บันทึกผลหลังการสอน สรุปผลการเรียนการสอน นักเรียนจำนวน........................คน ผ่านจุดประสงค์การเรียนรู้...............คน คิดเป็นร้อยละ................................. ไม่ผ่านจุดประสงค์............................คน คิดเป็นร้อยละ................................. ได้แก่ 1............................................................................................................................................................ 2. ........................................................................................................................................................ 3. ......................................................................................................................................................... นักเรียนที่มีความสามารถพิเศษได้แก่ 1. ........................................................................................................................................................... 2. .......................................................................................................................................................... 2. นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจ ( K) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ….………………………………………………………………………………………………………………………..………… 3. นักเรียนมีความรู้เกิดทักษะ (P) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. นักเรียนมีเจตคติ ค่านิยม คุณธรรมจริยธรรม (A) ……………………………………………………………………….…………………………………………………………………………… …………………………………………………………………….……………………………………………………………….. ปัญหา/อุปสรรค /แนวทางแก้ไข ............................................................................................................................. ......................................................... ..................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................................................... ............................................................................................................................. ......................................... ข้อเสนอแนะ ...................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................................... ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ................................................................. (นางวิไลพร ประเสริฐสิทธิ์) ตำแหน่ง ครูวิทยฐานะชำนาญการพิเศษ
ความเห็นของหัวหน้าสถานศึกษา/ผู้ที่ได้รับมอบหมาย ได้ตรวจแผนการจัดการเรียนรู้ของ...................................................................แล้วมีความคิดเห็น ดังนี้ 1. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง 2. การจัดกิจกรรมได้นำเอากระบวนการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ยังไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป 3. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ นำไปใช้ได้จริง ควรปรับปรุงก่อนนำไปใช้ 4. ข้อเสนอแนะอื่นๆ ................................................................................................................ ...................................................................... ............................................................................................................................. ......................................... ................................................................................................................................................ ...................................... ...................................................................................................................................................................... ลงชื่อ.................................................................. (นางสาวกุลชญา ศรีสุวรรณ) ตำแหน่ง หน้ากลุ่มงานวิชาการโรงเรียนสักงามวิทยา
