gass2

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 17

วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน หน่วยที่ 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
รหสั 20101 - 2001 เร่ือง แบตเตอรี่ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

เรื่อง แบตเตอร่ี(Battery)

วัตถปุ ระสงค์ เชิงพฤติกรรม
1 อธิบายความสาคญั และบอกโครงสร้างของแบตเตอรี่ไดถ้ กู ตอ้ ง
2 อธิบายการทางานของแบตเตอร่ีไดถ้ กู ตอ้ ง
3 อธิบายถงึ ข้นั ตอนและกระบวนการประจแุ บตเตอร่ีไดถ้ ูกตอ้ ง
4 บอกวธิ ีการตรวจสภาพของแบตเตอรี่โดยใชเ้ คร่ืองมอื พิเศษไดถ้ กู ตอ้ ง
5 บอกขอ้ ควรระวงั และอนั ตรายจากการใชแ้ ละบารุงรักษาแบตเตอรี่ไดถ้ กู ตอ้ ง

ขอบเขตของการสอน
1. ส่วนประกอบ และการทางานของแบตเตอรี่
2. การตรวจวดั คา่ ความถว่ งจาเพาะของสารละลายภายในแบตเตอร่ี และบนั ทกึ ค่า
3. ทาการต่อวงจรการพว่ งแบตเตอร่ีแบบต่างๆ แลว้ วดั ความตา่ งศกั ย์ ทาการบนั ทกึ ค่า
4. การบารุงรกั ษาแบตเตอร่ีและการประจไุ ฟฟ้ า

วิธสี อน
ก. ใชก้ ารสอนแบบบรรยายประกอบเพาเวอร์พอยนต์ (Power point)
ข. ใชก้ ารสาธิตใหด้ ูข้นั ตอนการปฏบิ ตั งิ านเก่ียวกบั การใช้ การประจุ และการบารุงรกั ษาแบตเตอรี่ท่ี
ถูกตอ้ ง

สื่อประกอบการสอน
1. แบตเตอรี่รถยนต์ ผ่าใหเ้ ห็นโครงสร้างภายใน
2. ไฮโดรมิเตอร์ (Hydrometer)
3. น้ากลนั่
4. มลั ติมเิ ตอร์ (Multimeter)
5. ส่ายพ่วงแบตเตอรี่อยา่ งนอ้ ย 2 คู่

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 18

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์

วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลนี เรื่อง แบตเตอร่ี 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบกอ่ นเรียน
เร่ือง แบตเตอรี่รถยนต์
คาสั่ง ใหน้ กั เรียนทาเคร่ืองหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกทถ่ี ูกท่ีสุดเพยี งคาตอบเดียว

1. แบตเตอร่ีมหี นา้ ที่
ก. เกบ็ กระแสไฟฟ้ า
ข. จา่ ยกระแสไฟฟ้ า
ค. เก็บและจา่ ยกระแสไฟฟ้ า
ง. สร้างให้เกิดพลงั งานไฟฟ้ า

2. ส่ิงใด ทีไ่ ม่มี ในแบตเตอรี่
ก. แผ่นธาตุ
ข. แผ่นก้นั
ค. น้ากรดซนั ฟรู ิค
ง. น้ากรดคาร์บอนิคส์

3. H2 SO 4 เป็นสูตรทางเคมีของกรดชนิดใด
ก. กรดคาร์บอนิคส์
ข. กรดไนตริก
ค. กรดเกลือ
ง. กรดซนั ฟูริค

4. ไฮโดรมิเตอร์(Hydrometer) อา่ นค่าได้ 1.28 แสดงว่าแบตเตอรี่มีกระแสไฟฟ้ าประมาณกี่เปอร์เซนต์
ก. แบตเตอร่ีมีกระแสไฟฟ้ า 100 %
ข แบตเตอร่ีมีกระแสไฟฟ้ า 75 %
ค แบตเตอรี่มกี ระแสไฟฟ้ า 50 %
ง แบตเตอรี่มีกระแสไฟฟ้ า 25 %

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 19

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 2
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง แบตเตอร่ี เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบกอ่ นเรียน
เร่ือง แบตเตอรี่ รถยนต์
คาส่งั ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลอื กทถี่ กู ทีส่ ุดเพียงคาตอบเดียว

5. จากรูปเป็นการวดั เพือ่ หาค่าอะไร

ก. วดั หาค่าความตา้ นทาน
ข. วดั หาคา่ แรงดนั ไฟฟ้ า
ค. วดั หาค่ากระแสไฟฟ้ า
ง. วดั การรวั่ ของกระแสไฟฟ้ า

6. ไฮโดรมิเตอร์ (Hydrometer) เป็นเครื่องมอื วดั หาคา่ อะไร

ก. ความถ่วงจาเพาะ
ข. อณุ หภูมิของสารละลาย
ค. ความดนั ของสารละลาย
ง. ความเป็นกรดเป็นดา่ งของสารละลาย

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 20

แบบทดสอบกอ่ นเรียน หน่วยที่ 2
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลนี เรื่อง แบตเตอร่ี เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบกอ่ นเรียน
เรื่อง แบตเตอรี่ รถยนต์
คาสัง่ ให้นกั เรียนทาเคร่ืองหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถกู ทสี่ ุดเพียงคาตอบเดียว

7. “12 V 70 Ah” หมายความวา่ อะไร
ก ขนาดของแบตเตอรี่ 12 X 70 เซนติเมตร
ข. จานวนแผน่ ธาตบุ วก 12 แผน่ ธาตุลบ 70 แผ่น
ค .แรงเคล่ือนไฟฟ้ า 12 โวลต์ กระแสไฟฟ้ า 70 แอมแปร์
ง. แรงเคลอื่ นไฟฟ้ า 70 แอมแปร์ กระแสไฟฟ้ า 12 โวลต์

8. การบารุงรกั ษาแบตเตอรี่คอื การปฏบิ ตั อิ ยา่ งไร
ก. การเปล่ียนข้วั ตอ่ แบตเตอรี่ให้มีขนาดโตข้ึน
ข.การเตมิ สารละลายใหอ้ ยใู่ นระดบั ทเ่ี หมาะสม
ค. การจบั ยดึ แบตเตอร่ีโดยการขนั น๊อตล๊อคให้แน่น
ง. การใชม้ ลั ตมิ เิ ตอร์วดั หาค่าแรงดนั ไฟฟ้ าทกุ ๆสปั ดาห์

9. อเิ ลคโตรไลท์ (Electrolyte)เป็นสารละลาย ทม่ี ีส่วนผสมระหวา่ งของเหลวชนิดใด
ก. น้ากบั น้ามนั
ข. น้ากลนั่ กบั น้ากรด
ค. น้ามนั หล่อลนื่ กบั น้ากรด
ง. น้ากลน่ั กบั น้ามนั เช้ือเพลงิ

