สั ง ข์ ท อ ง เ ป็ น บ ท พ ร ะ ร า ช นิ พ น ธ์
ใ น พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ พุ ท ธ เ ลิ ศ ห ล้ า
นภาลัย ลักษณะเปน็ ละครนอก
มี ตั ว ล ะ ค ร ที่ เ ป็ น ที่ รู้ จั ก กั น เ ป็ น อ ย่ า ง ดี
คือ เจ้าเงาะซึ่งคือพระสังข์ กับนางรจนา
เนื้อเรื่องมีความสนุกสนาน และเป็นที่นิยม
จึงมีการนาเนื้อเรื่องบางบทที่นิยม ได้แก่
บทพระสังข์ได้นางรจนา มาประยุกต์เป็น
การแสดงชดุ รจนาเสียงพวงมาลัย
สังข์ทองเป็นเรื่องที่ได้มาจากสุวัณสังขชาดก
เป็นหนึ่งในซาดกพุทธประวัติเป็นนิทานพื้นบ้านใน
ภาคเหนือและภาคใต้ เดิมเป็นนิทานที่อยู่ใน
ปัญญาสชาดก (ปัน-ยา-สะ-ชา-ดก หรือ ปัน-
ยาด-สะ-ชา-ดก) ซึ่งมีชาดกทั้งหมด ๕๐ เรือ่ ง
มีส ถ านที่ ที่ ก ล่ าว ถึ งในเนื้ อเรื่องสั งข์ ท อง
เล่ากันว่าเมืองทุ่งยั้งเป็นเมืองท้าวสามลอยู่ใน
บริเวณใกล้วัดมหาธาตุ มีลานหินเป็นสนามตีคลี
ของพระสังข์ในภาคใต้ และเชื่อกันว่าเมืองตะกั่วป่า
เป็นเมืองท้าวสามล มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อว่าเขาขมังม้า
เนื่องจากเมื่องพระสังข์ตีคลีชนะได้ขี่ม้าข้ามภูเขา
นน้ั ไป