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7 1.ผลการเรียนรู้ 1. อธิบายโครงสร้างและการทำงานของหัวใจและหลอดเลือดในมนุษย์ 2. สังเกตและอธิบายโครงสร้างหัวใจของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม ทิศทางการไหลของเลือดผ่านหัวใจของ มนุษย์ และเขียนแผนผังสรุปการหมุนเวียนเลือดของมนุษย์ได้ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้สู่ตัวชี้วัด 1. อธิบายโครงสร้างและการทำงานของหัวใจได้ (K) 2. อธิบายทิศทางการไหลของเลือดผ่านหัวใจของมนุษย์ได้ (K) 3. เขียนแผนผังสรุปการหมุนเวียนเลือดของมนุษย์ได้ (P) 4. วัดอัตราการเต้นของหัวใจหรือชีพจรได้อย่างถูกต้อง (P) 5. ใช้เครื่องมือผ่าตัดในกิจกรรมได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย (P) 6. สนใจใฝ่รู้ในการศึกษา (A) 3. สาระสำคัญ หัวใจ (Heart) เป็นอวัยวะที่ประกอบด้วยกล้ามเนื้อหัวใจ (Cardiac muscle) อยู่บริเวณช่องอกค่อนไป ทางด้านซ้าย ถูกห่อหุ้มด้วยถุงเยื่อหุ้มหัวใจ (Pericardium) ซึ่งภายในถุงจะมีของเหลวบรรจุอยู่เล็กน้อย ทำ หน้าที่หล่อลื่นระหว่างถุงหุ้มหัวใจและหัวใจเพื่อป้องกันการเสียดสีขณะหัวใจบีบตัว 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1.ความสามารถในการสื่อสาร 2.ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการสังเกต 2) ทักษะการสำรวจค้นหา 3) ทักษะการทดลอง 4) ทักษะการตีความหมายและการลงข้อสรุป 3.ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5. คุณลักษณะอันพึงประสงค์(A) คุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ฯ รายวิชา ชีววิทยา 4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 /1 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 ระบบหายใจ เรื่อง หัวใจ เวลา 5 ชั่วโมง ผู้สอน นางวิไลพร ประเสริฐสิทธิ์ โรงเรียนสักงามวิทยา
2. ครูตรวจสอบผลจากแผ่นพับนำเสนอ เรื่อง อันตรายจากบุหรี่ 6. จุดเน้นสู่การพัฒนาคุณภาพผู้เรียน 6.1 ความสามารถและทักษะ (ม.ต้น) มีความสามารถในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง มีความสามารถในการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ มีทักษะการคิดชั้นสูง ทักษะชีวิต ทักษะการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ตามช่วงวัย 6.8 ความสามารถและทักษะ (ม.ปลาย) มีความสามารถในการแสวงหาความรู้เพื่อการแก้ปัญหา มีความสามารถในการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ มีความสามารถในการใช้ภาษาต่างประเทศ (ภาษาอังกฤษ) มีทักษะการคิดชั้นสูง ทักษะชีวิต ทักษะการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ตามช่วงวัย 7. สาระการเรียนรู้สู่การบูรณาการ การเรียนรู้สู่ ASEAN หลักเศรษฐกิจพอเพียง ค่านิยม 12 ประการ กลุ่มสาระการเรียนรู้................................................................................................... อื่น ๆ (ระบุ)............................................................................................................ 