10. การประจุแบตเตอรี่แบบชา้ และมีแบตเตอร่ีหลายลูกใหต้ อ่ แบบอะไร....
ก. ต่อแบบอนุกรม
ข. ตอ่ แบบขนาน
ค. ต่อแบบรวม
ง. ตอ่ แบบสลบั ข้วั

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 21

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 2
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลนี เรื่อง แบตเตอร่ี เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์

รหสั 20101 - 2001 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

แบบทดสอบกอ่ นเรียน
เร่ือง แบตเตอรี่ รถยนต์
คาสั่ง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลอื กท่ีถูกท่สี ุดเพียงคาตอบเดียว

11. ในการนาแบตเตอร่ีไปประจุ ปรากฏเป็นข่าวอยบู่ อ่ ยคร้งั ว่า แบตเตอร่ีเกิดระเบิดสร้างความเสียหาย การ
ระเบดิ เกิดจากสาเหตุใด....
ก. ความร้อนมมี ากเกินไป
ข. กระแสไฟฟ้ ารัว่ ลดั วงจร
ค. การระเหยตวั ของกามะถนั
ง. การระเหยตวั ของโฮโดรเจน

12. โดยปกตแิ บตเตอร่ีที่ใชใ้ นรถยนตม์ ีแรงเคล่อื นไฟฟ้ ากี่โวลต์
ก. 6 โวลต์
ข. 12 โวลต์
ค. 24 โวลต์
ง. 48 โวลต์

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 22

ใบความรู้ หน่วยที่ 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง แบตเตอร่ี 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

1. ความสาคญั ของแบตเตอร่ี (Battery)

แบตเตอร่ีเป็นแหล่งเก็บและจ่ายพลงั งานไฟฟ้ า กระแสงตรง (D.C.) มีแรงเคลื่อนไฟฟ้ า (volt) และขนาด
ความจุของกระแสไฟฟ้ า (Ampere) แตกต่างกนั พลงั งานไฟฟ้ าในแบตเตอร่ีจ่ายให้แก่อุปกรณ์ไฟฟ้ าในระบบต่างๆ
เช่น มอเตอร์ไฟฟ้ าในระบบสตาร์ท คอยล์ในระบบจุดระเบิด ไฟสัญญาณเสียง แสง และไฟฟ้ าแสงสว่าง ฯลฯ
ตามแต่จุดประสงคข์ องการนาไปใช้ พลงั งานไฟฟ้ าทไี่ ดจ้ ากแบตเตอร่ี เกิดจากปฏิกิริยาทางเคมีท่ีเกิดข้ึน แบตเตอรี่
จึงเป็นแหลง่ เกบ็ และจ่ายพลงั งานไฟฟ้ าท่ีสาคญั ที่สุด

รูปท่ี 1 - 2 แบตเตอร่ี

ท่ีมา : www.dd-battery.com

2. โครงสร้างของแบตเตอรี่
แบตเตอร่ีท่ีมีใช้อยูใ่ นรถยนตข์ ณะน้ีไดม้ ีการออกแบบและพฒั นาเพ่ือให้เหมาะสมกบั การเปลี่ยนแปลง

ทางสังคมมากยิ่งข้ึน เช่นไดอ้ อกแบบให้มีรูปทรงกะทดั รัด สวยงาม สะดวกต่อการใช้และบารุงรักษา มีให้เลือก
มากมายหลายขนาด หลายแบบ เพอ่ื ให้เหมาะกบั การใชง้ าน สาหรับโครงสร้างและส่วนประกอบของแบตเตอร่ี ไม่ว่า
จะเป็นแบบและขนาดใด ?...จะมีโครงสร้างและส่วนประกอบหลกั ดงั น้ี

1 แผ่นธาตุบวก (+) และแผน่ ธาตุลบ (-)
2 สารละลาย (Electrolyte)ผสมระหวา่ งน้ากรดและน้ากลน่ั (3:7)
3 ข้วั บวก (+) และ ข้วั ลบ (-)
4 ฝาจกุ สาหรบั เตมิ สารละลาย
5 เปลือก(ทาดว้ ยพลาสตกิ แขง็ )

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 23

ใบความรู้ หน่วยท่ี 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
18 สัปดาห์/ภาคเรียน
วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง แบตเตอรี่

รหสั 20101 - 2001

ข้วั บวก ข้วั ลบ
ขีดบอกระดบั สารละลาย

แผ่นธาตุ

รูปท่ี 2 - 2 แสดงโครงสร้างภายในของแบตเตอรี่

ข้วั
แผ่นธาตุ

รูปที่ 3 - 2 แสดงโครงสร้างภายในของแบตเตอรี่
ทมี่ า: battregen.com

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 24

ใบความรู้ หน่วยที่ 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
18 สัปดาห์/ภาคเรียน
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง แบตเตอร่ี

รหสั 20101 - 2001

การทางานของแบตเตอรี่
แบตเตอรี่ทางานโดยการเกิดปฏิกิริยาทางเคมีระหว่างสารละลาย(Electrolyte)ของกรดซนั ฟูริค (Sulfuric acid

H2SO4 ) และน้ากลนั่ (H2O) ปริมาณ 3 : 7 โดยปริมาตร กบั แผ่นโลหะ ตะกว่ั เปอร์ออกไซด(์ PbO2 ) ของแผ่นธาตุบวก
และแผ่นตะกวั่ (Pb) แผ่นธาตุลบ ในขณะทแี่ บตเตอร่ีจา่ ยกระแสไฟฟ้ าออกไปแผน่ ตะกว่ั จะเกิดซนั เฟตมาเกาะ ทาให้
สารละลายของกรดซนั ฟูริคเจือจางลงไปเรื่อยๆ จนเกือบจะกลายเป็นน้า หากไม่นาไปประจไุ ฟฟ้ าจะทาให้แบตเตอรี่มี
แรงเคลอ่ื น และกระแสไฟฟ้ าต่าลง จนไมส่ ามารถนาไปใชง้ านได้ จึงตอ้ งมีการบริการแบตเตอรี่ในลาดบั ถดั ไป

การบริการแบตเตอรี่
การบริการแบตเตอร่ีเป็นการดแู ล บารุงรกั ษาใหแ้ บตเตอรี่พร้อมใชง้ านอยเู่ สมอ จนหมดอายุการใชง้ าน การ

บริการมีอยหู่ ลายวิธี แต่ทสี่ าคญั คอื การประจุแบตเตอร่ี การเตมิ สารละลาย และการทาความสะอาด ฯลฯ
1 ประจไุ ฟฟ้ า (Battery Charging)

