นิทานสำหรับเด็กปฐมวัย

นิทานสําหรับเดกปฐมว ็ ัย เร ื่ อง หมูปากับหมาจ ิ้ งจอก วันหน ึ่ งหมาจ ิ้ งจอกเดินมาพบหมูปากําลังลับเข ี้ ยวจึงรองถามวา “พี่ชายลับเข ี้ ยว ทําไม จะขวิดกับใครหรือ” หมูปาตอบวา “เปลา ไมขวิดกบใครดอกน ัองชาย ” หมา จิ้งจอกมีความสงสัย จึงถามวา “เอะ ขณะนี้ฉันก็ไมเห็นศัตรูหนาไหนมาทํารายพ ี่ แลวพ ี่ จะลับเข ี้ยวใหเสียเวลาทําไม” หมูปาจึงช ี้ แจงวา “เราตองเตรียมอาวุธของเราใหพรอมอยู เสมอ ถึงคราวมีศัตรูมา จะไดใชอาวุธปองกันตัวไดทันทวงทีถาจะไปมัวลับเข ี้ยวในเวลา มีภัยเราก็พายแพแกเขาเทานั้น เร ื่ อง สองเกลอเจอหม ี ชายสองคนรักใครกันมาก ชอบเท ี่ ยวด  วยกันกินดวยกัน สัญญาวาจะชวยเหลือกัน ไมทอดท ิ้ งกันเวลาเกิดอันตราย วันหน ึ่ งชายสองคนน ี้ ชวนกันไปในปาแหงหนึ่ง คนท ี่ เดินอยูขางหน  าเหลือบไปเห็ นหมีเขา ก็รีบหนีขึ้นตนไมขางทาง โดยไมบอกเพ ื่ อนของ ตนใหรูวาตนเห็นสัตวราย ฝายคนท ี่ เดินตามหลังไมทันเห ็ นหมีก็เดินไปเรื่ อยๆพอเล ี้ ยว โค งก ็ เห ็ นหมีใหญเดินตรงมาชายผูนั้นจะหลบหนี้ก็ไมพนจึงนอนลงแกล  งทําเป นตาย เพราะเขาเคยไดยินวา หมีเปนสัตวที่ไมกัดกินซากศพ พอหมีเดินมาเห ็ นชายคนนั้นที่นอน อยู ก็ตรงเข  ามาดมเขาพยายามกลั่นหายใจ และทําตัวแข ็ งท ื่อไมกระดุกกระดิกหมีดมตัว ของเขาอยูครูหนึ่ง แล  วก ็ เดินเลยไป ฝายชายท ี่ หนีขึ้นบนตนไม รอจนเห็นวา หมีคงไม หวนกลับมาอีกแลว จึงลงจากต นไม เขาถามเพ ื่ อนของเขาวา “ฉันเห ็ นหมีมันกระซิบที่หู ของแก มันวาอยางไรบ าง” มันบอกวา “ให เลิกคบกับแก”แล  วชายคนนั้นก็เดินจากไป เร ื่ อง ลาปลอมเปนสิงโต ลาตัวหน ึ่ งเดินไปพบหนังสิงโตก็ เกิดความคิดแยบคายมันเอาหนังสิงโตคลุมตัว แล  วก ็ตรงไปหาฝูงแกะที่กําลังหากินอยูกลางทุง พอเข าไปใกลมันก็ทําทาใหนากลัว แลว วิ่งเข าไปจะทําร  ายแกะ แกะคิดวาสิงโตจะกินมัน ก็พากันแตกตื่นวิ่งหนีอยางอลหมาน ลา รูสึกสนุกมาก คิดจะไปหลอกสัตวอื่นตอไป พอมันเห็นฝูงวัวกินหญ  าท ี่ชายปา มันก็เดิน

อยางองอาจไปที่ฝูงวัว วัวเห็นก็รองด วยความตกใจ พากันวิ่งกลับเข  าคอกท ั้ งตัวใหญตัว เล็ก เร ื่ อง พินอคคิโอ กาลคร ั้ งหนึ่ง.....ยังมีชายชราชางแกะไม อยูผูหนึ่ง อาศัยอยูอยางโดดเดี่ยวในบ าน ที่เชิงเขาท  ายหมูบาน เขาใชชีวิตแตเพียงลําพัง บางคร ั้ งเขารูสึกเหงาและว  าเหวเขาจึงได แกะสลักหุนไมขึ้นตัวหนึ่ง ไวเป นเพ ื่อนให คลายเหงา เขารูสึกภูมิใจมากกับผลงานชิ้นนี้ เขาไดตั้งช ื่ อวา “ พินอคคิโอ” ดวยท ี่ เขาคร ่ํ าเครงกับงานมาก ทําให เขาออนเพลียจึงยากจะ พักผอน แตกอนท ี่ เขาจะล  มตัวลงนอน เขาไดพูดกับหุนไมวา “ขาอยากให เจ  ามีชีวิตข ึ้ นมา จริงๆจังเลย จะไดเป นเพ ื่ อนขา” แล  วเขาก ็ หลับไป กลางดึกคืนนั้น... ขณะท ี่ ชายชราหลับ อยู ไดมีนางฟามาปรากฏและใชไมวิเศษแตะที่หุนไม เพ ื่อใหมีชีวิตข ึ้ นมาตามท ี่ ชายชรา ตองการทันใดนั้น.. หุนไม เร ิ่ มเคล ื่อนไหว และมีชีวิตข ึ้ นมาจริงๆ พินอคคิโอ ขอบคุณ นางฟ าที่มีเมตตาใหเขามีชีวิต แตกอนจากไป นางฟาไดกําชับพินอคคิโอวา “เจ  าจะต  อง เป นเด ็ กดีเช ื่อฟงผูใหญถาเจ าไมทําตามคําพูดน ี้ เจ  าจะต องเสียใจ” รุงเชา... เม ื่ อชายชราตื่น ขึ้น และพบวาหุนไมมีชีวิตจริงๆ เขารูสึกต ื่ นเต  นและดีใจมากที่ความฝนของเขาเป นจริง ชายชราจัดแจงแตงตัวใหพินอคคิโอ พร  อมหาหนังสือมาใหหัดเขียนอาน เพราะพินอคคิ โอ มีชีวิตเหมือนคนท ั่วไปตองศึกษาหาความรูพินอคคิโอเดินออกจากบ  านด  วยความยิ้ม แยม แจมใส ที่จะไดไปโรงเรียน ระหวางทางท ี่ จะถึงโรงเรียน พินอคคิโอพบหมาปาเจา เลห และแมวจอมข ี้โกง ทั้ง 2 เห ็ นหุนไมมีชีวิต จึงไดใช กลอุบายจะจับไปขายใหคระ ละครสัตว ทั้ง 2 ออกอุบายวา ที่นั่นมีแตความสนุกสนานเพลิดเพลิน พินอคคิโอเกิด คล  อยตามท ิ้ งหนังสือเดนตามแมวและหมาปาไปทันทีเม ื่ อเจ าของคณะละครสัตว  เห็นหุน ไมมีชีวิตจึงชอบใจมาก จึงไดให เงินกับแมวและหมาปา เจาของคณะละครสัตว ได นําพินอคคิโอขังไวในกรงเหล็กอยางแนนหนา เพ ื่ อนําออกแสดงในวันพรุงน ี้ “ฮา...ฮา... ฮา...ฉันรวยแนคราวน ี้ ” เจ าของคณะละครสัตวพูดพร  อมกับหัวเราะอยางพอใจพินอคคิ โอรูสึกผิดทหลงเช ี่ ื่อหมาปาเจ  าเลหและไมเช ื่อฟงคําสอนของนางฟา แตนางฟ ายังปราณี ได เนรมิตให กรงเหล ็กหายไป และกลาวกับพินอคคิโอ “นี่คือบทเรียนท ี่ เจ  าจะต  องจดจํา คนพาลนั้นมีแตจะนําเราไปในทางที่ผิด พินอคคิโอใหสัญญาวา “จะไมยอมใหผูใดมา