8. ชิ้นงานหรือภาระงาน (หลักฐาน /ร่องรอยแสดงความรู้) แผนผังการหมุนเวียนเลือดผ่านหัวใจ วีดิทัศน์ เรื่อง โครงสร้างหัวใจ ใบงานที่ เรื่อง หัวใจและการหมุนเวียนเลือดผ่านหัวใจ 9. การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) 1. ครูนำเข้าสู่บนเรียนโดยการทดสอบความรู้เดิมของนักเรียน แล้วถามคำถามนักเรียน โดยมีแนวคำถามดังนี้ • สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมมีหัวใจกี่ห้อง (แนวตอบ: สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมมีหัวใจ 4 ห้อง ได้แก่ ห้องบน 2 ห้องและห้องล่าง 2 ห้อง) • การหมุนเวียนเลือดของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมมีลักษณะอย่างไร (แนวตอบ: เลือดที่มีแก๊สออกซิเจนต่ำจากส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เข้าสู่หัวใจห้องบนขวาและผ่านลงห้อง ล่างขวา แล้วถูกส่งไปแลกเปลี่ยนแก๊สที่ปอด กลายเป็นเลือดที่มีแก๊สออกซิเจนสูง กลับเข้าสู่หัวใจห้องบน ซ้ายและผ่านลงห้องล่างซ้าย แล้วส่งไปแลกเปลี่ยนแก๊สยังเซลล์ต่าง ๆ ทั่วร่างกาย กลายเป็นเลือดที่มีแก๊ส ออกซิเจนต่ำ กลับเข้าสู่หัวใจห้องบนขวาอีกครั้ง)
ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) 1.ครูอธิบายให้นักเรียนฟังว่า “มนุษย์เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม มีหัวใจ 4 ห้อง ได้แก่ ห้องบน 2 ห้อง และ ห้องล่าง 2 ห้อง ระหว่างหัวใจห้องบนและห้องล่าง และระหว่างห้วใจห้องล่างกับหลอดเลือดมีลิ้นกั้นหัวใจ” 2. ครูให้นักเรียนศึกษาโครงสร้างของหัวใจ จากหนังสือเรียนชีววิทยา ม.5 เล่ม4 จากนั้นครูนำวีดิทัศน์ เรื่อง โครงสร้างหัวใจ 3. ครูให้นักเรียนศึกษาการหมุนเวียนเลือดผ่านหัวใจ ซึ่งสามารถศึกษาได้จาก สื่อ เรื่อง การหมุนเวียนเลือด ผ่านหัวใจ จากหนังสือเรียนชีววิทยา ม.5 เล่ม 4 หรืออาจนำวีดิทัศน์หัวข้อ เรื่อง การหมุนเวียนเลือดผ่าน หัวใจ 4. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน ร่วมกันเขียนแผนผังการหมุนเวียนเลือดผ่านหัวใจเพื่อนำเสนอหน้า ชั้นเรียนในชั่วโมงต่อไป ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) 5. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอแผนผังการหมุนเวียนเลือดผ่านหัวใจ 6. ครูตั้งคำถามเพื่อทดสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยมีแนวคำถามดังนี้ • หัวใจมีโครงสร้างภายในอย่างไร (แนวตอบ: หัวใจมนุษย์ประกอบด้วย 4 ห้อง ได้แก่ ห้องบน 2 ห้อง และห้องล่าง 2 ห้อง โดยมีลิ้นกั้น ระหว่างหัวใจห้องบนและห้องล่าง ได้แก่ ลิ้นไตรคัสปิด (Tricuspid valve) กั้นระหว่างหัวใจห้องบนขวากับ ห้องล่างขวา ลิ้นไบคัส (Bicuspid valve) ปิดกั้นระหว่างหัวใจห้องบนซ้ายกับห้องล่างซ้าย และลิ้นกั้นหัวใจ ห้องล่างกับหลอดเลือด ได้แก่ ลิ้นเอออร์ติกเซมิลูนาร์(Aortic semilunar valve) กั้นระหว่างหัวใจห้องล่าง ซ้ายกับหลอดเลือดเอออร์ตา (Aorta) และลิ้นพัลโมนารีเซมิลูนาร์(Pulmonary semilunar valve) กั้น ระหว่างหัวใจห้องล่างขวากับหลอดเลือดพัลโมนารีอาร์เตอรี(Pulmonary artery)) • ลิ้นไตรคัสปิด (Tricuspid valve) และลิ้นไบคัสปิด (Bicuspid valve) มีลักษณะแตกต่างกัน อย่างไร (แนวตอบ: ลิ้นไตรคัสปิด (Tricuspid valve) มีลักษณะเป็นแผ่น 3 ชิ้น ประกบกัน แต่ลิ้นไบคัส (Bicuspid valve) ปิดมีลักษณะเป็นแผ่น 2 ชิ้น ประกบกัน) • เลือดมีกระบวนการหมุนเวียนผ่านหัวใจอย่างไร (แนวตอบ: เลือดที่มีแก๊สออกซิเจนต่ำจากส่วนต่าง ๆ ของร่างกายเข้าสู่หัวใจห้องบนขวาและไหลผ่านลิ้น ไตรคัสปิด (Tricuspid valve) ลงสู่ห้องล่างขวา แล้วไหลผ่านลิ้นพัลโมนารีเซมิลูนาร์ (Pulmonary semilunar valve) เข้าสู่หลอดเลือดพัลโมนารีอาร์เตอรี(Pulmonary artery) เพื่อไปแลกเปลี่ยนแก๊สที่ ปอด กลายเป็นเลือดที่มีแก๊สออกซิเจนสูงกลับเข้าสู่หัวใจห้องบนซ้ายและไหลผ่านลิ้นไบคัสปิด (Bicuspid valve) ลงสู่ห้องล่างซ้าย แล้วไหลผ่านลิ้นเอออร์ติกเซมิลูนาร์(Aortic semilunar valve)เช้าสู่หลอดเลือด เอออร์ตา (Aorta) เพื่อไปยังแลกเปลี่ยนแก๊สที่เซลล์ต่าง ๆ ของร่างกาย) 7. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับโครงสร้างของหัวใจ โดยมีประเด็นดังนี้ “หัวใจประกอบด้วย 4 ห้อง ได้แก่ ห้องบน 2 ห้อง และห้องล่าง 2 ห้อง โดยจะมีลิ้นกั้นระหว่างหัวใจห้องบนและห้องล่าง กับหัวใจห้อง ล่างกับหลอดเลือด ได้แก่ ลิ้นไตรคัสปิด (Tricuspid valve) กั้นหัวใจห้องบนขวากับห้องล่างขวา ลิ้นไบคัส ปิด (Bicuspid valve) กั้นหัวใจห้องบนซ้ายกับห้องล่างซ้าย ลิ้นเอออร์ติกเซมิลุนาร์(Aortic semilunar ขั้นสอน ชั่วโมงที่ 2
