แนวทางปฏิบัตติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ ุกเฉนิ
เร่ือง หลักเกณฑและเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติหนาที่
และการกํากบั ดูแลหนวยปฏิบตั ิการแพทย พ.ศ. 2564
สถาบนั การแพทย์ฉกุ เฉนิ แหง่ ชาติ
Version 1
ทปี่ รกึ ษา :
เรืออากาศเอก อจั ฉรยิ ะ แพงมา เลขาธิการสถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแหง่ ชาติ
นาวาเอก (พิเศษ) พสิ ิทธิ์ เจริญยิ่ง รองเลขาธกิ ารสถาบนั การแพทยฉ์ ุกเฉินแห่งชาติ
นายแพทย์พงศ์ธร เกยี รติดำรงวงศ์ ผ้ทู รงคุณวุฒิ ด้านมาตรฐานและคุณภาพ
นายอรรถพล ถาน้อย ผู้อำนวยการสำนกั รบั รองและกำกับมาตรฐาน
กองบรรณาธกิ าร : นายวสนั ต์ เวยี นเสี้ยว
พว.กติ ตเิ ดช ศรีสวุ รรณ พนั ตำรวจโท ปรญิ ญา ศรบี ุญสม
นางนวนนั ทน์ อนิ ทรกั ษ์ นางรชยา เกยี รตจิ ริ โชติ
พว.สุพัตรา ลเี ลศิ นายภราดร นม่ิ นุช
นายสทิ ธิศักดิ์ ก่สี วัสดคิ์ อน นายโชคชัย นมุ่ กล่ิน
นางสาวสัจภรณ์ ธนศริ ศิ าสตร์ นางสาวชฎารตั น์ เกิดเรยี น
นางสาวศกุนตลา เน่ืองทวี
นางสาวกณั ฐิกา มันฑรกั ษ์
นางสาวพิชญส์ นิ ี อธิคมรตั นกุล
พมิ พค์ รง้ั ที่ 1 : กรกฎาคม 2565
จดั พมิ พเ์ ผยแพร่ :
กลุ่มงานรับรองและกำกับมาตรฐานหนว่ ยปฏิบตั กิ าร
สำนักรับรองและกำกบั มาตรฐาน
สถาบนั การแพทยฉ์ ุกเฉินแหง่ ชาติ
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
2
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉินแห่งชาติ
ก
คู่มือแนวทางปฏบิ ัติตามประกาศ เรือ่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเง่ือนไขเกย่ี วกับการปฏิบัติหนา้ ที่ และการกำกับ
ดูแลหน่วยปฏิบัติการแพทย์ พ.ศ. 2564 เป็นการดำเนินการตามมาตรา 29 (2) แห่งพระราชบัญญัติการแพทย์
ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551 คณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน ได้ออกเป็นประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง
หลักเกณฑแ์ ละเงือ่ นไขเก่ยี วกับการปฏิบตั ิหนา้ ท่ี และการกำกบั ดูแลหน่วยปฏบิ ตั ิการแพทย์ พ.ศ. 2564 เพอ่ื เป็น
การคุ้มครองความปลอดภัยของผู้ป่วยฉุกเฉิน และให้ผู้ที่เกี่ยวข้อง ทั้งผู้บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉิน
ผู้ให้บริการในระบบการแพทย์ฉุกเฉิน ได้ใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของ
พระราชบญั ญตั กิ ารแพทยฉ์ ุกเฉิน พ.ศ. 2551
คู่มือฉบับนี้ประกอบด้วย วัตถุประสงค์ นิยามศัพท์ที่เกี่ยวข้อง เงื่อนไข แนวทางการตรวจประเมินเพ่ือ
อนุมัติรับรองเปน็ หน่วยปฏิบัตกิ ารแพทย์ทกุ ระดับใหเ้ ป็นไปตามมาตรฐาน กระบวนการดำเนินงานตั้งแต่เริ่มตน้
จนส้ินสุด หลกั เกณฑ์การรับรองหน่วยปฏบิ ัติการระดับพ้ืนฐาน ระดับสูง และระดับเฉพาะทาง แบบฟอร์มต่างๆ
ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การปฏิบัติงานของหน่วยปฏิบัติการแพทย์เป็นไปตามมาตรฐานการปฏิบัติการได้อย่างเป็น
ระบบ ซึ่งการพัฒนาหน่วยปฏิบัติการแพทย์ให้ได้มาตรฐาน เป็นการส่งเสริมให้การปฏิบัติการแพทย์ฉุกเฉินมี
ความรวดเร็ว ปลอดภยั ทั้งผู้รับบรกิ ารและผูใ้ ห้บรกิ าร ผเู้ จ็บป่วยฉกุ เฉินได้รบั บรกิ ารอย่างม่ันใจในมาตรฐานของ
หน่วยปฏบิ ตั ิการแพทย์ทกุ ระดับ
คณะผู้จัดทำขอขอบคุณสำนักรับรองและกำกับมาตรฐาน กลุ่มกฎหมายการแพทย์ฉุกเฉิน ผู้บริหาร
ผทู้ รงคณุ วุฒดิ า้ นมาตรฐานและคณุ ภาพ ผ้เู ชยี่ วชาญท่ีเกย่ี วข้องท่ีไดร้ ว่ มดำเนินการจดั ทำและผลักดันคู่มือฉบับนี้
หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะเป็นประโยชน์และเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนให้การดำเนินง านการแพทย์ฉุกเฉินของ
หน่วยปฏบิ ตั ิการแพทย์เป็นไปตามมาตรฐาน นำมาซึ่งความเช่ือมนั่ มั่นใจของประชาชนคนไทยและผู้ท่ีอาศัยบน
ผนื แผน่ ดนิ ไทย
ด้วยความปรารถนาดี
คณะผจู้ ัดทำ
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
3
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ ข
ข
เรอื่ ง หนา้
บทท่ีบ1 ทที่ 1 บทนำ 1
2
1. ความเปน็ มา 3
2. วัตถุประสงค์ 4
3. นยิ ามศัพท์ทเี่ ก่ยี วข้อง 5
4. เงือ่ นไขการตรวจประเมนิ หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์
5. การสัง่ จำกดั สิทธห์ิ รือขอบเขตความรับผดิ ชอบในการปฏิบัติการฉุกเฉินของหน่วย 5
ปฏบิ ตั ิการแพทย์
6. สิทธ์ขิ องหน่วยปฏบิ ัติการที่ขึน้ ทะเบียนและได้รบั การรบั รองมาตรฐาน
บทที่ 2 เกณฑก์ ารตรวจประเมินเพอ่ื อนมุ ัตริ บั รองเปน็ หน่วยปฏบิ ัติการแพทย์ 6
21
ส่วนที่ 1 เกณฑ์การรับรองหน่วยปฏิบัตกิ ารแพทย์ระดับพ้ืนฐาน 34
ส่วนท่ี 2 เกณฑ์การรบั รองหน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทยร์ ะดบั สูง
ส่วนท่ี 3 เกณฑ์การรบั รองหน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทยร์ ะดับเฉพาะทาง
บทที่ 3 วิธกี าร ขน้ั ตอน ขอรับรองมาตรฐานหน่วยปฏิบัตกิ ารแพทย์ 47
1. วธิ กี ารขอรับการรบั รองหน่วยปฏบิ ตั ิการแพทย์และข้ันตอนการรบั รองหนว่ ยปฏิบตั ิการแพทย์
ระดบั พืน้ ฐาน, ระดับสงู 49
2. วิธกี ารขอรับการรับรองหน่วยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์และข้นั ตอนการรับรองหน่วยปฏบิ ตั ิการแพทย์
ระดบั เฉพาะทาง 54
3. แบบฟอร์มการขอรับการรับรองและการแสดงลักษณะเพื่อขอรบั การรับรอง
3.1 แบบคำร้องขอรับการตรวจรับรองของหนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ 56
3.2 แบบฟอรม์ แสดงลักษณะการปฏบิ ัตหิ นา้ ที่ของหน่วยปฏิบัตกิ ารแพทย์ 57
3.3 ตัวอย่างแบบบนั ทกึ ความร่วมมอื พน้ื ทบ่ี ริการการแพทย์ฉุกเฉิน 73
3.4 ตัวอยา่ งแบบบันทกึ การรบั แจง้ เหตุและสง่ั การการแพทยฉ์ กุ เฉนิ 74
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
4
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉินแหง่ ชาติ หนา้
ค
เรอื่ ง
ภาคผนวก
1. ประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉนิ เรื่อง ประเภท ระดบั อำนาจหน้าท่ี ขอบเขตความ
รับผดิ ชอบ และขอ้ จำกดั ของหน่วยปฏบิ ัตกิ าร พ.ศ. 2562 76
2. ประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรื่อง หลกั เกณฑ์และเงื่อนไขเกยี่ วกบั การ
ปฏบิ ัติหน้าที่ และการกำกับดูแลหน่วยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564 86
3. ระเบยี บสถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแหง่ ชาติ ว่าด้วยการควบคุมการใช้วิทยแุ บบสังเคราะห์
ความถ่ี (Synthesizer) ของสถาบันการแพทยฉ์ ุกเฉนิ แห่งชาติ พ.ศ. 2562 103
4. ประกาศสถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ เรื่อง การจัดทำมาตรฐานและหลักเกณฑ์
เกย่ี วกับระบบการแพทย์ฉุกเฉนิ และมาตรฐานการปฏบิ ตั ิการฉกุ เฉิน พ.ศ. 2563 111
5. ประกาศสถาบนั การแพทย์ฉกุ เฉนิ แห่งชาติ เร่ือง รายชอ่ื หนว่ ยปฏิบตั ิการแพทยร์ ะดับ
พ้นื ฐาน และระดบั สูงซงึ่ ปฏิบตั หิ น้าท่ีอยูก่ ่อนและยังปฏิบัตหิ นา้ ทอ่ี ยูใ่ นขณะทีป่ ระกาศ
คณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เร่ือง หลกั เกณฑ์และเงื่อนไขเกย่ี วกับการปฏิบัตหิ น้าท่ี
และการกำกับดูแลหนว่ ยปฏบิ ัติการแพทย์ พ.ศ. 2564 มีผลบังคับใช้ 113
6. QR Code แบบฟอรม์ แสดงลักษณะการปฏิบตั ิหนา้ ที่ของหน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทยท์ ุกระดบั 114
ค่มู อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
5
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแหง่ ชาติ บทที่ 1
บทนา
1. ความเป็ นมาและความสาคญั
พระราชบญั ญตั ิการแพทย์ฉุกเฉนิ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมือ่ วันท่ี 6 มีนาคม 2551 กำหนดให้มี
คณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน (กพฉ.) ข้ึน เพอื่ กำหนดมาตรฐาน หลักเกณฑ์ และวิธีปฏบิ ัตเิ กีย่ วกบั การแพทย์
ฉุกเฉิน ตลอดจนกำหนดให้มีสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติขึ้นเป็นหน่วยรับผิดชอบการบริหารจัดการ
การประสานระหว่างหน่วยงานทเี่ ก่ียวข้องท้ังภาครัฐและเอกชน และการสง่ เสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เข้ามามีบทบาทในการบริหารจัดการ เพื่อให้เกิดความร่วมมือในการปฏิบัติงานด้านการแพทย์ฉุกเฉินร่วมกัน
อันจะทำให้ผู้ป่วยฉุกเฉินได้รับการคุ้มครองสิทธิในการเข้าถึงระบบการแพทย์ฉุกเฉินอย่างทั่วถึง เท่าเทียม
มีคุณภาพมาตรฐาน โดยได้รับการช่วยเหลือและรักษาพยาบาลที่มีประสิทธิภาพและทันต่อเหตุการณ์ ซึ่งใน
พระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551 มาตรา 4 ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขรักษาการตาม
พระราชบัญญัติน้ี และใหม้ ีอำนาจออกประกาศ เพื่อปฏบิ ัติการตามพระราชบญั ญัตนิ ี้
มาตรา 11 กพฉ. มีอำนาจหนา้ ท่ี (1) กําหนดมาตรฐานและหลกั เกณฑเ์ ก่ยี วกบั ระบบการแพทย์ฉุกเฉนิ
มาตรา 11 (8) ดำเนนิ การให้มรี ะบบส่ือสารและเทคโนโลยีสารสนเทศเพ่ือประโยชน์ในการประสานงานและการ
ปฏิบัติการด้านการแพทย์ฉุกเฉิน มาตรา 11 (9) ดำเนินการให้มีการประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่
เกีย่ วข้องในการเขา้ ถึงข้อมลู ข่าวสารเพ่ือประโยชน์ในการปฏบิ ตั ิการฉุกเฉนิ
มาตรา 15 ให้สพฉ. มีอำนาจหน้าท่ี วรรคหนึ่ง (2) จัดทำมาตรฐานและหลักเกณฑ์เกี่ยวกับระบบ
การแพทยฉ์ ุกเฉินเสนอต่อ กพฉ. รวมท้ังกำหนดเกณฑ์และวิธีการปฏิบัติการฉุกเฉินตามมาตฐานและหลักเกณฑ์
ที่ กพฉ.กำหนด
มาตรา 29 กพฉ. มีอำนาจประกาศกำหนดในเรื่อง วรรคหนึ่ง (2) หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการ
ปฏิบัติหน้าที่ของผู้ปฏิบัติการ หนวยปฏิบัติการและสถานพยาบาล (3) มาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉิน
(4) หลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการประสานงานและการรายงานของหน่วยปฏิบัติการและสถานพยาบาล
ในการปฏิบัติการฉุกเฉิน รวมทั้งความพร้อมเกี่ยวกับบุคลากร พาหนะ สถานที่ และอุปกรณ์ในการปฏิบัติการ
ฉกุ เฉินและการรับผ้ปู ่วยฉุกเฉิน
หนวยปฏิบัติการซึ่งปฏิบัติการฉุกเฉินตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และมาตรฐานที่ กพฉ. กำหนดตาม
วรรคหนึ่ง อาจได้รับการรับรองมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉินหรือมีสิทธิได้รับการสนับสนุนด้านการเงิน
จากกองทนุ
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
1
สถาบนั การแพทย์ฉกุ เฉนิ แหง่ ชาติ
ในกรณีที่หน่วยปฏิบัติการใดไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑเงื่อนไข และมาตรฐานที่ กพฉ. กำหนดตาม
วรรคหน่งึ กพฉ. อาจสั่งไมร่ บั รองมาตรฐานการปฏิบตั ิการฉุกเฉนิ หรือส่งั จํากัดสิทธิหรือขอบเขตความรับผิดชอบ
ในการปฏบิ ัตกิ ารฉุกเฉนิ ตาม (1) หรือจะส่งั งดการสนับสนุนดา้ นการเงินดว้ ยกไ็ ด้
ในกรณีที่สถานพยาบาลใดไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และมาตรฐานที่ กพฉ. กำหนดตาม
วรรคหน่ึง ให้ กพฉ. แจ้งใหห้ นว่ ยงานท่ีควบคุมหรอื กำกับสถานพยาบาลน้ันดำเนินการใหส้ ถานพยาบาลดงั กล่าว
ปฏิบัตใิ ห้ถกู ตอ้ ง โดยถอื เปน็ เง่ือนไขในการประกอบกิจการสถานพยาบาล
มาตรา 30 ให้ กพฉ. กํากับดูแลใหผูปฏิบัติการ หนวยปฏิบัตกิ าร และสถานพยาบาลปฏิบัติการฉุกเฉนิ
ให้เปนไปตามหลกั เกณฑ เงอื่ นไข และมาตรฐานที่กําหนด
ระเบียบคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน ว่าด้วยการประชุมของคณะกรรมการและอนุกรรมการ พ.ศ.
