การอุ้มและการพยุงผู้ป่วย
จุดประสงค์ของการเคลื่อนย้ายผู้ป่วย
1. เพื่อเคลื่อนย้ายผู้ป่วยออกจากสถานที่เกิดเหตุ
อันอาจทำให้เกิดอันตรายเพิ่มขึ้น
2. เพื่อเคลื่อนย้ายผู้ป่วยไปอยู่ในที่ที่ให้การปฐมพยาบาล
ได้สะดวก
3. เพื่อส่งผู้ป่วยไปรับการรักษาต่อ
หลักในการเคลื่อนย้ายผู้ป่วย
1. ต้องทราบว่าผู้ป่วยได้รับ 2. ให้การปฐมพยาบาลก่อนการเคลื่อนย้าย
บาดเจ็บบริเวณใด เช่น ห้ามเลือด ดามกระดูกที่หัก เป็นต้น
3. เลือกวิธีการเคลื่อนย้ายที่เหมาะสม 4. การเคลื่อนย้ายต้องทำด้วยความนุ่ม
กับสภาพความเจ็บป่วย นวล มีสติ รอบคอบ
5. การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยหนักจะต้องมีสิ่ง 6. อุปกรณ์เคลื่อนย้ายผู้ป่วย เช่น เปล ต้อง
รองรับ ศีรษะ แขน ขา และหลัง นำมาให้ถึงผู้ป่วย มิใช่ยกผู้ป่วยเดินไปหาเปล
7. ขณะเคลื่อนย้ายด้วยเปล 8. ขณะเคลื่อนย้ายผู้ป่วยต้องดูแลอย่างใกล้ชิด โดยสังเกต
ควรมีสายรัดกันการตก การหายใจและจับชีพจร ถ้ามีอาการผิดปกติต้องรีบช่วย
เหลือทันที
9. รีบนำผู้ป่วยส่งให้ถึงมือแพทย์โดยเร็วที่สุดและผู้นำส่งควรเล่า
เหตุการณ์ให้แพทย์ทราบ เพื่อช่วยวิเคราะห์การบาดเจ็บ
1. การเคลื่ อนย้ายโดยผู้ช่วยเหลือคนเดียว
1.1 การพยุงผู้ป่วย (ผู้ช่วยเหลือ 1 คน) เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่รู้สึก
ตัวดี แต่แขนหรือขาข้างใดข้างหนึ่งเจ็บ
วิธีเคลื่อนย้าย ผู้ช่วยเหลือยืนเคียงข้างผู้ป่วย หันหน้าไปทางเดียวกัน
แขนข้างหนึ่งของผู้ป่วยพาดคอผู้ช่วยเหลือจับมือผู้ป่วยไว้ ส่วนแขนอีก
ข้างหนึ่งของผู้ช่วยเหลือโอบเอวและพยุงเดินหรืออุ้มทาบหลังได้
2.การอุ้มผู้ป่วย (ผู้ช่วยเหลือ 1 คน)
วิธีนี้ใช้กับผู้บาดเจ็บที่มีน้ำหนักตัวน้อย หรือในเด็กซึ่งไม่มีบาดแผลรุนแรง
หรือกระดูกหักโดยการช้อนใต้เข่าและประคองด้านหลัง
3.การอุ้มพาดบ่า(ผู้ช่วยเหลือ1คน)
เหมาะสำหรับใช้ในกรณีฉุกเฉินกับผู้ป่วยที่มีน้ำหนักเบาและไม่มีการบาดเจ็บ
ที่กระดูกสันหลัง(กรณีไม่รู้สึกตัว)
2. การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยโดยผู้ช่วยเหลือ 2 คน
2.1 การพยุงผู้ป่วย (ผู้ช่วยเหลือ 2 คน) ผู้ป่วยพอช่วยตัวเองได้ ไม่มี
กระดูกขาหรือกระดูกสันหลังหัก
วิธีเคลื่อนย้าย ผู้ช่วยเหลือยืนเคียงข้างผู้ป่วย หันหน้าไปทางเดียวกัน
แขนข้างหนึ่งของผู้ป่วยพาดคอผู้ช่วยเหลือจับมือผู้ป่วยไว้ ส่วนแขนอีก
ข้างหนึ่งของผู้ช่วยเหลือโอบเอวและพยุงเดิน
2.2 การอุ้มและยกผู้ป่วย (ผู้ช่วยเหลือ2คน) เหมาะสำหรับผู้ป่วยใน
รายที่ไม่รู้สึกตัว แต่ไม่ควรใช้ในรายที่มีการบาดเจ็บของลำตัวหรือ
กระดูกหัก
2.3 การอุ้มผู้ป่วย (ผู้ช่วยเหลือ 2 คน) ทำท่าเปลมือไขว้กัน เหมาะสำหรับ
ผู้ป่วยในรายที่ขาเจ็บแต่รู้สึกตัวดีและสามารถใช้แขนทั้งสองข้างได้