valve) กั้นหัวใจห้องล่างซ้ายกับหลอดเลือดเอออร์ตา (Aorta) และลิ้นพัลโมนารีเซมิลูนาร์ (Pulmonary semilunar valve) กั้นหัวใจห้องล่างขวากับหลอดเลือดพัลโมนารีอาร์เตอรี (Pulmonary artery)” 8. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับการหมุนเวียนเลือดผ่านหัวใจ ซึ่งเลือดที่มีแก๊สออกซิเจนต่ำจะเข้าสู่ หัวใจห้องบนขวาและไหลผ่านลิ้นไตรคัสปิด (Tricuspid valve) ลงสู่ห้องล่างขวา แล้วไหลผ่านลิ้นพัลโมนารี เซมิลูนาร์ (Pulmonary semilunar valve) เข้าสู่หลอดเลือดพัลโมนารีอาร์เตอรี(Pulmonary artery) เพื่อไปแลกเปลี่ยนแก๊สที่ปอด กลายเป็นเลือดที่มีแก๊สออกซิเจนสูงกลับเข้าสู่หัวใจห้องบนซ้ายและไหลผ่าน ลิ้นไบคัสปิด (Bicuspid valve) ลงสู่ห้องล่างซ้าย แล้วไหลผ่านลิ้นเอออร์ติกเซ-มิลูนาร์ (Aortic semilunar valve) เข้าสู่หลอดเลือดเอออร์ตา (Aorta) เพื่อไปยังแลกเปลี่ยนแก๊สที่ส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย 9. ครูให้นักเรียนทำใบงานที่ เรื่อง หัวใจและการหมุนเวียนเลือดผ่านหัวใจ ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) 10. ครูทบทวนความรู้จากชั่วโมงที่แล้วให้นักเรียนทราบ 11. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน ทำกิจกรรม การศึกษาหัวใจของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม เพื่อศึกษา โครงสร้างหัวใจของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมและการไหลของเลือดผ่านลิ้นหัวใจ จากหนังสือเรียนชีววิทยา ม.5 เล่ม 4 โดยมีรายละเอียดของกิจกรรมดังนี้ - สมาชิกคนที่ 1 : ทำหน้าที่เตรียมวัสดุอุปกรณ์การศึกษาหัวใจของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม - สมาชิกคนที่ 2 : ทำหน้าที่อ่านวิธีการทำกิจกรรม และนำมาอธิบายให้สมาชิกภายในกลุ่มฟัง - สมาชิกคนที่ 3 : ทำหน้าที่บันทึกผลการทำกิจกรรม - สมาชิกคนที่ 4-5 : ทำหน้าที่นำเสนอผลที่ได้จากการทำกิจกรรม ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) 12. ครูสุ่มเลือกนักเรียนอย่างน้อย 5 กลุ่ม ออกมานำเสนอผลการทำกิจกรรม การศึกษาหัวใจสัตว์เลี้ยงลูก ด้วย น้ำนม 13. ครูตั้งคำถามเพื่อทดสอบความเข้าใจจากการทำกิจกรรมการศึกษาหัวใจสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม โดยมี แนว คำถามดังนี้ • หลอดเลือดที่อยู่บริเวณผิวของหัวใจทำหน้าที่อะไร (แนวตอบ: นำเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ) • ความหนาของผนังห้องหัวใจทั้ง 4 ห้อง แตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร (แนวตอบ: หัวใจห้องล่างมีกล้ามเนื้อหนากว่าหัวใจห้องบน และหัวใจห้องล่างซ้ายมีกล้ามเนื้อหัวใจที่หนา กว่าห้องล่างขวา แสดงว่า หัวใจห้องล่างซ้ายต้องบีบตัวแรงมากเพื่อนำเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ส่วนหัวใจห้องล่างขวาบีบตัวนำเลือดไปฟอกที่ปอดเท่านั้น ส่วนหัวใจห้องบนทั้ง 2 ห้อง มีผนังบางกว่า เนื่องจากทำหน้าที่รับเลือดแล้วส่งไปยังห้องล่างเท่านั้น) • ลิ้นหัวใจที่กั้นระหว่างห้องบนและห้องล่างมีลักษณะอย่างไร ลักษณะดังกล่าวบอกทิศทางการไหลของเลือด อย่างไร และช่วยในการทำงานของหัวใจอย่างไร (แนวตอบ: ลิ้นที่กั้นหัวใจห้องบนขวาและห้องล่างขวา คือ ลิ้นไตรคัสปิด (Tricuspid valve) เป็นเยื่อบาง ๆ 3 ชิ้น ลิ้นไตรคัสปิดจะเปิดเมื่อหัวใจห้องบนขวามีความดันสูงกว่าหัวใจห้องล่างขวา เลือดจึงไหลจากห้องบน ลงสู่ห้องล่าง และเมื่อหัวใจห้องบนขวามีความดันต่ำกว่าหัวใจห้องล่างขวา ลิ้นไตรคัสปิดจะปิด ส่วนลิ้นที่กั้น หัวใจห้องบนซ้ายกับห้องล่างซ้าย คือ ลิ้นไบคัสปิด (Bicuspid valve) ซึ่งเป็นเยื่อบาง ๆ 2 ชิ้น โดยลิ้นไบคัส ชั่วโมงที่ 3