ชักชวนไปในทางที่ผิด “พินอคคิโอกลับมาอยูกับชายชราตามเดิม และเช ื่อฟงคําส ั่ งสอน ของชายชราตลอดมา เร ื่ อง กบกับหนู หนูเเกตัวหน ึ่ งเดินทางเเรมรอนมาจนถึงลําธารท ี่ชายปา หนูตองการจะข ามไปยัง ฝงตรงข  ามจึงเข าไปหาเจ ากบ ตัวน  อยที่ริมลําธาร เเล  วเอยขอให กบชวยพาข  าม ลําธาร เเล  วเอยขอให กบชวยพาข  ามลําธารด  วย กบน  อยมองหนูเเล วปฏิเสธอยางสุภาพวา " โธ ฉันนะตัวเล ็ กพอๆ กับทาน เเล  วจะพาทานขามไปไดอยางไรกันละจะ " เเตหนูไมยอม กลับอางวาตนเปนสัตวผูอาวุโสกวา ถากบ ไมชวยตนก็จะไปปาวประกาศใหสรรพสตวั  ทั้งหลายรูถึง ความใจดําของกบ เมอถ ืู่กขูเข ็ ญเชนนั้น กบจึงต  องจํายอมให หนูเอาเท  าผูก กับเท  าของตนเเล  วก ็ พาวายข  ามลําธาร เเตวาพอวายไปไดเเคคร ึ่ งทางเทาน ั้ นกบก ็ เริ่มหมด เเรงกอนที่ทั้งคูจะจมน ้ํ าตายเหย ี่ ยวตัวหน ึ่ งก ็โฉบลงมาจิกเอา ทั้งกบเเละหนูไปกิน คติเต ือนใจ : คิดประโยชน จากผูที่ไมสามารถใหไดยอมมีเเตเสียหาย เร ื่ อง กวางปากับพวงองุน กวางปาว ิ่งไปในเพิงองุนเพ ื่ อซอนตัวจากการตามลา ของนายพราน " ขอใหขา ซอนตัวด  วยเถิดนะองุน " กวางปากลาวอยางนอบน  อม องุนก ็ อนุญาต เม ื่ อพรานตาม มาถึงบริเวณน ั้ นเเตไมพบกวางปา ก็จึง วิ่งไปอีกทางหนึ่ง กวางปาเห ็ นวาปลอดภัยเเล  วจึง กัดพวงองุนอยาง เอร ็ ดอรอย " เจ  ากินขาทําไมเพื่ อนเอย " ตัวองุนถามอยางน อยใจ วางปา จึงวา " ถาข าไมกินเจาก็มีคนอ ื่ นมากินเจ  าอยูดีนั่นเเหละ " ขณะที่กัดกินพวงองุนเอง ราน อีกคนหน ึ่ งผนมาเห็นวามีบางส ิ่ งเคล ื่อนไหวอยูใต เพิงองุนจึงเล ็ งธนูยิงใสกวางปาทันที คติเต ือนใจ : คนไมรูบุญคุณคนมักประสพความหายนะ เร ื่ อง กากับนกนางเเอน นกนางเเอนถามกาวา" เจ  าวาขนของขากับขนของเจา ใครจะงามกวากัน " กา มองขนของตนเเล  วตอบวา " ขาวาขนของข  าก ็ สวยดีนะ " นกนางเเอนขยับปกพลางวา " เเตเจ  าดูสิขอนของข  าดูสวยเปนพิเศษในฤดูรอน อยางน ี้ " กาจึงกลาววา " ก็จริงนะเเต ขนของขางามทุกฤดูไมวาฤดูใดมันก็จะดําเชนนี้"

คติเต ือนใจ: ความงามท ี่ คงทนย ั่ งยืน ยอมเป นความงามท ี่ เเท  จริง เร ื่ อง กาบ  ายอ สุนัขจ ิ้ งจอกเห ็ นกามีเน ื้ อช ิ้นโตอยูในปาก จึงเอยวา " เพ ื่ อนกาเอย ตาของเพ ื่ อน ชางงามราวกับตาเหย ี่ ยว ปกก ็เป นเงางามด ั่งปกนกอินทรีขาอยากรูนักวาถา เพ ื่ อนร  อง เพลง เสียงของเพื่อนจะไพเราะเพราะ พร ิ้ งเพียงใด " กาไดฟงคําป อยอก ็ชอบใจรีบอาปาก รองเพลงอวด สุนัขจ ิ้ งจอกทันใดะเมื่ อกาอ าปาก ชิ้นเน ื้ อก ็ ตกลงมาที่พื้น สุนัขจ ิ้ งจอกก็เขา ไปคาบ เน ื้ อเเล  วว ิ่งจากไปทันที คติเต ือนใจ : คนท ี่มาเฝายกยอปอปน ยอมหวังไดประโยชนจากเรา  เร ื่ อง กาหลงฝูง เพราะความไมพอใจในตัวเอง กาตัวหน ึ่ งจึงไปเก็บ ขนของนกยูงท ี่ สลัดท ิ้งไว มา ปกเเซมใสขนของตน จนเต ็ มตัว ดวยหวังจะมีขนหลากสีสันสวยงามอยาง นกยูงบ  าง ขามีขนงามกวาขนดําๆ ของพวกเจา ขาไมอยูกับ พวกเจ  าดีกวา" การังเกียจพวกพ  องของ ตนเเล  วออกจากกลุมเข าไป ปะปนอยูกับฝูงนกยูง พวกนกยูงเห ็ นกาหลงเข  ามาก ็ พากันรุม จิกตีจนขนนกยูง ที่เเซมอยูทั่วตัวน ั้ นหลุดกระจายไป เหลือเเตขนจริงสีดําสนิท กาดําถูก นกยูงขับไลออกจากฝูงคร ั้ นกลับไปหาพวกของตนก ็ไมมีใครคบคาสมาคมด วย คติเต ือนใจ: ถารังเกียจเผาพันธุดั้งเดิมของตนเองก็ยอมจะถูกผูอื่น รังเกียจด  วย เร ื่ อง กาอยากเปนหงส  กานั้นมีขนที่ดําสนิทเเละเป นเงางาม เเตวาพวกกา กลับมิไดพึงพอใจในความ เปนตัวเอง พวกกาเห็นวาหงสนั้นมีขนสีขาวสะอาดบริสุทธิ์ก็พากันนึกอิจฉา เเละ ยากที่ จะมีขนสีขาวเชนนั้นบาง "สงสัยวา คงเป นเพราะหงส  ชอบลงอาบน ้ํ าอยูเสมอ เเละ ก็ยัง พํานักพักอาศัยอยูใกลสระน ้ํ าด  วย" กาตัวหน ึ่ งคาดคะเน กาอีกตัวหน ึ่ งจึงสนับสนุนวา "นั่นนะสิถาพวกเราวายน ้ํ าบอยๆ เเละพักอยูใกลสระน้ํา เราก ็ คงจะขาวเหมือนหงสนะ" เม ื่ อเห็นดีเห ็ นงามด  วยกันเชนนั้นพวกกาก ็ พากันละทิ้ง เทวสถานอันเปนที่พํานักพักอาศัย มาต ั้ งเเตเดิม เเล  วพากันอพยพไปอยูที่ริมสระน้ํา พวกกาชวนกันลงเลนน้ําทุกวันเเละไซ

ขนเปนประจํา อยางหงส  เเตพวกมันก็มิไดมีขนท ี่ ขาวข ึ้ นเเตอยางใด กายังคงมีขนสีดํา สนิทเชนเดิน เเตวามันไมอาจมีความสุข คติเต ือนใจ : การหลงลืมธรรมชาติของตนนั้น เเมวาจะเปลี่ ยนท ี่ อยู เปลี่ ยนสังคม เเตก็ใช วาจะเปลี่ ยน ธรรมชาติดั้งเดิม ของตนได เร ื่ อง ไกฟากับสุนัขจ ิ้ งจอกเจ  าเลห สุนัขจ ิ้ งจอกเจ  าเลหตัวหน ึ่ งเดินผานมาเห ็นไกฟาเกาะอยูบนกิ่งไม สูงข  างทาง อยากจะกินไกฟาเปนยิ่งนักจึงคิดหาอุบายเเล  วเอยขึ้นวา "ไกฟาเอย ทานชางเปนสัตวที่ งดงามนัก ปกของทานมีสีสัน สดใสหลายสีปากก็งดงามไมเหมือนใครอยากรูจังวาถา ทาน หลับตา เเล  วยังจะงามอยูหรือไม" ไกฟาไดฟงคํายกยอก ็ หลงเคลิบเคลิ้ม รีบ ลับตา อวดทันที สุนัขจ ิ้ งจอกก็รีบฉวยโอกาสนั้นกระโดดงับตัวไกฟาไวได เม ื่อไกฟาพลาดทา เเตก็ยังมีสติ จึงเอยขึ้นวา "จิ้งจอกเอย กอนตายข าอยากฟงเสียงอันไพเราะของทาน อีก คร ั้งไดไหม" สุนัขจ ิ้งจอกไดฟงคําป อยอก ็ หลงกล รีบอาปากเหาคําราม ไกฟาจึงรีบบิน หนีจากไปทันที คติเต ือนใจ : คํายกยอปอปนทําให คนหลงเคลิบเคล ิ้มจนไมระวังตนไดเสมอ เร ื่ อง เเกะกับหมาปา หมาปากลาวกับฝูงเเกะวา "การท ี่ เราต องเปนศัตรูคูอาฆาตกันมานานเชนนี้ก็ พราะวาสุนัข ที่เฝ าพวกเจ  าน ั่นเเหละเปนมือท ี่ สามคอยเหาคอยยุใหเราสองฝาย ตองเปน ศัตรูกัน ถาไมมีสุนัขพวกน ี้ เราตางก ็ คงอยูอยางสงบสุข พวกขาไมตองไลกัดเจา เเละพวก เจ  าก ็ไมตองคอยหนีขา เรามาเปนมิตรกันดีกวานะ" หมาปาเจรจาหวานล อมจนพวกฝูง เเกะเห็นดีดวย โดยไมคิดใหรอบคอบเสียกอน ฝูงเเกะก็ตัดสินใจขับไลพวกสุนัข เฝาฝูง เเกะไปเสียหมดหลังจากน ั้นพวกหมาปาก ็ เข าไลจับเเกะกินเปนอาหารได อยางสะดวก และสบาย คติเต ือนใจ : ถาไววางใจคนเคยเปนศัตรูมากวาคนเคยชวยเหลือกัน ก็ยอมไดรับเเตโทษ ภัย