2561 มีมติของคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉินเห็นชอบต่อร่างประกาศ “ประกาศคณะกรรมการการแพทย์
ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบตั ิหน้าท่ี และการกำกับดูแลหนว่ ยปฏิบัตกิ ารแพทย์ พ.ศ.
2564” และลงในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2564 ในประกาศดังกล่าว ข้อ 10 ให้สถาบัน
การแพทยฉ์ กุ เฉนิ แหง่ ชาติ จดั ทำคู่มือแนวทางปฏิบัตติ ามประกาศน้ี โดยไม่ขัดหรอื แย้งกับประกาศน้ี
2. วตั ถปุ ระสงคก์ ารตรวจประเมนิ เพอื่ อนุมตั ริ บั รองเป็ นหน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์
1) เพื่อพัฒนาเครือข่ายหน่วยปฏิบัติการในระบบการแพทย์ฉุกเฉิน ให้เกิดการบริหารจัดการ
ระบบปฏิบัติการทีม่ ีความร่วมมือจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องในการให้บริการผูป้ ่วยฉุกเฉนิ อันจะส่งผลใหป้ ระชาชน
ได้รับบริการอย่างถั่วถึง และเท่าเทียม ด้วยการขับเคลื่อนการพัฒนาหน่วยปฏิบัติการแพทย์ทุกระดับในพื้นท่ที ่ี
อยู่ใกล้ชิดประชาชน เกิดการบูรณาการ เป้าหมาย ทิศทางและยุทธศาสตร์ร่วมกันระหว่างหน่วยงานของรัฐ
เอกชน และประชาชนอยา่ งเปน็ องค์รวม เน้นการมสี ่วนร่วมของทุกภาคส่วน เพ่ือคณุ ภาพชวี ติ ที่ดีและเกิดความ
ยง่ั ยนื ของการปฏิบตั ิการฉุกเฉินในท้องถิ่นต่อไป
2) พัฒนาระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินที่ได้มาตรฐานตามเกณฑ์ และมีเครื่องมือในการกำกับติดตาม
ประเมินมาตรฐานและคณุ ภาพของหน่วยปฏิบตั ิการทุกประเภท ทกุ ระดับ
3) เพื่อพัฒนาคุณภาพบริการของหน่วยปฏิบัติการ เพื่อตอบสนองความต้องการและความจำเป็นของ
การเจบ็ ปว่ ยฉกุ เฉนิ ทเ่ี กิดขนึ้ ของประชาชน
4) เพือ่ พฒั นามาตรฐาน การบรหิ ารจดั การ การบรกิ ารของหน่วยปฏิบตั ิการแพทย์
5) เพ่ือทราบความมีประสทิ ธภิ าพของหนว่ ยปฏิบัติการแพทย์
6) เพื่อนำหลักปฏิบัติที่ดี (Best Practice) มาใช้ในการปฏิบัติงานและเป็นต้นแบบ ให้กับหน่วย
ปฏิบตั ิการอ่ืน
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
2
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉินแหง่ ชาติ
7) เพ่อื ทราบแนวทางปฏิบัติภายในหน่วยปฏิบตั ิการแพทย์ว่ามีความสอดคล้องตามมาตรฐานที่กำหนด
หรือไม่
8) ใหค้ ำแนะนำเพ่ือการพฒั นางานปฏิบตั กิ ารฉกุ เฉนิ
9) เพ่ือเตรยี มความพร้อมสำหรบั การติดตามประเมินคุณภาพการปฏิบตั ิหน้าท่ตี ามเกณฑ์และวิธกี าร
ตดิ ตามประเมินคุณภาพการปฏิบตั ิหน้าทีข่ องหนว่ ยปฏบิ ัติการ
3. นิยามศพั ทท์ เ่ี กยี่ วขอ้ ง
พ้ืนฐากนารแพทย์ฉุกเฉิน หมายความว่า การปฏิบัติการฉุกเฉิน การศึกษา การฝึกอบรม การค้นคว้าและการ
วิจัยเกีย่ วกับการประเมิน การจดั การ การบำบดั รักษาผู้ป่วยฉุกเฉินและการป้องกันการเจบ็ ปว่ ยที่เกดิ ขึน้ ฉุกเฉิน
ผ้ปู ว่ ยฉุกเฉนิ
ปฏบิ ตั ิการฉุกเฉิน หมายความวา่ การปฏิบตั ิการด้านการแพทย์ฉุกเฉิน นับตง้ั แตก่ ารรับรู้ถึง ภาวะการ
เจ็บป่วยฉุกเฉินจนถึงการดำเนินการให้ผู้ป่วยฉุกเฉินได้รับการบำบัด รักษาให้พ้นภาวะฉุกเฉิน ซึ่งรวมถึงการ
ประเมิน การจัดการ การประสานงาน การควบคุม ดูแล การติดต่อสื่อสาร การลำเลียงหรือขนส่ง การตรวจ
วนิ จิ ฉัย และการบำบดั รักษาพยาบาลผู้ปว่ ยฉกุ เฉินทั้งนอกสถานพยาบาลและในสถานพยาบาล
สถานพยาบาล หมายความว่า สถานพยาบาลของรัฐ สถานพยาบาลสภากาชาดไทย สถานพยาบาล
ตามกฎหมายว่าดว้ ยสถานพยาบาล และสถานพยาบาลอืน่ ตามทรี่ ัฐมนตรปี ระกาศกำหนด
เขตพ้ืนที่ปฏิบตั ิการ หมายความวา่ ขอบเขตพืน้ ที่ทก่ี ำหนดใหห้ น่วยปฏิบตั ิการแต่ละหน่วย รับผิดชอบ
ให้บริการประชาชน โดยมีเกณฑ์การแบ่งพื้นที่ให้บริการ ตามสภาพภูมิศาสตร์ และ/หรือเขตการปกครอง ที่ตั้ง
ของถนนสายหลัก โดยคำนึงถึงสัดส่วนที่เหมาะสมระหว่างความหนาแน่นของประชากรที่อยู่ อาศัย ความถี่ใน
การเรยี กใช้บรกิ าร ตอ่ จำนวนชุดปฏิบตั กิ าร
คณะอนุกรรมการ หมายความวา่ คณะอนุกรรมการฉุกเฉนิ การแพทย์ ตามขอ้ บงั คับฉุกเฉนิ การแพทย์
คณะผู้อนุมัติ หมายความว่า คณะอนุกรรมการหรือคณะผู้อนุมัติหน่วยปฏิบัติการแพทย์ที่คณะอนุ
กรรมการแต่งตง้ั
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขนาดใหญ่ หมายความว่า กรุงเทพมหานคร องค์การบริหารส่วนจังหวัด
และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้งและมีเขตพื้นที่รับผิดชอบทั้งจังหวัด สำนักงาน
สาธารณสุขจังหวัด หรือใช้คำย่อว่า สสจ. หมายถึง สำนักระบบการแพทย์ฉุกเฉินจังหวัด หรือส่วนงานอื่น
ในสำนกั งานสาธารณสุขจังหวัดท่ไี ดร้ บั มอบหมายบรหิ ารจัดการงานการแพทยฉ์ ุกเฉินระดบั จังหวดั
หน่วยปฏิบัติการอำนวยการ หมายความว่า หน่วยปฏิบัติการประเภทปฏิบัติการอำนวยการตาม
ประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง ประเภท ระดับ อำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบ และ
ข้อจำกัดของหน่วยปฏิบัติการ พ.ศ. 2562 ที่ให้การอำนวยการแก่ผู้ปฏิบัติการ หรือชุดปฏิบัติการของหน่วย
ปฏบิ ตั ิการแพทย์ ซึ่งปฏบิ ตั ิการฉกุ เฉินในทอ้ งถ่ินหรือพืน้ ที่ที่ได้รับมอบหมาย
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
3
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉนิ แหง่ ชาติ
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ หมายความว่า หน่วยปฏิบัติการประเภทปฏิบัติการแพทย์ ซึ่งจำแนกเป็น
ระดับพื้นฐาน ระดับสูง และระดับเฉพาะทาง ตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง ประเภท
ระดบั อำนาจหน้าที่ ขอบเขตความรับผิดชอบ และข้อจำกดั ของหนว่ ยปฏิบัตกิ าร พ.ศ. 2562
ลักษณะ หมายความว่า สมบตั เิ ฉพาะตวั คุณสมบัติ คุณภาพ
ลักษณะการปฏิบัติหน้าท่ี หมายความว่า การปฏิบัติการฉุกเฉินในท้องถิ่นหรือพื้นที่ตามช่วงเวลาที่
ได้รับมอบหมายจากผูบ้ ริหารจัดการระบบการแพทย์ฉกุ เฉินในระดับท้องถิ่นหรือพืน้ ทีน่ ้ัน และมีการดำเนินการ
ปฏบิ ัตกิ ารแพทยต์ ามที่ กพฉ.ประกาศกำหนดตามมาตรา 29 แหง่ พระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551
ภายใตก้ ารกำกับการอำนวยการอย่างเครง่ ครดั
ระบบสารสนเทศการแพทย์ฉุกเฉิน (Information Technology for Emergency Medical System
: ITEMS) หมายความว่า ระบบเชอื่ มโยงข้อมลู ที่เก่ียวขอ้ งกับงานการแพทย์ฉุกเฉินไว้ในฐานข้อมูล
กองทนุ การแพทยฉ์ ุกเฉิน หมายความวา่ กองทนุ ทีจ่ ดั ตัง้ ขน้ึ ตามพระราชบัญญัตกิ ารแพทย์ฉกุ เฉิน พ.ศ.