การประจไุ ฟแบตเตอรี่ ทาไดโ้ ดยอาศยั หลกั การจ่ายกระแสไฟฟ้ าตรงเขา้ ไปทขี่ ้วั บวกและลบของแบตเตอร่ีให้
ถกู ข้วั โดยใช้เครื่องประจุแบตเตอรี่(Battery charger) ที่มีแรงเคล่ือนไฟฟ้ าและกระแสสูงกวา่ แรงดนั ที่ข้วั ท้งั สองของ
แบตเตอรี่ เมือ่ กระแสไฟฟ้ าไหลเขา้ แบตเตอรี่แลว้ ก็จะเกิดปฏิกิริยาเคมี จะทาให้แบตเตอร่ีกลบั สู่สภาวะสมบูรณ์ไดอ้ ีก
คร้ังหน่ึง ทาให้สารละลายของกรดซนั ฟูริคเขม้ ขน้ ข้ึนดว้ ย แรงเคลื่อน และกระแสไฟฟ้ าเพ่ิมสูงข้ึน เพ่อื เก็บไวส้ ารอง
จ่ายภายในแบตเตอรี่ต่อไป เช่นมแี รงดนั ไฟฟ้ า 12 โวลต์ (Volt) และมีกระแสไฟฟ้ า (Ampere) ตามความจทุ ี่กาหนด
ไว้ เช่น 45 Ah 70 Ah 100 Ah….ฯลฯ

รูปที่ 4 – 2 แสดงเครื่องประจุแบตเตอรี่แบบพกพา

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 25

ใบความรู้ หน่วยท่ี 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลนี เร่ือง แบตเตอร่ี

รหสั 20101 - 2001

การประจุแบตเตอร่ีมี 2 วธิ ีได้คอื
1. การประจชุ า้ (Slow Charging) ใชเ้ วลา ประมาณ 6 - 12 ชวั่ โมง
วธิ ีการประจุแบตเตอรี่โดยการตอ่ แบบอนุกรม หลายลกู

กข

รูปที่ 5 - 2 แสดงการประจไุ ฟฟ้ ามีแบตเตอรี่ 3 ลูก ก. แสดงการต่อแบบอนุกรม ข. แสดงการปรบั กระแสไฟฟ้ า
ทม่ี า : Automotive Service Technology : 300

2. การประจุไฟฟ้ าแบบเร็ว (Fast Charging) ใชเ้ วลาประมาณ 1 ชว่ั โมง

การประจเุ ร็ว : การประจแุ บตเตอร่ีแบบเร็ว

1 ตรวจสภาพของแบตเตอรี่ใหพ้ รอ้ มทจ่ี ะ
ประจุ เชน่ มรี ะดบั สายละลายถกู ตอ้ ง
2 การเชื่อมตอ่ สายระหวา่ งเคร่ืองประจกุ บั
แบตเตอรี่ ใหห้ นีบข้วั บวก(+) ตอ่ กบั ข้วั (+)
และหนีบข้วั ลบ (-) ตอ่ กบั ข้วั ลบ(-) เพื่อใหไ้ ด้
แรงเคลือ่ นไฟฟ้ า 12 โวลต์
3 ปรบั เคร่ืองประจุไปยงั ตาแหน่งประจเุ ร็ว
(Fast charging) และต้งั เวลาไวไ้ มเ่ กิน 30 นาที

รูปที่ 6 – 2 แสดงการประจุไฟฟ้ าแบบเร็วโดยไมต่ อ้ งถอดแบตเตอรี่ออกจากตวั รถ

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 26

ใบความรู้ หน่วยท่ี 2 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง แบตเตอรี่

รหสั 20101 – 2001

การประจแุ บบเร็ว

ข้อควรคานึง ในการประจแุ บบเร็ว

1 ใหต้ อ่ วงจรแบบขนาน (Parallel connect) บวก(+)
ตอ่ บวก(+) ลบ(-) ต่อลบ(-)
2 ปรับกระแส แรงเคลือ่ นไฟฟ้ า ใหเ้ หมาะสม

ค่ามาตรฐาน

แรงเคล่อื น 15 V. ,กระแสไฟฟ้ า 20 - 30 A.

รูปที่ 7 - 2 การประจุแบตเตอรี่หลายลูกเป็นการตอ่ แบบขนาน
ทีม่ า: Auto Service and Repair : 462

การตรวจดรู ะดบั และปริมาณสารละลาย (Electrolyte) ภายในแบตเตอรี่ ในกรณีสารละลายแห้ง จะตอ้ งเติมน้ากลน่ั
ใหอ้ ยใู่ นระดบั ทีก่ าหนด กอ่ นนาไปประจไุ ฟฟ้ า

การบริการแบตเตอรี่ เป็นการตรวจสภาพของแบตเตอร่ีให้

พรอ้ มใชง้ านอย่เู สมอ ทาใหอ้ ายกุ ารใชง้ านนานข้ึน เช่นการ
เตมิ น้ากลนั่ การทาความสะอาดข้วั ฯลฯ

การใชส้ ารเคมพี ่นท่ขี ้วั แบตเตอร่ี เป็นการป้ องกนั การ
เกิดเกลอื เคม(ี เป็นผงสีขาว) หากปลอ่ ยท้ิงไวเ้ กลือเคมจี ะ
เป็นฉนวนไฟฟ้ า ทาให้กระแสไฟฟ้ าไหลไมส่ ะดวก

รูปที่ 8-2 แสดงการบริการแบตเตอรี่

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 27

ใบความรู้ หน่วยที่ 2 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลนี เร่ือง แบตเตอร่ี

รหสั 20101 - 2001

3 การตรวจดขู ้วั บวก(+) ข้วั ลบ (-) จะตอ้ งแน่นไม่หลดุ หลวมเพราะจะทาให้กระแสไฟฟ้ าไหลไดไ้ มส่ ะดวก

ข้วั ตอ่ สายแบตเตอร่ีจะตอ้ งแน่นไม่หลุดหลวม เพราะจะทา
ใหก้ ารรับและจ่ายกระแสไฟฟ้ าไม่มีประสิทธิภาพ ส่งผลตอ่
อายุการใชง้ านของแบตเตอร่ี อุปกรณ์ไฟฟ้ า รวมถงึ การ
สตาร์ตเคร่ืองยนตอ์ กี ดว้ ย

รูปท่ี 9 – 2 แสดงการตรวจสอบข้วั แบตเตอรี่
ที่มา : Automotive Service Technology : 295
4 การทาความสะอาดข้วั แบตเตอร่ี ไม่ให้ สกปรก เพ่อื ป้ องกนั การคายประจุ(Self Discharge) หรือรว่ั ลงดินของ
กระแสไฟฟ้ า

