

WARNA BOLEH BENTUK
MENGHASILKAN KONKRIT

BENTUK

JENIS- JENIS BENTUK SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
BENTUK ILUSI
Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
BENTUK YANG DIHASILKAN
MELALUI KEMAHIRAN BENTUK OBJEK YANG DILIHAT
PENGGUNAAN UNSUR- DAN DIHASILKAN MELALUI
LUKISAN, CATAN, FOTOGRAFI,
UNSUR SENI SEPERTI WARNA, CETAKAN ATAUPERMUKAAN
GARISAN DAN LAIN-LAIN
RATA (2D)

TIDAK DAPAT DISENTUH KARYA 2D YANG DAPAT
TETAPI HANYA DAPAT MENCIPTA BENTUK,
DINIKMATI MELALUI PENGGUNAAN KESAN
DERIA PENGLIHATAN CAHAYA DAN BAYANG
MERUPAKAN FAKTOR

TERPENTING

JENIS- JENIS BENTUK SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
BENTUK KONKRIT
Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
BENTUK
SEBENAR YANG DAPAT DIRASA,
DISENTUH DAN
BERSIFAT 3D DILIHAT DARIPADA
PELBAGAI SUDUT

CONTOH BENDA NYATA DAN
BERBENTUK KONKRIT WUJUD DI
IALAH SEPERTI BATU, DEPAN MATA

KAYU, MEJA DAN
SEBAGAINYA

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

JALINAN

Kesan yang Jalinan pada benda Setiap objek
terdapat pada buatan manusia yang berjalinan,

permukaan dan benda ciptaan mempunyai
sesuatu benda Tuhan memberi fungsi dan nilai-

kesan tampak yang nilai yang
berbeza. tersendiri

JENIS-JENIS SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
JALINAN
Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
Merupakan kesan permukaan
yang dapat dilihat dan dirasa JALINAN
melalui sentuhan seperti, SENTUH
permukaan batu, kulit kayu,
kulit kerang

Jalinan sentuh dapat
dipindahkan ke permukaan
dua dimensi melalui
beberapa teknik seperti
capan, cetakan, gosokan dan
sebagainya

JALINAN TAMPAK SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

Merupakan kesan jalinan
yang hanya dapat dilihat
tetapi tidak dapat dirasa
melalui sentuhan

Seperti, sayap rama-rama,
kulit tembikai, kertas
pembalut hadiah, kertas
dinding, corak tekstil dan
sebagainya

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

Sebagai Jalinan pada
Penyamaran - sesumpah
seperti sesumpah,
serangga, harimau Menahan Geseran -
dan kuda belang tayar kereta, tapak

kasut

Tapak kasut

FUNGSI JALINAN Corak

Sebagai hiasan - corak Pengaliran air
pakaian, corak kertas dan udara

dinding

Jala ikan

Lukisan dan catan SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
Menggunakan pen,
pensel warna, pensel Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
atau cat dapat
menghasilkan kesan CONTOH
ilusi jalinan PENGHASILAN

KARYA
BERJALINAN

TAMPAK

Ikat dan celup
Menggunakan kaedah pengasingan warna dengan
menggunakan cara mengikat bahagian-bahagian kain
yang tidak ingin diwarnakan. Selesai mengikat dengan
getah atau tali rafia, kain hendaklah dicelup ke dalam
pewarna atau dye mengikut warna yang dikehendaki

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

Tenunan KAEDAH
Jalinan menggunakan PENGHASILAN
benang atau tali dapat KARYA BERJALINAN
mewujudkan kesan
SENTUH
jalinan sentuh
Sulaman
Semua jenis sulaman temasuk
sulaman silang pangkah, tekat,
quilting dan sebagainya mencipta

kesan jalinan sentuh

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

RUANG

Ruang ialah kawasan kosong di
sekeliling objek, jarak antara dua objek,

atau rongga dalam sesuatu objek

Ruang sebenar yang terdapat RUANG
pada bentuk-bentuk konkrit NYATA

Ruang yang hanya dapat dilihat RUANG
dalam seni tampak seperti lukisan, TAMPAK
catan dan cetakan (bukan sebenar)

A. RUANG FIZIKAL ATAU SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
RUANG NYATA
Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
Ruang Terbuka
Ruang Tertutup
Kawasan tepi pantai
• Ruang bagi kawasan yang
sempit seperti di dalam
bilik atau di dalam
sesebuah bangunan.

