คู่มือนศ CDE รุ่น 6

ค่มู ือนักศกึ ษา

หลกั สตู รประกาศนยี บตั รผ้ใู ห้ความรเู้ บาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ริ าชพยาบาล

รุน่ 6 ปกี ารศกึ ษา 2565

Manual Book for SiCDE's Student 2022
Certified Diabetes Educator Program,
Faculty of Medicine Siriraj Hospital, Mahidol University

Bangkok Thailand

เพอ่ื ประโยชน์ของนักศกึ ษา โปรดใชค้ มู่ ือนกั ศึกษาเลม่ นเ้ี ป็นแนวปฏบิ ตั ิจนกวา่ จะสาเร็จการศกึ ษา



 คมู่ ือนักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนียบตั รผ้ใู ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศิรริ าชพยาบาล

หลกั สูตรประกาศนยี บัตรผ้ใู หค้ วามรูเ้ บาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศิรริ าชพยาบาล



 คมู่ ือนักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนยี บัตรผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศริ ิราชพยาบาล

สารบัญ หนา้

เรื่อง 1
9
รายละเอยี ดหลักสตู รประกาศนียบตั รผูใ้ ห้ความรเู้ บาหวานฯ 17
ตารางสอน ภาคเรยี นที่ 1 ปีการศึกษา 2565 19
แนวทางการฝึกปฏิบตั ิ DSMES ผา่ นกิจกรรม Workshop: Role-play 21
แบบประเมนิ การฝึกปฏิบตั ิ DSMES ผ่านกจิ กรรม Workshop: Role-play 23
แนวทางการเขียนรายงานการสะทอ้ นคดิ (Reflective paper) 25
แนวทางการพฒั นานวตั กรรม 27
ตวั อย่างนวัตกรรมของ CDE รุ่น 1 - 5 29
แบบประเมนิ การนาเสนอนวัตกรรม 33
แบบประเมิน รายงานนวัตกรรม 37
การฝึกปฏบิ ัติ Diabetes Self-management Education Support (DSMES)
แบบฟอร์มสรุปรายละเอยี ดกรณีศกึ ษาการฝึกปฎิบัติ DSMES 39
41
แบบประเมิน การนาเสนอกรณีศึกษา 43
แบบประเมิน รายงานกรณีศึกษา
ภาคผนวก



 คมู่ ือนักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนียบัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศริ ิราชพยาบาล

หลกั สตู รประกาศนียบตั รผใู้ ห้ความรูเ้ บาหวาน คณะแพทยศาสตรศ์ ิริราชพยาบาล

ช่อื หลกั สูตร
(ภาษาไทย) ประกาศนยี บตั รผใู้ หค้ วามรู้เบาหวาน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
(ภาษาองั กฤษ) Certified Diabetes Educator Program, Faculty of Medicine Siriraj Hospital

ชื่อคุณวุฒิ
(ภาษาไทย) ประกาศนยี บัตรผใู้ ห้ความรูเ้ บาหวาน คณะแพทยศาสตร์ศริ ิราชพยาบาล
(ภาษาอังกฤษ) Certificate of Certified Diabetes Educator, Faculty of Medicine Siriraj Hospital

หน่วยงานท่รี บั ผิดชอบ
1. ศูนยเ์ บาหวานศริ ริ าช คณะแพทยศาสตร์ศริ ริ าชพยาบาล
2. สาขาวิชาตอ่ มไรท้ ่อและเมตะบอลสิ ม ภาควชิ าอายรุ ศาสตร์
3. สาขาวชิ าตอ่ มไร้ท่อและเมตาบอลสิ ม ภาควิชากมุ ารเวชศาสตร์
4. ภาควชิ าสูตศิ าสตร์–นรีเวชวิทยา
5. ฝ่ายการพยาบาล
6. ฝ่ายเภสัชกรรม
7. ฝ่ายโภชนาการ
8. งานการศกึ ษาระดับหลังปรญิ ญา

หลักการและเหตุผล
การรักษาโรคเบาหวานให้มีประสิทธิภาพ นอกจากการใช้ยาลดระดับน้าตาลแล้ว การให้ความรู้โดยมุ่งหวัง

ใหผ้ ูเ้ ปน็ เบาหวานมพี ฤตกิ รรมสขุ ภาพที่ดขี ึน มสี ่วนสา้ คญั มากในการรกั ษา โดยในต่างประเทศการให้ความรู้และสร้าง
ทกั ษะใหก้ บั ผเู้ ปน็ เบาหวานเป็นหน้าท่ีของบุคลากรผ้ใู ห้ความรเู้ บาหวานโดยเฉพาะ (Diabetes Educator)

จากการส้ารวจสุขภาพของประชากรครังที่ 6 (พ.ศ. 2562 – 2563) พบว่า อัตราการเกิดโรคเบาหวาน
เพม่ิ ขึนจาก 8.9% (ในการส้ารวจครังท่ี 5, พ.ศ. 2557) เป็น 9.5% และมีผู้เส่ียงเบาหวานจ้านวน 10.7% นอกจากนี
โรคเบาหวานยังเป็นสาเหตุการตายที่ส้าคัญของประชากร ส่งผลให้หลายประเทศทั่วโลกใช้จ่ายงบประมาณจ้านวน
มากในการดูแลรักษาโรคเบาหวานและภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ที่เกิดขึน การควบคุมระดับน้าตาลให้อยู่ในเกณฑ์ท่ี
เหมาะสม สามารถลดการเกิดภาวะแทรกซอ้ นทงั ต่อหลอดเลือดแดงขนาดเล็ก หลอดเลือดแดงขนาดใหญ่ และยังลด
อัตราการเสียชีวิตจากโรคเบาหวานทังในผู้เป็นเบาหวานชนิดท่ี 1 และชนิดที่ 2 ทังนี ในการรักษาเพื่อควบคุมระดับ
น้าตาลให้อยู่ในเกณฑ์ท่ีเหมาะสมนัน นอกจากการใช้ยาลดระดับน้า ตาลแล้ว คว ามร่วมมือจาก
ผู้เป็นเบาหวานในการปรับเปล่ียนพฤติกรรม การควบคุมอาหาร ออกก้าลังกาย การรับประทานยา และฉีดยาอย่าง
สม้า่ เสมอ ถอื เปน็ ปัจจัยสา้ คญั ในการรักษา

1

 คมู่ อื นักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนยี บัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ิรริ าชพยาบาล

แนวทางเวชปฏิบัติส้าหรับโรคเบาหวานทังของไทยและต่างประเทศ ชีให้เห็นว่า การให้ความรู้เพ่ือการ
จัดการตนเองด้านเบาหวาน (Diabetes Self–management Education and Support; DSMES) โดยมีผู้ให้
ความรู้เบาหวาน (Diabetes Educator) เป็นผู้สอนตังแต่แรกวินิจฉัยและให้ค้าแนะน้าและการสนับสนุนในการดูแล
ตนเองอยา่ งตอ่ เน่ือง เป็นสว่ นส้าคัญในการดูแลผู้เป็นเบาหวาน จากการศึกษาแบบ Meta–analysis ในต่างประเทศ
แสดงให้เห็นว่าการได้รับ DSMES ส่งผลให้ระดับน้าตาลสะสมหลังเข้าร่วมกิจกรรมลดลงประมาณ 0.76% แม้ว่า
ระดับน้าตาลสะสมมีแนวโน้มเพ่ิมสูงขึนในภายหลัง และจากการทบทวนวรรณกรรมเกี่ยวกับความคุ้มค่าของการให้
DSMES ในช่วงเวลา 15 ปี ตังแต่ พ.ศ. 2534 – 2549 พบว่า ร้อยละ 70 ของการศึกษาเหล่านี ชีให้เห็นว่าการให้
DSMES สามารถลดค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษาเบาหวานได้ จึงเห็นได้ว่า การให้ความรู้ในการจัดการตนเองด้าน
เบาหวานมสี ่วนชว่ ยในการควบคุมระดบั นา้ ตาลและมีความคมุ้ คา่ ในดา้ นเศรษฐกิจ

หลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล (Certified Diabetes
Educator Program, Faculty of Medicine Siriraj Hospital) ได้เร่ิมเปิดสอนรุ่นท่ี 1 ในปีการศึกษา 2560
โดยศูนย์เบาหวานศิริราช ร่วมกับ สาขาวิชาต่อมไร้ท่อและเมตะบอลิสม ภาควิชาอายุรศาสตร์ สาขาวิชาต่อมไร้ท่อ
และเมตาบอลิสม ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ ภาควิชาสูติศาสตร์ – นรีเวชวิทยา ฝ่ายการพยาบาล ฝ่ายเภสัชกรรม
และฝ่ายโภชนาการ โดยมี Ms. Anne Belton (RN, CDE, MEd) จาก The Michener institute of Education at
UHN, Canada ร่วมเป็นที่ปรึกษาในการจัดท้าหลักสูตรนี อีกทังมีอาจารย์แพทย์และทีมสหสาขาได้เข้าศึกษาอบรม
หลักสูตร Diabetes Educator Graduate Certificate Program, The Michener Institute, IDF School for
Diabetes Educator ทังนี คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลได้รับการรับรองเป็น International Diabetes
Federation Centre of Education and Diabetes Care ในปี 2560

หลักสตู รนี มงุ่ เน้นใหผ้ เู้ รยี นมคี วามรู้เบาหวานเชิงลึก (Advance) ท่ีได้รับการถ่ายทอดจากคณาจารย์แพทย์
ผเู้ ช่ียวชาญด้านเบาหวานและด้านอน่ื ๆ ทเี่ กย่ี วข้อง ร่วมกับการพฒั นาทกั ษะในด้านต่างๆ เช่น ทักษะการสอน ทักษะ
การฟัง การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การเป็นพี่เลียง (Coaching & Mentoring, Facilitator, and Supporter) โดยมี
ผู้ส้าเรจ็ การศกึ ษาแล้ว จ้านวน 5 รุน่ รวม 98 คน

นกั ศึกษาที่ส้าเร็จการศกึ ษาหลกั สูตรฯ จะตอ้ งน้าความรู้และทกั ษะไปปฏิบัติงานด้าน DSMES ให้การปรึกษา
แก่ผู้เป็นเบาหวาน ครอบครัว และผู้ดูแล ทังรายเดี่ยวและกลุ่มย่อย รวมถึงบุคลากรสหสาขาวิชาชีพที่เก่ียวข้องกับ
เบาหวาน มีผลให้ผู้เป็นเบาหวานมีพฤติกรรมการจัดการเบาหวานด้วยตนเองได้ดีขึนอย่างต่อเนื่อง ตามเกณฑ์ท่ี
ก้าหนดเพื่อลงทะเบียนรับใบทะเบียนวิทยฐานะผู้ให้ความรู้เบาหวาน ด้ารงวิทยฐานะ 5 ปี หรือ 1 ปี เพ่ือด้ารงไว้ซ่ึง
ศักยภาพและความช้านาญเฉพาะด้าน โดยก้าหนดส่งชั่วโมงปฏิบัติงานในเดือนธันวาคมและเดือนพฤษภาคมของ
ทุกปี ผ่านงานการศึกษาหลังปริญญา (นักวิชาการศึกษาประจ้าหลักสูตรฯ) เพื่อให้คณะกรรมการพิจารณาและ
ตรวจสอบการลงทะเบียนวทิ ยฐานะผใู้ หค้ วามรู้เบาหวาน