2551 มาตรา 33 มีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติงานด้านการแพทย์ฉุกเฉิน รวมทั้งอุดหนุนหรือเป็น
คา่ ชดเชยใหก้ ับผู้ปฏิบัติการ หน่วยปฏิบัติการหรอื สถานพยาบาลทด่ี ำเนนิ การเก่ยี วกบั การแพทย์ฉุกเฉนิ
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน หมายถึง หน่วยปฏิบัติการซึ่งดำเนินกิจการปฏิบัติการแพทย์
ขั้นพื้นฐานตามการอำนวยการให้แก่ผู้ป่วยฉุกเฉินที่มีความสี่ยงต่ำต่อการเสียชีวิตหรือการรุนแรงขึ้นของการ
บาดเจบ็ หรืออาการปว่ ยนัน้ ในห้วงเวลาขณะทำการปฏบิ ัติการฉุกเฉินนน้ั
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง หมายถึง หน่วยปฏิบัติการซึ่งดำเนินกิจการจัดการปฏิบัติการแพทย์
ขั้นสูงตามการอำนวยการ ให้แก่ผู้ป่วยฉุกเฉินที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเสียชีวิตหรือการรุนแรงขึ้นในห้วงเวลา
ขณะทำการปฏิบัติการฉกุ เฉินนัน้
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง หมายถึง หน่วยปฏิบัติการซึ่งดำเนินกิจการจัดการปฏิบัติ
การแพทย์ เฉพาะทางให้แก่ผู้ป่วยฉุกเฉินที่มีความเสี่ยงสูงยิ่งต่อการเสียชีวิต การเกิดภาวะแทรกซ้อน หรือการ
รนุ แรงข้นึ ของการบาดเจ็บหรอื อาการปว่ ยนั้นอย่างรวดเร็วในห้วงเวลาขณะทำการปฏบิ ัติการฉุกเฉนิ นน้ั
4. เงอ่ื นไขการตรวจประเมนิ หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์
การแพหนท่วยยพ์ปนืฏ้ ิบฐาัตนิการที่จะขอรับการรับรองมาตรฐาน ต้องมีลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใด หรือได้รับการ
จดทะเบยี นหนว่ ยปฏิบัติการแพทย์ ดังตอ่ ไปนี้
1) เป็นหน่วยงานหรอื องค์กรของรฐั หรือในกำกบั ของรัฐหรือของสภากาชาดไทย ที่มีอำนาจหน้าที่หรอื
ไดร้ บั มอบหมายหรอื มีวตั ถปุ ระสงค์เกี่ยวขอ้ งกับการจดั บริการด้านสาธารณสุขหรอื การแพทย์ ได้แก่
1.1) โรงพยาบาลของรัฐในสังกดั ของกระทรวงสาธารณสขุ
1.2) โรงพยาบาลของรัฐนอกสังกัดกระทรวงสาธารณสุข
1.3) โรงพยาบาล/สถานพยาบาล หนว่ ยงานองค์กรมหาชน รฐั วิสาหกิจ
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
4
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉินแห่งชาติ
1.4) องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่นิ องคก์ ารบริหารสว่ นจังหวัด องคก์ ารบริหารสว่ นตำบล
เทศบาลตำบล เทศบาลเมือง เทศบาลนคร
1.5 หนว่ ยงานสงั กัดกระทรวงกลาโหม กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย สำนักงานตำรวจ
แหง่ ชาติ กรมอุทยานสตั วป์ า่ และพนั ธพ์ุ ชื ฯลฯ
2) เป็นองค์กรภาคเอกชนท่ีเป็นนิติบุคคลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณชิ ย์หรือกฎหมายอื่น ซ่ึงมี
วตั ถุประสงคใ์ นการดำเนินงานด้านปฏบิ ัติการแพทย์ ไดแ้ ก่
2.1) มูลนธิ ิ สมาคม
2.2) โรงพยาบาลเอกชน
2.3) บริษทั จำกดั บรษิ ทั จำกดั (มหาชน) หา้ งหุ้นส่วนจำกดั
หมายเหตุ (1) หนว่ ยปฏบิ ัติการแพทยท์ ปี่ ฏบิ ตั ิหน้าทอ่ี ยู่กอ่ นและยังปฏิบัติหนา้ ทอี่ ยูใ่ นขณะทปี่ ระกาศนใี้ ช้
บังคบั ให้หน่วยปฏิบัติการแพทยน์ ้ันปฏบิ ัติหนา้ ที่ตอ่ ไปได้ และใหด้ ำเนนิ การตามทก่ี ำหนดใน
ประกาศนใี้ ห้แล้วเสร็จภายในหนึง่ ปี นบั แต่ประกาศน้มี ีผลใช้บังคับ
(2) กรณีมีความจำเป็น หน่วยปฏิบัติการแพทย์อาจรายงานเหตุผลความจำเป็นต่อ คณะผู้อนุมัติ
หน่วยปฏิบัติการแพทย์เพื่อขอขยายเวลา แล้วเสนอเลขาธิการพิจารณาอนุมัติขยายเวลาได้อีกไม่เกินหนึ่งปี
โดยให้ประกาศรายชื่อหนว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทยท์ ไี่ ด้รับอนมุ ัตใิ ห้ขยายเวลาพร้อมเหตผุ ลของแตล่ ะกรณไี วด้ ้วย
5. การสง่ั จากดั สทิ ธหิ ์ รอื ขอบเขตความรบั ผดิ ชอบในการปฏบิ ตั กิ ารฉุกเฉินของ
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์
1) หน่วยปฏบิ ัติการแพทยไ์ ม่จัดการลักษณะและลกั ษณะการปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ใี ห้เป็นไปตามหลกั เกณฑ์และ
เงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ตามประกาศคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไข
เกีย่ วกบั การปฏบิ ัตหิ นา้ ที่ และการกำกับดูแลหน่วยปฏิบัตกิ ารแพทย์ พ.ศ. 2564
2) เมอ่ื อนุกรรมการฉกุ เฉินการแพทย์ สั่งใหร้ ะงับการปฏิบัติหน้าที่
6. สทิ ธขิ ์ องหน่วยปฏบิ ตั กิ ารทข่ี นึ้ ทะเบยี นและไดร้ บั การรบั รองมาตรฐาน
1) ได้รับการรบั รองพาหนะบริการการแพทย์ฉุกเฉินเพื่อขออนุญาตใชส้ ัญญาณไฟวับวาบจากสำนักงาน
ตำรวจแห่งชาติ
2) ไดร้ บั การรบั รองเขา้ ร่วมขา่ ยวิทยุคมนาคมการแพทย์ฉุกเฉนิ เพ่ือขออนุญาตถือครองและใชว้ ทิ ยุ
สื่อสาร
3) ไดร้ ับเงนิ กองทุนการแพทย์ฉกุ เฉนิ เพือ่ สนบั สนนุ อุดหนนุ หรอื ชดเชยการปฏบิ ตั ิการการแพทย์ฉุกเฉิน
4) ไดร้ บั สิทธกิ ารคุ้มครองด้านกฎหมายและสวสั ดิการ
คูม่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
5
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉินแห่งชาติ บทที่ 2
เกณฑก์ ารตรวจประเมนิ เพอื่ อนุมตั ิ
รบั รองเป็ นหน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์
เพื่อให้การจัดให้มีการรับรองหน่วยปฏิบัติการแพทย์ เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเป็นไปตาม
ประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เร่ือง หลักเกณฑ์และเง่ือนไขเกี่ยวกับการปฏบิ ัตหิ นา้ ท่ี และการกำกับ
ดูแลหน่วยปฏบิ ตั ิการแพทย์ พ.ศ. 2564 และเพอ่ื ใหก้ ารชว่ ยเหลือผูป้ ่วยฉกุ เฉินวิกฤตหรือฉุกเฉินเร่งด่วน ตามขีด
ความสามารถของหน่วยปฏิบัติการฉุกเฉินหรือสถานพยาบาลในการดู แลผู้ป่วยและส่งต่อไปยังโรงพยาบาลที่มี
ศักยภาพเหมาะสม เป็นไปด้วยความรวดเร็ว ทันเวลา สามารถช่วยชีวิตผู้ป่วยฉุกเฉินได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สถาบนั การแพทยฉ์ กุ เฉนิ แหง่ ชาติจงึ ได้กำหนดเกณฑ์และแนวทางปฏบิ ัตกิ ารรับรองหน่วยปฏิบัติการแพทย์ ดังนี้
ส่วนที่ 1
เกณฑก์ ารรบั รองหน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทยร์ ะดบั พนื้ ฐาน
1. ลักษณะของหนว่ ยปฏบิ ัตกิ าร
หน่วยปฏิบัติการแพทยร์ ะดับพน้ื ฐานต้องจดั ใหม้ ชี ุดปฏิบตั ิการตามมาตรฐานและหลกั เกณฑเ์ กยี่ วกับ
ระบบการแพทย์ฉุกเฉิน โดยมีองค์ประกอบดังต่อไปน้ี
1.1 บคุ ลากร หนว่ ยปฏบิ ัติการแพทย์ระดบั พ้ืนฐาน ต้องจดั ใหม้ ีบุคลากรอย่างนอ้ ย ดังตอ่ ไปน้ี
1) ผู้บริหารการแพทย์ฉุกเฉิน มหี น้าท่ีดำเนนิ งานหรือบริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉนิ
ของหนว่ ยปฏบิ ัติการ จำนวนอย่างนอ้ ย 1 คน มคี ณุ สมบตั ิ ดงั นี้
1.1) มปี ระสบการณป์ ฏบิ ัติการแพทย์พืน้ ฐานนอกโรงพยาบาล ไมน่ อ้ ยกวา่ 3 ปี
1.2) เปน็ ผู้ปฏบิ ตั ิการด้านปฏิบัตกิ ารฉกุ เฉิน กลมุ่ ใดกลุม่ หนึ่ง ดังน้ี
1.2.1) กล่มุ วชิ าชพี ไดแ้ ก่
(1) ผู้ประกอบโรคศลิ ปะสาขาฉกุ เฉินการแพทย์ (นฉพ.)
- นักฉกุ เฉินการแพทย์
(2) ผปู้ ระกอบวชิ าชีพการพยาบาล ผู้ประกอบวิชาชพี การผดุงครรภ์ หรอื
ผู้ประกอบวิชาชพี การพยาบาลและการผดงุ ครรภ์
- พยาบาลวชิ าชีพท่ีปฏบิ ตั กิ ารฉกุ เฉนิ
ค่มู อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
6
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉินแหง่ ชาติ
(3) ผู้ประกอบวิชาชพี เวชกรรมที่ปฏบิ ตั ิการฉุกเฉิน
- แพทย์ที่ปฏบิ ัตกิ ารฉกุ เฉิน
1.2.2) กลุ่มชว่ ยฉกุ เฉนิ การแพทย์ ได้แก่
- นกั ปฏบิ ตั กิ ารฉุกเฉินการแพทย์ (นฉพ.)
- เจ้าพนกั งานฉุกเฉินการแพทย์ (จฉพ.)
- พนกั งานฉุกเฉินการแพทยส์ ำหรับภาวการณพ์ เิ ศษ (พฉพพ.)
- พนักงานฉกุ เฉินการแพทย์ (พฉพ.)
1.3) มเี อกสารแสดงคุณวฒุ ิ/ ใบประกอบวชิ าชีพ โดยประกาศนยี บตั รนน้ั ยงั ไมห่ มดอายุ
1.4) มคี ำสง่ั แต่งตงั้ /มีการมอบหมายหน้าท่ีจากหน่วยงาน/องค์กร
1.5) ผา่ นการฝกึ อบรมหลักสูตรผู้บริหารการแพทยฉ์ กุ เฉินของหนว่ ยระดับพน้ื ฐาน
หมายเหตุ : เปน็ คนเดียวกับข้อ 2) ก็ได้
* กรณีมลู นธิ /ิ โรงพยาบาลเอกชนท่ีมสี ำนักงานสาขาจัดต้งั ในพนื้ ทจ่ี งั หวัดอ่ืน ๆ ผู้บรหิ ารการแพทย์
ฉุกเฉนิ ตอ้ งเป็นคนละคนกับองคก์ รหลกั ซ่ึงได้รบั มอบหมายแต่งต้ังให้เปน็ ผู้บรหิ ารมลู นิธิ/
โรงพยาบาลสาขาจังหวัดนน้ั ๆ
2) ผู้ปฏิบัติการ ทำหน้าที่ปฏิบัติการแพทย์ขั้นพื้นฐานได้ตลอดเวลา ผู้ปฏิบัติการต้องขึ้น
ทะเบียนเป็นผู้ปฏิบัติการสังกัดหน่วยปฏิบัติการ โดยแต่ละชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐานต้องมีบุคลากร
ทปี่ ระกอบดว้ ย
2.1) หัวหน้าชดุ ปฏบิ ัตกิ ารแพทยข์ ้นั พื้นฐาน จำนวนอย่างน้อย 1 คน มีคุณสมบัติ ดงั นี้
2.1.1) ผ่านการอบรมตามเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิฉุกเฉินการแพทย์ ระดับ 2 ตาม
กรอบคุณวุฒิแห่งชาติ สาขาพนักงานฉุกเฉินการแพทย์ (พฉพ.) / สาขาพนักงานปฏิบัติการพาหนะฉุกเฉิน
การแพทย์ภาคพน้ื (พฉพพ.)
2.1.2) ประกาศนยี บัตรยังไม่หมดอายุ
2.1.3) มคี ำส่งั แตง่ ต้ัง/มีการมอบหมายหนา้ ที่จากหน่วยงาน/องค์กร
2.2) ผูช้ ่วยหัวหนา้ ชดุ ปฏิบัตกิ ารแพทยข์ ั้นพื้นฐาน จำนวนอย่างน้อย 1 คน มคี ุณสมบตั ิ
ดงั นี้
2.2.1) ผ่านการอบรมตามเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิฉุกเฉินการแพทย์ ระดับ 1 ตาม
กรอบคุณวฒุ ิแหง่ ชาติ สาขาอาสาสมคั รฉกุ เฉนิ การแพทย์ (อฉพ.)
2.2.2) ประกาศนียบตั รยงั ไม่หมดอายุ
2.2.3) มีคำสงั่ แตง่ ต้ัง/ใบมอบหมายหนา้ ท่ี/แผนการปฏบิ ัติงาน (ตารางเวร)
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
7
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแหง่ ชาติ
2.3) พนกั งานขับรถบริการการแพทย์ฉกุ เฉนิ จำนวนอยา่ งนอ้ ย 1 คน มีคณุ สมบัติ ดังน้ี
2.3.1) ผ่านการอบรมตามเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิฉุกเฉินการแพทย์ ระดับ 1 ตาม
กรอบคณุ วุฒแิ หง่ ชาติ สาขาอาสาสมคั รฉุกเฉินการแพทย์ (อฉพ.)