เร ื่ อง คนเล ี้ ยงเเพะ ขณะท ี่พาฝูงเเพะของตนไปหลบพายุในถ้ํา คนเล ี้ ยงเเพะก ็ พบ ฝูงเเพะปาหลบ อยูในถ้ํ าด  วยเชนกัน "ฝูงเเพะปาน ี้เปนฝูงใหญ มีเเพะมากกวาฝูงเเพะของเราหลาย เทานัก เรานาจะเอาเเพะปาฝูงใหญไปเลี้ยงเเทนฝูงเดิมดีกวา" เมื่อคนเลี้ยงเเพะคิดไดดังน ั้ นเเล  วก ็ นําเอาใบไมที่เตรียมมาไวให ฝูงเเพะเดิม ของตนไปใหฝูงเเพะปากินจนหมด คร ั้ นเมื่อ พายุสงบลง ฝูงเเพะปาก็วิ่งออกจากถ ้ํ าเข าปาไป ฝูงเเพะเดิมของตนไปใหฝูงเเพะปากินจน หมด คร ั้ นเม ื่ อพายุสงบลง ฝูงเเพะปาก็วิ่งออกจากถ ้ํ าเข าปาไป ฝูงเเพะเดิมก ็ ตายกันหมด เพราะอดอาหารคนเล ี้ ยงเเพะจึงได เเตนั่งร องไหให เพ ื่ อนบ  านหัวเราะเยาะตอไป คติเต ือนใจ: เเกมิตรใหมจนทอดท ิ้ งมิตรเกาก็จะไมไดใครเลย เร ื่ อง คนกับเงาของลา เจ  าของลาเดินจูงลาออกจากนครเอเธนสชายหนุมคนหนึ่ง จึง เข าไปหาพลาง ถามวา “ขาขอเชาลาของทานได หรือไม" เจ าของลายอมใหชายหนุมเชาลาข ี่ จากเอเธนส  มุงสูอีกเมือง หน ึ่ งอากาศกลางฤดูรอนนั้นยิ่งร  อนจัดในยามเที่ ยง ชายหนุมจึงลงจากหลัง ลามาน ั่ งพักในรมเงาของลา เเตทวา เจ าของลาไมยอมเพราะอ  างวา เขาขอเชาเเตลา มิได เชาเงา ของลาด  วย ชายหนุมผูชายก ็ไมยอม สองคนเเยงกันจะน ั่งในรมเงาของลา จนถึง กับทะเลาะวิวาทเเละตอยตีกันเปนการใหญ คติเต ือนใจ : :ไมใชสติเเละความรอมชอมตอกันยอมเสียประโยชนทั้งสองฝาย เร ื่ อง คนข ี้ เหน ี ยวกับทองคํา ชายคนหน ึ่งเป นคนข ี้ เหนียว เขามักจะเอาสมบัติฝงดิน ไว รอบๆ บานไมยอม นํามาใชจายให เกิดประโยชนตอมาเขากลัววาจะไมปลอดภัยถ าฝงเงินทอง ไว หลาย เเหง เขาจึงขายสมบัติทั้งหมดเเล  วซ ื้ อทองคําเเทงหนึ่ง มาฝงไวที่หลังบ  าน เเล  วหม ั่นไปดูทุกวัน คนใชผูหน ึ่ งสงสัยจึงเเอบตามไปดูที่หลังบ  าน เเล  วก็ขุด เอาทองเเทงไปเสีย ชายข ี้ เหนียว มาพบหลุมที่วางเปลาในวันตอมาก ็ เสียใจร องหมร องไหไปบอกเพื่ อนบ  านคนหนึ่ง เพ ื่ อน

บานจึงเเนะนําประชดประชันวา "ทานก ็ เอาก  อนอิฐใสในหลุมเเล  วคิดวาเป นทองคําสิ เพราะถึงอยางไรทานก ็ไมเอาเอามาใช อยูเเลว" คติเต ือนใจ : ของมีคาถาไมนํามาทําให เกิดประโยชนก็ยอมเปนของไรคา เร ื่ อง คนตัดไมกับเทพารักษ  คนตัดไมนั่งร องไห อยูริมลําธารเพราะทําขวานตกลงไป เทพารักษ  สงสารจึงลง ไปงมเอาขวานทองคํามาให คนตัดไมเป นคนซ ื่ อจึงตอบวาขวานทองน ั้นไมใชของตน คร ั้ นเทพารักษงมเอาขวานเงินมาให เขาก ็ไมรับ เทพารักษจึงงมเอาขวานเหล ็ กธรรมดาๆ มาใหคนตัดไมจึงดีใจ บอกวาเป นขวานของตน เทพารักษชื่นชมในความซื่อตรงของคน ตัดไมจึงมอบ ขวานทองเเละขวานเงินใหเป นของขวัญ คนตัดไมดีใจ กลับบานไปเลาให เพ ื่อนฟง เพ ื่ อนคนน ั้นเปนคนโลภ จึงรีบเข าปาไปตัดไม เเล  วเเกลง ทําขวานตกลงไปในลํา ธารเพ ื่อให เทพารักษ  มาชวยบ  าง เม ื่ อเทพารักษปรากฏกายมาชวยงมเอาขวานทองคํามาให ชายโลภก็รีบตอบรับวานั่นคือขวานของเขา เทพารักษ  กร ิ้ วท ี่ ชายผูนั้นพูดเท ็จเพราะโลภ มากจึงไมยอมให ขวานทองคําเเกเขา ปลอยให เขาน ั่ งร องไห เลียดายขวานเหล็ก ตาม ลําพัง คติเต ือนใจ : ความซ ื่ อยอมนําความเจริญใหไดดีกวาความโลภ เร ื่ อง คนตัดไมกับสุนัขจ ิ้ งจอก คนตัดไมพาสุนัขจ ิ้ งจอกเข าไปซอนที่ขางกระทอม เม ื่ อถูกขอความชวยเหลือ พวกลาสัตวจูงหมาลาเน ื้ อมาถึงก ็ ถามคนตัดไมวาเห็น สุนัขจ ิ้ งจอกหรือไม "ไมเห ็ นเลย เพ ื่ อนเอย" คนตัดไมปฏิเสธเเตก็ชี้นิ้วไปทางข างกระทอม พวกลาสัตว ไมเข าใจสัญญาณ บอกใบนั้นจึงพากัน กลับไป สุนัขจ ิ้ งจอกรออยูอีกสักครูก็ออกมาจากที่ซอนเเล  ววิ่ง ผาน หน  าคนตัดไมไป คนตัดไมจึงร  องข ึ้ นวา "ขาชวยชีวิตเจ าไว เจ าไมขอบคุณเข  าเลยหรือ" "ลิ้นของเจ าไมตรงเหมือนน ิ้ วของเจ าเลยนะจะใหขอบใจไดอยางไร" สุนัขจ ิ้ งจอกกลาว เเล  วก็วิ่งเข าปาไป คติเต ือนใจ : คนไมเชื่อยอมไมมีผูใดนับถือ

เร ื่ อง คนหาปลา ชายหนุมผูหน ึ่ งน ั่งเปาขลุยอยางไพเราะอยูที่ริมเเมน้ําเพ ื่ อหวังจะเรียกปลาขึ้ นมา จากน้ํา เเล วตนจะไดจับเอาไปเป นอาหาร เพลงเเล  วเพลงเลาผานไป ชายหนุมก็ตองโมโห ที่ไมเห ็นปลา สักตัวผุดจากน ้ํ าข ึ้ นมาตามเสียงขลุยอันไพเราะของเขา ดังน ั้ นเขาจึงกลับ บานไปเอาเหมาเหวี่ ยงลงน ้ําไมชาก ็ไดปลาเล็ก ปลาน อยติดรางเเหหลายสิบตัว ชายหนุม คนหาปลาขัดเคืองใจนักจึงบนตําหนิปลาวา "ทีอยางน ี้กระโดดโลดเตนกันใหญ ที่เปา ขลุยใหฟงกลับทํา เงียบเฉย" คติเต ือนใจ: คิดทําการใดควรหาวิธีการหรืออุปกรณที่เหมาะสม กิจการนั้น จึงจะสําเร็จ ผลได เร ื่ อง คนหาปลากับพราน หน ึ่งคนหาปลาเดินสวนกับนายพรานเเละเห็นวานายพรานมีเน ื้ อสัตวมากจึง ถามวา "ทานพรานปาข าขอเอาปลาเเลกกับเน ื้ อสัตวบางได หรือไม" นายพรานเห ็ นคนหา ปลามีปลาหลายตัวก็นึกอยากจะลองกิน เน ื้อปลา วันตอๆ มาคนหาปลากับพรานก็นัดพบ เพ ื่อเเลกเปลี่ ยนอาหารกัน ทุกวัน จนกระท ั่ งวันหน ึ่งคนหาปลาก็ เอยข ึ้ นวา "ทานยัง อยากจะเเลกเน ื้ อกับปลาอยูหรือไม" นายพรานก ็ ตอบวาตนเร ิ่ มเบ ื่อปลาเเละอยากกินเนื้อ ดังเดิมเเลว ทั้งสองจึงตกลงเลิกเเลกเปลี่ ยนอาหารกันอีกตอไป คติเต ือนใจ : คนเรามักอยากลิ้มลองของใหมเเตไมนานก็ตองเห็นคาของของเกา เร ื่ อง คางคกกับสุนัขจ ิ้ งจอก คางคกคุยอวดสุนัขจ ิ้ งจอกวา "เจ  ารูไหมวาขาสามารถรักษาโรคภัยไข เจ็บตางๆ ไดขาเป นหมอเทวดา มียาวิเศษมากมายหลายขนาน เจ  าเช ื่ อข  าเถอะนะ" สุนัขจ ิ้งจอกได ฟงก็หัวเราะเยาะเเล  ววา "ขาก ็ อยากจะเช ื่ อเจ  าหรอกนะถาเจ  ารักษาผิวหนัง ตะปุมตะปา ของเจ าให หายดีไดเสียกอน " คติเต ือนใจ : ผูอื่นยอมเช ื่ อถือผลงาน มากกวาคําโอ อวด