หลักสูตรนี ด้าเนินการโดยศูนย์เบาหวานศิริราช ซ่ึงได้รับการรับรองเป็น International Diabetes
Federation Centre of Education and Excellence in Diabetes Care ในปี 2560 และผ่านการประเมิน
ต่อเนือ่ งรับรองเปน็ IDF Centre of Excellence in Diabetes Care 2565 – 2566

2

 คูม่ ือนักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนียบัตรผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศิรริ าชพยาบาล

อาจารยป์ ระจาหลกั สูตรฯ
1. อาจารยภ์ าควชิ าอายรุ ศาสตร์ สาขาต่างๆ ดงั นี
- สาขาวิชาต่อมไรท้ ่อและเมตะบอลสิ ม
- สาขาวชิ าวกั กะวิทยา
- สาขาวิชาหทัยวิทยา
- สาขาวิชาประสาทวิทยา
- สาขาวิชาโภชนศาสตรค์ ลนิ กิ
- สาขาวชิ าโรคระบบหายใจและวณั โรค
- สาขาวิชาอายุรศาตร์ปจั ฉิมวยั
2. อาจารยส์ าขาวชิ าตอ่ มไร้ทอ่ และเมตาบอลสิ ม ภาควชิ ากุมารเวชศาสตร์
3. อาจารย์ภาควชิ าสตู ิศาสตร์–นรเี วชวทิ ยา
4. อาจารยภ์ าควิชาจักษุวทิ ยา
5. อาจารย์ภาควชิ าศัลยศาสตร์
6. อาจารยภ์ าควิชาศัลยศาสตร์ออรโ์ ธปิดิคสแ์ ละกายภาพบา้ บัด
7. อาจารยภ์ าควชิ าเวชศาสตรฟ์ ้ืนฟู
8. อาจารย์ภาควชิ าเวชศาสตร์ป้องกนั และสงั คม
9. อาจารย์ภาควชิ าตจวิทยา
10. อาจารย์ภาควิชาจติ เวชศาสตร์
11. อาจารย์ผเู้ ชีย่ วชาญดา้ นแพทยศาสตรศ์ ึกษา
12. พยาบาลชา้ นาญการดา้ นเบาหวาน ฝา่ ยการพยาบาล
13. อาจารย์ทนั ตแพทย์ จากงานทนั ตกรรม
14. อาจารย์จากสถานส่งเสรมิ การวิจัย
15. อาจารย์จากสถานการแพทย์แผนไทยประยกุ ต์
16. อาจารย์จากสถานเทคโนโลยีการศกึ ษาแพทยศาสตร์
17. อาจารยจ์ ากภายนอกผเู้ ชีย่ วชาญในสาขาทเ่ี ก่ียวข้อง
18. ศษิ ยเ์ ก่าหลักสูตรฯ (CDE ร่นุ 1 2 และ 3)

3

 คู่มือนักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศริ ิราชพยาบาล

คณุ สมบตั ิของผูเ้ ขา้ รับการศกึ ษา
ปริญญาตรี และสาขาที่เก่ียวข้อง ได้แก่ แพทย์ พยาบาล นักโภชนาการ นักก้าหนดอาหาร เภสัชกร นักสุขศึกษา
และอื่นๆ เป็นต้น ทังนี ผู้มีประสบการณ์ในการดูแลผู้เป็นเบาหวานมาก่อนหรือผู้ที่มีต้นสังกัดจะได้รับพิจารณาเป็น
กรณพี ิเศษ

ระยะเวลาของหลักสูตร
ระยะเวลา 1 ปี

- ภาคการศึกษาที่ 1 เดือนสิงหาคม ถึง เดือนพฤศจิกายน 2565
- ภาคการศึกษาท่ี 2 เดอื นมกราคม ถึง เดือนกรกฎาคม 2566

วัตถุประสงค์ของหลักสตู ร
เมอื่ สินสดุ การเรยี นการสอนตามหลกั สูตรฯ ผ้สู ้าเร็จการศึกษาจะมีคุณสมบัติดงั นี

1. มีความรูแ้ ละความช้านาญขนั สงู ในการถา่ ยทอดความรู้ด้านเบาหวานและสามารถสรา้ งทักษะ
ในการจัดการตนเองใหก้ บั ผเู้ ป็นเบาหวานและครอบครัว

2. สามารถน้าทฤษฎใี นการปรบั เปลยี่ นพฤติกรรมและทฤษฎีด้านการเรยี นการสอนมาใชเ้ พื่อให้
ผู้เปน็ เบาหวานมที ศั นคตทิ ี่ดจี นน้าไปส่กู ารปรับเปลย่ี นพฤติกรรมในทางทด่ี ีขึน

3. ความร้ดู ้านการวิจยั เบืองต้นสามารถสืบคน้ ความรู้อยา่ งต่อเน่ืองจากงานวิจยั ตา่ งๆ รวมทงั การผลติ
นวัตกรรม สอื่ การสอน เพื่อน้ามาประยุกต์ใชก้ ับผูเ้ ป็นเบาหวานในการจดั การตนเอง

4. มีคณุ ธรรม จรยิ ธรรม และจรรยาบรรณท่ีดแี หง่ วชิ าชพี ในการปฏิบัตงิ าน

เน้ือหาสังเขปของหลกั สูตร
1. ด้านความรู้
Module 1: Advance Knowledge in Diabetes

 Glucose Homeostasis and Pathophysiology of Diabetes
 Classification and Diagnosis of Diabetes
 Acute Diabetes Complications
 Glycemic Target and Cardiovascular Risk Management
 Blood Glucose – Lowering Agents
 Insulin Therapy
 Glucose Monitoring
 Diabetes Technology

4

 คมู่ อื นักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนียบตั รผูใ้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ิริราชพยาบาล

Module 2: Teaching and Learning Method for Diabetes Self–management and Psychological
Approach

 Role of the Diabetes Educator and DSMES
 Patient Teaching and Learning Method
 Psychosocial and Behavioral Approaches in Diabetes
 Concept and Strategies of Behavior Change
 Communication Skills
 Motivational Interviewing
 Tips and Tricks in Medical Counseling and Communication Skills for Diabetes Educator
 Health Literacy on Diabetes
 Mindfulness Strategies for Diabetes Educator
 Prince Mahidol’s Philosophy and King RAMA 9: Principles of HM’s Development Works
and Sufficient Economy Theory
 Health Science Education Practicalities for diabetic educators
Module 3: Advance Nutrition for Diabetes Self–management
 Nutritional Assessment
 Carbohydrate counting
 Nutritional Therapy
 Concept and application of glycemic index
Module 4: Diabetes Complications
 Coronary Artery Disease in Diabetes
 Diabetes Retinopathy
 Diabetes Nephropathy
 Neurological Problem in Diabetes
 Diabetes Foot Assessment and Care
 Skin and Nail Problem in Diabetes
 Peripheral Vascular Disease
 Orthopedic Problem in Diabetes
 Sleep Disorder in Diabetes
 Oral Health and Diabetes
Module 5: Diabetes in Special Population and Special Situation
 Diabetes in Pregnancy
 Type 1 Diabetes in All Age
 Type 2 and Other Type Diabetes in Childhood

5

 ค่มู อื นักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนียบตั รผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ิรริ าชพยาบาล

 Diabetes in Elderly
 Diabetes in Special Situation
 In–patient Diabetes Management
 Exercise and Diabetes
Module 6: Research and Innovation Applications
 R2R Concept and Influencer
 Critical Appraisal of Scientific Papers
 Ethical Aspect of Research
Module 7: Alternative Medicine and Community Awareness
 Community and Public Awareness
 Benefit and Caution of Thai Traditional Medicine in Diabetes
 Diabetes Prevention and Metabolic Syndrome
 Promotion health in people with Diabetes

2. ดา้ นทักษะ
 ทักษะในการใหค้ วามรู้ในการจดั การตนเองด้านเบาหวาน เช่น
– การฉีดยาอนิ ซลู นิ
– การตรวจระดับนา้ ตาลในเลือดดว้ ยตนเอง
– การจัดการด้านโภชนาการ
 ทักษะในการตรวจคัดกรอง ป้องกันโรคเบาหวาน และภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน
 ทักษะการสอน Adult Teaching and Learning Method
 ทกั ษะในการปรับเปลยี่ นพฤติกรรม
 ทกั ษะการส่ือสารและการฟังอย่างลกึ ซึง

3. ดา้ นเจตคติ
 มคี วามภมู ิใจและรู้ขอบเขตของการเป็นผใู้ ห้ความรู้เบาหวานตามค้านยิ ามของ International Diabetes
Federation และ มาตราฐานสากล
 สามารถท้างานเปน็ ทมี มแี นวคิดของ Prince Mahidol Philosophy (Altruism) และ หลักการทรงงาน
ของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั ปรมินทรมหาภูมิพลอดยุ เดช รัชกาลที่ ๙ (Sufficient Economy) และ
น้อมน้ามาประยุกต์ใช้
 มีมนุษยสัมพันธท์ ี่ดตี ่อบุคคลรอบข้าง ได้แก่ ผูร้ ว่ มงาน ผเู้ ปน็ เบาหวาน และครอบครัว
 เปน็ ผ้ใู ฝ่รแู้ ละขยันสนใจในวิทยาการใหม่ๆ และอปุ กรณ์เทคโนโลยที เ่ี ก่ียวขอ้ งกับเบาหวาน

6

 คู่มอื นักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนียบตั รผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

วิธกี ารจดั การเรียนการสอน
รปู แบบการเรยี นการสอนแบบผสมผสาน (Hybrid learning) ออนไลน์รว่ มกบั การเรยี นในชนั เรียน

1. การเรยี นออนไลน์
1.1 ผ่านระบบ E–learning ของคณะฯ (SELECx) โดยนกั ศกึ ษาจะตอ้ งศกึ ษาเนือหาด้วยตนเอง
ภายในสปั ดาหท์ กี่ า้ หนด ตามตารางเรียน
1.2 การรว่ มอภปิ รายผา่ นระบบออนไลน์ เชน่ Zoom Cloud Meetings และอืน่ ๆ

2. การเรยี นในช้ันเรียน เชน่ การสอนบรรยาย การฝึกปฏิบตั ิผา่ นกจิ กรรม Role–play, Workshop, Case
discussion และอ่ืนๆ
3. การฝึกฝนและเรยี นร้ดู ้วยตนเอง เชน่ การทบทวนทักษะตา่ งๆ การปฏิบตั ิ DSMES ผูป้ ่วยในหน่วยงาน
(ภายใตก้ ารกา้ กบั ของหนว่ ยงาน/รุ่นพี่ CDE) และการดูงานคลนิ ิกตา่ งๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใหบ้ ริการ
เบาหวาน
4. การประเมนิ ผลการเรยี นในชั้นเรยี น ได้แก่ การสอบประเมนิ ผลตาม Modules, การประเมินผลการฝึก
ปฏิบัติผา่ นกิจกรรมข้างต้น แบบรายเด่ยี วและรายกล่มุ