2.3.2) ผา่ นการอบรมหลกั สูตรการขบั รถบริการการแพทย์ฉกุ เฉินและรถพยาบาล
หรอื หลักสูตรอนื่ ที่ สพฉ. กำหนด โดยอาจเปน็ คนเดียวกนั กับข้อ 2.2) กไ็ ด้
2.3.3) ไดร้ ับอนญุ าตขับขี่ตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
2.3.4) ประกาศนยี บัตรยังไมห่ มดอายุ
2.2.5) มคี ำส่งั แตง่ ต้ัง/ใบมอบหมายหนา้ ท่ี/แผนการปฏิบตั ิงาน (ตารางเวร)
หมายเหตุ (1) กรณมี นี ้อยกว่าท่กี ำหนดแตม่ กี ารปฏบิ ัติการถือว่าผา่ นตามเกณฑน์ ี้
(2) กรณีท่เี ปน็ หน่วยใหม่จะไม่นำผลการปฏบิ ัติการมาประเมนิ
(3) ผู้ปฏบิ ตั กิ ารตามขอ้ 2.1, 2.2, 2.3 อยา่ งน้อยสองในสามของหนว่ ยปฏิบัตกิ าร แต่ละคนต้องมี
การปฏบิ ัตกิ ารฉุกเฉนิ หรือฝึกปฏิบตั กิ ารฉกุ เฉนิ ไม่น้อยกว่า 4 ครั้ง/เดือน
(4) กรณีผูค้ วบคุมเรือ ต้องไดร้ บั อนญุ าติการควบคุมเรอื ตามกฎหมายวา่ ด้วยการเดินเรือในนา่ นน้ำ
ไทย และที่ สพฉ.กำหนดเพ่มิ เตมิ
3) บุคลากรสนับสนุน ทำหน้าที่ประสานงานด้านการแพทย์ฉุกเฉิน ธุรการ และอำนวย
ความสะดวกอื่นในหน่วยปฏิบัติการ (ไม่เป็นผู้ปฏิบัติการก็ได้) กรณีหน่วยปฏิบัติการไม่มีคนในตำแหน่งนี้ถือว่า
ผา่ นเกณฑ์ โดยอาจเป็นคนที่เปน็ ผู้ปฏิบตั กิ ารทไ่ี ดร้ บั มอบหมายหนา้ ทีเ่ พ่ิมให้มาทำงานดา้ นนี้
1.2 ยา เวชภณั ฑ์ เคร่ืองมือแพทย์ และอุปกรณ์อ่ืน
1) มรี ะบบการบริหารยาและเวชภัณฑ์ ตามท่ี สพฉ. หรอื องค์กรวชิ าชพี กำหนด
2) มียา เวชภณั ฑ์ เคร่ืองมือแพทย์ และอุปกรณ์อื่นที่จำเปน็ สำหรบั การปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ข้ัน
พืน้ ฐานตามเกณฑ์วธิ ีปฏิบัตกิ ารฉกุ เฉินของหน่วยปฏบิ ตั ิการการแพทยร์ ะดบั พื้นฐาน ดังนี้
2.1) อุปกรณช์ ว่ ยชีวติ ข้นั พ้ืนฐาน
- Pocket mask
- ลูกสบู ยางแดง
- ออกซิเจน
- Self Inflating bag สำหรบั ชว่ ยหายใจ ผใู้ หญ่ เด็ก และเด็กแรกเกิด
- Oropharyngeal airway อยา่ งน้อย 3 ขนาด
- ชดุ สำหรบั สายหนบี สะดือ
2.2) อุปกรณ์เพ่ือการตรวจวนิ ิจฉยั
- ปรอทวดั ไข้ หรือเครื่องวัดอุณหภูมิ
- เครื่องวัดความดันโลหิต
คูม่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
8
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉนิ แหง่ ชาติ
- หฟู งั (Stethoscope)
- เคร่ืองวดั ออกซิเจนในเลอื ด (Pulse Oximeter)
- ชดุ ตรวจระดบั นำ้ ตาลในเลอื ด (DTX : Dextrostix)
2.3) อุปกรณ์ปฐมพยาบาลและดามกระดูก
- ถุงมอื ใช้แลว้ ทิ้ง (Disposable)
- สำล/ี ไมพ้ ันสำลี
- ผ้าก๊อซปดิ แผลชนิดบางและหนา
- ผา้ ยืดพนั แผล (Elastic bandage) อย่างนอ้ ย 1 ขนาด (ขนาด 3, 4 และ 6 นิ้ว)
- พลาสเตอรป์ ิดแผล,พลาสเตอร์เหนยี ว
- กรรไกร
- นำ้ เกลอื สำหรับล้างแผล
- ครีมทาแผล/Povidine ทำแผล
- อปุ กรณ์ยึดตรึงแขนขา ในกรณที ่ีสงสยั วา่ มีกระดกู หัก
2.4) อุปกรณข์ นยา้ ยลำเลียง
- เตยี งผปู้ ่วยชนิดมลี อ้ ปรับได้พรอ้ มสายรดั 3 ตำแหน่ง
- Long Spinal Board พร้อมอปุ กรณย์ ึดตรงึ ศรีษะ สายรดั ศรีษะ และสายรัดผปู้ ว่ ย
อยา่ งนอ้ ย 3 เสน้
- เฝอื กคอชนดิ แข็ง (Hard collar) อยา่ งนอ้ ย 3 ขนาด
- เปลตัก (หรอื อปุ กรณ์ในการเคลอ่ื นยา้ ยผปู้ ว่ ยทเี่ หมาะสม)
2.5) อปุ กรณ์เพ่อื ความปลอดภัยของการปฏิบตั ิงาน
2.5.1) อปุ กรณ์ปอ้ งกันตนเอง
- ชดุ PPE
- หนา้ กากอนามัย
- ถุงมือ
- หมวกคลมุ ผม
- Face shield
- แวน่ ตา
- รองเท้าบูท
2.5.2) อุปกรณอ์ ืน่ เพ่ือช่วยเหลอื และเพื่อความปลอดภยั
- ไฟฉาย
- เสื้อสะทอ้ นแสง
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
9
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแหง่ ชาติ
- กรวยยาง
- นกหวดี
- เทปสายหรอื เชอื ก
- กลอ้ งสอ่ งทางไกล (มีกรณีสาธารภัยสามารถหากล้องส่องทางไกลได)้
หมายเหตุ : ยา เวชภณั ฑ์ เคร่ืองมือแพทย์ และอปุ กรณ์อ่นื ต้องมรี ะบบสำรองให้พร้อมใช้งานอย่างน้อยตาม
รายการข้างตน้ ตามจำนวนชดุ ปฏบิ ตั กิ ารท่มี ีภายใต้หน่วยนนั้ ๆ
1.3 พาหนะ
มีพาหนะสำหรับการปฏิบัติการแพทย์ขั้นพื้นฐาน ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานตามประกาศ
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติเรื่อง เกณฑ์วิธกี ารและแนวทางการรับรองมาตรฐานพาหนะบริการการแพทย์
ฉกุ เฉิน และไดร้ ับอนุญาตตามกฎหมายท่เี กีย่ วข้อง เพ่ือใหก้ ารลำเลยี งผู้ป่วยฉกุ เฉินเปน็ ไปดว้ ยความปลอดภัย
1) พาหนะทางบก ประเภทลำเลียง และไมล่ ำเลยี งผู้ปว่ ย เอกสารประกอบด้วย
- ค่มู ือการจดทะเบยี นพาหนะทางบก
- เอกสารชำระภาษี
- กรณีเป็นรถบรกิ ารการแพทยฉ์ ุกเฉินประเภทลำเลียงผปู้ ่วยตอ้ งจดทะเบยี นเปน็
รถพยาบาลตามกฎหมายว่าดว้ ยพระราชบัญญตั ริ ถยนต์ พ.ศ. 2522
- มปี ระกันภัยรถยนตภ์ าคสมัครใจ โดยมีความค้มุ ครองตามกรมธรรม์ประกนั ภัยรถยนต์ไม่
ต่ำกวา่ ประเภท 5 (แบบประกัน 2 บวก แบบประกนั 3 บวก)
- หนังสือรับรองและให้ความเห็นชอบในการข้ึนทะเบยี นฯ สพฉ. CER
- หนังสืออนุญาตให้ใช้สัญญาณไฟวับวาบ และเสียงสัญญาณไซเรน จากสำนักงานตำรวจ
แห่งชาติ
หมายเหตุ : (1) การขอรบั รองเป็นรถบรกิ ารการแพทย์ฉกุ เฉนิ คร้ังแรก รถต้องมอี ายุไมเ่ กนิ 7 ปี นบั จากวันที่
จดทะเบียนและกรณจี ะขอต่ออายุตอ้ งมีอายรุ ถไมเ่ กิน 12 ปี
(2) กรณีในพนื้ ทีพ่ ิเศษ พ้นื ท่ีห่างไกล พืน้ ท่ีขาดแคลน พ้ืนท่ที ่เี ขา้ ถึงไดย้ าก ต้องการจัดใหม้ รี ถบริการ
การแพทย์ฉุกเฉนิ แต่ไมเ่ ป็นไปตามเกณฑ์ วิธกี ารและแนวทางการรบั รองมาตรฐานรถบรกิ าร
การแพทยฉ์ ุกเฉิน ให้พิจารณาผา่ นคณะกรรมการที่กำกบั ดแู ลด้านการแพทย์ฉุกเฉนิ ระดับ
จงั หวดั และสง่ เรอื่ งให้ สพฉ.พจิ ารณาเปน็ กรณีๆ ไป
2) พาหนะทางน้ำ ประเภทหน่งึ (เรอื เรว็ 2 เคร่อื งยนต)์ ประเภทสอง (เรือเร็ว 1 เครื่องยนต์)
ประเภทสาม (เรือหางยาว) เอกสารประกอบ
- ค่มู อื การจดทะเบียนพาหนะทางนำ้
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
10
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉนิ แห่งชาติ
- กรณีผู้ควบคุมเรือ ต้องได้รับอนุญาตการควบคุมเรือตามกฎหมายว่าด้วยการเดินเรือใน
น่านน้ำไทย และท่ี สพฉ. กำหนดเพ่มิ เตมิ
หมายเหตุ : (1) มรี ะบบในการดแู ลรกั ษาพาหนะในการปฏบิ ตั ิการฉกุ เฉนิ ให้พรอ้ มใช้งานตลอดเวลา และใน
กรณีทมี่ กี ารลำเลยี งผปู้ ว่ ยฉุกเฉนิ ตอ้ งจัดให้มพี าหนะสำหรับการลำเลยี งผปู้ ว่ ยฉุกเฉนิ ตาม
มาตรฐานการปฏิบัตกิ ารฉุกเฉนิ หรอื การประกอบวิชาชพี ดา้ นการแพทย์และสาธารณสุข
ถกู ตอ้ งตามกฎหมายท่เี กี่ยวข้องด้วย
(2) มาตรฐานพาหนะปฏบิ ัติการแพทย์ฉุกเฉนิ ทางนำ้ (ใหเ้ ป็นไปตามกฎหมายการเดินเรอื ในน่านน้ำ
ไทยและท่ี สพฉ.กำหนดเพ่มิ เติม)
1.4 การสื่อสารและสารสนเทศ
หนว่ ยปฏิบัตกิ ารแพทยร์ ะดบั พน้ื ฐานต้องมีการส่อื สารและสารสนเทศ ดังนี้
1) มีเครื่องมือสื่อสารและระบบสารสนเทศ ระบบอินเตอร์เน็ต และโทรศัพท์เคลื่อนท่ี
ที่จำเป็นต่อการปฏิบัติการฉุกเฉินที่เชื่อมต่อ การรับคำสั่ง และส่งข้อมูลกับหน่วยปฏิบัติการอำนวยการ
ได้ทนั ทว่ งที โดยพิจารณาจาก
1.1) กระบวนการทำงาน (Work instruction: WI) ของระบบส่อื สารทั้งในสถานการณ์
ปกติ และการปฏิบัติการณ์ในสถานการณ์ฉุกเฉิน รวมทั้งแนวทาง/แผนรองรับกรณีที่มีการหยุดชะงักของการ
ดำเนินการของหน่วยปฏบิ ัติการ
1.2) ระบบขอ้ มลู สารสนเทศและอปุ กรณ์สนบั สนุนที่เชอ่ื มต่อฐานข้อมูลการปฏบิ ตั ิการกับ
หน่วยงานที่เกยี่ วข้องและ สพฉ.เพียงพอและเหมาะสม ดงั นี้
1.2.1) ระบบโทรศพั ท์รองรบั การประสานงาน การแจ้งเหตุ ไดแ้ ก่
- โทรศัพท์พน้ื ฐาน
- โทรศัพทม์ ือถือ
1.2.2) วิทยสุ ่อื สาร
1.2.3) คอมพิวเตอร์
1.2.4) ระบบอินเตอร์เน็ต
1.2.5) GPS ตดิ ตามยานพาหนะ (GPS Tracker)
1.3) มีระบบ รับแจ้งเหตุ และประสานงานท่ีมีประสิทธิภาพ ประชาชนเข้าถึงได้ง่าย มีจำนวน
คสู่ าย และบคุ ลากรเพียงพอ และมีระบบ/รายงานการทดสอบความพร้อมใชง้ านของอปุ กรณ์
1.3.1) อุปกรณ์ไดร้ ับการทดสอบเปน็ ประจำ
1.3.2) มรี ายงานการทดสอบอปุ กรณ์
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
11
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแหง่ ชาติ
1.3.3) มีแผนผัง/แนวทาง/คู่มือการสือ่ สาร และผู้รับผิดชอบเพื่อประสานงาน ขอรับการ
สนับสนนุ และขอรับคำปรกึ ษาจากหนว่ ยปฏิบัตกิ ารอำนวยการ และสว่ นงานอ่ืนทเี่ กี่ยวขอ้ ง
1.4) มกี ารดำเนนิ การตามระบบ และบนั ทึกผลการรบั แจ้งเหตุ การประสานงานปฏิบัติการ
ฉกุ เฉินเป็นลายลกั ษณ์อกั ษรชัดเจน มีบนั ทกึ การรบั แจง้ เหตุ
ทั้งนี้ควรมีแนวทางการปฏิบัติการฉุกเฉิน การจัดการข้อมูลและสารสนเทศ การเตรียมพร้อมรับภาวะ
ฉกุ เฉนิ มรี ะบบสำรองเคร่ืองมือและอุปกรณ์สำรองให้พรอ้ มใชง้ านอยู่ตลอดเวลา กรณีเกดิ เหตุการณ์ที่ทำให้การ
ให้บริการต้องหยดุ ชะงักลง ต้องสง่ ผลกระทบตอ่ ผู้รับบริการและผ้มู สี ่วนเกยี่ วขอ้ งกับหน่วยงานนอ้ ยท่สี ุด
2) กรณีใช้ข่ายสื่อสารวิทยุคมนาคมหรือวิทยุคมนาคมที่เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมใน
หน่วยปฏิบัติการ ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าดว้ ยวิทยุคมนาคมและระเบียบสถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติว่า
ด้วยการควบคุมการใช้เครื่องวิทยุคมนาคมแบบสังเคราะห์ความถี่ (Synthesizer) พ.ศ. 2562 และที่แก้ไข
เพิ่มเติม
- มีใบอนุญาตการมีและใช้ข่ายสื่อสารวิทยุคมนาคมตามกฎหมายว่าด้วยวิทยุคมนาคมและ
ระเบยี บสถาบันการแพทย์ฉุกเฉนิ แห่งชาติ
- เครือ่ งวทิ ยุคมนาคม ตามประกาศคณะกรรมการกจิ การกระจายเสยี ง กิจการโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง หลักเกณฑ์การใช้เครื่องวิทยุคมนาคมแบ บสังเคราะห์ความถี่
Synthesizer) ของหนว่ ยงานของรฐั ลงวนั ที่ 3 เมษายน 2561 ประกอบด้วย
ใบอนุญาตจากสำนกั งาน กสทช.ดงั น้ี
สถานีประจำที่
- ใบอนุญาตใหต้ ้ังสถานวี ทิ ยคุ มนาคมแบบประจำที่
- ใบอนุญาตให้ ม/ี ใช้
เครือ่ งวทิ ยุคมนาคมสถานเี คลื่อนที่
- ใบอนญุ าตใหต้ ้ังสถานีวิทยุคมนาคมชนิดสถานีเคลือ่ นที่
- ใบอนญุ าตให้ ม/ี ใช้
เคร่ืองวิทยุคมนาคมเครื่องชนิดมอื ถือ (ถา้ ม)ี
- ใบอนุญาตให้ ม/ี ใช้เครือ่ งวิทยุคมนาคมชนดิ มือถือ
หมายเหตุ : มีการจัดทำรายงานการทดสอบความพรอ้ มใช้ของวทิ ยสุ ่ือสาร
ค่มู อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
12
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉนิ แหง่ ชาติ
1.5 อาคารสถานทแ่ี ละส่ิงอำนวยความสะดวก