ปิดจะเปิดเมื่อหัวใจห้องบนซ้ายมีความดันสูงกว่าหัวใจห้องล่างซ้าย เลือดจึงไหลจากห้องบนลงสู่ห้องล่าง และเมื่อหัวใจห้องบนซ้ายมีความดันต่ำกว่าหัวใจห้องล่างซ้าย ลิ้นไบคัสปิดจะปิด) • ลิ้นหัวใจที่โคนหลอดเลือดมีลักษณะอย่างไร ลักษณะดังกล่าวบอกทิศทางการไหลขอเลือดอย่างไร (แนวตอบ: ลิ้นเอออร์ติกเซมิลูนาร์ (Aortic semilunar valve) เป็นลิ้นที่กั้นระหว่างหัวใจห้องล้างซ้ายกับ หลอดเลือดเอออร์ตา (Aorta) ซึ่งจะเปิดเมื่อความดันในหัวใจห้องล่างซ้ายสูงกว่าหลอดเลือดเอออร์-ตา และ จะปิดเมื่อความดันในหลอดเลือดเออร์ตาสูงกว่าหัวใจห้องล่างซ้าย เลือดจึงไหลจากหัวใจห้องล่างซ้ายไปตาม หลอดเลือดเอออร์ตาและไม่ไหลย้อนกลับ ส่วนลิ้นพัลโมนารีอาร์เตอรี(Pulmonary artery) เป็นลิ้นที่กั้น ระหว่างหัวใจห้องล่างขวากับหลอดเลือดพัลโมนารีอาร์เตอรี ซึ่งจะเปิดเมื่อความดันในหัวใจห้องล่างขวาสูง กว่าหลอดเลือดพัลโมนารีอาร์เตอรี และจะปิดเมื่อความดันในหลอดเลือดพัลโมนารีอาร์เตอรีสูงกว่าหัวใจ ห้องล่างขวา เลือดจึงไหลจาหัวใจห้องล่างขวาไปตามหลอดเลือดพัลโมนารีอาร์เตอรีและไม่ไหลย้อนกลับ) 14. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายกิจกรรม การศึกษาหัวใจของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม โดยมีประเด็นดังนี้ “โครงสร้างของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมมีลักษณะคล้ายกับหัวใจของมนุษย์ ประกอบด้วยหัวใจห้องบน 2 ห้อง และห้องล่าง 2 ห้อง ผนังห้องหัวใจทั้ง 4 ห้อง มีความหนาแตกต่างกัน ซึ่งสัมพันธ์กับการบีบตัวของ กล้ามเนื้อหัวใจเพื่อส่งเลือดไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย นอกจากนั้น ระหว่างหัวใจห้องบนกับห้องล่างและ ระหว่างห้องล่างกับหลอดเลือดมีลิ้นป้องกันการไหลย้อนกลับของเลือด” ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) 15. ครูทบทวนความรู้จากชั่วโมงที่แล้วให้นักเรียนทราบพอสังเขป 16. ครูอธิบายให้นักเรียนฟังว่า “กล้ามเนื้อหัวใจมีการหดและคลายตัวอย่างเป็นจังหวะ เรียกว่า ชีพจร ซึ่งใน 1 นาที หัวใจมีการเต้นอย่างเป็นจังหวะประมาณ 60-100 ครั้ง” 17. ครูให้นักเรียนศึกษาการเต้นของหัวใจ จากหนังสือเรียนชีววิทยา ม.5 เล่ม 4 18. ครูอธิบายให้นักเรียนฟังว่า “ในขณะที่กล้ามเนื้อหัวใจทำงานจะเกิดคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ซึ่งสามารถนำมาใช้ใน การตรวจสอบการเต้นของหัวใจและการวินิจฉัยโรคได้” 19. ครูให้นักเรียนศึกษาคลื่นไฟฟ้าหัวใจ จากหนังสือเรียนชีววิทยา ม.5 เล่ม 4 20. ครูอธิบายให้นักเรียนฟังว่า “ในขณะที่หัวใจสูบฉีดเลือดจะทำให้เลือดมีแรงดันไปกระทบผนังหลอดเลือด ทำ ให้เกิดความดันเลือด ซึ่งความดันเลือดของแต่ละคนจะแตกต่างกัน ตามอายุ เพศ อาหารที่รับประทาน โรค บางชนิด โดยค่าความดันเลือดสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการวินิจฉัยโรคบางชนิดได้” 21. ครูให้นักเรียนศึกษาความดันเลือด จากหนังสือเรียนชีววิทยา ม.5 เล่ม 2 ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) 22. ครูให้นักเรียนทดลองวัดชีพจรของตนเอง แล้วสอบถามนักเรียนว่า • ค่าความดันเลือดของนักเรียนอยู่ในช่วงปกติหรือไม่ (ถ้าไม่อยู่ในช่วงปกติ ให้ร่วมกันวิเคราะห์ถึงสาเหตุ ของ ความผิดปกติ) (แนวตอบ: คำตอบขึ้นอยู่กับการวัดชีพจรของนักเรียน ซึ่งปกติควรอยู่ในช่วง 60-100 ครั้ง/นาที แต่หากมี ค่าที่ต่ำหรือสูงกว่าค่านี้ อาจเกิดจากสาเหตุต่าง ๆ ได้แก่ ความแข็งแรงของร่างกาย กิจกรรมที่ทำ อารมณ์ การใช้ยารักษาโรคบางชนิด) 23. ครูตั้งคำถามเพื่อทดสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยมีแนวคำถามดังนี้ • ชีพจรหมายความว่าอย่างไร ชั่วโมงที่ 4
(แนวตอบ: อัตราการเต้นของหัวใจที่เกิดจากการหดและคลายตัวของกล้ามเนื้อหัวใจอย่างเป็นจังหวะ ซึ่งคน ปกติมีชีพจรอยู่ที่ 60-100 ครั้ง/นาที และคงที่สม่ำเสมอ) • ชีพจรสามารถวัดได้ที่บริเวณใดของร่างกาย (แนวตอบ: หลอดเลือดแดงบริเวณข้อมือ ข้อพับแขน ขาหนีบ ขมับ คอ ) • การวัดความดันเลือดมักวัดที่บริเวณใด เพราะเหตุใด (แนวตอบ: การวัดความดันเลือดวัดที่หลอดเลือดแดงบริเวณต้นแขน เนื่องจากเป็นหลอดเลือดที่อยู่ใกล้ หัวใจ ซึ่งจะได้ค่าใกล้เคียงกับความดันเลือดในหัวใจมากที่สุด) • หากวัดความดันเลือดได้ 140/90 มิลลิเมตรปรอท หมายความว่าอย่างไร (แนวตอบ: ความดันเลือดขณะหัวใจบีบตัวเท่ากับ 140 มิลลิเมตรปรอท และความดันเลือดขณะหัวใจคลาย ตัวเท่ากับ 90 มิลลิเมตรปรอท ซึ่งค่าดังกล่าวมีค่าสูงกว่าความดันเลือดของคนปกติหรือมีความดันเลือดสูง) 24. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับการเต้นของหัวใจ ซึ่งเกิดจากการหดและคล้ายตัวของกล้ามเนื้อ หัวใจอย่างเป็นจังหวะ โดยปกติมีอัตราการเต้นของหัวใจที่ 60-100 ครั้ง/นาที คลื่นไฟฟ้าหัวใจเป็นการนำ สัญญาณไฟฟ้าในหัวใจ ซึ่งนำมาใช้ในการตรวจสอบการเต้นของหัวใจและการวินิจฉัยโรค ความดันเลือดเป็น แรงดันเลือดที่กระทบผนังหลอดเลือดขณะหัวใจสูบฉีดเลือด ซึ่งการวัดความดันเลือดจะวัดออกมา 2 ค่า ได้แก่ ความดันซิสโทลิก (Systolic pressure) เป็นความดันขณะหัวใจบีบตัว และความดันไดแอสโทลิก (Diastolic pressure) เป็นความดันขณะหัวใจคลายตัว ค่าความดันเลือดของคนปกติจะอยู่ที่ 120/80 มิลลิเมตรปรอท และอาจเปลี่ยนแปลงตามเพศ อายุ อารมณ์ พันธุกรรม อาหาร โรคบางชนิด และสารบาง ชนิด ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) 25. ครูทบทวนความรู้จากชั่วโมงที่แล้วให้นักเรียนทราบพอสังเขป 26. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5 คน ทำกิจกรรม การวัดอัตราการเต้นของหัวใจ เพื่อเปรียบเทียบอัตราการ เต้นของหัวใจในขณะทำกิจกรรมต่าง ๆ จากหนังสือเรียนชีวิทยา ม.5 เล่ม 4 โดยมีรายละเอียดของกิจกรรม ดังนี้ - สมาชิกคนที่ 1 : ทำหน้าที่เตรียมวัสดุอุปกรณ์การวัดอัตราการเต้นของหัวใจ - สมาชิกคนที่ 2 : ทำหน้าที่อ่านวิธีการทำกิจกรรม และนำมาอธิบายให้สมาชิกภายในกลุ่มฟัง - สมาชิกคนที่ 3 : ทำหน้าที่บันทึกผลการทำกิจกรรม - สมาชิกคนที่ 4-5 : ทำหน้าที่นำเสนอผลที่ได้จากการทำกิจกรรม ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) 27. ครูสุ่มเลือกนักเรียนอย่างน้อย 5 กลุ่ม ออกมานำเสนอผลการทำกิจกรรม การวัดอัตราการเต้นของหัวใจ 28. ครูถามคำถามนักเรียน เช่น • ปัจจัยใดบ้างที่เกี่ยวข้องกับอัตราการเต้นของหัวใจ (แนวตอบ: เพศ อายุ อาหารที่รับประทาน กิจกรรมที่ทำ โรคบางชนิด) • เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น ส่งผลต่ออัตราการเต้นของหัวใจอย่างไร (แนวตอบ: เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น อัตราการเต้นของหัวใจจะเพิ่มขึ้น) • การออกกำลังกายทำให้อัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้นได้อย่างไร (แนวตอบ: การออกกำลังกายทำให้หัวใจต้องบีบตัวเพื่อส่งเลือดที่มีแก๊สออกซิเจนสูงไปเลี้ยงเซลล์ต่าง ๆ ของร่างกายให้เพียงพอกับความต้องการจึงมีอัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้น) ชั่วโมงที่ 5
29. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายกิจกรรม อัตราการของหัวใจ ซึ่งอัตราการเต้นของหัวใจจะเร็วหรือช้า ขึ้นอยู่ กับกิจกรรมที่ทำ เช่น การออกกำลังกายทำให้อัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้น นอกจากนั้นยังมีปัจจัยต่าง ๆ เช่น อายุ เพศ ความเครียด ยาที่รับประทาน ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Expand) 30. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 7-10 คน ศึกษา เรื่อง อัตราการเต้นของหัวใจของเพศหญิงและเพศชาย ในช่วงวัยต่าง ๆ ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเลือกกลุ่มตัวอย่างที่เป็นเพศหญิงและเพศชายในช่วงวัยต่าง ๆ เพศละ 5 คน เพื่อ ศึกษาอัตราการเต้นของหัวใจของเพศหญิงและเพศชายในช่วงวัยต่าง ๆ พร้อมทั้งกำหนดตัวแปรต้น ตัวแปร ตาม และตัวแปรควบคุม แล้วนำผลการศึกษามาจัดทำเป็นรูปเล่มรายงาน 31. ครูให้นักเรียนทำแบบฝึกหัดชีววิทยา ม.5 เล่ม 4 ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 1.