ภาคการศึกษาที่ 1 ระยะเวลา 4 เดอื น
 ภาคทฤษฎีในรายวชิ า ดังนี้
1. Advance Knowledge in Diabetes
2. Teaching and Learning Method for Diabetes Self–management and Psychosocial
Approach
1) Adult Learning and Teaching Method

2) Psychosocial Approach and Behavioral Change Model
3) Prince Mahidol’s Philosophy and King RAMA 9: Principles of HM’s

Development Works and Sufficient Economy Theory
4) Mindfulness and Applications
3. Advance Nutrition for Diabetes Self–management
4. Diabetes Complications
5. Diabetes in Special Population and Special Situation
6. Research and Inovation Applications
7. Alternative Medicine and Community Awareness
 ภาคฝกึ ปฏิบัติ
o เรยี นรูผ้ ่านการท้า Role–play, Workshop, Case Discussion ตามรายวิชาขา้ งตน้
o การศึกษาดูงานคลนิ ิกที่เกี่ยวข้องและการฝกึ ปฏบิ ัติ DSMES ด้วยตนเอง
o การนา้ ความรู้ไปประยุกต์ใช้ในหน่วยงานต้นสงั กดั

7

 ค่มู อื นักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนยี บัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ิรริ าชพยาบาล

ภาคการศกึ ษาท่ี 2 ระยะเวลา 7 เดอื น
1. ฝึกปฏิบัติ DSMES ในหนว่ ยงานตน้ สงั กดั หรอื หน่วยงานท่เี กย่ี วขอ้ ง
2. นา้ เสนอ รว่ มอภิปราย และเขียนรายงานกรณีศึกษา
3. พัฒนาและนา้ เสนอโครงการวจิ ัยหรือนวัตกรรม
4. กจิ กรรมพฒั นาทักษะทีมสหสาขาผูใ้ หค้ วามรเู้ บาหวาน Diabetes Educator Skills
Multi–disciplinary Development Program

หลักสูตรอ้างอิงจาก
1. INTERNATIONAL STANDARDS FOR EDUCATION OF DIABETES HEALTH PROFESSIONALS (International Diabetes Federation 2015)
2. INTERNATIONAL CURRICULUM FOR DIABETES HEALTH PROFESSIONAL EDUCATION (International Diabetes Federation 2008)

การประเมินผลระหวา่ งการศกึ ษา (สดั สว่ นคะแนน 25%)
1. สอบข้อเขียนกลางปี
1) ครังที่ 1 ในช่วงเดือนกนั ยายน (สัดสว่ นคะแนน 20%)
2) ครงั ท่ี 2 ในชว่ งเดอื นตุลาคม (สัดส่วนคะแนน 15%)
3) ครงั ที่ 3 ในชว่ งเดือนพฤศจิกายน (สัดส่วนคะแนน 25%)
2. ภาคปฏิบตั จิ าก Workshop: Role–play และการเขียน Reflection (สดั ส่วนคะแนน 15%)
3. สอบปลายปี
4. งานท่ีมอบหมาย
1) Case Study
2) โครงรา่ งการพัฒนาวิจยั หรอื นวัตกรรม

การประเมินผลเพ่ือสาเรจ็ การศึกษา
เกณฑ์การผา่ นหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ให้ความรเู้ บาหวาน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

1) เขา้ เรยี นมากกว่า 80%
2) คะแนนประเมินผลรวม ร้อยละ 75 ขนึ ไป

สญั ลกั ษณ์ประจาหลกั สูตร SI หมายถึง คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
CDE หมายถงึ Certified Diabetes Educator
8 หลอดไฟ เปรยี บเหมือน แสงแห่งความร้แู ละปัญญา
หยดนา้ เปรียบเหมือน การให้ความรู้ ทัศนคติ และทักษะ

(Knowledge, Attitude, and Skill)

 คมู่ ือนักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนียบัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ิราชพยาบาล

หลกั สตู รประกาศนียบตั รผู้ให้ความรู้เบาหวาน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
Certified Diabetes Educator Program, Faculty of Medicine Siriraj Hospital

ภาคการศกึ ษาที่ 1 ปีการศึกษา 2565 (รุน่ 6)

เวลา หัวขอ้ รปู แบบ อาจารยผ์ สู้ อน
การสอน

Module 1: Advance Knowledge in Diabetes
Module 2: Teaching and learning method
Module 3: Advance Nutrition for Diabetes Self–management

วนั พฤหัสบดีที่ 18 สิงหาคม 2565 (Online)

8.30 – 10.30 Get to know you Zoom รศ.พรศรี ศรอี ัษฎาพร
คณุ ศราวธุ อุประรัตน์
10.45 – 11.00 พธิ ีเปิดหลักสูตร Zoom คุณณภาภสั ทรพั ย์อปั ระไมย
11.00 – 12.00 ปฐมนเิ ทศหลกั สูตร Zoom ศ.คลนิ กิ พญ.สุภาวดี ลิขติ มาศกลุ
รศ.พรศรี ศรีอัษฎาพร
13.00 – 13.45 แนะนา้ การใช้งาน E–learning Zoom พญ.ลักขณา ปรชี าสขุ
Zoom พว.ยุวรตั น์ ม่วงเงิน
14.00 – 16.00 Glucose homeostasis and pathophysiology คุณธาวนิ ี วลิ ามาศ
of diabetes VDO Lecture คุณเวฬุรีย์ โชตนิ สุ รณ์
VDO Lecture ศ.นพ.สทุ ิน ศรีอัษฎาพร
วันศุกรท์ ี่ 19 สงิ หาคม 2565 (Online) VDO Lecture
รศ.นพ.ณัฐเชษฐ์ เปล่งวทิ ยา
(1 ชว่ั โมง) Classification and diagnosis of diabetes VDO Lecture รศ.นพ.ธาดา คณุ าวศิ รุต
VDO Lecture ศ.คลนิ ิก พญ.สภุ าวดี ลิขิตมาศกลุ
(1.5 ช่ัวโมง) Blood glucose – lowering agents
Zoom รศ.พญ.อภริ ดี ศรวี จิ ติ รกมล
(2 ชั่วโมง) Concept of DSMES + Homework Zoom
VDO Lecture รศ.พญ.นันทกร ทองแตง
วนั พฤหัสบดีท่ี 25 สงิ หาคม 2565 (Online)
รศ.พญ.อภิรดี ศรวี ิจติ รกมล
9.00 – 10.30 Hyperglycemic emergency and
(1.5 ช่ัวโมง) hypoglycemia management - 1 รศ.พญ.นนั ทกร ทองแตง
10.30 – 12.00 Glycemic target and cardiovascular risk
(1.5 ชวั่ โมง) management - 1 ผศ.นพ.พรพจน์ เปรมโยธนิ
Hyperglycemic emergency and
13.00 – 14.00 hypoglycemia management - 2

14.00 – 15.00 Glycemic target and cardiovascular risk
management - 2

(2 ชว่ั โมง) Nutrition recommendation for diabetes

9

 ค่มู อื นักศึกษา 2565 รูปแบบ อาจารยผ์ ้สู อน
การสอน
หลักสูตรประกาศนยี บตั รผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ิรริ าชพยาบาล VDO Lecture พญ.ลักขณา ปรีชาสขุ
ศ.คลนิ ิก พญ.สุภาวดี ลิขิตมาศกลุ
เวลา หัวข้อ Zoom
Zoom ศ.คลนิ กิ พญ.สภุ าวดี ลิขิตมาศกลุ
วนั ศกุ ร์ 26 สิงหาคม 2565 (Online) VDO Lecture รศ.พรศรี ศรีอัษฎาพร

9.00 – 10.30 Health literacy รศ.ดร.วันทนยี ์ เกรียงสนิ ยศ
คณุ ศรีวรรณ ทองแพง
10.30 – 12.00 Concept of DSMES: Discussion

13.00 – 15.00 Nutritional therapy: glycemic index
(1.5 ชั่วโมง) Nutritional therapy: theory
วันพฤหสั บดที ่ี 1 กนั ยายน 2565 (Online)

8.30 – 10.00 After action review I และพบอาจารย์ทปี่ รกึ ษา Zoom ศ.คลนิ กิ พญ.สภุ าวดี ลขิ ิตมาศกลุ
รศ.พรศรี ศรีอัษฎาพร
13.00 – 15.00 Nutritional therapy: practice I Zoom พว.ยวุ รตั น์ ม่วงเงิน
Energy calculation VDO Lecture
คณุ พจนรรถ์ รีเรืองชยั
(1 ช่วั โมง) Carbohydrate counting
คณุ ศรวี รรณ ทองแพง

วนั ศุกรท์ ี่ 2 กันยายน 2565 (Online)

9.00 – 10.30 แนะนา้ literature review (แบ่งกลุม่ อ่าน) / Zoom ศ.คลนิ ิก พญ.สุภาวดี ลขิ ิตมาศกลุ
After action review II รศ.พรศรี ศรีอษั ฎาพร
Zoom พว.ยวุ รัตน์ ม่วงเงิน
10.30 – 12.00 Nutritional advice in CKD VDO Lecture คณุ เอือชชั ญา กาลสมั ฤทธ์ิ
VDO lecture
(1 ชั่วโมง) DM technology พญ.ลักขณา ปรีชาสขุ

(1.5 ชวั่ โมง) Diabetes nephropathy ผศ.พญ.ไกรวิพร เกียรตสิ นุ ทร

วันพธุ ท่ี 7 กันยายน 2565 (On–site) อาจมีการเปลยี่ นแปลง

9.00 – 12.00 Workshop: Interactive review of module 1 Workshop ศ.คลนิ กิ พญ.สภุ าวดี ลิขติ มาศกุล
(Body–link, Medication review) รศ.พรศรี ศรอี ัษฎาพร
Discussion
13.00 – 14.30 Blood glucose–lowering agents: Lecture & ผศ.พญ.สริ ินาถ สริ นิ ทรว์ ราวงศ์
case discussion / ให้นา้ เสนอ guideline thai Discussion พว.กันยารัตน์ วงษเ์ หมอื น
Activity พว.นลนิ นาฏ ธนบุญสทุ ธิ
14.30 – 16.00 Concept and strategies of behavior change
รศ.นพ.ธาดา คุณาวศิ รุต

ผศ.พญ.กมลพร วรรณฤทธ์ิ

17.00 – 19.00 กิจกรรม Getting to know you

10

เวลา หวั ข้อ รปู แบบ  ค่มู ือนักศึกษา 2565
การสอน
วนั พฤหสั บดที ่ี 8 กันยายน 2565 (On–site) อาจมกี ารเปล่ยี นแปลง Lecture & หลักสูตรประกาศนยี บัตรผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน
Workshop คณะแพทยศาสตร์ศริ ิราชพยาบาล
9.00 – 11.00 Concept and workshop on glucose
monitoring VDO Lecture อาจารยผ์ สู้ อน