หนว่ ยปฏบิ ัติการตอ้ งมรี ะบบในการบรหิ ารจัดการอาคารสถานท่ี อาคารไดร้ ับการตรวจสอบ
บำรุงรักษาตามระยะเวลาที่กำหนดและเปน็ ไปตามกฎหมายที่เกย่ี วข้อง ดงั น้ี
- กรณีเช่าทีด่ ินเพ่ือจัดต้ัง/ดำเนนิ การหนว่ ยปฏบิ ัตกิ าร ตอ้ งมีหนงั สอื ยินยอมใหท้ ำการปลูก
สร้างอาคารในเขตทด่ี ิน
- กรณเี ช่าอาคาร/บ้าน ต้องมีหนังสือยนิ ยอมให้ใช้ประโยชนใ์ นที่ดิน
ทั้ง 2 กรณี ต้องมเี อกสารแสดงท่ีตัง้ ของหน่วยงาน/ทะเบยี นบ้านอาคารชุด
หนว่ ยปฏิบัตกิ ารแพทยร์ ะดับพ้นื ฐานตอ้ งมสี ถานที่และส่ิงอำนวยความสะดวก ดงั นี้
1) มีสถานท่ตี ัง้ ทช่ี ดั เจน อยู่ในอาคารทม่ี ีความมั่นคงแขง็ แรง มแี สงสว่างและการระบาย
อากาศเพยี งพอ ปลอดภัย ไม่เปน็ อันตรายต่อสขุ ภาพ โดยประเมนิ จาก
- ไมม่ ีรอ่ งรอยของการเสียรูปองค์อาคาร
- ไม่มีรอ่ งรอยการทรุดตวั แตกรา้ วหรือผุกร่อน
- ไมม่ คี วามเส่ียงของการหลุด ตกหล่นของสว่ นประกอบโครงการหรืออปุ กรณอ์ น่ื ๆ
- รูปทรงอาคารอยู่ในลกั ษณะต้ังตรงแนวดง่ิ
มีระบบสุขอนามัยและสิง่ แวดลอ้ ม
- มรี ะบบประปา น้ำสำหรับอุปโภคบริโภคทมี่ ีความสะอาด ถกู สขุ ลักษณะ
- ท่เี ก็บขยะและสถานทเี่ ก็บเป็นระเบียบถูกสุขลักษณะ
กรณีเป็นอาคารสูงมีระบบลิฟต์ระบบบนั ไดเลื่อนและทางเลื่อน ประเมินเพ่ิมเติม ดังน้ี
มรี ะบบบริการและอำนวยความสะดวก
- มปี า้ ยคำเตือนและแนะนำการใชง้ านเมอื่ เกดิ เหตุขัดข้อง
- มีการตรวจและบำรงุ รักษาประจำปี
- มีอปุ กรณ์ช่วยเหลอื ขณะเกดิ เหตุ หรือลฟิ ต์คา้ ง
- มอี ุปกรณ์พร้อมใช้งานสำหรับดับเพลิง
ระบบป้องกันและระงับอคั คีภยั
- มีบนั ไดหนไี ฟและพร้อมใชง้ าน ตลอดเวลา
- ประตหู นไี ฟมีอุปกรณ์บังคบั ประตูปดิ อัตโนมัติ
- มีไฟฉุกเฉินและปา้ ยหนีไฟติดตง้ั อยา่ งเหมาะสมตลอดเวลาเส้นทางการอพยพหนีไฟ
- มรี ะบบส่งสญั ญาณแจง้ เหตุเพลงิ ไหม้
- มีระบบตรวจจับเพลงิ ไหมอ้ ัตโนมัติ
- มเี ครอื่ งมือดับเพลงิ แบบมอื ถือท่ีเพยี งพอ เหมาะสม
- มีจุดรวมพลทป่ี ลอดภยั
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
13
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
มแี ผนฉกุ เฉินและขัน้ ตอนในการอพยพ
- มีการซอ้ มแผนอพยพเปน็ ประจำทกุ ปี
- มีแผนและจดั การบำรุงรกั ษาอปุ กรณอ์ ย่างตอ่ เน่ืองประจำ
- มีแผนตรวจสอบอาคาร
ข้อกำหนดอื่นๆ เกย่ี วกับอาคารสถานที่
- มกี ารกำหนดแนวทางวางแผนการบริหารจดั การ อาคารสถานที่และสภาพแวดล้อม
ของหนว่ ยปฏิบตั กิ ารหรือจัดทำผังบริเวณหน่วยปฏบิ ตั ิการทเ่ี ป็นปัจจบุ ัน
- มีการดูแลและพัฒนาอาคารสถานท่ีและสภาพแวดล้อมของหน่วยปฏิบตั กิ ารให้อยู่
ในสภาพมน่ั คง ปลอดภัย เหมาะสมพรอ้ มใช้ประโยชน์ได้ตลอดเวลาทป่ี ฏบิ ตั ิงาน
- มกี ารตดิ ตามและตรวจสอบการใช้อาคารสถานทีแ่ ละสภาพแวดลอ้ มของหนว่ ย
ปฏบิ ัติการเพ่อื ให้เกิดความคมุ้ ค่าและเอ้อื ประโยชน์ตอ่ การเรียนรู้
- มกี ารประเมินสรุปรายงานการประเมนิ ผลไปปรับปรงุ และพัฒนาการใช้อาคาร
สถานทแี่ ละสภาพแวดลอ้ มของหนว่ ยปฏบิ ตั กิ าร
- มีภาชนะรองรบั ขยะ มีฝาปดิ มิดชดิ ไม่รวั่ ซมึ ทำดว้ ยวัสดทุ ีท่ ำความสะอาดงา่ ย และ
มกี ารแยกภาชนะรองรับขยะตดิ เช้อื จากขยะท่ัวไป
- มีวิธกี ารกำจัดขยะตดิ เชื้อด้วยวธิ ที ีถ่ ูกตอ้ ง เช่น การเผา โดยหน่วยปฏิบตั กิ ารเอง
หรือหน่วยงานภายนอก
2) มีทจี่ อดพาหนะปฏบิ ตั ิการฉกุ เฉนิ เท่ากบั จำนวนพาหนะทไี่ ดร้ ับการรบั รองมาตรฐาน และ
มีสถานท่ีพักสำหรับบุคลากรของหน่วยปฏบิ ตั กิ ารทุกคนตลอดเวลาทป่ี ฏบิ ตั กิ ารในช่วงเวลานนั้
- มบี ริเวณจอดยานพาหนะเหมาะสม ปลอดภัย และสามารถออกปฏบิ ตั งิ านได้
โดยสะดวก
- มีหลงั คา สิง่ ปกคลุมป้องกันแดดและฝน (ตามความเหมาะสม)
- มีการจดั บริเวณท่จี อดพาหนะปฏิบตั กิ ารฉุกเฉินเปน็ สดั สว่ น แยกพ้ืนท่ีจอดรถยนต์
รถจักรยายนต์ และทำเครื่องหมายทศิ ทางสัญจร ตเี ส้นช่องจอดชดั เจน
- มที างเข้า-ออกของพาหนะ หน่วยปฏบิ ตั ิ และป้ายบอกทาง
- มีการแบ่งเขตทางเท้าออกจากเส้นทางจราจรของยานพาหนะอย่างชัดเจน
- มีที่พกั สำหรบั บุคลากรของหน่วย/มีโตะ๊ เก้าอีแ้ ละอปุ กรณ์ประจำหนว่ ยปฏิบัติการ
เพียงพอและพร้อมใช้งานปฏิบตั กิ ารทุกคนตลอดเวลาทปี่ ฏบิ ัติการในช่วงเวลาน้ัน
- มีหอ้ งนำ้ ห้องสว้ มสำหรับผู้ปฏบิ ัตกิ าร ผ้เู กี่ยวขอ้ ง
- มีระบบไฟฟ้า ประปา โทรศัพท์อยู่ในสภาพเรียบร้อยและใช้การได้ดี และระบบ
ไฟฟ้าสำรองฉกุ เฉิน
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
14
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแหง่ ชาติ
- มีป้ายบอกทางหนีไฟ (Fire Exit) /ป้ายทางออกฉุกเฉิน/จุดรวมพล ระบุชัดเจน
ติดตั้งในตำแหน่งที่เหมาะสม สามารถมองเห็นได้ง่ายเห็นไดช้ ดั เจนในเวลากลางวันและ มีระบบไฟส่อง
สวา่ งในเวลากลางคนื
3) มีสถานที่และอุปกรณ์สำหรับจัดเก็บยา เวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์ และอุปกรณ์อื่น ที่
จำเป็นในการปฏิบัติการฉุกเฉินของหน่วยปฏิบัติการ ตามมาตรฐานการบริหารยาและเวชภัณฑ์ที่ สพฉ. หรือ
องค์กรวชิ าชีพกำหนด
- มีห้อง/สถานที่ จัดเก็บยา เวชภัณฑ์ อุปกรณ์ทางการแพทย์แยกจากกันเป็นสัดส่วน
มิดชดิ ปลอดภัย
- มีระบบการจัดการด้านยาที่ปลอดภัย เหมาะสม และได้ผล รวมทั้งการมียาที่มี
คณุ ภาพสูง พรอ้ มใชส้ ำหรบั ผปู้ ว่ ย ผา่ นกลไกกำกบั ดแู ลและสิง่ แวดล้อมสนบั สนุน
- จัดทำบัญชียาและเวชภัณฑ์ทีจ่ ำเป็นสำหรับหน่วยปฏิบัติการเพื่อจำกัดให้มีรายการ
ยาเท่าทจ่ี ำเปน็ ตามขอบเขต อำนาจหน้าที่ของหนว่ ยปฏิบัติการ
- มกี ารทบทวนบัญชียาและเวชภัณฑ์อย่างน้อยปีละครั้ง โดยนำข้อมูลความปลอดภัย
ดา้ นยาและความคมุ้ คา่ มาประกอบการพจิ ารณา
- มีกระบวนการแนวทางที่เหมาะสมในการจัดหา เก็บรักษา สั่งใช้ยา รวมถึงการ
ถา่ ยทอดคำส่งั ตามขอบเขตอำนาจหนา้ ทีข่ องหนว่ ยปฏิบัตกิ ารตามประเภทระดบั ของหน่วยปฏิบตั ิการ
หมายเหตุ : (1) แผน/แนวทางการสำรองยา เวชภัณฑ์ เคร่ืองมือแพทย์ และอุปกรณ์อื่นทจี่ ำเปน็ ในการ
ปฏบิ ัตกิ ารฉกุ เฉินให้พร้อมใชง้ านตามจำนวนชดุ ปฏบิ ัตกิ ารทมี่ ีภายใต้หน่วยน้นั ๆ
(2) ทะเบยี นคุมการรบั เขา้ เบกิ จา่ ย และวันหมดอายุ
2. ลักษณะการปฏบิ ัติหนา้ ที่
หนว่ ยปฏบิ ัตกิ ารประเภทปฏิบัติการแพทย์ระดับพืน้ ฐาน มหี นา้ ท่ีปฏิบตั ิการฉุกเฉินในท้องถิ่นหรือพื้นที่
ตามช่วงเวลาที่ได้รับมอบหมายจากผู้บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่นั้น โดย
ต้องปฏิบัติตามมาตรา 28 และต้องมีการดำเนินการปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐานตามที่คณะกรรมการ
การแพทย์ฉุกเฉินประกาศกำหนดตามมาตรา 29 แห่งพระราชบัญญัติการแพทยฉ์ ุกเฉิน พ.ศ. 2551 ภายใต้การ
กำกับการตามการอำนวยการอย่างเคร่งครัด ต้องจัดให้มีกระบวนการดำเนินการให้สามารถปฏิบัติการฉุกเฉิน
ได้ตามอำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบ และข้อจำกัดของผู้ปฏิบัติการตามมาตรฐานการปฏิบัติการ
ฉุกเฉิน ตลอดจนมีมาตรการความปลอดภัยของผู้ป่วย ผู้ปฏิบัติงาน และสาธารณะ รวมทั้งอาจลำเลียงผู้ป่วย
ฉุกเฉินที่มีความเสี่ยงต่ำหรือไม่มีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตหรือการรุนแรงขึ้นของการบาดเจ็บหรืออาการ
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
15
สถาบนั การแพทย์ฉกุ เฉินแห่งชาติ
ป่วยนั้น หรือตามการอำนวยการด้วยก็ได้ ในกรณีการอำนวยการตรงขัดแย้งกับการอำนวยการทั่วไป ให้ถือ
ปฏบิ ตั ติ ามการอำนวยการตรงเปน็ หลัก ทั้งนจี้ ำกัดเฉพาะการปฏิบัตกิ ารฉกุ เฉนิ ครง้ั นนั้ เทา่ นน้ั โดยประเมินจาก
1) มีการปฏบิ ัตกิ ารฉุกเฉินในท้องถนิ่ หรือพืน้ ท่ี ตามชว่ งเวลาท่ีได้รับมอบหมายจากผู้บริหารจัดการ
ระบบการแพทย์ฉกุ เฉนิ ในระดบั ทอ้ งถิ่นหรือพืน้ ท่นี ้ัน ภายใตก้ ารกำกบั การตามการอำนวยการอย่างเคร่งครัด
1.1) มีแนวทางการจดั สรร พ้ืนท่ใี ห้บรกิ าร/ Zoning โดยท้องถ่นิ หรอื พื้นทนี่ ั้นเปน็ ลายลกั ษณอ์ กั ษร
1.2) มีบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ/สัญญา/หนังสือให้ดำเนินการปฏบิ ัติการฉุกเฉินในท้องถิน่
หรือพื้นที่นั้นร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง/ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการปฏิบัติการฉุกเฉินในพื้นที่ เช่น อ งค์กร
ปกครองส่วนท้องถิน่ เทศบาล องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตำบล มูลนิธิ สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัด หน่วยปฏิบัติการ
อำนวยการในจังหวัด/พื้นที่ ตำรวจภูธรจังหวัด หน่วยงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง/พื้นที่พิเศษที่มีกฎหมายอื่นรองรับ
เช่น พ้ืนทีส่ นามบิน พ้ืนท่อี ุทยาน/นิคมอตุ สาหกรรม/พ้ืนทเี่ อกชน/พ้ืนทเี่ ฉพาะ เชน่ เขื่อน, โรงไฟฟา้
1.3) ปฏบิ ตั กิ ารภายใต้คำสั่งของหน่วยปฏิบัตกิ ารอำนวยการของพ้ืนทห่ี รือท้องถิน่ นน้ั
- มีขัน้ ตอน/แนวทางการสื่อสารกบั หนว่ ยปฏิบตั กิ ารอำนวยการ
- บันทกึ การปฏิบัติงานของหนว่ ยฯ (ตัง้ แต่รบั แจ้งเหตุ - สถานพยาบาล/จำหนา่ ย
ผู้ปว่ ย
* กรณหี นว่ ยใหม่ ไม่นำมาประเมนิ
2) มีกระบวนการดำเนินการให้สามารถปฏิบัติการฉุกเฉินได้ตามขีดความสามารถ ตามประเภท
ระดับ อำนาจหน้าที่ ขอบเขตและข้อจำกัด และข้อจำกัดของผู้ปฏิบัติการตามมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉิน
ประกอบด้วย
2.1) มีมาตรฐาน/คู่มือ/แนวทางการปฏิบัติการฉุกเฉินตามการอำนวยการทางการแพทย์
(Medical Protocol) ตามประเภทระดับของหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน นั้น ๆ (มีแนวทางการดูแล
ผู้ป่วยที่ได้รับการยอมรับในปัจจุบันมาใช้และติดตามผลลัพธ์การดูแลรักษาอย่างสม่ำเสมอ ตัวอย่าง เช่น
Patient Safety Goals และ Clinical Practice Guideline ซึ่งอนุโลมให้มีการปรับให้เหมาะสมกับศักยภาพ
ของหน่วยปฏิบัตกิ าร)
- ประเมิน คัดแยก ระบภุ าวะคุกคามชีวิต ภาวะวกิ ฤต และภาวะฉกุ เฉนิ ของผปู้ ว่ ย
ฉกุ เฉนิ ได้อยา่ งเป็นระบบ รวมทงั้ ใหก้ ารปฏิบตั ิการแพทยข์ ้ันพน้ื ฐาน
- ทำหัตถการแกผ่ ปู้ ่วยฉกุ เฉนิ นอกโรงพยาบาล ตามอำนาจหนา้ ที่ ขอบเขต ความ
รบั ผดิ ชอบ และขอ้ จำกดั ในการปฏิบตั กิ ารแพทยข์ องพนกั งานฉุกเฉินการแพทย์ ตามคำสัง่ การแพทย์
และการอำนวยการได้อยา่ งถกู ตอ้ ง
- สามารถใช้เครื่องมือ และอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับฉุกเฉินการแพทย์
ตามอำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบและข้อจำกัดในการปฏิบัติการแพทย์ของพนักงานฉุกเฉิน
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
16
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉนิ แหง่ ชาติ
การแพทย์ เพอื่ ปอ้ งกนั การเสียชวี ติ หรอื การรุนแรงขึน้ ของการบาดเจ็บหรอื อาการป่วยของผ้ปู ว่ ยฉุกเฉิน
อยา่ งทันทว่ งที
2.2) มกี ารกำหนดหน้าที่ใหผ้ ู้ปฏิบตั ิการปฏบิ ัตงิ านชดั เจน เป็นลายลกั ษณ์อักษร (ตารางปฏบิ ตั ิ
หน้าที/่ ตารางเวร) (Assignment) ) ตามชว่ งเวลาทีไ่ ดร้ ับมอบหมาย
2.3) ปฏิบัติการแพทย์ตามการอำนวยการทั่วไปหรือการอำนวยการตรง รวมทั้งการให้
คำแนะนำแก่ผู้ท่ีอาจช่วยได้ให้ปฏิบัติตามได้ ทั้งนี้ การจำแนกประเภทหัตถการ ให้เป็นไปตามประกาศ
คณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน เรื่อง อำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบ และข้อจำกัดในการปฏิบัติ
การแพทย์ของผู้ปฏบิ ัติการด้านปฏบิ ัตกิ ารฉกุ เฉนิ กลุ่มชว่ ยฉุกเฉินการแพทย์
หมายเหตุ : กระบวนการปฏิบตั กิ ารฉุกเฉิน (work process) ของหน่วยฯ นับตั้งแต่กระบวนการรับแจ้งเหตแุ ละ
รับคำสั่งการให้ออกปฏิบัติการฉกุ เฉนิ
3) มีมาตรการความปลอดภัยของผู้ปว่ ย ผูป้ ฏิบัติงาน และสาธารณะ
มีมาตรการความปลอดภัย หรือมีแนวทางการพัฒนากลไกขับเคลื่อน Patient and
Personnel Safety หรอื 2P Safety สู่ 3P Safety อยา่ งใดอย่างหนึ่งดังน้ี
3.1) มนี โยบายดา้ นความปลอดภัยของบุคลากรท่ีออกปฏบิ ตั ิงาน ณ จุดเกิดเหตุ
3.2) มแี ผนรองรบั กรณีเกดิ เหตุไมคาดคดิ ในการดูแล และลำเลยี งผปู้ ว่ ย
3.3) มีการวิเคราะห์ความเสี่ยงดา้ นความปลอดภัยของบคุ ลากรทอี่ อกปฏบิ ตั งิ าน ณ
จดุ เกดิ เหตุ
3.4) มีแนวทางการประสานขอความชว่ ยเหลอื จากหน่วยงานด้านความปลอดภยั อนื่ ๆ เช่น
ตำรวจ ดบั เพลิง กู้ภัยสารเคมี ทีมจติ เวชฉกุ เฉนิ ประจำพืน้ ท่ี เปน็ ต้น
3.5) มกี ารกำหนดเวลาของผู้ปฏบิ ตั ิงานตามมาตรฐานความปลอดภัย (Rest time)
4) มีระบบในการปกป้องสิทธิผู้ป่วยที่มปี ระสทิ ธิภาพ รวมถึงกำหนดนโยบายเกี่ยวกับความลับของผูป้ ว่ ยใน
ด้านการการใชภ้ าพถา่ ยหรอื ส่อื ประเภทอืน่ ๆ (PDPA,แบบบันทึกการให้ความยนิ ยอมรบั การรักษาของผู้ปว่ ยและญาติ)
4.1) นโยบายการควบคุมจัดการส่อื ทเ่ี กี่ยวข้องกบั ผู้ป่วย
4.2) มแี บบบันทึกการให้ข้อมูลการรักษาพยาบาลและความยนิ ยอมของผปู้ ว่ ย
5) ลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินที่มีความเสี่ยงต่ำหรือไม่มีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตหรือการรุนแรงขึ้นของ
การบาดเจ็บหรืออาการป่วยตามการอำนวยการรวมถึงส่งมอบผู้ป่วยฉุกเฉินให้แก่ผูป้ ฏิบัติการในระดับที่สงู กว่า
หรือผปู้ ระกอบวชิ าชพี ทางการแพทยแ์ ละสาธารณสขุ ตามกฎหมายว่าดว้ ยการนนั้ ได้อยา่ งถูกต้องและเหมาะสม
5.1) ปฏิบตั กิ ารฉกุ เฉนิ ภายใตก้ ารอำนวยการทางการแพทยจ์ ากหนว่ ยปฏิบัตกิ ารอำนวยการใน
พน้ื ที่
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
17
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉนิ แห่งชาติ
5.2) ปฏิบัติการฉุกเฉินตามอำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบ และข้อจำกัดของผู้
ปฏบิ ัตกิ ารตามมาตรฐานการปฏบิ ตั กิ ารฉกุ เฉนิ
5.3) มีแนวทางในการขอรบั การสนับสนุนหนว่ ยปฏบิ ัติการแพทยร์ ะดบั สงู และเฉพาะทาง กรณี
ผูป้ ว่ ยฉกุ เฉินรายนนั้ ๆ เกินศกั ยภาพของหนว่ ยปฏบิ ตั ิการระดับพืน้ ฐาน
5.4) ผูป้ ่วยได้รบั การส่งตอ่ ตามความจำเป็นทางการแพทย์ การส่งต่อเป็นไปดว้ ยความ
ปลอดภัย
5.5) มีการบันทึกที่ครอบคลุมเนื้อหาในส่วนของการรับแจ้งเหตุ สั่งการ เวลาที่ปฏิบัติการ
(เวลาออกจากฐาน ถึงที่เกิดเหตุ ถึงผู้ป่วย ถึงสถานพยาบาลปลายทาง กลับฐาน และเวลาที่พร้อมปฏิบัติงาน
ใหม่) เลขไมล์ การคัดแยก การประเมิน และดูแลผู้ป่วยจากที่เกิดเหตุจนถึงการส่งต่อไปยั งสถานพยาบาล
ปลายทาง
3. การบริหารจดั การและการดำเนนิ การของหนว่ ยปฏิบตั กิ าร
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ขั้นพื้นฐานต้องมีการบริหารจัดการและการดำเนินการของหน่วยปฏิบัติการ
ดงั น้ี
1) จัดใหม้ ชี ดุ ปฏิบตั กิ ารแพทย์ระดับพน้ื ฐาน ประกอบดว้ ย ยานพาหนะ ผปู้ ฏิบัติการ อุปกรณ์ และ
องคป์ ระกอบอ่นื ตามหลักเกณฑแ์ ละเง่ือนไขที่กำหนด
1.1) ชุดปฏบิ ตั ิการตามมาตรฐานและหลกั เกณฑ์เกี่ยวกบั ระบบการแพทย์ฉุกเฉนิ ทางบก แต่ละ
ชดุ ตอ้ งมีองคป์ ระกอบ ดงั นี้
ทะเบยี น/เอกสารการบรหิ ารจดั การชุดปฏบิ ัตกิ ารแต่ละชุด ประกอบไปด้วย
- รายช่อื หวั หนา้ ชดุ ปฏบิ ัตกิ ารแพทย์
- รายช่ือผูช้ ว่ ยหวั หนา้ ชุดปฏิบตั กิ ารแพทย์
- รายชอื่ พนักงานขบั รถบริการการแพทยฉ์ ุกเฉนิ
- พาหนะบริการการแพทย์ฉกุ เฉินประจำชุด (รถบรกิ ารการแพทยฉ์ ุกเฉิน)
- ยา เวชภณั ฑ์ เครื่องมือแพทย์ และอปุ กรณอ์ น่ื
- ระบบการสอื่ สารและสารสนเทศ
- จดุ จอด/สถานท่แี ละสงิ่ อำนวยความสะดวก
1.2) ชดุ ปฏิบตั กิ ารตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์เก่ียวกบั ระบบการแพทย์ฉุกเฉนิ ทางน้ำ แตล่ ะ
ชดุ ตอ้ งมีองค์ประกอบ ดังน้ี
ทะเบยี น/เอกสารการบริหารจดั การชดุ ปฏบิ ตั กิ ารแตล่ ะชดุ ประกอบไปด้วย
- รายชอื่ หัวหน้าชดุ ปฏิบัตกิ ารแพทย์
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
18
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
- รายช่อื ผู้ชว่ ยหวั หน้าชดุ ปฏิบัตกิ ารแพทย์
- รายชือ่ ผูค้ วบคุมเรือ
- พาหนะบริการการแพทย์ฉกุ เฉินทางนำ้ ประจำชุด (เรอื /ลำ)
- ยา เวชภัณฑ์ เครือ่ งมือแพทย์ และอุปกรณ์อนื่
- ระบบการส่ือสารและสารสนเทศ
- จดุ จอด/สถานทีแ่ ละสงิ่ อำนวยความสะดวก
2) มีการจดั การสุขาภิบาลสิง่ แวดลอ้ มให้ถูกสุขลักษณะ รวมทัง้ การกําจัดส่งิ อันอาจเปน็ อนั ตรายต่อ
สุขภาพ ตามพระราชบัญญัติอนามยั สงิ่ แวดล้อม (อ้างองิ ตามลักษณะของหนว่ ยปฏิบัติการขอ้ 1.5)
3) จัดให้มีงบประมาณเพื่อให้สามารถดำเนินงานจัดปฏิบัติการแพทย์ระดับพื้นฐาน ในพื้นที่ที่ได้รับ
มอบหมายใหร้ ับผิดชอบ
3.1) มีแผนงบประมาณและคา่ ใช้จา่ ย
3.2) มแี นวทางการรบั -เบกิ จา่ ยเงินเพอ่ื อดุ หนนุ หรอื ชดเชยการปฏบิ ตั กิ ารของหนว่ ยปฏิบัตกิ าร
หมายเหตุ : (1) มแี บบแจ้งขอ้ มูลการรับเงินโอนผ่านระบบอิเลก็ ทรอนกิ ส์ (Corporate Online/Corporate
Banking)
(2) มีสำเนาสมุดบญั ชธี นาคาร
4) ไดร้ ับมอบหมายใหป้ ฏิบัตกิ ารแพทย์ระดบั พื้นฐาน ในเขตทอ้ งถิ่นหรอื พื้นที่ท่ีกำหนดจากผมู้ ีอำนาจ
หน้าท่ีบรหิ ารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉนิ ในระดับทอ้ งถนิ่ หรือพ้นื ท่นี ้ัน
5) มีการบูรณาการความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานหรือองค์กรอื่นท่ี
เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินงานหรือบริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินท้องถิ่นนั้น ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และ
เงื่อนไข เกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่และมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉินที่ กพฉ. กำหนด อาจมีการดำเนินงาน
อย่างใดอยา่ งหน่งึ ดงั ตอ่ ไปน้ี
5.1) มกี ารดำเนินการร่วมกับหนว่ ยงานในพนื้ ที่ เช่น การตั้งจุดบริการประชมุ ชนในช่วง
เทศกาล ปใี หม่ สงกรานต์ ฯลฯ เป็นต้น
5.2) มกี ารรว่ มวางแผนการปอ้ งกันเหตุ หรือสาธารณภัยร่วมกบั หนว่ ยงานในพนื้ ที่
5.3) มกี ารให้ความรู้กับชุมชน หรือ พืน้ ท่ีใกลเ้ คียง เกยี่ วกบั ระบบการแพทยฉ์ ุกเฉิน
5.4) มกี ารเขา้ ร่วมวางแผน หรอื ซ้อมแผนในการปอ้ งกันเหตสุ าธารณภัยในระดบั จังหวัด
5.5) มีการให้การชว่ ยเหลอื สนับสนนุ หน่วยงานใกลเ้ คียงหากไดร้ บั การร้องขอ
6) มกี ารดำเนนิ งานปฏิบตั ิการแพทยร์ ะดับพืน้ ฐาน ตามการอำนวยการของหน่วยปฏบิ ัติการ
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
19
สถาบนั การแพทย์ฉกุ เฉินแหง่ ชาติ
อำนวยการอย่างน้อย 1 ครง้ั ในแต่ละสัปดาห์ ประเมนิ จากผลการปฏิบัติการจำนวนคร้ังของการปฏบิ ัติการใน 1
เดือน (4 คร้งั /เดือน) ย้อนหลงั 1 เดือน
หมายเหตุ : กรณีเปน็ หน่วยปฏิบัติการทขี่ อขึ้นทะเบียนใหม่ยงั ไม่มผี ลการปฏิบตั งิ านไม่ต้องนำมาพจิ ารณา
คูม่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
20
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
ส่วนที่ 2
เกณฑก์ ารรบั รองหน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทยร์ ะดบั สูง
1. ลักษณะของหนว่ ยปฏบิ ตั ิการ
หน่วยปฏิบตั ิการแพทยร์ ะดบั สูงตอ้ งจัดให้มชี ุดปฏบิ ตั ิการตามมาตรฐานและหลกั เกณฑเ์ ก่ียวกบั ระบบ
การแพทยฉ์ กุ เฉินหรอื มาตรฐานวิชาชีพ โดยมอี งคป์ ระกอบดังต่อไปน้ี
1.1 บคุ ลากร หน่วยปฏิบตั กิ ารแพทย์ระดับสงู ต้องจดั ใหม้ บี ุคลากรอย่างนอ้ ย ดังต่อไปนี้
1) ผู้บริหารการแพทยฉ์ ุกเฉิน มหี นา้ ท่ดี ำเนนิ งานหรือบริหารจดั การระบบการแพทย์ฉุกเฉนิ
ของหนว่ ยปฏิบัตกิ าร จำนวนอยา่ งนอ้ ย 1 คน มีคุณสมบตั ิ ดังนี้
1.1) มปี ระสบการณป์ ฏิบตั ิการแพทย์ชน้ั สูงนอกโรงพยาบาล ไมน่ อ้ ยกวา่ 3 ปี
1.2) เปน็ ผ้ปู ฏิบตั ิการดา้ นปฏิบัตกิ ารฉุกเฉนิ กลมุ่ ใดกล่มุ หนึ่ง ดงั น้ี
1.2.1) กลุ่มวิชาชีพ ได้แก่
(1) ผูป้ ระกอบโรคศิลปะสาขาฉุกเฉนิ การแพทย์
(2) พยาบาลผู้ผา่ นหลกั สูตรฝึกอบรมการพยาบาลเฉพาะทาง สาขาการ
พยาบาลเวชปฏิบัติฉกุ เฉิน หรือสาขาอ่ืนซึง่ ปฏิบตั งิ านเก่ียวกับการแพทยฉ์ ุกเฉนิ ตามที่
กพฉ. กำหนดเพิม่ เตมิ
(3) พยาบาลผู้ได้รับหนังสืออนุมตั หิ รอื วุฒิบตั รเกีย่ วกับความรู้หรือความ
ชำนาญเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลเวชปฏบิ ัติฉุกเฉิน หรือสาขาอื่นซ่ึงปฏิบัติงาน
เก่ยี วกบั การแพทย์ฉกุ เฉินตามท่ี กพฉ. กำหนดเพิ่มเติม
(4) ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่ไดร้ บั หนงั สืออนุมัตหิ รอื วุฒบิ ตั รแสดง
ความรู้ความชำนาญในการประกอบวชิ าชีพเวชกรรมสาขาเวชศาสตรฉ์ ุกเฉิน หรือสาขา
อนื่ ซง่ึ ปฏิบตั ิงานเกี่ยวกบั การแพทย์
1.2.2) เปน็ ผู้ปฏบิ ตั ิการดา้ นปฏบิ ตั กิ ารฉกุ เฉิน กลมุ่ ช่วยฉุกเฉนิ การแพทยท์ ไี่ ด้รับ
ประกาศนยี บัตรในสาขาไม่ตำ่ กวา่ สาขานักปฏบิ ตั ิการฉกุ เฉินการแพทย์ (นฉพ.)