รูปที่ 10 – 2 แสดงการตรวจสอบและทาความสะอาดข้วั แบตเตอรี่
ท่ีมา : Automotive Service Technology : 295,300

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 28

ใบความรู้ หน่วยท่ี 2 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
18 สัปดาห์/ภาคเรียน
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลนี เร่ือง แบตเตอร่ี

รหสั 20101 - 2001

การใช้มัลตมิ ิเตอร์ โดยการหมนุ ปรบั

ไปยงั สิ่งที่ตอ้ งการวดั เช่น วดั แรงเคลอ่ื น
ไฟฟ้ า หมุนไปยงั ACV/DCV วดั ความ
ต้านทานหมุนไปท่ี Rx1,Rx10 Ω วัด
กระแส ใหเ้ สียบสายไปที่ mA / 10 A
และเมื่อเลิกใชง้ านให้ปิดสวติ ซ์ (OFF)
เพือ่ ประหยดั พลงั งานแบตเตอรี่ ให้ใช้
งานไดน้ านข้นึ

รูปที่ 11 – 2 มลั ตมิ เิ ตอร์แบบดิจิตอล
การตรวจสภาพแบตเตอรี่

1 การตรวจสภาพแบตเตอร่ี โดยใชม้ ลั ตมิ ิเตอร์ เพ่ือวดั หาแรงดนั ไฟฟ้ า การวดั
แรงเคล่อื นไฟฟ้ า ใหห้ มนุ ปรบั ต้งั ไปที่ โวลต(์ DC.Volt) โดยปกตแิ รงเคล่อื นไฟฟ้ าของ
แบตเตอร่ีทวั่ ๆไปไมค่ วรต่ากวา่ 12 โวลต์

แรงแคลื่อน ไฟฟ้ าของแบตเตอรี่โดยปกตมิ ี
ประมาณ 12.00 - 12.60 Volt.
แรงเคลอ่ื นต่ากว่า 12 Volt.ใหน้ าไปประจุ
ใหม่
ค่ามาตรฐาน
1 เซล มแี รงเคลื่อนไฟฟ้ า 2.2 โวลท์

รูปที่ 12 – 2 แสดงการตรวจสอบแบตเตอร่ีโดยการใชม้ ลั ตมิ เิ ตอร์

1

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 29

ใบความรู้ หน่วยท่ี 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์

วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง แบตเตอรี่ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

2 การวดั หาค่า ความถว่ งจาเพาะ (ถ.พ.) โดยใช้ ไฮโดรมเิ ตอร์ (Hydrometer) เพ่ือดคู วามเขม้ ขน้ ของสารละลาย
(Electrolyte)

ไฮโดรมิเตอร์ (Hydrometer) เป็นเครื่องวดั ความถ่วงจาเพาะ(ถ.พ.)ของ

ของเหลว การลอยตวั ของลกู ลอยภายในไฮโดรมิเตอร์สามารถบอก
คุณภาพของแบตเตอร่ีไดเ้ ชน่ คุณภาพแบตเตอร่ีใชง้ านได้ ใชง้ านไมไ่ ด้
หรือ เส่ือมสภาพ
ถ.พ. คอื ค่าท่ีบอกวา่ ของเหลวน้นั หนกั เป็นก่ีเทา่ ของน้า โดยมนี ้าเป็นค่า
มาตรฐาน เทา่ กบั 1
การอ่าน จะอ่านเป็นตวั เลข เช่น 2.28 , 2.50 ,1.15 หรือจะอา่ นเป็นแถบสีก็
ได้ เชน่ สีแดง สีเหลอื ง สีเขยี ว แลว้ แปลผลเพือ่ บอกคุณภาพของแบตเตอร่ี
เช่น แบตฯพร้อมใชง้ าน หรือไม่พรอ้ มใชง้ านฯลฯ

รูปที่ 13 – 2 แสดงส่วนประกอบ Hydrometer
วิธใี ช้ โดยการเปิ ดฝาจกุ ของแบตเตอรี่ออก แลว้ นาทอ่ ออ่ นของHydrometer จุ่มลงไปในสารละลาย ใชม้ อื บีบโป่ งยาง
2-3 คร้ัง ให้สารละลายไหลเขา้ มาอยใู่ นหลอดแกว้ ลูกลอยทอ่ี ยภู่ ายในหลอดแกจ้ ะลอยข้นึ
การสังเกต ให้สงั เกต การลอยตวั ของลกู ลอย
ตวั อย่าง เช่น ท่ีระดบั สีเขียว แสดงว่ามีกระแสไฟฟ้ าเต็ม สีเหลอื ง แสดงว่ามกี ระแสไฟฟ้ าอยคู่ ร่ึงหน่ึง
ทร่ี ะดบั สีแดง แสดงวา่ มีกระแสไฟฟ้ านอ้ ยมากนาไปใชง้ านไมไ่ ด้ จะตอ้ งนาไปประจใุ หม่

หมายเหตุ

การอ่านค่าบนสเกลตวั เลขหรือแถบสีใหม้ องในระดบั สายตา
เพราะจะไดค้ ่าเทีย่ งตรงและไฮโดรมิเตอร์ตอ้ งอย่ใู นแนวด่งิ

รูปท่ี 14-2 แสดงการใชไ้ ฮโดรมิเตอร์เพอ่ื วดั คา่ ความถ่วงจาเพาะ
ของสารละลาย (Electrolyte) ภายในแบตเตอร่ี

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 30

ใบความรู้ หน่วยที่ 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
18 สัปดาห์/ภาคเรียน
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลนี เรื่อง แบตเตอรี่

รหสั 20101 - 2001

การใช้เคร่ืองมอื

ให้เปิดฝาจกุ ของแบตเตอรี่แลว้ ใช้ท่ออ่อนของ
ไฮโดร มเิ ตอร์จมุ่ ลงไปในชอ่ งเซลแบตเตอรี่ ใช้
มือบบี โป่ งยาง 2 - 3 คร้ังใหส้ ารละลายเขา้ มาใน
กระเปาะแกว้ ลกู ลอยจะลอยข้นึ
การอา่ นค่าความถว่ งจาเพาะ ใหส้ งั เกตระดบั ของ
สารละลายว่าอยใู่ นระดบั ใด แลว้ อา่ นค่า เพือ่
บนั ทึกผลในระดบั น้นั ๆ

รูปที่ 15 – 2 แสดงวิธีการอา่ นค่าความถว่ งจาเพาะโดยใช้ ไฮโดรมเิ ตอร์ ( Hydrometer )
ในกรณีใชแ้ ถบสี ท่ีปรากฏบนลูกลอย