Nutrition Module 3 (1 ชั่วโมง) Lecture & ผศ.พญ.สริ ินาถ สิรินทร์วราวงศ์
Workshop และพยาบาล CDE
1.การช่งั ตวงข้าว แปง้ และผักทม่ี แี ป้ง Lecture &
Workshop T1DDAR CN
2. การนับคาร์โบไฮเดรตในผลไม้
Zoom รศ.พญ.ระวีวรรณ เลศิ วัฒนารักษ์
11.00 – 12.00 3. การนับคาร์โบไฮเดรตในผลิตภณั ฑ์นม เครอื่ งดม่ื ซอส Zoom
และการอ่านฉลากโภชนาการ Zoom รศ.พญ.ระวีวรรณ เลิศวฒั นารักษ์
และพยาบาล CDE
4. การนบั คาร์โบไฮเดรตในอาหารจานเดยี ว ฟาสต์ฟ้ดู Zoom
5. การนบั คาร์โบไฮเดรตในขนมหวานและเบเกอรี่ Zoom รศ.นพ.ณัฐวุฒิ รอดอนันต์
6. หมวดอาหารทไี่ มน่ บั คารโ์ บไฮเดรต VDO lecture ผศ.พญ.ไกรวพิ ร เกยี รตสิ ุนทร
VDO Lecture
13.00 – 16.00 Concept and workshop on Insulin therapy I ศ.คลนิ กิ ดร.นพ.ดฐิ กานต์ บรบิ ูรณ์หิรัญสาร
Zoom
วันศุกร์ท่ี 9 กันยายน 2565 (On–site) อาจมีการเปล่ียนแปลง รศ.พรศรี ศรีอษั ฎาพร
ผศ. ดร.ชลธริ า เรยี งคา้
9.00 – 12.00 Concept and workshop on Insulin therapy II ผศ.นพ.ศุภโชค สิงหกันต์
ผศ.นพ.ทวศี กั ดิ์ วรรณชาลี
13.00 – 15.00 Examination ครงั ท่ี 1 รศ.นพ.ชมุ พล ว่องวานชิ

Module 2: Teaching and Learning Method ศ.คลนิ กิ พญ.สุภาวดี ลขิ ิตมาศกลุ
Module 4: Diabetes Complications รศ.พรศรี ศรีอษั ฎาพร
พว.ยวุ รัตน์ มว่ งเงิน
วนั พฤหสั บดีที่ 15 กนั ยายน 2565 (Online)
9.00 – 10.30 Diabetes retinopathy
10.30 – 12.00 Diabetes nephropathy case discussion
13.00 – 15.00 Diabetes during pregnancy
วนั ศกุ ร์ที่ 16 กันยายน 2565 (Online)

9.00 – 11.00 Role and responsibility of diabetes educator

13.00 – 15.00 Motivational interview

(1 ช่ัวโมง) In–patient diabetes management

(1 ชั่วโมง) Peripheral vascular disease

วนั พฤหสั บดที ่ี 22 กนั ยายน 2565 (Online)

นา้ เสนอ Literature review for innovation

13.30 – 15.00 development

After action review III

11

 คู่มือนักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนียบัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ริ าชพยาบาล

เวลา หัวข้อ รปู แบบ อาจารยผ์ ้สู อน
การสอน
(1 ช่วั โมง) Heart disease in diabetes VDO Lecture ศ.พญ.ธนญั ญา บณุ ยศริ ินันท์
(1 ช่ัวโมง) Oral health and diabetes VDO lecture ทญ.ฉตั รแก้ว บริบรู ณห์ ิรญั สาร

(1.5 ช่ัวโมง) Concept and workshop on diabetes foot VDO lecture รศ.พญ.กลุ ภา ศรีสวัสด์ิ
assessment and foot care อ.พญ.ปณั ณกิ า ปราชญ์โกสนิ ทร์

พว.อัจฉรา สุวรรณนาคินทร์
และนักกายอปุ กรณ์

วนั ศุกร์ที่ 23 กนั ยายน 2565 (Online)

8.00 – 9.00 Skin and nail problem in diabetes Zoom ผศ.พญ.จรัสศรี ฬยี าพรรณ
Zoom ผศ.นพ.ธรี วุฒิ ธรรมวบิ ูลยศ์ รี
13.00 – 14.00 Orthopedic problem in diabetes Zoom รศ.นพ.พสิ ิฎฐ์ เลิศวานชิ

14.00 – 15.00 Exercise and diabetes

วันพฤหสั บดที ี่ 29 กนั ยายน 2565 (Online)

9.00 – 12.00 Patient teaching and learning method Zoom ผศ.นพ.สุประพฒั น์ สนใจพาณชิ ย์
Zoom ผศ.นพ.ทวศี กั ดิ์ วรรณชาลี
14.00 – 15.00 In–patient diabetes management VDO Lecture
รศ.พญ.กนกวรรณ บุญญพิสฎิ ฐ์
(1 ชั่วโมง) Neurological problem in diabetes

วนั ศุกรท์ ี่ 30 กนั ยายน 2565 (Online)

9.00 – 12.00 Workshop: adult learning technique and ศ.คลนิ ิก พญ.สุภาวดี ลขิ ิตมาศกลุ
counseling รศ.พรศรี ศรอี ษั ฎาพร
(Communication skill & DSME session
& smart goal) Zoom พญ.ลกั ขณา ปรีชาสขุ
พว.ยวุ รัตน์ มว่ งเงิน
13.00 – 16.00 After action review IV และพยาบาล CDE

ศ.คลินกิ พญ.สุภาวดี ลขิ ิตมาศกลุ
Zoom รศ.พรศรี ศรีอัษฎาพร

พว.ยวุ รัตน์ ม่วงเงนิ

วนั พุธที่ 5 ตุลาคม 2565 (On–site) อาจมีการเปลย่ี นแปลง

9.00 – 12.00 Nutritional therapy: practice II Workshop คุณพจนรรถ์ รเี รอื งชัย
Basic & Advance carb counting Workshop คุณพมิ พ์นภาณทั ศรีดอนไผ่

13.00 – 16.00 Workshop: Problem orientate รศ.พรศรี ศรีอษั ฎาพร
พว.ยุวรัตน์ มว่ งเงิน
พว.นลนิ นาฏ ธนบญุ สทุ ธิ
พว.กันยารตั น์ วงษ์เหมือน

วนั พฤหสั บดีท่ี 6 ตลุ าคม 2565 (On–site) อาจมกี ารเปลยี่ นแปลง

9.00 – 12.00 Tips & trick in medical counseling and Lecture & รศ.นพ.สพุ จน์ พงศป์ ระสบชัย
communication skill for diabetes educator Discussion

12

 คมู่ อื นักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนยี บตั รผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ริ าชพยาบาล

เวลา หวั ขอ้ รปู แบบ อาจารยผ์ ู้สอน
13.00 – 14.30 Mindfulness Strategy for diabetes educator I การสอน
ผศ.นพ.โรจนร์ งุ่ สวุ รรณสทุ ธิ
Discussion ศ.คลนิ กิ พญ.สุภาวดี ลขิ ิตมาศกุล

14.30 – 16.00 Concept and workshop on diabetes foot Workshop รศ.พญ.กุลภา ศรีสวสั ด์ิ
assessment and foot care อ.พญ.ปัณณิกา ปราชญ์โกสนิ ทร์

วนั ศกุ รท์ ่ี 7 ตลุ าคม 2565 (On–site) อาจมีการเปลี่ยนแปลง พว.อจั ฉรา สวุ รรณนาคนิ ทร์
9.00 – 11.00 Examination ครังที่ 2 และนักกายอปุ กรณ์

13.00 – 16.30 Workshop: Stage of change, Workshop ศ.คลินกิ พญ.สภุ าวดี ลขิ ิตมาศกลุ
Decision balance รศ.พรศรี ศรีอัษฎาพร
Practice stage of change พญ.ลกั ขณา ปรชี าสุข
พว.ยวุ รัตน์ ม่วงเงิน
พว. นลินนาฏ ธนบุญสทุ ธิ

Module 5: Special Population
Module 6: Research and Innovation Applications
Module 7: Alternative Medicine and Community Awareness

วนั พฤหสั บดีที่ 13 ตลุ าคม 2565 วันคล้ายวนั สวรรคตของพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศรฯ

วันศกุ ร์ท่ี 14 ตุลาคม 2565 วันหยุดราชการกรณีพิเศษประจาปี 2565

วันพฤหสั บดที ี่ 20 ตลุ าคม 2565 (Online)

9.00 – 10.00 Community and public awareness VDO Lecture ศ.เกยี รตคิ ุณ พญ.วรรณี นธิ ยิ านันท์

(2 ชว่ั โมง) Diabetes in elderly; lecture VDO Lecture รศ.พญ. วราลกั ษณ์ ศรีนนท์ประเสรฐิ

(1.5 ชัว่ โมง) Diabetes prevention and metabolic VDO Lecture รศ.นพ.วีรชัย ศรีวณิชชากร
syndrome ผศ.นพ.ชัยวฒั น์ วชริ ศักดศ์ิ ิริ

(1.5 ชั่วโมง) เทคโนโลยสี ่อื การสอน VDO Lecture อ.ดร.โสภติ า สุวฒุ โฑ
VDO Lecture
(1 ชัว่ โมง) Obesity and T2DM in children and อ.พญ.อรสดุ า เลิศบรรณพงษ์
adolescence Zoom
ศ.คลินิก พญ.สภุ าวดี ลขิ ติ มาศกลุ
วนั ศกุ ร์ท่ี 21 ตุลาคม 2565 (Online) รศ.พรศรี ศรีอัษฎาพร
ผศ.พญ.ตลุ ยา สตี สุวรรณ
9.00 – 11.00 Innovation progression I พญ.ลักขณา ปรชี าสขุ
พว.ยวุ รตั น์ มว่ งเงนิ
11.00 – 12.00 Role–play instruction + after action review V Zoom

13

 คมู่ อื นักศึกษา 2565 หัวข้อ รปู แบบ อาจารยผ์ ู้สอน
การสอน รศ.พญ.จรี ันดา สันตปิ ระภพ
หลกั สูตรประกาศนยี บัตรผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน Lecture &
คณะแพทยศาสตร์ศริ ิราชพยาบาล Discussion

เวลา

13.00 – 16.00 Type 1 DM in all age

วนั พฤหสั บดที ี่ 27 ตลุ าคม 2565 (Online)

13.30 – 15.00 Diabetes in special situation Zoom ผศ.พญ.ปวณี า ชณุ หโรจน์ฤทธ์ิ
VDO Lecture ผศ.ดร.พญ.มยุรี หอมสนิท
(2 ช่วั โมง) Critical appraisal of scientific papers VDO Lecture ผศ.ดร.พญ.มยุรี หอมสนทิ

(2 ช่วั โมง) Ethical aspect of research

วนั ศุกร์ท่ี 28 ตุลาคม 2565 (Online)

9.00 – 10.30 Impacts of Covid–19 on DM Zoom รศ.นพ.วีรชยั ศรวี ณชิ ชากร
VDO / zoom ผศ. นพ. ธเนศ ชยั สถาผล
10.30 – 11.00 Diabetes in Remission ผศ.นพ.ชัยวฒั น์ วชิรศกั ดิ์ศริ ิ
Zoom รศ.นพ.วีรชยั ศรีวณชิ ชากร
11.00 – 12.00 Diabetes prevention and metabolic Zoom ผศ.นพ.ชัยวฒั น์ วชิรศกั ดศิ์ ริ ิ
syndrome; Discussion Zoom ผศ.พญ.ตลุ ยา สตี สุวรรณ

13.00 – 14.00 Promotion health in people with Diabetes อ.พญ.รงั สมิ า ทนิ มณี

14.00 – 15.30 Health Science Education Practicalities for
diabetic educators

วันพฤหสั บดีท่ี 3 พฤศจิกายน 2565 (Online)

9.00 – 12.00 ฝกึ ปฏบิ ัติ DSME / พัฒนา innovation Practice
Zoom
14.00 – 15.00 Introduction to Mindfulness ศ.คลนิ ิก พญ.สภุ าวดี ลิขติ มาศกลุ
และ CDE
15.00 – 16.00 Clinical Application on Stage of Change
Model

วนั ศุกร์ที่ 4 พฤศจิกายน 2565 (Online)

9.00 – 11.30 Critical appraisal of scientific papers and Zoom ผศ.ดร.พญ.มยรุ ี หอมสนิท
Ethical aspect of research; Discussion

13.30 – 15.00 Structure DSMES in T1DDAR CN Zoom คุณเวฬุรีย์ โชตกิ ิจนสุ รณ์
ศ.คลินิก พญ.สุภาวดี ลขิ ิตมาศกุล

วนั พฤหัสบดที ่ี 10 พฤศจกิ ายน 2565 (Online) Zoom รศ.พญ. วราลักษณ์ ศรีนนท์ประเสรฐิ
10.30 – 12.00 Diabetes in elderly; Discussion Practice
13.00 – 16.00 ฝึกปฏบิ ตั ิ DSME / พัฒนา innovation
วันศกุ ร์ที่ 11 พฤศจกิ ายน 2565 (Online)

10.00 – 12.00 แหลง่ สทิ ธิประโยชน์สา้ หรับผู้เปน็ เบาหวาน ในไทย Zoom พญ.เขมรัศมี ขุนศึกเมง็ ราย
ทีป่ รึกษาอาวโุ ส สปสช.