1.3) มีเอกสารแสดงคุณวุฒ/ิ ใบประกอบวิชาชีพ โดยประกาศนยี บตั รน้นั ยงั ไมห่ มดอายุ
1.4) มีคำส่ังแตง่ ตั้ง/มีการมอบหมายหนา้ ทจี่ ากหนว่ ยงาน/องค์กร
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
21
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉนิ แหง่ ชาติ
1.5) ผา่ นการฝึกอบรมหลกั สูตรผู้บริหารการแพทย์ฉกุ เฉนิ ของหนว่ ยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์
ระดบั สูง ตามมาตรฐานที่ สพฉ.กำหนด
หมายเหตุ : กรณีมูลนิธ/ิ โรงพยาบาลเอกชนที่มสี ำนกั งานสาขาจดั ต้งั ในพืน้ ท่ีจงั หวัดอื่น ๆ ผู้บริหารการแพทย์
ฉุกเฉนิ ตอ้ งเป็นคนละคนกบั องคก์ รหลกั ซึ่งได้รบั มอบหมายแต่งตงั้ ให้เป็นผบู้ รหิ ารมูลนธิ ิ/รพ.สาขา
จงั หวัดน้ัน ๆ
2) ผู้ปฏบิ ัตกิ าร ทำหนา้ ท่ีปฏิบตั กิ ารแพทย์ขน้ั สงู ไดต้ ลอดเวลา ผ้ปู ฏิบัตกิ ารต้องขึ้นทะเบยี น
เปน็ ผปู้ ฏบิ ตั กิ ารสงั กดั หนว่ ยปฏบิ ัตกิ าร โดยแตล่ ะชุดปฏบิ ตั ิการแพทย์ระดบั สูงตอ้ งมีบคุ ลากร ทปี่ ระกอบด้วย
2.1) หัวหนา้ ชุดปฏบิ ัติการแพทย์ระดับสงู จำนวนอยา่ งนอ้ ย 1 คน มคี ุณสมบัติ ดังน้ี
2.1.1) เป็นผู้ได้รับประกาศนียบัตรสาขาไม่ต่ำกว่าสาขานักปฏิบัติการฉุกเฉิน
การแพทย์ (นฉพ.) จำนวน 1 คน หรือมีผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์ พยาบาลวิชาชีพ หรือ
ผู้ประกอบวชิ าชีพเวชกรรม
2.1.2) มีเอกสารวุฒิบัติแสดงความรู้ความชำนาญในการประกอบวชิ าชีพเวชกรรม/
ใบอนญุ าตประกอบวิชาชพี / ใบประกาศนียบตั ร ใบอนุญาตประกอบวชิ าชีพยังไม่หมดอายุ
2.1.2) มคี ำสั่งแตง่ ตงั้ /ใบมอบหมายหนา้ ท่ี
2.2) ผ้ชู ว่ ยหวั หน้าชุดปฏบิ ตั ิการแพทย์ระดบั สงู จำนวนอยา่ งน้อย 2 คน มีคุณสมบัติ ดงั นี้
2.2.1) ได้รับประกาศนยี บตั รสาขาไมต่ ำ่ กวา่ สาขาพนักงานฉุกเฉนิ การแพทย์ (พฉพ.)
2.2.2) ประกาศนียบตั รยังไมห่ มดอายุ
2.2.3) มคี ำสั่งแตง่ ต้ัง/ใบมอบหมายหน้าท่ี/แผนการปฏบิ ัติงาน (ตารางเวร)
2.3) พนกั งานขบั รถบรกิ ารการแพทย์ฉุกเฉนิ มีคุณสมบัติ ดงั น้ี
2.3.1) ผ่านการอบรมตามเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิฉุกเฉินการแพทย์ ระดับ 1 ตาม
กรอบคุณวุฒิแห่งชาติ สาขาอาสาสมัครฉุกเฉินการแพทย์ (อฉพ.)
2.3.2) ผ่านการอบรมหลกั สูตรการขบั รถบริการการแพทย์ฉกุ เฉินและรถพยาบาล
หรอื หลกั สูตรอน่ื ที่ สพฉ. กำหนด หรอื อาจเปน็ คนเดียวกันกับขอ้ 2.2) ก็ได้
2.3.3) ได้รบั อนญุ าตขับข่ีตามกฎหมายวา่ ด้วยการจราจรทางบก
2.3.4) ประกาศนยี บัตรยงั ไม่หมดอายุ
2.2.5) มีคำสัง่ แต่งตั้ง/ใบมอบหมายหน้าท่ี/แผนการปฏิบตั งิ าน (ตารางเวร)
หมายเหตุ (1) กรณีทเ่ี ปน็ หน่วยใหมจ่ ะไมน่ ำผลการปฏิบตั ิการมาประเมิน
(2) ผู้ปฏิบัติการตามข้อ 2.1, 2.2, 2.3 อย่างน้อยสองในสามของหนว่ ยปฏิบตั กิ าร แตล่ ะคนตอ้ งมี
การปฏิบัติการฉุกเฉนิ หรอื ฝึกปฏิบัติการฉกุ เฉิน ไม่น้อยกว่า 4 ครงั้ /เดือน
(3) การออกปฏบิ ัติการฉุกเฉินแต่ละครง้ั มีชดุ ปฏิบัติการฉุกเฉินที่มผี ู้ทำหน้าทีเ่ ป็นหัวหน้าชดุ
ปฏบิ ตั กิ ารฉกุ เฉินท่ีมีคุณสมบตั ติ าม 2.1) จำนวน 1 คน และสมาชิกท่ีมคี ุณสมบัตติ าม 2.2) และ
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
22
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
2.3) รวมจำนวนไม่นอ้ ยกวา่ 3 คน
(4) กรณผี คู้ วบคุมเรอื ต้องได้รบั อนญุ าตการควบคุมเรอื ตามกฎหมายว่าดว้ ยการเดินเรือในนา่ นนำ้
ไทย และท่ี สพฉ.กำหนดเพมิ่ เติม
3) บุคลากรสนับสนุน ทำหน้าที่ประสานงานด้านการแพทย์ฉุกเฉิน ธุรการ และอำนวย
ความสะดวกอื่นในหน่วยปฏิบัติการ (ไม่เป็นผู้ปฏิบัติการก็ได้) กรณีหน่วยปฏิบัติการไม่มีคนในตำแหน่งนี้ถือว่า
ผ่านเกณฑ์ โดยอาจเปน็ คนทเ่ี ป็นผปู้ ฏบิ ัตกิ ารทีไ่ ดร้ ับมอบหมายหน้าที่เพิ่มให้มาทำงานด้านน้ี
1.2 ยา เวชภณั ฑ์ เครอื่ งมือแพทย์ และอุปกรณ์อน่ื
1) มีระบบการบริหารยาและเวชภัณฑ์ ตามที่ สพฉ. หรอื องคก์ รวชิ าชีพกำหนด
- จดั ให้มีอุปกรณ์ เครื่องมือ ยาและเวชภัณฑ์ ทีจ่ ำเป็น พร้อมใช้งาน ในการป้องกันการเจ็บป่วย
การตรวจวินจิ ฉัยโรค และการรักษาพยาบาล ตามรายการท่ีกำหนด
- มแี ผนในการตรวจสอบระบบวศิ วกรรม เครอ่ื งมือแพทย์ เทคโนโลยีในการตรวจสอบ
บำรงุ รกั ษา ซอ่ มแซม
- มีระบบจดั หา สำรอง เตรียมเครื่องมอื และอุปกรณท์ างการแพทย์ให้พร้อมใช้ตลอดเวลา
รวมถึงสถานการณ์ฉุกเฉินและภัยพิบัติ โดยหน่วยปฏิบัติการต้องมีระบบในการบริหารจัดการยาและเวชภัณฑ์
เพื่อให้มีพร้อมใช้และสามารถเข้าถึงได้ตลอดเวลา รวมถึงในสถานการณ์ฉุกเฉินและภัยพิบัติ ตามที่สพฉ. หรือ
องคก์ รวิชาชพี กำหนด ตอ่ จำนวนชดุ ปฏบิ ตั กิ าร
- มีระบบการจดั การด้านยาทป่ี ลอดภัย เหมาะสม และไดผ้ ล รวมทั้งการมยี าทม่ี คี ุณภาพสงู
พร้อมใช้สำหรบั ผปู้ ่วย ผ่านกลไกกำกับดูแลและสง่ิ แวดล้อมสนับสนนุ .