เร ื่ อง คางคาวเล ื อกพวก คางคาวนั้นถือวาตนก็มีปกเหมือนนกเเละก็มีหูเหมือนสัตว อื่นทั่วๆ ไป ดังนั้น เม ื่อนกยกพวกไปตอสูกับสัตวอื่นๆ คางคาวก ็ ขอตัวไมเข  าข างฝายใดโดยทําตัวเป นกลาง เเตเมื่อพวกของนกมีทาทีวาจะชนะ คางคาวก ็ประกาศตัว ไปเข ากับฝายนกตอมาพวกนก จะพลาดทาเสียทีเเกสัตวอื่นๆ คางคาวก ็ ผละ จากนกไปเข าพวกกับสัตวอื่นๆ ตอมานก ตอสูจนใกลจะไดชัย คางคาวก ็ กลับมาอยูขางฝายพวก นกอีก เม ื่ อนกกับสัตวอื่นๆ ทํา สัญญาสงบศึกเเละเปนมิตรตอกัน ทั้งสองตางก็ขับไลคางคาว ไมยอมให เข  าพวกด  วย คางคาวอับอายจึงไปซอนตัวอยูในถ้ํา จะออกจากถ ้ําไปหา อาหาร ในตอนกลางคืน ทา นั้น คติเต ือนใจ: ผูที่ขาดความจริงใจไมมีใครอยากคบหาด วย เร ื่ อง ชายโงกับต นไผ เม ื่ อบิดาตายเเล  วชายผูโงเขลาเบาปญญาก็นั่งมองต นไผที่บิดาปลูกไวรอบๆ สวน พลางคิดวา "ไมเห็นมีประโยชนอะไรเลย  ไมมีดอกไมมีผลให เก ็บไปขาย" คิดดังนั้น ชายโงก็ให คนงานตัดต นไผทิ้งจนหมด หลังจากนั้นสัตวตางๆ เเละคนพเนจรก ็ พากันเขา ออกในสวนอยางสะดวก สบาย สวนผลไมจึงไดรับความเสียหาย ทั้งถูกขโมยผล ทั้งถูก เหยียบย ่ํ าทําลาย ในที่สุดผลไมก็ตายหมดท ั้งสวนเพราะไมมีตนไผที่เป นเสมือนรั้ว รอม รอบ ปองกันภัยอยางเเตกอน คติเต ือนใจ : ของทุกส ิ่ งยอมมีประโยชนในทางที่ เเตกตางกัน เร ื่ อง ชายพเนจรอกตัญู ชายสองคนเดินทางพเนจรไปเรื่ อยๆ เม ื่อพบไมพุมหนึ่ง จึงชวนกันหยุดพัก ใตรมเงาของพุมไม ขณะน ั้นเปนเวลาเที่ยงวันที่เเดดร  อนจัด ชายคนหน ึ่ งเอนตัวลง นอน ใตเงาไม พลางเเหงนมองดูพุมไม เเล  วกลาววา "ไมพุมน ี้ไมมีผลให เรากินเลยนะ" อีกคนก ็ เอยบ  างวาจริงด  วยไมพุมนี้ชางไรประโยชน เสียจรงๆิ " คติเต ือนใจ: คนโงเเละคนชั่วมักเป นคนอกตัญู

เร ื่ อง ชาวนากับเทพารักษ  ชาวนาผูหน ึ่ งน ั่ งร องไหบนบานขอให เทพารักษ  มาชวย "เกวียนติดอยูในหลม ลึกอยางน ี้ ลูกจะทําอยางไรไดทานเทพยดา ผูรักษาปาขอจงมาชวยลูกด  วยเถิด" เทพรักษ  ปรากฏกายตรงหนาชาวนาเเลวกลาววา "ถาอยากยกเกวียนใหพนหลม ก็จะเอาบาของเจา สอดไปใตลอเเล  วออกเเรงยกเกวียนข ึ้ นเทาน ั้ นเอง" คติเต ือนใจ : จงพยายามชวยตัวเองกอนท ี่ จะขอความชวยเหลือจากผูอื่น เร ื่ อง ชาวนากับงูเหา ชาวนาเดินออกจากบานในเชาฤดูหนาววันหนึ่ง ระหวางทางพบงูเหาตัวหนึ่ง นอนตัวเเข ็งใกล ตายอยูบนคันนาดวยความเหน ็ บหนาว ชาวนาเวทนานักจึงก  มลง ระคอง มันขึ้นมาอุมไวในอ อมเเขน เพ ื่อใหมันคลายหนาว เม ื่ องูเหาไดรับความอบอุนก็เร ิ่ มมี กําลังขึ้น มันจึงกัดชาวนา กอนท ี่ จะเล ื้ อยหนีไป ชาวนาทนพิษบาดเเผลไมไหวจึงส ิ้นใจ ตายในไมชา คติเต ือนใจ : ทําคุณกับคนช ั่ วมีเเตจะไดรับความเดือดร  อน เร ื่ อง ชาวนากับสิงโต ชาวนาคนหน ึ่ งเล ี้ ยงเเกะกับเเพะไวหลายสิบตัว วันหนึ่ง มีสิงโตตัวใหญพลัด หลงเข าไปในอาณาบริเวณบ  าน ของชาวนา เขาจึงรีบปดประตูรั้วไว เพ ื่ อมิให สิงโต ออกไป จากบริเวณบ านได เม ื่ อสิงโตถูกขังเชนนั้นก็มิได เดือดเน ื้ อร อนใจนัก เมื่อ มันหิว มันก็จับเเพะกับเเกะกินเป นอาหารอยางอ ิ่ มหนํา สําราญใจ ชาวนาเห ็ นเเพะกับเเกะของตน ถูกจับกินไปหลายตัวจึง รีบ เปดประตูรั้วที่ลอมรอบบานไว เพ ื่อปลอยใหสิงโต กลับ ออกไปเป นอิสระได "โธไมนาเลยเรา" ชาวนาน ั่ งคร ่ํ าครวญเสียดาย เเพะกับ เเกะ ของตน เมียของชาวนาจึงได เเตสมน ้ํ าหนา ที่สามีอยากเเกล  งขังสิงโตไวในบ านดีนัก พุมน ี้ คติเต ือนใจ : อยาเล ี้ ยงสัตวดุรายเเละโจรไวในบานเป  นอันขาด