ครูทดสอบความเข้าใจของนักเรียนโดนการถามตอบ โดยมีแนวคำถามดังนี้ • คนที่มีอายุเพิ่มมากขึ้นมีแนวโน้มของค่าความดันเลือดเป็นอย่างไร (แนวตอบ: คนที่มีอายุเพิ่มมากขึ้นมีแนวโน้มที่มีความดันเลือดสูงขึ้น เนื่องจากผนังหลอดเลือดมีความ ยืดหยุ่นน้อยลง) • เพศหญิงและเพศชายมีความดันเลือดเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร (แนวตอบ: ค่าความดันเลือดขณะหัวใจคลายตัวหรือค่าความดันไดแอสโทลิก (Diastolic pressure) ของ เพศหญิงและเพศชายมีค่าใกล้เคียงกัน แต่ค่าความดันเลือดขณะหัวใจบีบตัวตัว หรือค่าความดันซิสโทลิก (Systolic pressure) ของเพศหญิงและเพศชายแตกต่างกันในบางช่วงอายุ ซึ่งในวัยหนุ่มสาว เพศชายมี ความดันเลือดสูงกว่าเพศหญิง แต่ช่วงอายุ 45 ปีขึ้นไป เพศหญิงจะมีความดันเลือดสูงกว่าเพศชาย) • ปัจจัยใดบ้างที่มีผลต่อความดันเลือดและมีผลอย่างไร (แนวตอบ: ปัจจัยที่มีผลต่อความดันเลือด ได้แก่ - อายุ ผู้สูงอายุจะมีความดันเลือดเพิ่มขึ้น เนื่องจากผนังหลอดเลือดมีความยืดหยุ่นน้อยลง - เพศ โดยปกติเพศชายมีความดันเลือดสูงกว่าเพศหญิง - อารมณ์ โดยพบว่า ขณะที่มีความเครียด ความดันเลือดสูงกว่าปกติ แต่เมื่อหายเครียดความดันเลือด จะกลับมาสู่ภาวะปกติอีกครั้ง - พันธุกรรม ผู้ที่มีบิดาหรือมารดาเป็นโรคความดันเลือดสูงมีแนวโน้มมีความดันเลือดสูง - โรคบางชนิด เช่น โรคไตมีผลทำให้ความดันเลือดสูงกว่าปกติ - อาหาร ผู้ที่บริโภคไขมันและเกลือมากจะมีความดันเลือดสูงกว่าคนปกติ - สารบางชนิด เช่น นิโคติน ทาร์ ทำให้มีความดันเลือดสูง) • ปัจจัยใดบ้างที่มีผลต่อการเต้นของหัวใจ (แนวตอบ: เพศ อายุ ความแข็งแรงของร่างกาย กิจกรรมที่ทำ อารมณ์ การใช้ยารักษาโรคบางชนิด) 2.ครูตรวจสอบผลจากรายงาน เรื่อง อัตราการเต้นของหัวใจของเพศหญิงและเพศชายในช่วงวัยต่าง ๆ 3.ครูตรวจสอบผลจากแผนผังและการนำเสนอ เรื่อง การหมุนเวียนเลือดผ่านหัวใจ 4.ครูตรวจสอบผลจากใบงานที่ เรื่อง หัวใจและการหมุนเวียนเลือดผ่านหัวใจ 5.ครูตรวจสอบผลจากกิจกรรม การศึกษาหัวใจของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม 6.ครูตรวจสอบผลจากกิจกรรม การวัดอัตราการเต้นของหัวใจ ขั้นสรุป
7.ครูตรวจสอบผลจากการทำแบบฝึกหัดชีววิทยา ม.5 เล่ม 4 10. สื่อการสอน 1) หนังสือเรียนชีววิทยา ม.5 เล่ม 4 หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 ระบบหายใจ 2) แบบฝึกหัดชีววิทยา ม.5 เล่ม 4 หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 ระบบหายใจ 11. แหล่งเรียนรู้ในหรือนอกสถานที่ 1) ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ 2) อินเทอร์เน็ต 12. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ประเมินระหว่างการจัด กิจกรรมการเรียนรู้ 1) กิจกรรมนำสู่การเรียน - การตอบคำถาม - สังเกตจากการตอบคำถาม และแสดงความคิดเห็น - แบบสังเกตพฤติกรรม รายบุคคล - ร้อยละ 60 ผ่าน เกณฑ์ 2) หัวใจ - ตรวจใบงานที่ - ตรวจแบบฝึกหัด - ตรวจสอบผลกิจกรรม การศึกษาหัวใจของสัตว์ เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม - ตรวจสอบผลกิจกรรม การวัดอัตราการเต้นของ หัวใจ - ประเมินชิ้นงาน - ใบงานที่ - แบบฝึกหัด - แบบประเมินการ ปฏิบัติการ - แบบประเมินชิ้นงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 3) การนำเสนอผลการทำ กิจกรรม - ประเมินการนำเสนอ ผลทำกิจกรรม - แบบประเมินการ นำเสนอ ผลทำกิจกรรม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) พฤติกรรมการ ทำงานรายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 5) พฤติกรรมการ ทำงานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 6) คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย รับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการทำงาน - แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ประเมินระหว่างการจัด กิจกรรมการเรียนรู้ 1) กิจกรรมนำสู่การเรียน - การตอบคำถาม - สังเกตจากการตอบคำถาม และแสดงความคิดเห็น - แบบสังเกตพฤติกรรม รายบุคคล - ร้อยละ 60 ผ่าน เกณฑ์