สีเขยี ว แสดงวา่ มีกระแสไฟฟ้ าอยู่ 100 %
สีเหลอื แสดงวา่ มกี ระแสไฟฟ้ าอยู่ 50 % ควรนาไปประจุใหม่
สีแดง แสดงวา่ มกี ระแสไฟฟ้ านอ้ ยมาก นาไปใชไ้ มไ่ ด้ ตอ้ งนาไปประจุใหม่

รูปที่ 16 – 2 แสดงการตรวจวดั โดยการใช้ Hydrometer
ท่มี า : Leonics.co.th

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 31

ใบความรู้ หน่วยที่ 2 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลนี เร่ือง แบตเตอร่ี 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

ตารางแสดงค่าความถ่วงจาเพาะ (ถพ.) (Specific gravity)

ความถ่วงจาเพาะ(Specific gravity) ถพ. ความจุ (Charge) % ระดบั คุณภาพ

1.280 - 1.300 100 ดีทสี่ ุด

1.250 75 ดี

1.220 50 ปานกลาง

1.190 25 ต่า

1.160 ต่ากวา่ 25 ต่ามาก

1.130-1.100 เสื่อมสภาพ เส่ือมสภาพ

ทมี่ า : Automotive Service Technology : 297

ข้อควรระวัง และอันตรายจากการใช้แบตเตอรี่

1. ในการประจุแบตเตอรี่ จะมกี ามะถนั (S) ระเหยออกมา มกี ลน่ิ เหมน็ และเป็นอนั ตรายตอ่ ระบบทางเดิน
หายใจ ดงั น้นั จึงควรหลกี เล่ยี ง การสูดดมกลน่ิ นอกจากน้นั ขณะทาการประจุไฟฟ้ าจะมีไฮโดรเจน(H2) ระเหย
ฟ้ งุ ออกมา เมื่อผสมกบั ออกซิเจนในอากาศ และมอี ุณหภมู ิถึงจุดตดิ ไฟ จะทาให้แบตเตอรี่ระเบดิ เสียหาย และ
เป็นอนั ตรายอยา่ งยิ่ง ดงั น้นั จึงตอ้ งระมดั ระวงั

ข้อควรระวงั

ให้ตอ่ พว่ งสายให้ถูกตอ้ งข้วั บวก(+) กบั ข้วั บวก (+) ข้วั (-)
กบั ข้วั ลบ (-) และปรับกระแสไฟฟ้ า แรงเคลอื่ น ไฟฟ้ าให้
ถูกตอ้ ง

รูปท่ี 17 – 2 แสดงการประจุไฟฟ้ าแบบขนานหลายลูก

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 32

ใบความรู้ หน่วยที่ 2 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน
วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลนี เร่ือง แบตเตอร่ี

รหสั 20101 - 2001

รูปที่ 18 – 2 แสดงภาพแบตเตอรี่เกิดการระเบดิ ขณะทาการประจุ การประจุแบตเตอร่ี
ภายในแผนกวชิ าช่างยนต์ เมือ่ ธนั วาคม 51
การระเหยตวั ของแกส๊ ไฮโดรเจน ทาให้
แบตเตอรี่เกิดการระเบดิ อนั ตรายเป็น
อย่างย่ิง
การป้ องกัน
1 ให้ปรับแรงเคลื่อน และกระแสไฟฟ้ า
ของเคร่ืองประจุแบตเตอรี่ให้เหมาะสม
2 ใหห้ ่างจากแหล่งความรอ้ น หรือ
ประกายไฟ
3 ใหอ้ ากาศถา่ ยเทไดส้ ะดวก

2 สารละลายภายในแบตเตอร่ี มีกรดซนั ฟรู ิคชนิดเจือจางท่ีเป็นอนั ตรายตอ่ ตา ผวิ หนงั และอวยั วะของ
ร่างกายทุกส่วน การเปล่ียนถ่ายสารละลายจึงจะตอ้ งระมดั ระวงั เป็นอยา่ งย่ิง ถา้ ร่างกายสัมผสั กบั สารละลายจะตอ้ งรีบ
ลา้ งออกดว้ ยน้าสะอาดทนั ที และรีบไปพบแพทยเ์ ป็นการดว่ น

การนาแบตเตอร่ีไปใช้งานในรถยนต์ ให้พิจารณาถงึ ส่ิงต่างๆดงั น้ี
1 แรงเคลือ่ นไฟฟ้ า และกระแสไฟฟ้ า ท่ีใช้ เช่น 12 V 70 Ah , 12 V 100 Ah….ท้งั น้ีให้คานึงถงึ สภาพของ
ภาระงาน ขนาดความกวา้ ง ความยาว ความสูง เพราะมฉิ ะน้นั จะเกิดปัญหากบั การติดต้งั ในรถยนต์

สูง 175 mm 12 V 75 Ah

กวา้ ง 170 mm

ยาว 300 mm

รุปท่ี 19 – 2 แสดงขนาดความกวา้ ง ความยาว ความสูง ท่ีสามารถนาไปตดิ ต้งั ภายในรถยนตไ์ ด้

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 33

ใบความรู้ หน่วยที่ 2 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง แบตเตอรี่

รหสั 20101 - 2001

การติดต้งั แบตเตอร่ีให้คานงึ ถึง

1 ขนาดและความสามารถของ
แบตเตอร่ี

2 การจบั ยดึ ตอ้ งแน่นแข็งแรง
3 ข้วั บวก (+) ตอ้ งมฉี นวนป้ องกนั
4 ข้วั ตอ่ สายตอ้ งแน่นไม่หลดุ หลวม

รูปที่ 20 – 2 แสดงตาแหน่งการติดต้งั แบตเตอรี่ในรถยนต์

2 สามารถเชื่อมต่อสายแบตเตอรี่เขา้ กบั ระบบไดโ้ ดยสะดวก
3 การตดิ ต้งั จะตอ้ งมีอปุ กรณ์จบั ยดึ มนั่ คงแข็งแรง ไมห่ ลุดหลวมขณะใชง้ าน สะดวกในการใชแ้ ละ

บารุงรักษา
4 ควรมฉี นวนหุ้มข้วั ท้งั บวก (+) และลบ (-) โดยเฉพาะข้วั บวก (+) พึงระวงั เป็นพิเศษเพราะถา้ หากไป

สัมผสั กบั ตวั รถจะทาให้เกิดประกายไฟลุกไหมไ้ ด้

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 34

รายการประกอบใบงาน หน่วยท่ี 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลนี เรื่อง การบริการ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 แบตเตอร่ี

วตั ถุประสงค์เชิงพฤตกิ รรม

1 ผเู้ รียนตรวจสภาพแบตเตอร่ีไดถ้ ูกตอ้ ง
2 ผเู้ รียนบารุงรกั ษาแบตเตอรี่ไดถ้ ูกตอ้ ง
3 ผเู้ รียนทาการประจแุ บตเตอรี่ไดถ้ ูกตอ้ ง
4 ผเู้ รียนไดป้ ฏบิ ตั ิตามระเบียบเก่ียวกบั