เร ื่ อง เด็กเลี้ยงเเกะชอบปด วันหน ึ่ งเด ็ กเล ี้ ยงเเกะคิดหาเร ื่ องสนุกๆ เลน จึงเเกล  งร องตะโกน ขึ้นมาวา "ชวยด  วย! หมาปามากินลูกเเกะเเลว ชวยด  วยจา ! " พวกชาวบ  านจึงพากันวิ่งมาชวย พร  อมด  วยอาวุธตางๆ เเตเม ื่ อมาถึงก ็ไมพบหมาปาสักตัว "มันวิ่งไปทางโน นเเล  วละ" เด็ก เล ี้ยงเเกะโปปดเเล วก็เเอบหัวเราะชอบใจภายหลัง ตอจากน ั้ นเด ็ กเล ี้ ยงเเกะก ็ เเกล  งหลอก ให ชาวบ  านว ิ่ งหน  าตื่น เชนเดิมไดอีก ๒- ๓ ครั้ง จนกระท ั่ งวันหน ึ่ งมีหมาปามาไลกินเเกะ จริงๆ คราวน ี้ เด ็ กเล ี้ ยงเเกะ ตะโกนขอความชวยเหลือจนคอเเหบ คอเเหง พวกชาวบ  านก ็ ไมมาเพราะคิดวาเด ็ กหลอก คติเต ือนใจ : คนที่มักโปปดมดเท็จเม ื่ อถึงคราวพูดจริงก ็ ยากท ี่ จะมีใครเชื่อ เร ื่ อง เด ็กโลภ เดกชายคนหน ็ ึ่ งอยากกินลูกเกาลัดมากจึงล  วงมือลงไปในโถ เเล  วกอบลูกเกาลัด จนเต ็ มกํามือเเละไมสามารถเอามือออกจาก ปากโถเเคบๆ ได เด ็ กชายจึงร องไห อยูอยาง นั้นเพราะไมยอมปลอยลกเกาลูัด ออกจากมือ เม ื่ อผูใหญคนหน ึ่ งเดินผานมาเห ็ นเข  าจึงวา "ทําไมไมปลอยลูกเกาลัดในมือเสียกอน ถาล  วงหยิบเกาลัด ทีละลูกเดียว ก็สามารถหยิบ กินได จนอ ิ่ มเหมือนกัน มือก ็ไมติด ปากโถด วย" คติเต ือนใจ : ไดทีละน  อยก็สามารถเก ็บใหเปนมากได เร ื่ อง เด็กซุกซนกับหมาปา เม ื่อปนขึ้นไปนั่ งเลนบนหลังคาบ านได เด ็ กน  อยผูเเสน ซุกซนก็ดีอกดีใจเป นยิ่ง นัก เท ี่ ยวเอาก  อนหินขว  างเเมว ขว างไกเลนเป นที่สําราญใจ คร ั้ นเห ็นหมาปาเดินผานมา เด ็ กซุกซนก็รองตะโกน ทาทายเปนการใหญ "เจาหมาปาหน าโง ใครๆ ก็กลัวเจ  านักหนา เเตขาไมกลัว เเนจริงก ็ มาจับขาสิฮา ฮา ขาเป นเด ็ กตัวเล ็ กๆ เเคนี้เจ  ากลัวรึไง เจ  าหน าโง เอยขานะเกงกวาเจา หลายเทานักถึงไดลอเจ าได" หมาปาสายหน  าอยางระอาพลางวา เจา ลอข าได เพราะหลังคาสูงนั่นตางหากไมใชเพราะวา เจ  าเกงหรอก คติเต ือนใจ : : เเม  จะอยูในสถานการณที่ไดเปรียบ ก็ควรประเมินดูความสามารถ

เร ื่ อง ตนโอกผูยิ่งใหญ ในเย็นวันหนึ่ง มีพายุใหญพัดกระหน่ําจนตนออน ั้ นพากันระเนน เอนลู ไป ตามกระเเสลม ตนโอกใหญเห ็ นเชนนั้นจึงถามตนออวา "ไฉนเจาจึงไมยืนนิ่งต  านเเรงลม เลา" ตนออตอบอยางถอมตนวา "ขาน ั้นเปนตนไม เล ็ กๆ ไมมีเเรงกําลังมากเชนทาน ลม พัดไป ทางไหนก็ตองเอนไปทางนั้น" ตนโอกไดฟงก็หัวเราะดังล ั่ นอยางภาคภูมิใจใน ความ หญของตน เเตทวาคืนนั้น พายุยังคงโหมกระหน่ํ ารุนเเรงจนต นโอ กหักโคน ลง เหลือเเตตนออที่ยังมีชีวิตอยู เเละเม ื่ อพายุสงบลง ตนออก็หยัดยืนตรงไดอีกครั้ง คติเต ือนใจ : รูจักโอนออนยอมหยัดยืนอยูได นานกวาเเข ็ งกระด างตลอดไป เร ื่ อง ตนสนอวดด ี ตนสนมักจะคิดวาตนนั้นมีความสวยงามกวาตนฉําฉา อีกท ั้ งยังมีประโยชน มากกวาด  วย"คนต  องการต นสนอยางเราเพ ื่อไปสรางเปนที่อยูอาศัยเเละขาวของเครื่องใช ตางๆ" ตนสนคุยขมตนฉําฉาที่ยืนอยูใกลๆ กัน "เเตเจ  านะไมเห ็นจะเปนประโยชนตอใคร เลย" "ขารูตัวดีวาข  าน ั้ นต ่ํ าต  อยด  อยคากวาทาน เเตลองดูขางหน  านั่นสิมีคนเอาเล ื่ อยกับ ขวานมาเเลว ทีนี้ทานยังอยากเปนตนสนหรือตนฉําฉาละ" คติเต ือนใจ : ความดีความเดน ยอมเปนโทษเป นภัยเเกตนเอง เร ื่ อง ตั๊กเเตนผูหิวโหย ตั๊กเเตนตัวหน ึ่งไมไดกินอาหารมาหลายวันเเล  วมันเดินโซเซเพราะไร เเรง กระโดดมาจนถึงลานดินใตตนโอกใหญทามกลางลมฤดูหนาว พวกมดกําลังขนเมล็ด ขาวโพดออกจากรังมาตากใหเเหง ตั๊กเเตนจึงเดินไปขอกินเมล ็ ดข าวโพดสัก ๒-๓ เม็ด เพ ื่อประทังชีวิต เเตมดกลับถามวา ทําไมตอน ฤดูรอน ไมหาเสบ ียงอาหารกักตุนไว ตั๊กเเตนก ็ ตอบวาตนร  องเพลงเท ี่ ยวเลนไปตลอดฤดูรอน "ถาเชนนั้น เจ  าก ็ ควรจะเตนรําไป ตลอดฤดูหนาว " มดตอบ เเล  วก ็ ขนเมล ็ ดข าวโพดกลับเข  ารังไปให พวกของตนกิน คติเต ือนใจ : ควรขยันทํามาหากิน เพ ื่อใหมีพอเพียงในยามยาก

เร ื่ อง เท ี ยนเเขงเเสง เม ื่ อเทียนไขถูกจุดใชจนใกลจะหมดเเทงนั้น เเสงของเทียน มักจะย ิ่ งสวาง เรืองรองข ึ้ นกวาเดินหลายเทานัก ดวยเหตุนี้เทียนเเทงหน ึ่ งจึงคุยอวดกับเจ  าของวา "เเสง เทียนของข  าน ั้ นสวางกวาเเสงดาว เเสงจันทร เเละเเม  กระท ั่ งเเสงอาทิตยดวยนะ" ทันใด นั้นเองกระเเสลมก็พัดผานมาวูบหนึ่ง เเล วเเสงเทียนดับ วูบลง เจ  าของจึงจุดเทียนขึ้นใหม เเลวกลาววา "เเสงอาทิตย  เเสงจันทรเเละเเสงดาวน ั้นไมเคยดับ เเละไม ตองมีใครจุดให เเตเทียนอยางเจ  านั้นตองมีคนจุดจึงจะมีเเสง เเละเจาก็มีวันดับมีวันหมดเเสง คติเต ือนใจ : ทําหน  าท ี่ ของตนอยางเจียมตน จึงดูมีคุณคานาไปเปรียบเทียบ เเขงขัน อื่น เร ื่ อง นกกระเร ี ยนกับหมาปา นกกระเรียนเห ็นหมาปานอนดิ้นทุรนทุรายอยางเจ ็บปวดที่กลางปา จึง เข  าเข าไปถามไถอยางเวทนาวา "เจ าเปนอะไรหรือ" "ขากลืนชิ้นเน ื้ อเข าไป กระดูกติดคอ ขา ทําอยางไรก็ไมออก" หมาปาบอกเเล  วก ็ ขอร องใหนกกระเรียนชวยตนด  วย เเล  วตน จะ ให รางวัลอยางงามเปนการตอบเเทน นกกระเรียนจึงย ื่ นคออันยาวเรียวของมันเข าไปใน ปากหมาปา เเละสามารถล วงเอากระดูกออกมาไดสําเร็จ เม ื่ อนกกระเรียนทวงถามถึง รางวัล หมาปาก็คํารามวา "ข าไมงับคอเจาขาดตามก็ดีเเลว ยังจะมาเอาอะไรจากข าอีก เลา" คติเต ือนใจ : ทําดีตอคนเลวยอมไมได ความดีตอบ เร ื่ อง นกยางไดใจ นกยางชอบชวนกันไปจิกกินเมล ็ ดข าวในนาเพราะรูดีวาชาวนาผูนั้นใจดี ไมเคยฆาสัตว  เม ื่ อเห ็ นนกยางลงมาจิกกินเมล ็ ดข  าวทุกๆ วัน ชาวนาก ็ เร ิ่มโมโห จึงยกคัน ธนูขึ้นทําทาจะยิงนกเพ ื่ อขูให นกกลัวเเละหนีไป เเตนกยางเห็นวาชาวนาไมไดขึ้นสายธนู จึงไมกลัว พากันมาจิก กินเมล ็ ดข  าว ที่เพ ิ่ งหวานลงในนาอยางไดใจ วันรุงข ึ้ นชาวนาเห็น