วิธีเคลื่อนย้าย ผู้ช่วยเหลือทั้งสองคนใช้มือขวากำข้อมือซ้ายของตนเอง
ขณะเดียวกันก็ใช้มือซ้ายกำมือขวาซึ่งกันและกัน ให้ผู้ป่วยใช้แขนทั้งสองยัน
ตัวขึ้นนั่งบนมือทั้งสี่ที่จับประสานกันเป็นแคร่ แขนทั้งสองของผู้ป่วยโอบคอ
ผู้ช่วยเหลือ จากนั้นวางผู้ป่วยบนเข่าเป็นจังหวะที่หนึ่ง และอุ้มยืนเป็นจังหวะ
ที่สอง แล้วจึงเดินไปพร้อมๆ กัน
3. การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยโดยผู้ช่วยเหลือสามคน
3.1 การอุ้ม 3 คนเรียง เหมาะสำหรับผู้ป่วยในรายที่ไม่รู้สึกตัวต้องการอุ้มขึ้น
วางบนเตียงหรืออุ้มผ่านทางแคบๆ หรืออาจบาดเจ็บบริเวณกระดูกสันหลัง
วิธีเคลื่อนย้าย ผู้ช่วยเหลือทั้งสามคนคุกเข่าเรียงกันในท่าคุกเข่าข้างเดียว
ทุกคนสอดมือเข้าใต้ตัวผู้ป่วย และอุ้มพยุงไว้ตามส่วนต่างๆ ของร่างกายดังนี้
คนที่ 1 สอดมือทั้งสองเข้าใต้ตัวผู้ป่วยตรงบริเวณคอและหลังส่วนบน
คนที่ 2 สอดมือทั้งสองเข้าใต้ตัวผู้ป่วยตรงบริเวณหลังส่วนล่างและก้น
คนที่ 3 สอดมือทั้งสองเข้าใต้ขา
ผู้ช่วยเหลือคนที่อ่อนแอที่สุดควรเป็นคนที่
3 เพราะรับน้ำหนักน้อยที่สุด
เมื่อจะยกผู้ป่วยผู้ช่วยเหลือทั้งสามคน จะต้อง
ทำงานพร้อมๆ กัน โดยให้คนใดคนหนึ่งเป็นคน
ออกคำสั่ง
ขั้นแรก ยกผู้ป่วยพร้อมกันและวางบนเข่า
จากท่านี้เหมาะสำหรับจะยกผู้ป่วยขึ้นวางบนเปล
ฉุกเฉินหรือบนเตียง แต่ถ้าจะอุ้มเคลื่อนที่ผู้ช่วย
เหลือทั้งสามคน จะต้องประคองตัวผู้ป่วยในท่า
นอนตะแคงและอุ้มยืน เมื่อจะเดินจะก้าวเดินไป
ทางด้านข้างพร้อมๆ กัน และถ้าจะวางผู้ป่วยให้
ทำเหมือนเดิมทุกประการคือ คุกเข่าลงก่อนและ
ค่อยๆ วางผู้ป่วยลง
3.2 การอุ้มแบบ 3 คนสลับ ใช้ในรายที่ผู้บาดเจ็บนอนหงายหรือนอนคว่ำก็ได้
ให้คางของผู้บาดเจ็บยกสูงเพื่อเปิดทางเดินหายใจ
ผู้ปฐมพยาบาล 2 คนคุกเข่าข้างลำตัวผู้บาดเจ็บข้างหนึ่ง อีกข้างหนึ่งผู้
ปฐมพยาบาลอีก 1 คน คุกเข่าข้างลำตัวผู้บาดเจ็บ
ผู้ปฐมพยาบาลคนที่ 1 ประคองที่ศีรษะและไหล่ผู้บาดเจ็บ มืออีกข้างหนึ่งรอง
ส่วนหลังผู้บาดเจ็บ
ผู้ปฐมพยาบาลคนที่ 2 อยู่ตรงข้ามคนที่ 1 ใช้แขนข้างหนึ่งรองหลังผู้บาดเจ็บ
เอามือไปจับมือคนที่ 1 อีกมือหนึ่งรองใต้สะโพกผู้บาดเจ็บ
ผู้ปฐมพยาบาลคนที่ 3 มือหนึ่งอยู่ใต้ต้นขาเหนือมือคนที่ 2 ที่รองใต้สะโพก แล้ว
เอามือไปจับกับมือคนที่ 2 ที่รองใต้สะโพกนั้น ส่วนมืออีกข้างหนึ่งรองที่ขาใต้เข่า
มือคนที่ 1 และคนที่ 2 ควรจับกันอยู่ระหว่างกึ่งกลางลำตัวส่วนบนของผู้บาด
เจ็บ ผู้ปฐมพยาบาลจะต้องให้สัญญาณลุกขึ้นยืนพร้อม ๆ กัน
ผู้จัดทำ
นางสาวรินรดา โสตะภา เลขที่ 80
นางสาววนิดา คุตะโค เลขที่ 81
นางสาววัลลิกา แสงลี เลขที่ 82
นางสาววิจิตรา ลอยสนั่น เลขที่ 83
นางสาวศรินทิพย์ ไชยรักษ์ เลขที่ 84
Thank
you