4.1 การใชพ้ ้ืนที่
4.2 การใชเ้ ครื่องมือ/อุปกรณ์
4.3 การมคี ุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

ขอบเขตของการปฏบิ ัติงาน

1 การตรวจ ตดิ ต้งั และบารุงรกั ษาแบตเตอร่ี
2 การตระหนกั เก่ียวกบั ความปลอดภยั ในการใช้ และบารุงรกั ษาแบตเตอร่ี

วธิ ีการสอน

1 บรรยายการถึง โครงสร้าง การทางาน และการบารุงรักษาแบตเตอร่ี โดยใชส้ ่ือเพาเวอร์พอยนต์
(Power point ) นาเสนอ

2 สาธิตการตรวจสภาพ การประจุ และการบารุงรักษาแบตเตอรี่
3 บรรยายใหเ้ ห็นโทษ และภยั ในการปฏบิ ตั งิ าน

เคร่ืองมือและอปุ กรณ์

1 แบตเตอรี่รถยนต์ 12 โวลต์ ไมน่ อ้ ยกว่า 70 แอมแปร์ 3 ลูก
2 มลั ตมิ ิเตอร์ 2 ชุด
3 ไฮโดรมิเตอร์
4 น้ากลนั่ 3 - 5 ขวด
5 เครื่องประจุแบตเตอร่ี 1 เคร่ือง
6 เครื่องมือประจาตวั
7 แว่นนิรภยั และผา้ เช็ดมือ

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 35

หน่วยท่ี 2 แบตเตอร่ี ใบงานท่ี 1 - 2
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลนี
เรื่อง การบริการ เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
รหสั 20101 - 2001
แบตเตอรี่ 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

ข้นั ตอนในการปฏิบตั งิ าน
1. การปฏบิ ตั กิ ารตรวจสอบสภาพของแบตเตอรี่

บันทึกผล
สภาพภายนอก

■ ปกติ
ไมป่ กติ เพราะ...............................................................................................
................................................................................................

ข้วั แบตเตอรี่
■ ปกติ
■ ไม่ปกติ เพราะ...............................................................................................
................................................................................................

แรงดนั ไฟฟ้ า.................. โวลต์ ความจ.ุ ............................ แอมแปร์
1.4 อายกุ ารใชง้ าน.........................ปี ...............................เดือน

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 36

หน่วยท่ี 2 แบตเตอรี่ ใบงานท่ี 1 - 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง การบริการ 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 แบตเตอรี่

2. การตรวจสอบค่าความถ่วงจาเพาะของแบตเตอร่ี ( ก่อน และหลงั การประจุไฟฟ้ า )

ทาการเปิ ดฝาช่องใส่น้ากลน่ั ของแบตเตอรี่

ทาการตรวจสอบปริมาณของสารละลายภายในแบตเตอรี่

นาไฮโดรมเิ ตอร์ใส่ลงในช่องของแบตเตอร่ีท้งั 6 ช่องแลว้ อา่ นคา่ ทไ่ี ดท้ าการบนั ทึกผล

นาแบตเตอรี่ไปประจุไฟฟ้ าจนเตม็ แลว้ ทาการวดั ค่าความถว่ งจาเพาะ แลว้ บนั ทกึ ค่า

ตารางบนั ทกึ ผล

แบตเตอรี่ แรงเคลื่อน ค่าความถ่วงจาเพาะ(S)

(Volt) ก่อนการประจไุ ฟฟ้ า(S) หลงั การประจไุ ฟฟ้ า(S)

ช่องท่ี 1

ช่องท่ี 2

ช่องท่ี 3

ช่องท่ี 4

ช่องที่ 5

ช่องที่ 6

ค่าเฉลย่ี ของความถ่วงจาเพาะ

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 37

หน่วยที่ 2 ใบงานที่ 1 - 2
แบตเตอร่ี เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลนี
รหสั 20101 - 2001 เรื่อง การบริการ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
แบตเตอร่ี

3. การปฏบิ ตั ิในการประจุไฟฟ้ าแบตเตอรี่
3.1 ตรวจสภาพแบตเตอร่ี เพ่อื ดคู วามสมบรู ณข์ องแบตเตอรี่
3.2 ตรวจเช็กปริมาณสารละลายภายในแบตเตอรี่ให้อยู่ในระดบั ทีถ่ ูกตอ้ ง
3.3 ตรวจเช็กคา่ แรงเคลือ่ นไฟฟ้ าของแบตเตอรี่ไม่ควรต่ากวา่ 12 โวลต์
3.4 ทาการตดิ ต้งั เคร่ืองประจุไฟฟ้ า
3.5 เชื่อมต่อสายพว่ งตามวงจรท่ีกาหนด

การตอ่ แบบขนาน การตอ่ แบบอนุกรม

3.6 ทาการวดั คา่ แรงเคล่ือนไฟฟ้ ากอ่ นการประจไุ ฟฟ้ าแลว้ บนั ทกึ ค่า
3.7 แบตเตอรี่ไปประจไุ ฟฟ้ า และทาการต้งั คา่ ไฟฟ้ าทเ่ี ครื่องประจุไฟตามทก่ี าหนด แลว้ บนั ทึกคา่
3.8 เมื่อทาการประจุไฟฟ้ าเรียบร้อยแลว้ ทาการวดั แรงเคล่ือนหลงั การประจไุ ฟฟ้ าแลว้ บนั ทึกคา่

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 38

หน่วยท่ี 2 ใบงานท่ี 1 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
แบตเตอร่ี 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลนี เร่ือง การบริการ
รหสั 20101 - 2001 แบตเตอรี่

ตารางบนั ทกึ ค่า

การต้งั คา่ เคร่ืองประจไุ ฟฟ้ า
1. แรงเคล่ือนไฟฟ้ า....................................... โวลต์
2. กระแสไฟฟ้ า ........................................แอมแปร์

รูปแบบวงจร แรงเคล่ือนก่อนประจไุ ฟฟ้ า (โวลต์) แรงเคลื่อนหลงั การประจไุ ฟฟ้ า (โวลต์)
การต่อแบบขนาน
การต่อแบบอนุกรม

เขียนรูปการต่อวงจรการประจุไฟฟ้ า

แบบอนุกรม (2-3 ลูก) แบบขนาน (2-3 ลูก)

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 39

หน่วยที่ 2 ใบงานท่ี 1 - 2 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
แบตเตอรี่ เรื่อง การบริการ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน
รหสั 20101 - 2001 แบตเตอรี่