นกยางชวนกันมาอีก จึงข ึ้ นสายธนูเเละ ยิง นกยางตายหลายตัว "เขาเอาจริงเเลว รีบหนี กันเถิดเรา"นกยางตางร  องบอกเพ ื่ อนๆ เเล  วก ็ พากันบินหนีไป ไมมาที่นา เเหงนั้นอีกเลย คติเต ือนใจ : การเอาจริงนากลัวกวาการขมขู เร ื่ อง นกสาวมีลูก เมื่อกกไขไดหลายตัว นกพิราบสาวก็ดีอกดีใจเป นย ิ่ งนัก จึงได คุยอวดกับกา เฒาวา "ฉันมีลูกเพ ิ่ มขึ้นอีกหลายตัวเเล  วละจะ ฉันมีความสุขมาก" กาเฒามองนกพิราบ สาวอยางเวทนาพลางวา "การที่มีลูกเพ ิ่ มอีกหน ึ่ งตัวก ็ เทากับมีภาระเพ ิ่ มอีกอยางหนึ่ง ถามี ลูกเพ ิ่ มอีกห  าตัวก็มีภาระเพ ิ่ มอีกห  าอยาง" คติเต ือนใจ : กชีวิตยอมต องตกเปนด ั่งทาสของสิ่ งท ี่ใหความสุขเเกตน เร ื่ อง นักรบไร ผม นักรบชราผูหน ึ่ งรูสึกอับอายศีรษะอันลานเล ี่ ยนของตน จึงไดไป เสาะหาวิ กผมมาสวมใสวันหน ึ่งเขาออกไปลาสัตวกับเพ ื่ อนๆ นักรบรนเด ุ ียวกัน ขณะท ี่ ควบม าไป นั้นกระเเสลมก็พัดมาทําใหวิกผมปลอมปลิวไปทันที เพ ื่ อนๆ พากันหัวเราะขบขันเมื่อ เห็นศีรษะอันลานเล ี่ยนไรเส นผม ของเขา เเตนักรบชราก็พยายามเอยอยางขบขันเเก  เขิน วา "ผมจริงยังเอาไวไมอยู เเล วจะเอาผมปลอมไวได อยางไร" คติเต ือนใจ : ถายอมรับในสภาพความเปนจริง ก็ไมตองอับอายใคร เร ื่ อง นักดูดาว ชายผูหน ึ่งสนใจในเรื่องของดวงดาวเปนยิ่งนัก เขา ศึกษา โหราศาสตร เเละ เรียนรูเร ื่ องอิทธิพล ของ ดวงดาว จนเเตกฉาน คืนหน ึ่งเขาเฝาสังเกตวิถีการโคจรของ ดวงดาว ตั้งเเตย่ําค ่ํ าจนดึกดื่น เขาเดินเเหงนหน  ามองท องฟ าเพ ื่ อตามดูดาวโคจร ไปเรื่ อยๆ จนกระท ั่ งเดินออกจากถนนเเล  วพลัด ตกลงไปในหนองน้ํา นักดูดาวได เเตตะโกนรองขอ ความชวยเหลือจนเสียง เเหบเสียงเเหงกวาจะมีชาวบ  านผานมาชวยดึงขึ้น จากน้ํา

คติเต ือนใจ : ตองรูวิถีทางเดินของตนใหดีกอนท ี่ จะรูวิถีทางของ สิ่งอื่น เร ื่ อง นางเเมวมีรัก นางเเมววิงวอนขอร  องพระพรหมวา "ขอใหทานเมตตา เสกให หมอมฉัน กลายเป นหญิงสาวด วย เถิดเพคะ หมอมฉันหลงรักชายหนุมผูนั้นเหลือเกิน" พระพรหม เวทนาจึงเสกใหนางเเมวกลายเป นคน "ถาอยากเป นคนก็ตองเปนให ตลอดนะ" พระ พรหมตรัสเเล วก ็ คอยสองทิพยเนตรดูนางเเมวตอไป วันหน ึ่งนางเเมวในรางหญิงสาว กําลังพรอดรักกับชายหนุม อยางหวานชื่น ครั้นมีหนูตัวหน ึ่ งว ิ่ งผานมา หญิงสาวก ็ กระโดด เข  าตะครุบหนูมากินในทันใด พระพรหมจึงทรงสาปให หญิงสาวกลับเป นนาง เเมวดังเดิม คติเต ือนใจ : ยากที่ผูใดจะละทิ้ งสันดานเดิม เร ื่ อง นางสิงห  พวกสัตวตัวเมียนานาชนิดมักมาคุยอวดกันวาตนน ั้ นออกลูก คราวละหลายตัว จึงสามารถมีครอบครัวใหญเเละเเพรขยาย พันธุได รวดเร็ว นางหมาจ ิ้ งจอกเเมลูกออนก ็ คุยอวดบ  างอยางภาคภูมิใจวา "ฉันก็เพ ิ่ งคลอดลูกครอกหนึ่ง ๖ ตัวเชียวนะ" "ฉันก็ไดลูก ๘ ตัวเม ื่ อเร ็ วๆ นี้เอง" นางหมูปาอวดบ  าง เเล  วก็หันไปถามนางสิงโตที่นั่งฟงเงียบๆ "เเล  วเธอละ ออกลูกทีละกี่ตัวจะ" นางสิงหยิ้มน  อบๆ พลางตอบอยางเครงขรึม "ฉันออกลูกที ละตัวเดียวเเตมันเปนลูกสิงโตนะ" คติเต ือนใจ : การมีลูกน  อยเเตมีคุณภาพยอมดีกวามีลูกปริมาณมากๆ เเตไรคุณภาพ เร ื่ อง ปลาโลมากับสิงโต ปลาโลมากับสิงโตไดตกลงเป นเพ ื่ อนรวมเปนรวมตายตอกัน ครั้นวันหนึ่ง สิงโตมีเร ื่ องทะเลาะวิวาทกับควายปาจนถึงขั้นตอสูกัน สิงโตจึงว ิ่ งมาท ี่ ชายหาดเเล  วร  อง วา "โลมาเพื่ อนยาก ถึงคราวที่ทานต  องทําตามสัญญาเเลว ไปชวยข าสูกับควายปาด  วย เถิด" เเตปลาโลมาตองปฏิเสธเพราะไมสามารถขึ้นมาบนบกได เเมวามีน้ําใจอยากจะชวย

มิตรสหายเพียงใดก็ ตาม "โธเอย! ปลาโลมาเพื่ อนทรยศ ไมสมกับเป นเจ  าเเหงทะเลเลย" สิงโตบนวาเพ ื่ อนรวมสาบาน ปลาโลมาจึงวา "ก็เพราะข าเปนใหญในน้ํ านะสิขึ้นบกไป เเล  วข  าก็ทําอะไรไมไดทําไมทานไมเข าใจเลย" คติเต ือนใจ : จะขอใหใครชวยควรดูความถนัด เร ื่ อง ผึ้งขอพระ พระอิศวรตรัสถามผ ึ้ งที่มักจะนําน ้ํ าผ ึ้ งสดๆ เต ็ มรวงมาถวาย อยูเสมอวา "เจา อยากไดพรใด จงขอมา ขาจะให พรเเกเจา""ขาอยากได เหล ็กในพระเจ าขา เม ื่ อตอย เหล ็กในมีพิษใสใครผูนั้นตองตายทันที" คําขอของผ ึ้ งทําให พระอิศวรทรงกร ิ้ วที่ผึ้งคิดทํา รายผูอื่น เเตพระองคก็ทรงจําต องให พรตามที่ลั่นวาจาไว "ไดขาจะให พรเเกเจา เเตคน หรือสัตวที่ถูกเจ  าตอยจะไมตาย ในทันที สวนเจ  าน ั้ นเม ื่อปลอยเหล ็กในเมื่อใดก็ตองตาย เม ื่ อนั้น" คติเต ือนใจ : ผูที่ขอให เทพยดาทําร  ายผูอื่น มักต องไดรับกรรมดวย เร ื่ อง ผูใหญชางสอน เด ็ กน  อยคนหน ึ่ งพลัดตกลงไปในเเมน้ําจึงร องตะโกนขึ้นวา "ชวย ชวย ดวย! วายน ้ําไมเปน ชวยหนูดวย" ขณะนั้นมีผูใหญคนหน ึ่ งเดินผานมาพอดีเม ื่อไดยิน เสียงร  องของเด ็ กจึงไปที่ริมฝ งเเมน้ําเเลวอบรมสั่งสอนวา "หนูชางซุกซนเหลือเกินนะถา รูตัววาวายน ้ําไมเป นเเล  วมาเลน ริมนาท ้ํ ําไม ไมคิดหรือวาถ าตกลงไปใครจะมาชวย"เด็ก นอยพยายามตะโกนตอบวา "คุณน  าจา ชวยหนูขึ้นไปกอน เเล  วคอยอบรมได หรือไม" คติเต ือนใจ : ชวยเเกปญหาใหเขาไดเสียกอน เเล  วคอยส ั่ งสอนเขาดีกวาส ั่ งสอนหรือ ซ้ําเติมคนที่กําลังประสบปญหา เร ื่ อง พรานใหมผูกล  าหาญ พรานใหมคนหน ึ่ งมักจะเข าไปถามพวกคนตัดไมวาเห ็ นหมูปาบ างไหมริเวณ ใดมีกวางมีเน ื้ อบ  าง เเตพวกคนตัดไมก็ยังไมเคยเห ็นพรานใหมผูนี้ลาสัตว ใดไดสักตัววัน