บันทึกผลหลังการสอน สรุปผลการเรียนการสอน นักเรียนจำนวน........................คน ผ่านจุดประสงค์การเรียนรู้...............คน คิดเป็นร้อยละ................................. ไม่ผ่านจุดประสงค์............................คน คิดเป็นร้อยละ................................. ได้แก่ 1............................................................................................................................................................ 2. ......................................................................................................................... ............................... 3. .......................................................................................................................... ............................... นักเรียนที่มีความสามารถพิเศษได้แก่ 1. ........................................................................................................................................................... 2. ............................................................................................................................. ............................. 2. นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจ ( K) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ….………………………………………………………………………………………………………………………..………… 3. นักเรียนมีความรู้เกิดทักษะ (P) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. นักเรียนมีเจตคติ ค่านิยม คุณธรรมจริยธรรม (A) ……………………………………………………………………….…………………………………………………………………………… …………………………………………………………………….……………………………………………………………….. ปัญหา/อุปสรรค /แนวทางแก้ไข ............................................................................................................................. ......................................................... ............................................................................................................................................................. ........ .......................................................................................................................... ............................................................ ............................................................................................................................. ......................................... ข้อเสนอแนะ ............................................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................. ................. ลงชื่อ................................................................. (นางวิไลพร ประเสริฐสิทธิ์) ตำแหน่ง ครูวิทยฐานะชำนาญการพิเศษ
ความเห็นของหัวหน้าสถานศึกษา/ผู้ที่ได้รับมอบหมาย ได้ตรวจแผนการจัดการเรียนรู้ของ...................................................................แล้วมีความคิดเห็น ดังนี้ 1. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง 2. การจัดกิจกรรมได้นำเอากระบวนการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ยังไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป 3. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ นำไปใช้ได้จริง ควรปรับปรุงก่อนนำไปใช้ 4. ข้อเสนอแนะอื่นๆ ...................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................................... ............................................................................................................................. ......................................................... ...................................................................................................................................................................... ลงชื่อ.................................................................. (นางสาวกุลชญา ศรีสุวรรณ) ตำแหน่ง หน้ากลุ่มงานวิชาการโรงเรียนสักงามวิทยา