3. การปฏบิ ตั ิการบารุงรกั ษาแบตเตอร่ี
3.1 การตรวจดรู ะดบั และปริมาณสารละลาย (Electrolyte) ภายในแบตเตอรี่ ในกรณีสารละลายแหง้
จะตอ้ งเติมน้ากลนั่ ให้อยใู่ นระดบั ท่กี าหนด ก่อนนาไปประจุไฟฟ้ า
3.2 ทาการวดั ระดบั แรงเคล่อื น (แรงดนั ไฟฟ้ า) ของแบตเตอรี่ไม่ควรต่ากว่า 12 โวลต์

3.3 การตรวจดูข้วั บวก (+) ข้วั ลบ (-) จะตอ้ งแน่นไมห่ ลดุ หลวมเพราะจะทาใหก้ ระแสไฟฟ้ าไหลได้
ไมส่ ะดวก

3.4 การทาความสะอาดข้วั แบตเตอร่ี ไม่ให้ สกปรก เพื่อป้ องกนั การคายประจุ (Self Discharge)
หรือรั่วลงดินของกระแสไฟฟ้ า

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 40

หน่วยท่ี 2 ใบงานที่ 1 - 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
แบตเตอร่ี เรื่อง การบริการ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลนี
รหสั 20101 - 2001 แบตเตอรี่

ผลของการบารุงรักษา (ให้บนั ทึกผล)

1 สภาพของแบตเตอรี่

............................................................................................................................

…………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………

2. ข้วั แบตเตอรี่
………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………

3. ระดบั ของสารละลาย
............................................................................................................................
............................................................................................................................

สภาพโดยรวมของแบตเตอร่ี
ปกติ
ไม่ปกติ เพราะ………………………………………………..

4. อื่นๆ
..............................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 41

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 2 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง แบตเตอร่ี 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน

เร่ืองแบตเตอร่ี รถยนต์

คาสั่ง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลอื กที่ถูกท่ีสุดเพียงคาตอบเดียว

1. ส่ิงใด? ทไี่ มม่ ใี นแบตเตอรี่
ก. แผน่ ธาตุ
ข. แผน่ ก้นั
ค. น้ากรดซนั ฟูริค
ง. น้ากรดคาร์บอนิก

2. การประจแุ บตเตอร่ีแบบชา้ และมีแบตเตอร่ีหลายลกู ให้ตอ่ แบบอะไร.
ก. ต่อแบบอนุกรม
ข. ต่อแบบขนาน
ค. ตอ่ แบบรวม
ง. ต่อแบบสลบั ข้วั

3. ในการนาแบตเตอรี่ไปประจุ ปรากฏเป็นขา่ วอยบู่ อ่ ยคร้งั วา่ แบตเตอร่ีเกิดระเบดิ สร้างความเสียหาย
การระเบิดเกิดจากสาเหตุใด

ก. ความร้อนมีมากเกินไป
ข กระแสไฟฟ้ ารัว่ ลดั วงจร
ค. การระเหยตวั ของกามะถนั
ง. การระเหยตวั ของโฮโดรเจน
4.ไฮโดรมิเตอร์ (Hydrometer) เป็นเคร่ืองมือวดั หาคา่
อะไร
ก. ความถ่วงจาเพาะ
ข. อุณหภมู ิของสารละลาย
ค. ความดนั ของสารละลาย

ง. ความเป็นกรดเป็นด่างของสารละลาย

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 42

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยที่ 2 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง แบตเตอร่ี

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน

เร่ืองแบตเตอรี่ รถยนต์

คาสง่ั ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกทถี่ ูกทส่ี ุดเพียงคาตอบเดียว

5. จากรูปเป็นการวดั เพือ่ หาค่าอะไร
ก. วดั หาคา่ ความตา้ นทาน
ข. วดั หาคา่ แรงดนั ไฟฟ้ า
ค. วดั หาคา่ กระแสไฟฟ้ า
ง. วดั การรั่วของกระแสไฟฟ้ า

6. ไฮโดรมเิ ตอร์ (Hydrometer) อ่านค่าได้ 1.28 แสดงว่าแบตเตอร่ีมีกระแสไฟฟ้ ากี่เปอร์เซ็นต์
ก. แบตเตอร่ีมกี ระแสไฟฟ้ า 25 %
ข แบตเตอรี่มกี ระแสไฟฟ้ า 50 %
ค แบตเตอรี่มีกระแสไฟฟ้ า 75 %
ง แบตเตอร่ีมกี ระแสไฟฟ้ า 100 %

7 “12 V 70 Ah” หมายความวา่ อะไร
ก ขนาดของแบตเตอร่ี 12 X 70 เซนติเมตร
ข. จานวนแผ่นธาตบุ วก 12 แผ่นธาตลุ บ 70 แผ่น
ค .แรงเคล่อื นไฟฟ้ า 12 โวลต์ กระแสไฟฟ้ า 70 แอมแปร์
ง. แรงเคลื่อนไฟฟ้ า 70 แอมแปร์ กระแสไฟฟ้ า 12 โวลต์

8. การบารุงรกั ษาแบตเตอร่ีคอื การปฏิบตั อิ ยา่ งไร
ก. การเปลยี่ นข้วั ตอ่ แบตเตอร่ีใหม้ ขี นาดโตข้ึน
ข. การเตมิ สารละลายให้อยใู่ นระดบั ทเ่ี หมาะสม
ค. การจบั ยดึ แบตเตอร่ีโดยการขนั นอตล็อกให้แน่น
ง. การใชม้ ลั ติมเิ ตอร์วดั หาคา่ แรงดนั ไฟฟ้ าทุกๆสัปดาห์

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 43

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลนี เร่ือง แบตเตอร่ี 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน
เรื่องแบตเตอร่ี รถยนต์
คาส่ัง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกทถี่ กู ทสี่ ุดเพยี งคาตอบเดียว

9. แบตเตอรี่มหี นา้ ที่
ก. เก็บกระแสไฟฟ้ า
ข. จ่ายกระแสไฟฟ้ า
ค. เกบ็ และจ่ายกระแสไฟฟ้ า
ง. สร้างให้เกิดพลงั งานไฟฟ้ า

10 H2 SO4 เป็นสูตรทางเคมีของกรดชนิดใด...
ก. กรดคาร์บอนิก
ข. กรดไนตริก
ค. กรดเกลอื
ง กรดซนั ฟูริค

11.โดยปกติแบตเตอร่ีท่ีใชใ้ นรถยนตม์ แี รงเคลื่อนไฟฟ้ าก่ีโวลต์
ก. 6 โวลต์
ข. 12 โวลต์
ค 24 โวลต์
ง .48 โวลต์