13.00 – 15.00 Benefit and caution of Thai traditional Zoom อาจารยแ์ พทยแ์ ผนไทยประยกุ ต์
medicine in diabetes
14

เวลา หวั ข้อ รูปแบบ  คมู่ อื นักศึกษา 2565
การสอน
วันพฤหัสบดที ี่ 17 พฤศจิกายน 2565 (Online) หลักสูตรประกาศนยี บตั รผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน
9.00 – 11.00 Influencer Zoom คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

13.00 – 16.00 Innovation progression II Zoom อาจารยผ์ ้สู อน

วนั ศกุ ร์ท่ี 18 พฤศจกิ ายน 2565 (Online) Practice อ.นพ.อคั รินทร์ นมิ มานนติ ย์
9.00 – 16.00 ฝึกปฏบิ ัติ DSME / พัฒนา innovation ศ.คลินิก พญ.สุภาวดี ลขิ ติ มาศกุล
วนั จันทร์ที่ 21 พฤศจกิ ายน 2565 (On–site) อาจมกี ารเปลย่ี นแปลง นอกสถานท่ี
8.30 – 16.00 Mindfulness Strategy for diabetes educator II รศ.พรศรี ศรีอัษฎาพร
วันองั คารท่ี 22 พฤศจิกายน 2565 (On–site) อาจมกี ารเปลย่ี นแปลง Lecture & ผศ.พญ.ตลุ ยา สตี สวุ รรณ
Discussion
9.00 – 10.00 Sleep disorder Lecture & พว.ยวุ รัตน์ ม่วงเงิน
Discussion
10.00 – 12.00 หลกั การทรงงานพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั Discussion คณุ ธนวัชร์ เกตุวมิ ตุ (ครดู ล)

13.00 – 16.00 Case discussion on type 1 diabetes Workshop รศ.นพ.นิธิพัฒน์ เจยี รกลุ
วันพธุ ที่ 23 พฤศจกิ ายน 2565 (On–site) อาจมกี ารเปลี่ยนแปลง ศ.คลนิ ิก พญ.สภุ าวดี ลขิ ิตมาศกุล
8.30 – 12.00 Workshop: Role–play I
รศ.พรศรี ศรีอัษฎาพร
13.00 – 16.30 Workshop: Role–play II Workshop รศ.พญ.จรี นั ดา สนั ตปิ ระภพ

วนั พฤหัสบดที ี่ 24 พฤศจิกายน 2565 (On–site) อาจมีการเปลีย่ นแปลง ศ.คลินกิ พญ.สภุ าวดี ลิขิตมาศกลุ
รศ.พญ.ระวีวรรณ เลศิ วัฒนารักษ์
8.30 – 12.00 Workshop: Role–play III Workshop
รศ.พรศรี ศรอี ัษฎาพร
13.00 – 16.30 Workshop: Role–play IV Workshop พว.ยวุ รตั น์ มว่ งเงิน

รศ.นพ.สพุ จน์ พงษป์ ระสบชยั
ศ.คลินกิ พญ.สุภาวดี ลขิ ติ มาศกลุ

รศ.พรศรี ศรอี ษั ฎาพร
พว.ยุวรตั น์ ม่วงเงนิ
รศ.ดร.วันเพญ็ ภญิ โญภาสกลุ
ศ.คลินกิ พญ.สุภาวดี ลขิ ติ มาศกุล
รศ.พญ.นนั ทกร ทองแตง

(เข้า 13:30 น.)
รศ.พรศรี ศรอี ษั ฎาพร
พว.ยุวรตั น์ มว่ งเงนิ

15

 คูม่ ือนักศึกษา 2565 รูปแบบ อาจารยผ์ ู้สอน
การสอน
หลักสูตรประกาศนยี บตั รผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ิริราชพยาบาล

เวลา หัวขอ้

วนั ศุกร์ท่ี 25 พฤศจกิ ายน 2565 (On–site) อาจมีการเปลีย่ นแปลง
9.00 – 11.00 Examination ครังท่ี 3

13.00 – 15.00 Workshop: Jeopardy Workshop ศ.คลนิ กิ พญ.สุภาวดี ลิขิตมาศกลุ
รศ.พรศรี ศรอี ัษฎาพร
พว.อัมพร รอบครบรุ ี
พว.อรุณี สิงหชาติ

วนั พฤหัสบดที ี่ 1 ธันวาคม 2565 (Online) VDO / Zoom พว.ยุวรตั น์ ม่วงเงิน และทมี
9.00 – 12.00 Integrated Diabetes Patient Service System VDO / Zoom ทีมเภสชั กร SiCDE

13.00 – 14.30 Pharmacist’s Role in DSMES VDO / Zoom (ศ.คลนิ ิก พญ.สภุ าวดี ลขิ ติ มาศกุล)

14.30 – 15.30 Diabetes Complications Yearly Screening ทีมนักสุขศกึ ษา SiCDE
and Registry: Experience sharing (ศ.คลินิก พญ.สภุ าวดี ลขิ ติ มาศกุล)

วนั ศกุ ร์ท่ี 2 ธันวาคม 2565 (Online)

9.00 – 12.00 Experience sharing on DSMES VDO / Zoom พว.ยุวรตั น์ ม่วงเงิน
Zoom และทมี SiCDE Alumni
13.00 – 16.00 Tips To Be Diabetes พว.อัมพร รอบครบรุ ี
(การบ้านกอ่ นปิดภาคเรียนท่ี 1)
พว.อรณุ ี สงิ หชาติ
รศ.พรศรี ศรอี ัษฎาพร
(ศ.คลินกิ พญ.สภุ าวดี ลขิ ติ มาศกลุ )

หมายเหตุ ตารางเรยี นอาจมกี ารเปลยี่ นแปลงไดต้ ามความเหมาะสม

16

 คูม่ อื นักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนยี บัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศริ ริ าชพยาบาล

แนวทางการฝึกปฏบิ ตั ิ Diabetes Self–management Education and Support (DSMES)
ผ่านกจิ กรรม Workshop: Role–play

 วัตถุประสงค์

1. เพ่อื ฝึกการประยกุ ต์ใช้ความรู้โรคเบาหวานในการถ่ายทอดความรู้
2. เพอ่ื ฝึกปฏิบัติ Diabetes Self–management Education Support (DSMES) ผา่ นกจิ กรรม Role–play
3. เพื่อฝึกการใช้ Teaching and Listening Skill ผา่ นกจิ กรรม Role–play
4. เพื่อพัฒนาเจตคติในฐานะผู้ให้ความรเู้ บาหวาน

 วธิ ีการจดั การเรยี นการสอน

1. จดั กิจกรรม Role–play จา้ นวน 4 ครงั ครังละ 3 – 4 ชว่ั โมง ในภาคการศึกษาท่ี 1

เป็นการฝกึ ปฏิบัติ DSMES แบบ Case approach โดยแสดง Role–play เปน็ Diabetes Educator

คนละ 1 ครัง และแสดง Role–play เป็นคนไขห้ รือญาติ อยา่ งน้อยคนละ 1 ครงั

2. ในกจิ กรรมแต่ละครัง จะมีการแสดง Role–play 6 – 7 คู่ (ตามสัดส่วนจา้ นวนนกั ศึกษาในแต่ละป)ี

1) นกั ศึกษาจะได้รบั โจทย์ 1 วันก่อนถึงวันกจิ กรรม ให้นักศึกษาเตรยี มตวั ในการให้ DSMES

2) นกั ศกึ ษาแสดง Role–play ใช้เวลาประมาณ 10 นาที

3) อาจารย์ และเพื่อนนักศึกษาร่วมอภิปราย ใชเ้ วลา 15 – 20 นาที

4) นกั ศึกษาเขียนรายงานการสะท้อนคิด (Reflective paper)

ในการแสดงเปน็ Diabetes Educator 1 ฉบบั (ตาม Gibbs’ reflective cycle)

และการแสดงเป็นคนไขห้ รือญาติ 1 ฉบบั (ตามความรูส้ กึ )

 การประเมนิ ผล
คะแนนจากกิจกรรม Role–play คดิ เป็น 20% ของคะแนนทังหมด โดยแบ่งการประเมินเป็น
1. จากการแสดง Role–play เป็น Diabetes Educator
- พฤติกรรมการใหค้ วามรู้และการสือ่ สาร 20%
- ความถูกตอ้ งเหมาะสมของเนือหา 20%
- ทัศนคติการเป็นผู้ให้ความรู้เบาหวาน 20%
- ทกั ษะการฟงั และสรุปประเด็นปญั หา 20%
2. การเขยี นรายงาน Reflection 20% (กาหนดสง่ หลังจากแสดง Role–play 1 สปั ดาห์)

17



 ค่มู อื นักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนียบัตรผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ิรริ าชพยาบาล

แบบประเมนิ Role–play

19



 คูม่ ือนักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนียบตั รผูใ้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ิริราชพยาบาล

แนวทางการเขียนรายงานการสะทอ้ นคดิ ในบทบาท Educator
(Reflective paper)

พญ.ลกั ขณา ปรชี าสขุ
ศูนยเ์ บาหวานศริ ริ าช

การสะทอ้ นคดิ (Reflective thinking) คอื กระบวนการคดิ ทบทวน และวิเคราะห์ส่ิงต่างๆอย่างรอบคอบ
เป็นวิธีการที่ท้าให้บุคคลได้ทบทวนและสะท้อนการกระท้าของตน ช่วยให้เกิดความเข้าใจและเกิดการเรียนรู้จาก
ประสบการณ์ น้าไปสกู่ ารพฒั นาปรับปรุงตนเอง ปรบั ปรุงงาน และการแก้ปญั หาตา่ งๆได้อยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพมากขนึ

Gibbs’ reflective cycle เป็นกระบวนการท่ีใช้ในการสะท้อนคิด ซ่ึงเสนอไว้ในหนังสือ Learning by
Doing แตง่ โดย Graham Gibbs ในปี ค.ศ. 1988 และได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย เหมาะส้าหรับนักเรียนที่เร่ิม
ฝึกการสะทอ้ นคิดเนื่องจากมกี ารแบง่ ขันตอนอยา่ งชัดเจน ไดแ้ ก่

Reference Gibbs, G. (1988). Learning by Doing: A Guide to Teaching and Learning Methods. Oxford: Oxford Further Education Unit

21

 คมู่ อื นักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนยี บตั รผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ิรริ าชพยาบาล

1) Description (การบรรยาย) คือ การบรรยายเหตุการณ์ท่ีต้องการสะท้อนคิด สิ่งส้าคัญคือ ควรบรรยาย
เฉพาะสิง่ ท่จี า้ เปน็ เป็นการบรรยายโดยย่อแต่ควรมีเนือหาท่ีส้าคัญครบถ้วน เช่น เหตุการณ์คืออะไร เกิดขึน
ที่ไหน มีใครเก่ียวข้องบ้าง ท้าไมท่านจึงเข้าไปเกี่ยวข้องในเหตุการณ์นัน ท่านท้าอะไรบ้างในเหตุการณ์นัน
และคนอื่นๆ มีปฏิกิริยาตอบสนองอย่างไร ผลลัพธ์ของเหตุการณ์คืออะไร ในขันตอนนีควรมีเน้ือหาส้ัน
กระชบั มากที่สดุ

2) Feeling (ความรู้สึก) คือ ความรู้สึกหรือความนึกคิด ท่ีเกิดขึนในขณะเกิดเหตุการณ์นัน หรือภายหลังเกิด
เหตุการณ์ อาจบรรยายเพม่ิ ว่าความรสู้ ึกหรอื ความคิดนันมผี ลต่อการแสดงออกของท่านหรือไม่ อย่างไร

3) Evaluation (การประเมิน) คือ การประเมินว่าอะไรคือข้อดีหรือข้อเสียในเหตุการณ์นัน อะไรคือสิ่งที่ท่าน
ทา้ ไดด้ ีแล้ว และอะไรยงั ท้าได้ไมด่ ี

4) Analysis (การวิเคราะห์) คือ การวิเคราะห์ว่าท้าไมท่านถึงเกิดความรู้สึกเหล่านันขึน หรือท้าไมท่านยังท้า
ไดไ้ มด่ ใี นเหตกุ ารณน์ ันๆ หรอื ท้าไมท่านถงึ ท้าไดด้ ี

5) Conclusion (ข้อสรุป) คอื ข้อสรปุ ท่ีท่านไดจ้ ากเหตุการณ์ทเี่ กดิ ขึน สิ่งท่ีท่านได้เรียนรู้ หรือส่ิงท่ีท่านอยาก
เรยี นรู้เพ่ิมเตมิ (ไมใ่ ชข้ ้อสรปุ ในการให้ DSMES)

6) Action plan (การวางแผน) คือ การวางแผนว่าหากเกิดเหตุการณ์เช่นเดิมอีก ท่านจะท้าอย่างไร อะไรท่ี

ทา่ นจะยงั ท้าเหมอื นเดมิ และอะไรทที่ า่ นจะท้าแตกต่างออกไป
(ไม่ใช่ Action plan สาหรบั ผปู้ ่วยท่ไี ด้รบั DSMES แต่เป็น Action plan ของทา่ นเอง)

22

 ค่มู อื นักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนียบัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ริ าชพยาบาล

แนวทางการพฒั นาวิจยั และนวัตกรรม
(Innovation)

1. วัตถปุ ระสงค์
เพ่อื ทา้ วิจัยดา้ นเบาหวานทีส่ ง่ เสรมิ การจัดการตนเองของผเู้ ปน็ เบาหวาน หรือพัฒนาเครือ่ งมอื

อุปกรณ์ รูปแบบ ระบบการให้ความรเู้ บาหวาน

2. รปู แบบนวตั กรรม
o การท้าวจิ ัยในหวั ข้อทเี่ กี่ยวกบั การให้ความรูเ้ บาหวานหรือพัฒนาทกั ษะการใหค้ วามรู้
o การพฒั นารูปแบบและส่ือการให้ความรู้ หรือการบรกิ ารที่ส่งเสริมการจดั การตนเองของผู้เปน็
เบาหวาน

3. ข้นั ตอนการพฒั นานวตั กรรม
1) กา้ หนดหัวขอ้ วิจัย หรือ นวตั กรรมที่ต้องการพฒั นา (โดยมาจากปญั หาท่ีพบเจอในงานประจ้า)
2) ศึกษาข้อมูลและทบทวนวรรณกรรมท่เี กยี่ วข้อง
3) ปรกึ ษาอาจารยป์ ระจ้ากลุม่
4) วางโครงรา่ งการพฒั นา
5) ด้าเนินการจัดทา้ วิจยั หรือนวัตกรรม
6) ตรวจสอบคณุ ภาพของเคร่ืองมอื วจิ ัยหรือนวตั กรรมโดยผูท้ รงคุณวฒุ ิ (แล้วแตก่ รณ)ี
7) การนา้ นวตั กรรมไปทดลองใช้
8) สรุปเป็นรายงาน

หมายเหตุ

- ในการทา้ วิจัยหรือพัฒนานวตั กรรมนกั ศึกษาสามารถทา้ เป็นงานกลมุ่ อยา่ งน้อย 3 – 4 คนต่อกลมุ่
- ทางหลักสูตรฯ กา้ หนดหวั ข้อวิจยั และนวัตกรรมเบืองต้น ในวันท่ี 2 กนั ยายน 2565 เพื่อให้นกั ศกึ ษาคน้ คว้าเพม่ิ เตมิ และ

น้าเสนอในคาบ Literature review ในวนั ท่ี 22 กันยายน 2565 ทงั นี นกั ศกึ ษาสามารถค้นคว้าหัวขอ้ วิจัยอืน่ ๆ ท่สี นใจ
เพ่ิมเตมิ ได้
- ให้นักศกึ ษาสง่ หวั ข้อวจิ ยั หรอื นวัตกรรมและรายชื่อนักศกึ ษาในกลุ่มให้ผปู้ ระสานงาน ภายในวนั ท่ี 30 กนั ยายน 2565
ทาง e–mail : [email protected]
- คณะกรรมการหลักสตู รจะพิจารณาอาจารยท์ ี่ปรึกษาวจิ ยั หรอื นวตั กรรมให้กบั นกั ศึกษากลุ่มละ 1 ทา่ น
- นกั ศึกษาจะต้องจัดสรรเวลาและนดั หมายเพอ่ื ปรกึ ษาอาจารย์ประจ้ากลมุ่ ดว้ ยตนเอง
(อาจตดิ ตอ่ ผ่านเลขาฯ หรือเจา้ หนา้ ทปี่ ระจา้ สาขาวชิ า หรอื หนว่ ยงาน)
- นกั ศกึ ษาต้องนา้ เสนอความกา้ วหนา้ การพฒั นานวัตกรรมครง้ั ท่ี 1 ในวนั ที่ 21 ตลุ าคม 2565
และน้าเสนอครัง้ ที่ 2 ในวันท่ี 17 พฤศจกิ ายน 2565 (กาหนดการนาเสนอแตล่ ะกลมุ่ จะแจง้ ในภายหลงั )
- นกั ศกึ ษาต้องน้าเสนอภาพรวมของการพฒั นานวัตกรรมในภาคการศึกษาท่ี 2 ในชว่ งเดอื นมีนาคม 2566

- ก้าหนดส่งรายงานการพฒั นานวัตกรรม ในช่วงเดอื นพฤษภาคม 2566

(การส่งรายงานช้ากว่ากาหนด จะถกู หกั คะแนนตามจานวนวนั )

23

 คมู่ อื นักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนยี บตั รผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศิรริ าชพยาบาล

4. ขอบเขตของรายงาน (เมอ่ื สินสดุ การศึกษา)
4.1 การพัฒนานวัตกรรม
1) นกั ศกึ ษาต้องพัฒนานวตั กรรมอยา่ งน้อยถึงขนั “ดา้ เนนิ การจัดท้านวัตกรรม”
2) องคป์ ระกอบในการเขยี นรายงานแบบสมบรณู ์ ประกอบดว้ ย
1) คา้ นา้
2) สารบัญ
3) กติ ติกรรมประกาศฯ
4) หวั ขอ้ รายละเอียดรายงานการพฒั นานวัตกรรม ไดแ้ ก่
4.1) หลกั การ เหตุผล และวัตถปุ ระสงคใ์ นการพัฒนานวตั กรรมตามหลักการทรงงานฯ
4.2) การทบทวนวรรณกรรม
4.3) อธบิ ายลักษณะของนวัตกรรม
4.4) ขันตอนการพฒั นานวัตกรรม
4.5) แนวทางการใช้นวตั กรรม
4.6) แนวทางในการตรวจสอบคณุ ภาพนวตั กรรม
4.7) ผลส้าเรจ็ ของนวตั กรรมที่เกดิ ขึน
4.8) การประเมินผลการใชน้ วตั กรรม
4.9) ผลเบอื งต้นจากการนา้ นวตั กรรมไปใช้
5) อ้างองิ และบรรณานุกรม

4.2 งานวจิ ยั

1) นกั ศึกษาต้องทา้ งานวจิ ัยอยา่ งนอ้ ยถงึ ขนั “เขียนโครงรา่ งการวิจัยให้เสรจ็ พรอ้ มสง่ คณะกรรมการ
จริยธรรมการวิจยั ในคนฯ”

2) องคป์ ระกอบในการเขียนรายงานแบบสมบูรณ์ ประกอบด้วย
1) คา้ น้า
2) สารบญั
3) กติ ติกรรมประกาศฯ
4) หวั ขอ้ รายละเอียดรายงานการ ตามแบบเสนอขอรับการพิจารณาจากคณะกรรมการ
จริยธรรมการวิจัยในคน คณะแพทยศาสตร์ศิรริ าชพยาบาล download ที่
http://www.si.mahidol.ac.th/sirb/#
(ขอ้ มูลเพื่อผู้วิจัย >> แบบฟอรม์ >> เอกสารยืน่ ขอการรับรองครังแรก)
5) ตัวอยา่ งแบบสอบถาม/แนวทางการเก็บข้อมูล (Case record form)
6) อา้ งอิงและบรรณานุกรม
7) สรปุ ผลสา้ เร็จ/ความคบื หนา้ ของโครงร่างวจิ ัย

ทังนี ตอ้ งเขียนโครงรา่ งการวิจัยใหเ้ สรจ็ สนิ พรอ้ มสง่ คณะกรรมการจรยิ ธรรมการวจิ ยั ในคนฯ

24

 คู่มือนักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนียบัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

ตวั อย่าง
นวตั กรรมและวิจัยของนกั ศกึ ษาหลักสตู รประกาศนยี บัตรผู้ให้ความรเู้ บาหวาน

คณะแพทยศาสตรศ์ ิริราชพยาบาล
รุน่ ท่ี 1 – 5

งานวิจัยและนวัตกรรมโดยนักศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน คณะแพทยศาสตร์
ศิริราชพยาบาล เป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรฯ จึงถือเป็นลิขสิทธ์ิของหลักสูตร ทังนี บัณฑิตท่ีต้องการน้าไปใช้ในการ
ปฏบิ ัติงาน DSMES สามารถขออนญุ าตใช้ โดยติดต่อคณะกรรมการหลกั สูตรฯ ได้

25



 คมู่ ือนักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนียบตั รผูใ้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ริ าชพยาบาล

หลักสตู รประกาศนียบตั รผใู้ หค้ วามรู้เบาหวาน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
Certified Diabetes Educator Program, Faculty of Medicine Siriraj Hospital

รนุ่ ท่ี 6 ปกี ารศึกษา 2565
แบบประเมนิ การนาเสนอนวตั กรรม

ชือ่ นวตั กรรม
ชอ่ื นักศกึ ษา 1.