หน ึ่งพรานใหมเข าปามาเเตเช  าพลางถามคนตัดไมวา"พี่ชาย เห ็ นรอยเท าสิงโตที่ไหนบ าง ชวยบอกด  วยเถิด" คนตัดไมก็บอกวาเห ็ นอยูไมไกลนัก ตนยินดีจะพาไปลาถึง หน าปาก ถ้ําสิงโตเลยทีเดียวเม ื่อไดยินเชนนั้นพรานใหมก็ถึงกับสายหน าปฏิเสธเปนพัลวัน วาตน เพียงอยากเห ็ นรอยเท าสิงโตเทานั้น มิได อยากลาสิงโต คติเต ือนใจ : ผูที่ขี้ขลาด มักเเสดงวากลาหาญเม ื่ อภัยยังไมมาถึง เร ื่ อง เเพะกับหมาปา เเพะตัวหน ึ่ งเดินเล ็มใบไมใบหญ าอยูที่ริมหน  าผา หมาปาท ี่ อยูทุงหญ  าเบ ื้ องลางจึง ตะโกนรองทักทายอยางเปนมิตรวา "สวัสดีเพื่อนเอย ทําไมเจาไมลงมากินหญ  าางลางน ี้ ละ ขางบน นั้น อันตรายนะ ขางลางนี่มีอาหารอุดมสมบูรณ  กวาข  างบนนัก"เเพะย ิ้ มเเล  วก ็ เอยวา"ถาข  าเห ็ นเเกกินจนยอมลงไปข างลางนั่น ขาก ็ คงต องตกเปน อาหาร ของเจ  าเเน นอน" คติเต ือนใจ : รูจักระวังตนเสมอยอมรอดพนจากภัยอันตราย เร ื่ อง เเพะกับสิงโต สิงโตคํารามใสเเพะวา "ขาพบน ้ํ าพุนอยนี้กอน ขาต องไดกินน ้ํ านี้กอน"เเต เเพะก็รองวา"ขาตางหากท ี่ มาพบกอนเจา"เม ื่ อตกลงกันไมได สิงโตกัยเเพะก ็กระโจนเขา ตอสูกันพัลวัน ทามกลางเเสงเเดดยามเท ี่ ยงที่รอนอ  าวท ั้งสองฟดกันหมดเเรงนอนกลิ้ง เกลือกอยูดวยกันในขณะที่ ฝูงอีเเร  งบินวนเวียนไปมาอยูบนฟ าเหนือน ้ํ าพุนอยเเพะจึง เสนอวาควรจะเเบงกันกินดีกวาสูกันจนตายกลายเปน อาหารใหอีเเรง คติเต ือนใจ : สองฝายตีกัน ฝายท ี่ สามยอมไดผลประโยชน  เร ื่ อง เเพะอยากกินน้ํา เเพะตัวหน ึ่ งเดินมาที่บอน้ํา เม ื่อชะโงกหนาลงไปก็ เห็น สุนัขจ ิ้ งจอก ตัวนึ่ง อยูในบอ จึงเอยถามวา"เพ ื่ อนเอย บอนี้ลึกมากหรือไม" สุนัขจิ้งจอกซึ่งพลัดตกลงมาใน บอเเล  วหาทางข ึ้นไปไมได จึงโปปดออกไปดวยความเจาเลหวา"ไมลึกเลยเพ ื่ อนเอย น้ํา

ในบอนี้ก็ใสเเละเย็นชื่นใจดีจริงๆเจ  าลงมากินเถิด"เเพะไมทันคิดให รอบคอบก็รีบและ โดดลงไปในบอทันทีสุนัขจิ้งจอกจึงเหยียบเขาเเพะเเล วปนขึ้นมาท ี่ปากบอไดสําเร็จ เเลว ก็หันมาหัวเราะเยาะในความโงเขลาเบาปญญาของเเพะกอนจากไป คติเต ือนใจ : การทําส ิ่งใดควรเชื่ อความคิดเเละสายตาของตนเองดีกวาเช ื่ อคนอื่น เร ื่ อง มากับหมาปา หมาปาเดินมาพบม  าท ี่ กลางทางจึงเอยขึ้นวา "พี่มาเอย ขาเพ ิ่ งผานไรขาวโอต มาเม ื่ อครูนี้เห็๋นขาวโอ ตออก รวงงาม นากินเปนยิ่งนัก เเตขาไมไดกินมันสักคําเพราะคิด จะ เก ็บไวใหทานกิน ทานมากินขาสิขาจะพาไป" มาไดฟงดังนั้นก็หัวเราะเบาๆ เเล  ววา" ขาขอบใจนะ ที่เจ  าบอกเร ื่องไรขาวโอต เเตขาไมไดขอบใจ ที่เจ าไมกินขาวโอต เพราะขา รูดีวาข าวโอต ไมใชอาหารของหมาปาอยางเจา" คติเต ือนใจ : ของม ี่ ตนเองคิดวาไมมีประโยชน เเม ให เเกคนอ ื่นไป เขาก ็ไมซาบซึ้ง มากนักหรอก เร ื่ อง มาพยาบาท ขณะที่มากําลังกินน้ําอยางหิวกระหายที่ริมลําธารเเหงหนึ่ง หมูปาก ็ เดินลุย ลงไปในลําธารจนน ้ํ าขุนกินไมได มาโมโหหนักจึงตอวาหมูปาวาลงมาย ่ํ าน ้ํ าทําไม"ก็ฉัน หิวน ้ํ าเหมือนกันนี่"หมูปาตอบอยางซ ื่ อๆ เเตมานั้นยังโกรธเเคนไมหาย จึง ตอวา ตอขาน หมูปาไมเลิก ในขณะที่ หมูปาก ็โต เถียง ไมลดละมาจ  ึงไปหานายพรานคนหนึ่ง เเละขอให นายพรานมาฆา หมูปาเสียให ตายนายพรานจึงเอาบังเหียนใสปากเเล วข ึ้ นน ั่ งบนหลังมา ควบ ไปยังลําธาร เเล  วก็พุงหอกใสหมูปาอยางงายดายเม ื่ อเสร ็ จธุระเเล วพรานปาก็บังคับ ใหมาคอยรับใช ตน ตลอดไป เพราะการลาสัตว  บนหลังม  าน ั้ นสะดวกสบายดีเเละม  าก็มิ อาจปฏิเสธได เพราะถูกลามปากด วยบังเหียน เเลว คติเต ือนใจ : เม ื่อขอความชวยเหลือใคร ก็เทากับวาอยูใตบารมีเขา ถาไมผูก พยาบาทชีวิตก็จะสุขสงบ

เร ื่ อง เเมเหย ี่ ยวกับลูก เเมเหย ี่ยวเป นทุกข ใจนักท ี่ เห็นลูกนกเหย ี่ ยวของตน นอนปวยมาหลายวันเเลว เม ื่ อลูกนกมีอาการทรุดหนักลงทุกวัน เเมเหย ี่ ยวก็ร่ําไหสะอึกสะอ ื้นปานจะขาดใจลูกนก จึงเอยขึ้นวา"อยามัวร องไห เลย เเมจา เเมลองไปไหว บนบาน เทพยดา ที่ศาลสิจะ ทานจะ ไดชวยชีวิตลูก ทานจะได ชวยใหลูกหายเจ ็บไข"เเมเหย ี่ยวฟงเเล  วก็ยิ่งร  องหนักข ึ้ นเเลว วา"เเมก็อยากทําเชนนั้นจะลูก เเตเเมไปขโมยอาหาร ที่คนนํามาถวาย ทานทุกๆวัน เเลว เทพยดาจะชวยเรา ทําไมละโธเอย! เเมไมนาทําเชนนั้นเลยไมควรไป  ขโมยของทานเลย คติเต ือนใจ : เม ื่ อสํานึกความผิดได บางคร ั้ งก ็ สายเกินไป เร ื่ อง เเมกวางกบลัูก เเมกวางพาลูกน อยออกไปหาอาหารที่ชายปา คร ั้ นพอ ไดยินเสียงหมาลา เนื้อ เเมกวางก็รีบชวนลกวูิ่ งหนีเตลิด เข าปาทันทีเเมกวางจึงถามเเมวา"ทําไมเเมตองกลัว หมาลาเน ื้ อด  วยละจะ ในเมื่ อเเม ตัวโตกวา วองไวกวา เเล  วก็ยังมีเขาเเหลมๆ ที่เจ  าหมา ไม มีอีกด  วย" เเมกวางฟงเเล  วก ็ถอนใจเฮือกหน ึ่ งกอนจะบอกลูกตามตรงวา"เเมก็ไมรูวาทําไม ตองกลัวมัน เเตเห็นสัตวอื่นๆ ก็กลัวมันนะลูกเเคไดยินเสียงมันเหามาเเตไกลก็ตองวิ่ง ทุก ทีเลยละจะ" คติเต ือนใจ : คนท ี่ไมเคยคิดสูยอมมีเเตความกลัวตลอดไป เร ื่ อง เเมงปองกบเดั ็ก เเม  จะจับจักจ ั่นไดมากถึง ๑๐ ตัวเเลว เเตเด ็ กน  อย จอมซน ก็ยังสนอกสนใจ เเมงปองตัวเข ื่ อง ที่เกาะอยู บนตอไมริมทาง "อยาจับขานะ ขามีเหล ็กในที่รายกาจที่สุดรู หรือไม"เเมงปองร  องเตือน พลางชูหางขึ้นขู เเตเด ็ กจอมซน กลับถามวาทําไมตนต องกลัว เหล ็กในดวยเเมงปองจึงวาถ  าถูกตอยด  วยเหล ็กใน นอกจาก จะเจ ็บปวดเเลว ยังจะต องเสีย จักจั่นนับสิบตัวอีกด  วยเเตดวยความซน เด ็ กน  อยจึงเอ ื้ อมมือไปจับเเมงปอง เเล  วก็ถูกเเมง ปองตอยใสมือจนปวดนัก ตองสะบัดมือโยนจักจั่นทั้งหมดท ิ้งไป