12 อเิ ล็กโตรไลต์ ( Electrolyte )เป็นสารละลาย ท่ีมีส่วนผสมระหวา่ งของเหลวชนิดใด
ก. น้ากบั น้ามนั
ข. น้ากลน่ั กบั น้ากรด
ค. น้ามนั หล่อลนื่ กบั น้ากรด
ง. น้ากลนั่ กบั น้ามนั เช้ือเพลิง

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 44

แบบเฉลย ชุดทดสอบ ก่อนเรียน หน่วยท่ี 2เรื่อง เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลนี แบตเตอรี่ 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบเฉลย ชุดทดสอบ ก่อนเรียน
เรื่อง แบตเตอร่ีรถยนต์

------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง

1 (×)

2 (×)

3 (×)

4 (×)

5 (×)

6 (×)

7 (×)

8 (×)

9 (×)

10 (×) (×)

11 (×)

12 (×)

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 45

แบบเฉลย ชุดทดสอบ หลงั เรียน หน่วยที่ 2 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง แบตเตอรี่ 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบเฉลย ชุดทดสอบ หลังเรียน
เรื่อง แบตเตอรี่รถยนต์

------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง
1 (×)
2 (×)
3 (×)
4 (×)
5 (×)
6 (×)
7 (×)
8 (×)
9 (×)
10 (×)
11 (×)
12 (×)

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 46

ใบมอบหมายงาน หน่วยท่ี 2 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนต์ เร่ือง แบตเตอร่ี 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
แก๊สโซลนี
รหสั 20101 - 2001

ใบมอบหมายงาน (Assignment sheet)

ให้นกั ศึกษาจดั แบง่ ออกเป็น 5 กล่มุ ๆละเทา่ ๆกนั แลว้ ทาการจบั ฉลากเพอื่ แบ่งหัวขอ้ เพื่อทาการ
ศึกษาคน้ ควา้ ในหัวเร่ืองทไี่ ดก้ าหนดไว้ โดยให้ทุกกลุ่มออกมานาเสนอผลงาน กลมุ่ ละประมาณ
5-7 นาที ในวนั ท่มี ีการเรียนสัปดาห์หนา้

ให้นักเรียนไปทาการศึกษาเพิม่ เตมิ ในเรื่องต่อไปนี้

1. กระแสไฟฟ้ าตรง และกระแสไฟฟ้ าสลบั แตกต่างกนั อยา่ งไร
2. ตะกว่ั ซ่ึงเป็นแผ่นธาตทุ ่ีสาคญั ของแบตเตอรี่ มีอนั ตรายต่อสุขภาพอยา่ งไร
3. โครงสร้างและส่วนประกอบของถา่ นไฟฉาย เหมอื นกนั หรือแตกต่างจากแบตเตอรี่ทว่ั ๆไปอยา่ งไร
4. แบตเตอรี่ทเี่ ส่ือมสภาพแลว้ มีวธิ ีการเกบ็ และดาเนินการอยา่ งไรท่ีจะไม่ใหส้ ่งผลกระทบตอ่ ส่ิงแวดลอ้ ม
5. ให้ทาการศึกษาคน้ ควา้ เพือ่ ตอ้ งการทราบวา่ มปี ัจจยั อะไรบา้ งที่ส่งผลกระทบตอ่ อายกุ ารใชง้ านของแบตเตอรี่

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 47

ใบประเมินผล หน่วยท่ี 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์

วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง แบตเตอร่ี 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

ใบประเมินผล

ช่ือ-สกลุ ................................................................................................. หอ้ ง............................ เลขท่.ี .............................

ลาดบั ท่ี รายละเอียด 543 2 1

1 การเตรียมเคร่ืองมอื วสั ดุ อปุ กรณ์

2 ความถกู ตอ้ งในการใชเ้ ครื่องมอื

3 ข้นั ตอนการปฏิบตั ิงาน

4 ความต้งั ใจในการปฏบิ ตั ิงาน

5 ความมีระเบียบวินยั

6 การแตง่ กาย

7 ทางานร่วมกบั ผอู้ ่ืน

8 การเกบ็ รกั ษาเคร่ืองมือ

9 ความสะอาดเรียบรอ้ ย

10 ความสาเร็จของงาน

รวม

*เกณฑ์

5 = ดีมาก

4 = ดี

3 = ปานกลาง

2 = พอใช้

1 = ตอ้ งปรบั ปรุง

การวิเคราะห์ผลการทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน

การสอบ คะแนนเตม็ คะแนนท่ไี ด้ เปอร์เซ็นต%์

ก่อนเรียน

หลงั เรียน

รวม

ผลการวิเคราะห์

ผ่าน ไมผ่ ่าน

***เกณฑก์ ารวเิ คราะห์

มากกว่า 70 % ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน

ต่ากว่า 70 % ไม่ผ่านเกณฑก์ ารประเมนิ นกั ศกึ ษาจะตอ้ งศึกษาเพิม่ เติมและทาการทดสอบใหม่

เ ค ร่ื อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 48

ใบประเมนิ ผล หน่วยที่ 2 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วิชางานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง แบตเตอรี่ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

ใบประเมินผล (การนาเสนอผลงาน)

ชื่อ-สกลุ .............................................................................................................ห้อง............................ เลขที.่ .............................

ลาดบั ท่ี รายละเอียด 54 3 2 1

1 ความพร้อมของสมาชิกในกลุ่ม

2 การเตรียม และการใชส้ ่ือประกอบการนาเสนอผลงาน

3 ข้นั ตอนการนาเสนอผลงาน

4 ความชดั เจนของเน้ือหา

5 การสรุปสาระทีส่ าคญั

6 การตอบคาถาม

7 การบริหารเวลา

8 ความมุ่งมน่ั สู่ความสาเร็จ

9 พฤติกรรมอนั พงึ ประสงค์

รวม

***เกณฑ์ 5 = ดีมาก

4 = ดี

3 = ปานกลาง

2 = พอใช้

1 = ตอ้ งปรบั ปรุง

การวิเคราะห์ผลการทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน

การสอบ คะแนนเตม็ คะแนนทไี่ ด้ เปอร์เซน็ ต%์

ก่อนเรียน

หลงั เรียน

รวม

ผลการวิเคราะห์

ผ่าน ไม่ผา่ น

***เกณฑก์ ารประเมนิ

มากกว่า 70 % ผา่ นเกณฑก์ ารประเมนิ

ต่ากว่า 70 % ไม่ผ่านเกณฑก์ ารประเมิน นกั ศึกษาจะตอ้ งศกึ ษาเพิม่ เติมและทาการทดสอบใหม่

เ ค รื่ อ ง ย น ต์ แ ก๊ ส โ ซ ลี น 2 1 0 1 – 2 1 0 1 ห น้ า | 49