Di dalam sebuah bangunan

• Ruang bagi kawasan
lapang seperti padang,
taman bunga, pantai dan

lain-lain

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

Ruang Rata Ruang Cetek Ruang Dalam B. RUANG ILUSI
ATAU MAYA
• Jarak antara • Jarak antara • Jarak antara
objek adalah objek yang objek yang
tidak ketara digambarkan digambarkan
atau rata adalah adalah ketara
berdekatan atau berjauhan
• Biasanya
diwujudkan • Ruang dalam
menggunakan melibatkan
perbezaan ruang perspektif
warna

Kapal kertas
(Dzulkifli Buyong)
1965

RUANG SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
PERSPEKTIF
Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

❑ Perubahan saiz, jarak dan warna objek alam akan berlaku
apabila objek tersebut dilihat pada jarak jauh.

❑ Dalam konteks seni, proses tersebut dinamakan perspektif.
❑ Perubahan nilai ton warna kanan mewujudkan ruang

kedalaman atau kecetekan sesuatu ruang mengikut
kententuan pelukis.
❑ Dalam karya 2 dimensi, garisan grid digunakan untuk
menimbulkan ruang dan ilusi 3 dimensi melalui 3 cara

a. Perspektif 1 titik lenyap
b. Perspektif 2 titik lenyap
c. Perspektif 3 titik lenyap

Panduan menghasilkan Panduan menghasilkan SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
lukisan perspektif 1 titik lukisan perspektif 2
titik lenyap Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
lenyap
Mempunyai 2 titik Panduan
Perspektif 1 titik lenyap disebelah kanan dan menghasilkan lukisan
berpunca daripada satu
kiri lukisan dan perspektif 3 titik
arah (fokus) jauh dan memfokuskan ke arah lenyap
menghilang. Objek akan bahagian tengah yang
menjadi besar apabila Biasanya digunakan
menjadi bahagian semasa menghasilkan
hampir dengan kita. terdekat atau paling
lukisan bangunan-
hadapan. bangunan yang tinggi

PENGENALAN WARNA SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

Tuhan telah Istilah-istilah ini merujuk Roda warna adalah
menjadikan alam ini kepada kumpulan atau gambaran visual warna
penuh dengan warna
jenis warna ditetapkan mengikut
warni yang boleh hubungan warna antara
dinikmati oleh manusia
watu sama lain
Manusia boleh membina
imej dirinya dengan Bermula dengan posisi roda
warna, warna asas
penampilan warna yang
tepat dan sebuai mempunyai jarak yang
sama daripada satu sama
mengikit situasi tertentu
lain, kemudian tercipta
warna sekunder dan tertier

JENIS-JENIS WARNA SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

WARNA ASAS• Merah• Hijau • iaitu
WARNA SEKUNDER(Biru + Kuning), campuran
• Biru warna asas
WARNA TERTIER• Jinggadengan warna
• Kuning (Kuning + sekunder
Merah)
• tidak boleh
dihasilkan • Ungu (Merah+
dengan Biru)
campuran
warna lain

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

warna warna yang hanya satu GUBAHAN
bersebelahan bertentangan warna yang WARNA
dalam roda dalam roda warna mempunyai
warna (warna (menimbulkan pelbagai ton
sekeluarga, kesan segar, kaya, (daripada
selesa dan kontra, getaran dan terang kepada
seimbang) pergerakan) gelap)

WARNA HARMONI WARNA PENGGENAP WARNA SEWARNA

WARNA SEJUK SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

WARNA PANAS

SUHU
WARNA

warna antara hijau warna antara warna merah
hingga ungu pada roda ungu hingga kuning hijau
warna (menimbulkan
pada roda warna
kesan sejuk, sedih, (menimbulkan kesan
damai dan tenang) bertenaga, garang, harapan,
perang, meriah dsb)

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

warna harmoni pada gubahan warna organisasi warna
rekaan bunga yang penggenap pada hiasan harmoni dalam rekaan

bersuhu panas yang sejuk

warna penggenap gubahan sewarna di
gabungan jingga dan persekitaran
biru pada bunga dan

langit

gubahan sewarna
pada getaran air

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

HARMONI

KESATUAN KONTRA

KEPELBAGAIAN PRINSIP PENEGASAN
REKAAN

IRAMA & IMBANGAN
PERGERAKAN

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

HARMONI

Dalam istilah Dalam istilah Harmoni Harmoni
bahasa seni harmoni wujud dalam tidak akan
harmoni merupakan penggunaan wujud jika
hasil ulangan garisan dan ada unsur-
membawa dan rentak unsur yang
maksud warna bercanggah
aman dan unsur seni
damai yang sesuai

dan
seimbang

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

Harmoni boleh wujud
dengan menggunakan imej

yang mempunyai kesan:

❖Perulangan
❖Keseragaman
❖Keseimbangan
❖Kesepaduan
❖Bersesuaian
❖Tiada percanggahan

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

Harmoni dari segi garisan Harmoni dari segi bentuk

HARMONI DARI SEGI
RUPA

Harmoni dalam alam persekitaran Harmoni dalam susunan corak

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

PENEGASAN

Penegasan Fungsi dihasilkan
wujud apabila penegasan melalui
ialah untuk penggunaan
terdapat menarik unsur seni
sesuatu unsur perhatian, yang kontra
memberi atau asingkan
yang fokus, dan objek yang
menonjol, mengelakkan hendak
kontra atau kebosanan ditegaskan
ganjil dalam

sesuatu
gubahan

Mona Lisa SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
(Leonardo da
Vinci) Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

Imej figura manusia Papan tanda
pada karya sebagai yang

imej dominan menggunakan
warna kontra

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

IMBANGAN

IMBANGAN SIMETRI Jenis Imbangan tidak simetri

unsur seni yang sama antara kiri dan unsur seni tidak sama di kedua-
kanan atau atas dan bawah (garisan dua bahagian tetapi mempunyai

‘axis’ dilukis di tengah-tengah ciri-ciri yang menimbulkan
pembahagian tersebut) kesan keseimbangan

Maksud kesamaan dan
kesepadanan dari segi
berat, tarikan dan tumpuan

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

IMBANGAN
SEMETRI

IMBANGAN
TIDAK

SEMETRI

Mona Lisa
(Leonardo da Vinci)

Fungsi irama dan Pergerakan SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
pergerakan ialah dapat dilihat
untuk memberi melalui kesan Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan
kesan lebih hidup
angin, air, IRAMA
dan realistic ombak atau DAN
terhadap sesuatu
taufan PERGERAKAN
gubahan
Pergerakan ialah
keadaan yang
bergetar,
bergoyang,
berayun,
berpancar,
bersinar-sinar

The Starry Night Painting by SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN
Vincent van Gogh
Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

The Scream – Edvard Munch

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

KEPELBAGAIAN

Kepelbagaian wujud hasil Kepelbagaian dapat
penggunaan pelbagai gaya, memberi gaya, variasi,
nilai, dan idea yang berbeza tenaga, dan daya tarikan
dalam sesuatu gubahan
dalam sesuatu gubahan

Bedroom in Ariez Kepelbagaian dapat
Vincent van Gogh dihasilkan melalui
penggunaan unsur seni
seperti garisan, rupa dan
warna yang pelbagai
dalam sesuatu gubahan

SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

KESATUAN

Kesatuan tema Kesatuan Kesatuan Kesatuan tema jenis
bermaksud dapat objek dan warna
satu tema
atau satu idea menimbulkan
bagi semua suasana yang
unsur dalam
sesuatu tenteram,
gubahan teratur dan

selesa

kesatuan warna,objek, dan rupa

RUJUKAN SEKOLAH KEBANGSAAN AMPANGAN

Panitia Pendidikan Seni SK Ampangan

Chee, K. (2017). Pendidikan Seni Visual. In K. Chee, Pendidikan Seni
Visual . Selangor: Penerbitan Pelangi Sdn.Bhd.

Marhanim A. Razak, M. S. (2018). Seni Visual. In M. S. Marhanim A.
Razak, Seni Visual (p. 408). Selangor: Oxford Fajar Sdn. Bhd.
Razak, M. A. (n.d.).Rosliana Binti Roslee, S. F. (2012, May 9). Yuen,
K. S. (2014, November 23).

http://kohsy.blogspot.com/2014/11/elemen-prinsip-rekaan-dan-
unsur-seni.html
http://liaekingee.blogspot.com/2012/05/asas-seni-reka.html
http://nurulizatulafzanariffam.weebly.com/blog-
pendidikan/pendidikan-seni-visual-tingkatan-4-5