คติเต ือนใจ : ถามีของดีๆ อยูเเลวก็ไมจําเปนตองเส ี่ ยงกับสิ่งท ี่เปนอันตราย เร ื่ อง เเมตุนกับลูกตุน เเมตุนตัวหน ึ่ งเพ ิ่ งคลอดลูกตุนตัวน  อยๆ นารัก เเตลูกตุนนั้นยังไมทันจะลืม ตาไดก็เร ิ่มโอ อวดวา "เเมจะ เเมจา ลูกมองเห ็ นเเล  วละ เห็นชัดเลยจะ" เเมตุนประหลาดใจ นักจึงทดสอบดวยการเอากํายานก  อนหนึ่ง กอนหนึ่ง มาวางตอหน  าเเล  วถามวา "เเล  วนี่ละ จะ ลูกมองเห ็นไหม บอกเเมวิวาคืออะไร" ลูกตุนมองไมเห็นก็ตอบม ั่ วๆ วา "กอนหินไง ละจ  ะเเม" เเมตุนมองไมเห ็ นพลางตําหนิลูกวา"ลูกจา ตาของลูกยังมองไมเห็น จมูกก็ยัง ไมได กลิ่นอีกด  วย" คติเต ือนใจ : การชอบโอ อวดเกินจริงจะทําใหผูอื่นเห็นขอบกพรองในด านอื่นๆ ของ เราเพ ิ่ มขึ้น เร ื่ อง เเมปูสอนลูก เเมปูพาลูกๆ ออกไปหากินที่ชายหาด เม ื่ อเห็นลูกๆ เดินคดเค ี้ยวเซไปมาจึง กลาววา"ทําไมลูกไมเดินให ตรงๆ ทางละจะ"ลูกปูจึงตอบ"ถาเชนนั้นเเมลองเดินตรงๆ ให ลูกดูหนอยซิจะลูกจะไดทําตาม คติเต ือนใจ : การพูดอยางเดียวไมอาจสอนใครไดดีเทาการทําให เห็น เปนตัวอยาง เร ื่ อง กระตายกับเตา ณ ปาที่อุดมสมบูรณ  แหงหนึ่ง มีสัตว  อาศัยอยูมากมาย มีกระตายตัวหน ึ่ งมี นิสัยท ี่ เยอหย ิ่ งและอวดดีวันหนึ่ง..... ขณะท ี่ กระตายเดินเลนมันได พบเตาตัวหนึ่ง “สวัสดี จะเตาคลานต  วมเต ี้ ยม” กระตายทักทาย “เตาคลาน.... ตวมเต ี้ ยมๆ “กระตายล  อเตา” ฉันก็ เดินของฉันอยางน ี้ แหละ” เตาบอก “นี่...เจ  าเตาขาส ั้ นเรามาว ิ่ งแขงกันไหมหละ” กระตาย ทาเตา ถาทานต  องการฉันก็ตกลงจะแขงกับทาน เตาตอบรับดวยความโมโหที่ เห็น กระตายเยอหย ิ่ งอยางนั้น และแลว... การประลองความเร็ วระหวางกระตายกับเตาก ็ เริ่ม ขึ้นโดยมีสัตวตางๆ มาเปนสักขีพยานมากมาย การแขงขันเร ิ่ มขึ้น... กระตายไมรอช  าวิ่ง

จูดนําหน  าเตาออกไปทันทีเตาได แตคลานต  วมเต ี้ ยมๆตามหลังไป บรรดาสัตวทั้งหลาย ตางสงเสียงเชียร  เตาและใหกําลังใจตลอดทาง “สูเขา...เร ็ วๆ เตาเรงฝเท  าหนอย เฮ... เฮ” ฝายกระตายว ิ่งมาไดไกลแลว ก็คิดวาเตาตามไมทันแนกระตายจึงหยุดพักและเพลอหลับ ไป เตาเดินชาๆดวยความพยายามและเดินผานกระตายที่กําลังหลับอยูไปพร อมกับเสียง เชียร เป นระยะ เมื่อกระตายรูสึกตัวตื่นขึ้น ก็คิดไดวาว ิ่ งแขงกับเตาอยู พอลุกข ึ้นได กระตายก ็ ตาลีตาลานว ิ่งออกไปทันทีฝายเตาคลานต  วมเต ี้ ยมๆ และมองเห ็ นหลักชัยอยูไม ไกลนัก กระตายว ิ่ งตามหลังเตามาอยางกระชั้นชิด หวังจะแซงหน  าเตาเข าเสนชัย เหลา บรรดาสัตวทั้งหลายก็สงเสียงเชียรกันอยางสนุกสนาน กระตายช าไปเสียแลว... เพราะเตา ได เข าเสนชัยไปกอนเพียงไมกี่เกา ในที่สุด... เตาก ็เปนฝายชนะในการแขงขันคร ั้ งน ี้ กระตายจึงเปนฝายพายแพ ไปเพราะความประมาท เยอหย ิ่ งและอวดดีของตัวเอง เร ื่ อง หนูชาวกรุงกับหนูชาวนา เช  าวันหนึ่ง.... ไดมีหนูชาวกรุง ออกหากินอยางเพลิดเพลินจนผานเลย มาถึงชายทุง หนูชาวกรุงได พบกับหนูชาวนาตัวหนึ่ง และ เกิดชอบนิสัยใจคอกัน หนู ชาวกรุง จึงเชิญหนูชาวนาไปเที่ยวในกรุง และหนูชาวนาก ็ เชิญหนูชาวกรุงไปเที่ ยวท  อง นาบ  าง แล  ววันหนึ่ง.... หนูชาวกรุงก ็ มาตามคําเชิญของหนูชาวนา “ฉันมาตามคําเชิญแลว นะ หนูชาวนา” ดีมากหนูชาวกรุง หนูชาวนากลาว ตอมา.... เม ื่ อถึงเวลาอาหาร หนูชาวนา ได เชิญหนูชาวกรุงรับประทานอาหาร แตหนูชาวกรุงเห็นอาหารแลว ก็บอกตรงๆวา ฉัน ไมอยากกินหรอกข าวโพดพวกนี้ ที่บานในกรุงของฉันมีอาหารดีๆเยอะแยะเลย เราไป กินอาหารดีๆที่บานในกรุงกันดีกวา หนูชาวกรุงเชิญชวนหนชาวนากู็ ตอบตกลง แล  วหนู ทั้งสองก ็ เดนเข  ากรุง ที่บานของหนูชาวกรุง เปนตึกหรูหรา และมีผูคนเดินไปเดินมา มากมาย พวกหนูตองคอยหลบหลีกใหดี มิฉะน ั้นจะโดนเหยียบท  องแตกตายแนและ อาหารก็มีอยางดีทั้งน ั้ นเลย มีขาไกยาง ไกอบ เน ื้ อทอดกุงหอย ปูปลาเต็มไปหมดโอ..โฮ ..อาหารดีๆทงน ั้ ั้ นเลย หนูชาวนารูสึกต ื่ นเต  นมาก พูดจบหนูชาวนากําลังอ าปากแทะขาไก พอดีมีเสียงคนเดินมาหน าประตูอันตราย...หลบเร็ว หนูชาวกรุงร  องบอก หนูชาวกรุงพูด จบก็วิ่งจูดทันทีหนูชาวนาเห ็ นเชนนั้นก็วิ่งตามหนูชาวกรุงไป หนูทั้งสองได หลบอยูใตตู เก ็ บชาม รอจนกระท ั่ งคนเดินผานไปและหนูทั้งสองก ็ ออกมาอีกครั้ง พอหนูชาวนากําลัง จะอ าปากแทะขาไกพอดีมีเสียงคนเดินมาอีก “อันตราย.... หลบเร็ว” หนูชาวกรุงร  องขึ้น

แล  วท ั้ งสองก็วิ่งไปหลบที่ เดิม พอหนูจะกินอาหารก็มีคนเดินมา เป นอยางน ี้ อยูหลายครั้ง จนหนูชาวนาแทบจะไมไดกินอะไรเลย “นี่หนูชาวกรุง... ฉันไมไดกินอาหารดีๆของเอ แล  วละ ฉันกลับไปกินขาวโพดดีกวา ดีไมดีฉันจะถูกเหยียบตายเสียกอน” สวัสดี..ลากอน ...หนูชาวกรุง” แล  วหนูชาวนาก ็ ลาหนูชาวกรุงไปท องนาตามเดิม คติเต ือนใจ : ที่ไหนปลอดภัย ที่นั่นดีที่สุด