2.
3.
อาจารย์ผู้ประเมิน

เกณฑก์ ารประเมนิ ดีมาก ดี ปานกลาง พอใช้ ควร
(5) (4) (3) (2) ปรับปรุง
1. ความสา้ คญั และความเปน็ มาของปัญหา
วัตถุประสงค์และเป้าหมายของการพัฒนา (1)
นวตั กรรม หรอื งานวจิ ยั
2. การใช้หลักการ แนวคดิ ทฤษฎี และข้อมลู
ในการพัฒนานวตั กรรม หรอื งานวิจัย
3. กระบวนการพฒั นานวตั กรรม หรืองานวิจัย
4. ความสา้ เร็จของการพฒั นานวัตกรรม
(สื่อ อุปกรณ์ หรอื โครงรา่ งวิจยั )
5. คณุ ภาพของนวัตกรรม การตรวจสอบ และ
การทดลองใช้
6. ประโยชนข์ องนวัตกรรมหรืองานวจิ ยั
7. แนวทางการพฒั นาต่อ

รวมคะแนน (เตม็ 35 คะแนน)

หมายเหตุ
...................................................................................................................................................................................................

27



 คู่มือนักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนยี บัตรผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศริ ริ าชพยาบาล

หลักสูตรประกาศนยี บัตรผใู้ ห้ความรเู้ บาหวาน คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ิราชพยาบาล
Certified Diabetes Educator Program, Faculty of Medicine Siriraj Hospital

รนุ่ ท่ี 6 ปีการศกึ ษา 2565
แบบประเมิน รายงานนวัตกรรม

ชอ่ื นวตั กรรม
ช่อื นกั ศึกษา 1.

2.
3.
อาจารย์ผปู้ ระเมนิ

เกณฑ์การประเมนิ ดมี าก ดี ปานกลาง พอใช้ ควร
(5) (4) (3) (2) ปรับปรงุ
1. ความส้าคัญและความเปน็ มาของปัญหา
วัตถุประสงคแ์ ละเป้าหมายของการพฒั นานวตั กรรม (1)
หรอื งานวิจยั
2. หลกั การ แนวคิด ทฤษฎี และข้อมลู ในการ
พัฒนานวัตกรรม หรอื งานวิจยั

3. กระบวนการพัฒนานวัตกรรม หรอื งานวจิ ัย

4. ความส้าเร็จของการพฒั นานวัตกรรมหรืองานวิจยั
5. สอื่ หรืออุปกรณน์ วตั กรรมหรือรา่ ’เคร่ืองมอื วจิ ัย
กรณงี านวิจัย
รูปแบบ intervention/Case record form เป็นต้น
6. ประโยชนข์ องนวัตกรรมหรอื งานวจิ ยั
7. การน้าไปใช/้ การพฒั นาต่อ
8. ความสมบูรณข์ องรายงานฯ

รวมคะแนน (เตม็ 40 คะแนน)

หมายเหตุ
...................................................................................................................................................................................................

29



 คู่มอื นักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนยี บตั รผ้ใู ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ริ าชพยาบาล

ภาคเรยี นที่ 2
ปกี ารศึกษา 2565

หมายเหตุ
ตารางสอนภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2565 แจกกอ่ นเรม่ิ ภาคเรียนท่ี 2 (ประมาณ พ.ย. – ธ.ค.)

31



 ค่มู อื นักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนียบตั รผ้ใู ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ิริราชพยาบาล

การฝึกปฏิบตั ิ Diabetes Self–management Education and Support (DSMES)

 วัตถุประสงค์
1. เพ่อื ฝึกปฏบิ ัติ DSMES แก่ผู้เปน็ เบาหวานกลุ่มตา่ งๆ
2. เพือ่ แลกเปล่ยี นเรยี นรู้ประสบการณ์ฝกึ ปฏิบัติ DSMES ระหวา่ งนกั ศกึ ษา

 วิธจี ดั การเรยี นการสอน
1. นกั ศึกษาฝึกปฏิบัติ DSMES แก่ผู้เป็นเบาหวานอย่างน้อย 4 ราย โดยต้องมีการติดตามผู้เป็นเบาหวานและ
ฝึกปฏิบัติ DSMES ต่อเน่ืองเป็นเวลาอย่างน้อย 3 – 6 เดือน โดยสามารถฝึกปฏิบัติทังแบบรายบุคคลและ
รายกลมุ่ โดยต้องนาเสนอคนละ 4 คร้ัง ดงั นี
ครงั ท่ี 1 : เคสกรณีศกึ ษารายที่ 1 โดยเนน้ การควบคมุ ระดับน้าตาล (glycemic control)
ครงั ท่ี 2 : เคสกรณีศกึ ษารายท่ี 2 (เตม็ เคส)
ครงั ที่ 3 : เคสกรณีศึกษารายท่ี 3 (เต็มเคส)
ครังท่ี 4 : นา้ เสนอผลสรปุ การติดตามผู้เป็นเบาหวาน 1 ราย (โดยเลอื กจากเคสทีน่ าเสนอในคร้งั ที่ 1–3)
(สาหรับการฝึกปฏิบัติ DSMES รายท่ี 4 ใหฝ้ กึ ปฏิบตั ิโดยไม่ต้องนาเสนอ)
2. นักศกึ ษาเลือกสถานที่ศึกษา/ดงู านในคลนิ ิกใหค้ วามรูผ้ ู้เป็นเบาหวาน (โดย CDE) อย่างน้อย 4 แหง่ ดังนี
1) คลินกิ ศนู ยเ์ บาหวานศริ ิราช
2) การศกึ ษาดูงานการให้ DSMES ภายในโรงพยาบาลศริ ริ าชอยา่ งนอ้ ย 2 ครง้ั ไดแ้ ก่
 หน่วยพยาบาลดา้ นปอ้ งกันโรคและสง่ เสริมสขุ ภาพ ตกึ ผปู้ ว่ ยนอก ชนั 2
 หนว่ ยฝากครรภแ์ ละหอผ้ปู ่วยทใี่ ห้การดูแลผ้เู ปน็ เบาหวานขณะตงั ครรภ์
 คลินิกเลบ็ หนว่ ยผา่ ตัดเลก็ ฯ และ คลินิก SiAI–DRS ตึกผู้ป่วยนอก ชัน 5
 คลินิกเท้าเบาหวาน โรงเรยี นกายอุปกรณ์สริ นิ ธร
 คลกิ นกิ เบาหวานเด็กและวัยรนุ่ ตกึ เจา้ ฟ้ามหาจกั รี 1
 คลินิกเบาหวาน หนว่ ยบรบิ าลผู้ป่วยนอก
 คลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลศิริราชปยิ มหาราชการณุ ย์ (อายรุ ศาสตร์)
3) การศกึ ษาดูงานการให้ DSMES ภายนอกโรงพยาบาลศิริราชอยา่ งน้อย 1 ครงั้ ได้แก่
 ศูนย์เบาหวานและต่อมไร้ท่อ โรงพยาบาลพญาไท 3 (อายุรศาสตร)์
 ห้องปรึกษาสุขภาพ โรงพยาบาลเจรญิ กรุงประชารักษ์
 คลนิ ิกเบาหวาน โรงพยาบาลราชวิถี (อายรุ ศาสตร)์
 คลนิ ิกเบาหวาน โรงพยาบาลกลาง
 คลินกิ เบาหวาน โรงพยาบาลตากสิน (อายรุ ศาสตร์)

*หมายเหตุ การศกึ ษาดงู าน ภายในและภายนอกโรงพยาบาลศริ ิราช อาจมกี ารเปลีย่ นแปลงตามความเหมาะสม

33

 คมู่ ือนักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนียบตั รผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศริ ริ าชพยาบาล

3. นักศกึ ษาเลือกกรณศี ึกษาให้มีความหลากหลายเพื่อประโยชนใ์ นการเรียนรู้
4. เลอื กเขยี นรายงานกรณศี ึกษาฉบบั เต็ม จ้านวน 2 ราย (จากผูเ้ ป็นเบาหวาน 4 ราย) ไมเ่ กิน 12 หน้าตอ่ ราย
5. สรปุ รายละเอยี ดกรณีศึกษาท่ีได้ฝึกปฏบิ ัติ DSMES ทัง 4 รายในแบบฟอรม์ สรุปรายงานกรณีศึกษา
6. รายละเอียดการน้าเสนอกรณีศกึ ษา ใชเ้ วลา 30 นาที/ราย

1) นักศึกษานา้ เสนอกรณีศกึ ษาคนละ 15 นาที
2) อาจารยแ์ ละเพื่อนนักศกึ ษาให้ feedback 15 นาท/ี ราย
 หัวข้อกรณศี ึกษา
1. ผู้เปน็ เบาหวานชนิดท่ี 1 หรือผเู้ ป็นเบาหวานที่ใช้ยาอินซูลิน
2. ผเู้ ปน็ เบาหวานชนดิ ที่ 2 ท่ีใชย้ าเมด็ ลดระดบั น้าตาลหรอื lifestyle modification
3. Diabetes during pregnancy
4. เบาหวานในผ้สู งู อายุ
5. ผู้เป็นเบาหวานท่ีมีภาวะแทรกซอ้ น เช่น ไตวาย มแี ผลท่ีเท้า มเี บาหวานทีจ่ อประสาทตา

34

 คู่มือนักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนียบตั รผ้ใู ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ริ าชพยาบาล

 แนวทางการ Approach ผู้ป่วยและสรุปรายงานกรณศี กึ ษา
 การประเมนิ แรกรับและการซักประวัติ
การสอนให้ผู้เป็นเบาหวานเรียนรู้การจัดการตนเองในด้านเบาหวานอย่างมีประสิทธิภาพนัน ผู้สอน

จ้าเป็นต้องรู้รายละเอียดของผู้เป็นเบาหวานทังด้านสุขภาพ ด้านสังคม และด้านอารมณ์ ดังนันการซักประวัติและ
ประเมนิ แรกรบั จงึ ควรประกอบด้วยขอ้ มูลทงั 3 ดา้ น ได้แก่

1. ข้อมูลด้านสุขภาพ เช่น
1.1 ประวัติโรคเบาหวาน เช่น ชนิดของโรคเบาหวาน ระยะเวลาท่ีเป็นโรค ประวัติเบาหวานใน
ครอบครัว ประวตั ิการรักษาท่ีส้าคญั ผลการรักษาท่ผี า่ นมา ภาวะแทรกซ้อนทังแบบเฉียบพลัน
และเรอื รงั
1.2 ประวัติโรครว่ มที่ส้าคัญ
1.3 ประวัตสิ ว่ นตัวดา้ นสุขภาพ เช่น การสบู บหุ รี่ การดมื่ สรุ า
1.4 ประวัติการจัดการตนเองและประสบการณ์ในการจัดการตนเองด้านเบาหวาน เช่น
การควบคุมอาหาร การเจาะตรวจน้าตาลและการจัดการหลังทราบผลตรวจ การแก้ไขภาวะ
น้าตาลต้่า การจดั การตนเองในภาวะพิเศษ เช่น ออกกา้ ลังกาย หรือการเดินทาง
1.5 การตรวจร่างกายที่ส้าคัญ เช่น ความดันโลหิต ชีพจร ค่าดัชนีมวลกาย การประเมินสภาพ
ทว่ั ไป การตรวจ Complete foot examination

2. ข้อมูลด้านสังคม
2.1 ข้อมูลส่วนตัวของผู้ป่วย เช่น อาชีพ การศึกษา การท้างาน ครอบครัว สิทธิการรักษา ท่ีอยู่
อาศยั
2.2 ข้อมลู เกย่ี วกบั ผ้ดู ูแล เช่น ผู้แลหลกั

3. ขอ้ มูลดา้ นอารมณ์
3.1 สมั ภาษณใ์ นหวั ขอ้ ต่อไปนี ความคิด (idea) ความรู้สึก (feeling) ความพร้อมในการท้ากิจวัตร
ประจ้าวนั (function) ความคาดหวัง (expectation) ของผู้ป่วย และน้าข้อมูลไปวิเคราะห์ว่า
ผู้ป่วยอย่ใู นสภาวะอารมณอ์ ย่างไร
3.2 การประเมินคณุ ภาพชวี ติ

 การประเมนิ ปัญหาของผู้ปว่ ย
1. ผู้ป่วยควรควบคุมระดับน้าตาลเข้มงวดมากน้อยเพียงใด พิจารณาจากปัจจัยใดบ้าง และการ
ควบคมุ ระดบั น้าตาลเป็นไปตามเกณฑ์ที่เหมาะสมหรอื ไม่ หากไมเ่ ปน็ ไปตามเกณฑ์สาเหตจุ ากอะไร
2. การควบคุมโรคร่วม เช่น ความดันโลหิต ระดับไขมัน ท่ีเหมาะสมส้าหรับผู้ป่วยคือระดับใด และ
ควบคมุ ไดต้ ามเกณฑ์หรอื ไม่
3. การจดั การตนเองด้านเบาหวานเหมาะสมหรือไม่ ในกรณีที่มีปัญหาด้านพฤติกรรมสุขภาพ ผู้ป่วย
อยู่ในระยะใดของ stage of change
4. ปัญหาหรอื อปุ สรรคของผปู้ ่วยในการจดั การตนเองดา้ นเบาหวานคืออะไร มีสาเหตุเกดิ จากอะไร
5. อืน่ ๆ

35

 คมู่ ือนักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนยี บัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ริ าชพยาบาล

 แนวทางการช่วยเหลือและแก้ปัญหาสา้ หรบั ผปู้ ่วย
วางแผนการให้ความรู้และแก้ปัญหาให้แก่ผู้เป็นเบาหวานอย่างเหมาะสมในผู้เป็นเบาหวานแต่ละราย
(individual plan) ให้ครอบคลุมปัญหาทังหมดของผู้ป่วย โดยอาจเลือกให้ความรู้และแก้ไขปัญหา (problem
solving) ทีร่ ีบด่วนกอ่ น (priority setting) และก้าหนดเป็นแผนการให้ความรรู้ ะยะสันและระยะยาว
มกี ารตังเปา้ หมายร่วมกนั ที่ชัดเจน (goal setting) โดยอาจแบ่งเป็นเป้าหมายท่ีควรจะเป็นในแต่ละช่วงเวลา
เพื่อนา้ ไปสู่เป้าหมายตามมาตรฐานทางการแพทย์อย่างตอ่ เนอื่ ง
ควรน้าความรู้ด้านต่างๆที่เรียนมาประยุกต์ใช้ เช่น องค์ความรู้ด้าน psychosocial ทฤษฎีด้านการ
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (stage of change) หลักของ motivation interview ทฤษฎีด้านการเรียนการสอนและ
การให้คา้ ปรกึ ษา
 การติดตามและการประเมนิ ผล

1. มกี ารให้ DSMES อยา่ งต่อเนื่องและมีการติดตามผปู้ ว่ ยเป็นเวลาอย่างน้อย 3 เดือน โดยความถีใ่ น
การตดิ ตามผู้ป่วยขนึ กบั ความเหมาะสม

2. มีการประเมินว่าผู้ป่วยสามารถปฏิบัติตัวตามแผนท่ีวางไว้ได้หรือไม่ และบรรลุเป้าหมายท่ีตังไว้
หรือไม่ หากไม่เปน็ ไปตามเป้าหมาย ต้องวิเคราะห์ว่าสาเหตุเกิดจากอะไรและจะมีการแก้ไขปัญหา
ตอ่ ไปอย่างไร และควรมีการประเมนิ ให้ครอบคลุมทงั้ 3 ดา้ น ไดแ้ ก่
1) Medical outcome เช่น HbA1c, BMI, รอบเอว (ในกรณี overweight หรือ obesity)
และความถ่กี ารเกิดภาวะแทรกซอ้ นเฉียบพลัน ระดับความดนั โลหิต และระดบั ไขมนั
2) Behavior outcome เช่น พฤติกรรมการบริโภคอาหาร การออกก้าลังกาย การใช้ยา
ความถ่ีของการตรวจ SMBG การมาพบแพทยต์ ามนดั การตรวจภาวะแทรกซ้อนประจ้าปี
และอน่ื ๆ
3) Psychological outcome เช่น การประเมินคุณภาพชีวิต (เคร่ืองชีวัดคุณภาพชีวิตของ
องค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย WHOQOL–BREF–THAI), การประเมินความ
พงึ พอใจตอ่ การจัดการตนเอง

 การประเมินผล
สดั สว่ นการใหค้ ะแนน 25% ของคะแนนทงั หมด โดยแบ่งการประเมินเป็น
– การน้าเสนอกรณศี ึกษา 10%
รวมคะแนนการร่วมอภิปรายและใหข้ ้อเสนอแนะ (participation and contribution)
– การเขียนรายงาน 15%

36

 คมู่ ือนักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนียบัตรผู้ให้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศิรริ าชพยาบาล

แบบฟอร์มสรุปรายละเอียดกรณีศกึ ษา

สามารถดาวนโ์ หลดแบบฟอรม์ ไดจ้ ากระบบ SELECx ของหลักสตู รฯ
37



 คู่มือนักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนยี บัตรผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตร์ศริ ิราชพยาบาล

หลกั สตู รประกาศนียบตั รผู้ใหค้ วามรู้เบาหวาน คณะแพทยศาสตร์ศิรริ าชพยาบาล
Certified Diabetes Educator Program, Faculty of Medicine Siriraj Hospital

รุ่นท่ี 6 ปกี ารศกึ ษา 2565
แบบประเมนิ การนาเสนอกรณีศกึ ษา

ช่ือนักศกึ ษา  1 (Glycemic control)  2  3  follow–up
กรณีศกึ ษา รายที่
วนั ที่
อาจารย์ผู้ประเมิน

เกณฑ์การประเมิน ดมี าก ผลการประเมนิ (คะแนน) ควรปรับปรงุ
(5) ดี ปานกลาง พอใช้ (1)
1. เนือหา (10 คะแนน) (4) (3) (2)
1.1 สรุปความเจบ็ ป่วยและการรกั ษา
1.2 การประเมนิ ผูป้ ว่ ยกอ่ นให้ DSMES

2. การวิเคราะห์ประเดน็ ปัญหา (20 คะแนน)
– การสรปุ ประเดน็ ปญั หาของผปู้ ่วย
– การวางแผนแกป้ ัญหา
– goal setting , short term, long term
– เทคนคิ การใหค้ วามร/ู้ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
stage of change
3. สรุปผลลพั ธก์ ารดแู ลตนเองของผปู้ ว่ ย (5 คะแนน)

4. การเปิดประเด็นอภปิ ราย / ตอบขอ้ ซักถาม
(5 คะแนน)
5. ความสามารถในการสรปุ ประเดน็ ส้าคญั ของการ
อภิปราย (5 คะแนน)
6. ทักษะและการใช้เวลาในการน้าเสนอ (5 คะแนน)

คะแนนรวม 50 คะแนน

คะแนนรวมทไี่ ด้ .................................... คะแนน

หมายเหตุ..........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................

39



 คู่มือนักศึกษา 2565

หลักสูตรประกาศนียบตั รผ้ใู ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ริ าชพยาบาล

หลกั สูตรประกาศนียบตั รผู้ใหค้ วามรู้เบาหวาน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
Certified Diabetes Educator Program, Faculty of Medicine Siriraj Hospital

รุน่ ที่ 6 ปีการศึกษา 2565
แบบประเมิน รายงานกรณีศกึ ษา (2 ราย)

ชอ่ื –สกลุ นักศึกษา เลขท่ี
อาจารยผ์ ูป้ ระเมิน

เกณฑ์การประเมิน ดีมาก ผลการประเมิน (คะแนน) ควรปรับปรุง
(5) (1)
1. สรปุ รายละเอียดกรณศี กึ ษา 4 ราย จากแบบฟอร์ม ดี ปานกลาง พอใช้
รายละเอียดกรณีศึกษา (10 คแนน) (4) (3) (2)
2. กรณีศึกษา 2 ราย (10 คะแนน)

2.1 สรปุ ความเจบ็ ป่วยและการรักษา
2.2 การประเมนิ ผู้ป่วยกอ่ นให้ DSMES
3. การวิเคราะหป์ ระเด็นปญั หา (20 คะแนน)
– การสรุปประเดน็ ปญั หาของผปู้ ว่ ย
– การวางแผนแก้ปัญหา
– goal setting , short term, long term
– เทคนคิ การใหค้ วามรู้/การปรับเปลยี่ นพฤติกรรม stage
of change

3. การตดิ ตาม (20 คะแนน)
3.1 ช่วงระยะเวลาในการตดิ ตาม
(อยา่ งน้อย 3 เดอื น)
3.2 ผลการตดิ ตามดา้ น Medical outcome
(HbA1c BMI รอบเอว ฯลฯ)
3.3 ผลการติดตามดา้ น Behavior outcome
(พฤตกิ รรมการบรโิ ภคอาหาร การออกกา้ ลงั กาย ฯลฯ)
3.4 ผลการติดตามดา้ น Psychological outcome
(การประเมินคุณภาพชวี ิต)

คะแนนรวม 60 คะแนน

คะแนนรวมที่ได้ .................................... คะแนน
หมายเหต.ุ .................................................................................................................................................................................

41



 ค่มู ือนักศึกษา 2565

หลกั สูตรประกาศนยี บัตรผใู้ ห้ความรู้เบาหวาน
คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ิราชพยาบาล

ภาคผนวก

43