- จัดทำบัญชียาและเวชภัณฑ์ที่จำเป็นสำหรับหน่วยปฏิบัติการเพื่อจำกัดให้มีรายการยา
เทา่ ที่จำเปน็ ตามขอบเขต อำนาจหนา้ ท่ีของหนว่ ยปฏบิ ตั ิการ
- มีการจัดเก็บยาและเวชภัณฑ์ในคลงั ยาและเวชภณั ฑ์ทเี่ หมาะสม ประกอบด้วย ม่ันคง
ถาวร มีระบบป้องกันยาสูญหาย สะอาด อากาศถ่ายเทสะดวก ป้องกันแสงแดด และความชื้น มีการควบคุม
อณุ หภูมิ หรือ บันทกึ อณุ หภูมิอยา่ งสมำ่ เสมอ
- มีบญั ชีควบคมุ การเบิกจา่ ยยา และบนั ทึกข้อมูลถูกตอ้ งเป็นปจั จบุ นั และมกี ารเบิกจ่ายยา
และเวชภัณฑ์แบบ First Expired, First Out (FEFO) และไม่มียาและเวชภัณฑ์หมดอายุหรือเสื่อมสภาพ และ
แบบรายงาน/คำสั่ง/การรบั คำส่งั การให้ยาเฉพาะ
2) มียา เวชภณั ฑ์ เครื่องมือแพทย์ และอุปกรณ์อนื่ ท่ีจำเป็นสำหรับการปฏิบัติการแพทย์ขั้นสูง
ตามเกณฑว์ ธิ ปี ฏิบัตกิ ารฉุกเฉินของหน่วยปฏิบัตกิ ารการแพทยร์ ะดับสงู ดงั น้ี
2.1) อปุ กรณช์ ่วยชวี ิตขนั้ สูง เหมือนหนว่ ยปฏิบัตกิ ารแพทยข์ นั้ พ้ืนฐานและเพ่ิมรายการ ดงั นี้
(1) Defibrillator/ AED
คูม่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
23
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉนิ แหง่ ชาติ
(2) ชุดใส่ท่อชว่ ยหายใจ (Laryngoscope)
- Laryngoscope (Handle)
- Blade ผใู้ หญ่ เด็กโต เดก็ เลก็
(3) เคร่ืองดูดเสมหะแบบพกพา 1 เครื่อง
- Suction tube จำนวนอย่างนอ้ ย 3 ขนาด ๆ ละ 2 ช้นิ
- Rigid Suction for Trauma case 1 ชน้ิ
(4) กระเป๋าพยาบาลฉุกเฉนิ พรอ้ มยาและเวชภัณฑ์ ประกอบไปด้วย
- OPA อปุ กรณเ์ ปดิ ทางเดนิ หายใจทางชอ่ งปากชนิด PVC อยา่ งน้อย 3
ขนาด
- NPA (Nasal Phygeal Airway)
- LMA ท่อช่วยหายใจชนิดหน้ากากช่วยหายใจแบบครอบกลอ่ งเสียง
อยา่ งน้อย จำนวน 3 ขนาด
- แกนทอ่ ช่วยหายใจ เพ่ือทำใส่ทอ่ ช่วยหายใจไดง้ า่ ยขึน้ (Stylet) 3 ขนาด
- ET Tube ขนาดต่าง ๆ
(5) ยาฉุกเฉนิ (Emergency Drug) ตามหลักการ ACLS ดังนี้
- Dexamethasone inj. 5 mg/ml
- Diazepam inj. 10 mg/ 2 ml
- Dimenhydrinate inj. 50 mg/ml
- 50% Glucose inj. 50 ml
- Berodual neb. 2.5 mg/2.5 ml
- Ventolin neb. 2.5 mg/2.5 ml
- Adrenaline ing. 1 mg/1 ml
- Amiodarone ing. 50 mg/1 ml
- Atropine ing. 0.6 mg/1 ml
- 10% Calcium gluconate inj.0.45 ml mEq/ml
- Chlorphenniramine
- Lodexa
- Narcotan
CPR Drug Box ***
รายการ IVF - 0.9 NSS 1000 ml
- 0.9 NSS piggy bag 100 ml
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
24
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉนิ แหง่ ชาติ
- SWI 10 ml
- 0.9 NSS 5 ml
อุปกรณส์ าหรบั เปดิ เส้น (IV access) - IV cath 20, 22, 24
- Extension with T
- Extension 1200
- IV set (terumo)
- Tegaderm 1624
- Transpore 1 inch
- Needle 18, 20, 23, 25
- Syringe 5, 10, 50
- Transpore 1 inch
- Needle 18, 20, 23, 25
- Syringe 5, 10, 50
(6) เครื่องช่วยหายใจแบบมือบบี (Ambu Bag)
- Ambu bag เคร่ืองชว่ ยหายใจแบบมือบบี อย่างน้อย 2 ขนาด (เด็ก ผูใ้ หญ่)
(7) ชุดอปุ กรณ์การใหส้ ารนำ้ และเวชภัณฑ์
- Balance Salt Solution อยา่ งนอ้ ย 2,000 ลิตร
(8) ชดุ ถงั ออกซเิ จนพร้อมอุปกรณ์ (Oxygen Tank with Trolley) ทมี่ ีมาตรฐาน
มอก.ใช้ทางการแพทย์พร้อมอุปกรณป์ รบั แรงดนั ออกซิเจนใช้ร่วมกบั ถงั ออกซเิ จน
ประกอบดว้ ย - สายใหอ้ อกซิเจนทางช่องจมูก (Nasal Cannular) อย่างนอ้ ย 1 ชดุ
- หน้ากากให้ออกซิเจนชนดิ มีถุงสำรองออกซิเจน (Mask with bag)
- ชุดพน่ ละอองยา (Aerosol Nebulizer mask with Tubing, MDI ใช้กรณี
COVID-19 )
- ชุดให้ออกซิเจนผปู้ ่วยเจาะคอ (Trachea Mask )
(9) เคร่ืองใหส้ ารนำ้ อตั โนมตั ิ (Syringe pump, Infusion pump อย่างละ 1 เครื่อง)
2.2) อุปกรณเ์ พ่ือการตรวจวินิจฉัย เหมือนหน่วยปฏิบัติการแพทย์ข้ันพน้ื ฐานและเพ่ิม
รายการ ดังน้ี
- เครือ่ งตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG recorder)
- เคร่อื งตดิ ตามสญั ญาณชีพชนดิ เคล่อื นยา้ ยได้ (Transfer monitor)
2.3) อปุ กรณ์ปฐมพยาบาลและดามกระดูก เหมือนหน่วยปฏิบตั ิการแพทย์ขน้ั พน้ื ฐานและ
เพิ่มรายการ ดังนี้
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
25
สถาบนั การแพทย์ฉกุ เฉนิ แห่งชาติ
- ผ้าก๊อซปดิ แผลชนิดบางและหนา ขนาด 4 และ 6 นิว้
- ผ้ายดื พันแผล (Elastic bandage) 3 ขนาด (ขนาด 3, 4 และ 6 นวิ้ )
- ผ้าหม่ (Keep warm)
2.4) อปุ กรณ์ขนย้ายลำเลียง เหมือนหน่วยปฏบิ ตั ิการแพทยข์ ัน้ พื้นฐานและเพิ่มรายการ ดงั นี้
- อุปกรณ์ดามคอ-หลงั -สะโพก (Kedrrick Extrication Device : KED)
- เก้าอี้ลอ้ เลื่อน (EMS Stair Chair)
2.5) อุปกรณเ์ พ่ือความปลอดภัยของการปฏิบตั ิงาน
2.5.1) อุปกรณ์ป้องกนั ตนเอง เหมอื นปฏบิ ัติการแพทย์ข้ันพ้ืนฐาน เพิ่มรายการ
- ถงั ดบั เพลงิ ชนดิ ABC
- ถังขยะตดิ เชอ้ื ท่ีทิ้งเข็ม สิ่งแหลมคม
2.5.2) อปุ กรณ์อ่ืนเพ่ือชว่ ยเหลือและเพ่ือความปลอดภยั เหมอื นปฏบิ ตั กิ ารแพทย์
ข้นั พ้ืนฐาน
หมายเหตุ : 1. กรณียาทั่วไป ต้องมีการควบคมุ อุณหภมู ไิ มเ่ กนิ 30 องศาเซลเซียส และ
2. กรณยี าท่ตี อ้ งควบคมุ อณุ หภมู ิ เชน่ 2-8 องศาเซลเซียส ตอ้ งมกี ารจดั เก็บไวใ้ นที่ท่เี หมาะสม
โดยเฉพาะ ตอ้ งเกบ็ ใหถ้ ูกต้องตามความไวตอ่ อุณหภูมิ มรี ะบบการเกบ็ รกั ษายาแยกเป็นสัดสว่ น
เชน่ ยาเม็ด ยาฉดี ยาภายนอก
1.3 พาหนะ
มพี าหนะสำหรบั การปฏบิ ัติการแพทย์ขัน้ สงู ท่ีได้รับการรบั รองมาตรฐานตามประกาศสถาบัน
การแพทย์ฉกุ เฉินแหง่ ชาติเร่ือง เกณฑ์วธิ กี ารและแนวทางการรบั รองมาตรฐานพาหนะบริการการแพทย์ฉกุ เฉนิ
และไดร้ บั อนญุ าตตามกฎหมายทเ่ี ก่ียวข้อง เพื่อให้การลำเลยี งผูป้ ว่ ยฉุกเฉนิ เปน็ ไปดว้ ยความปลอดภัย
1) พาหนะทางบก ประเภทลำเลียง และไมล่ ำเลียงผู้ป่วย เอกสาร/เคร่ืองมือประกอบดว้ ย
คมู่ อื การจดทะเบียนพาหนะทางบก
- เอกสารชำระภาษี
- กรณีเป็นรถบริการการแพทยฉ์ ุกเฉนิ ประเภทลำเลยี งผูป้ ่วยตอ้ งจดทะเบียนเปน็
รถพยาบาลตามกฎหมายวา่ ดว้ ยพระราชบญั ญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522
- มีประกนั ภัยรถยนต์ภาคสมคั รใจ โดยมคี วามค้มุ ครองตามกรมธรรมป์ ระกันภัยรถยนต์ไม่
ตำ่ กว่าประเภท 5 (แบบประกัน 2 บวก แบบประกัน 3 บวก)
- หนังสอื รับรองและใหค้ วามเห็นชอบในการข้นึ ทะเบยี นฯ สพฉ. CER
- หนังสืออนุญาตให้ใช้สัญญาณไฟวับวาบ และเสียงสัญญาณไซเรน จากสำนักงานตำรวจ
แหง่ ชาติ
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
26
สถาบนั การแพทย์ฉกุ เฉนิ แห่งชาติ
- อุปกรณเ์ คร่ืองมือในรถบริการการแพทย์ฉุกเฉินและทดสอบการใช้งาน เพอื่ ดูว่ามี
เครื่องมืออุปกรณ์ ยาและอุปกรณ์ช่วยชีวิตฉุกเฉินประจำ ตามรายการที่กำหนดครบและอยู่ในสภาพพร้อมใช้
งาน
- มีระบบ/เอกสารการตรวจสอบความพร้อมใชข้ องยาเวชภณั ฑ์ เครือ่ งมือแพทย์ และ
อุปกรณ์อน่ื ที่จำเปน็ สำหรับการปฏบิ ตั ิการแพทย์ภายในรถ
หมายเหตุ : (1) การขอรับรองเป็นรถบริการการแพทย์ฉกุ เฉินครงั้ แรก รถต้องมีอายไุ ม่เกิน 7 ปี นับจากวนั ที่
จดทะเบียนและกรณีจะขอต่ออายตุ อ้ งมอี ายรุ ถไมเ่ กิน 12 ปี
(2) กรณใี นพนื้ ทีพ่ ิเศษ พืน้ ท่ีหา่ งไกล พ้ืนท่ขี าดแคลน พน้ื ทท่ี ่เี ขา้ ถึงได้ยาก ตอ้ งการจัดให้มีรถบรกิ าร
การแพทยฉ์ ุกเฉินแต่ไม่เปน็ ไปตามเกณฑ์ วิธกี ารและแนวทางการรับรองมาตรฐานรถบริการ
การแพทยฉ์ กุ เฉิน ใหพ้ จิ ารณาผา่ นคณะกรรมการท่กี ำกับดูแลด้านการแพทยฉ์ ุกเฉนิ ระดบั
จงั หวดั และสง่ เรือ่ งให้ สพฉ.พจิ ารณาเป็นกรณๆี ไป
2) พาหนะทางนำ้ ประเภทหนึ่ง (เรือเร็ว 2 เครอื่ งยนต์) ประเภทสอง (เรือเร็ว 1 เคร่อื งยนต)์
ประเภทสาม (เรือหางยาว) เอกสารประกอบ
- คมู่ อื การจดทะเบยี นพาหนะทางน้ำ
- กรณีผู้ควบคุมเรือ ต้องได้รับอนุญาตการควบคุมเรือตามกฎหมายว่าด้วยการเดินเรือใน
นา่ นน้ำไทย และที่ สพฉ. กำหนดเพม่ิ เตมิ
หมายเหตุ : (1) มรี ะบบในการดูแลรกั ษาพาหนะในการปฏบิ ตั ิการฉกุ เฉินให้พร้อมใชง้ านตลอดเวลา และใน
กรณีท่มี กี ารลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินต้องจัดใหม้ ีพาหนะสำหรบั การลำเลียงผปู้ ่วยฉกุ เฉนิ ตาม
มาตรฐานการปฏิบตั ิการฉกุ เฉินหรอื การประกอบวชิ าชีพดา้ นการแพทยแ์ ละสาธารณสขุ
ถูกตอ้ งตามกฎหมายทเ่ี กย่ี วข้องดว้ ย
(2) มาตรฐานพาหนะปฏบิ ตั ิการแพทยฉ์ ุกเฉนิ ทางนำ้ (ให้เป็นไปตามกฎหมายการเดนิ เรอื ในนา่ นน้ำ
ไทยและที่ สพฉ.กำหนดเพ่ิมเติม)
1.4 การสื่อสารและสารสนเทศ
หน่วยปฏิบัติการต้องจัดให้มีเครื่องมือสื่อสารและระบบสารสนเทศ ระบบอินเตอร์เน็ต และ
โทรศัพท์เคลื่อนที่ ที่จำเป็นต่อการปฏิบัติการฉกุ เฉิน ที่เชื่อมต่อ การรับคำสั่ง และส่งข้อมูลกับหน่วยปฏิบัตกิ าร
อำนวยการไดท้ ันท่วงที พิจารณาจาก
1) มรี ะบบขอ้ มลู และสารสนเทศ ท่ใี ช้ในการบริหารจดั การ ทเี่ ชอ่ื มโยงภายในเครือข่ายหนว่ ย
ปฏบิ ัตกิ าร และเครือข่าย สารสนเทศของหนว่ ยปฏิบตั กิ ารได้ พรอ้ มท้ังสามารถส่งข้อมูล / รายงาน ตามที่ สพฉ.
กำหนด
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
27
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแหง่ ชาติ
2) มีกระบวนการทำงาน ทงั้ ในสถานการณ์ปกติ และการปฏิบตั กิ ารณใ์ นสถานการณ์ภัยพิบัติ/
สาธารณภัย (Work flow / Work instruction: WI) ของระบบสอ่ื สาร
3) มรี ะบบสารสนเทศและอุปกรณส์ นับสนนุ ท่ีเชอื่ มตอ่ ฐานข้อมลู การปฏิบตั ิการกับหน่วยงานท่ี
เกี่ยวข้องและสพฉ.เพียงพอและเหมาะสมพร้อมใช้ทั้งในสถานการณ์ปกติและภัยพิบัติ และมีแผนดำเนินธุรกิจ
อย่างต่อเน่อื ง (BCP) ของหน่วยงาน ประกอบดว้ ย
3.1) มีระบบ รับแจ้งเหตุ และประสานงานที่มีประสิทธิภาพ ประชาชนเข้าถึงได้ง่าย
มีจำนวนคู่สาย และบุคลากรเพียงพอ และมีระบบ/รายงานการทดสอบความพรอ้ มใช้งานของอุปกรณ์
- อปุ กรณ์ได้รับการทดสอบเปน็ ประจำ
- รายงานการทดสอบอุปกรณล์ ่าสดุ
- มีแผนผัง/แนวทาง/คู่มือการสื่อสาร และผู้รับผิดชอบเพื่อประสานงาน
ขอรบั การสนบั สนนุ และขอรับคำปรกึ ษาจากหน่วยปฏบิ ตั ิการอำนวยการ และสว่ นงานอนื่ ท่ีเกีย่ วข้อง
3.2) มอี ุปกรณร์ องรบั การเชื่อมต่อกับหน่วยปฏิบัติการอำนวยการในการดูแลและสง่
ต่อผปู้ ่วย เช่น
- โทรศัพทพ์ ื้นฐาน - คอมพวิ เตอร์
- โทรศพั ท์มือถือ - ระบบอนิ เตอรเ์ นต็
- วิทยุสอื่ สาร - GPS ตดิ ตามยานพาหนะ (GPS Tracker)
4) มีการดำเนินการตามระบบ และบันทึกผลการรับแจ้งเหตุ การประสานงานปฏิบัติการ
ฉกุ เฉนิ เป็นลายลกั ษณอ์ ักษรชดั เจน มีบันทกึ การรบั แจ้งเหตุ
5) มีการสรุปผลการดำเนนิ งาน ทบทวน ปรบั ปรงุ และพฒั นาอยา่ งตอ่ เนอื่ ง
6) มีเครื่องวิทยุคมนาคม ตามประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง หลักเกณฑ์การใช้เครื่องวิทยุคมนาคมแบบสังเคราะห์ความถ่ี
(Synthesizer) ของหนว่ ยงานของรฐั ลงวนั ท่ี 3 เมษายน 2561
6.1) กรณีใช้ข่ายสื่อสารวิทยุคมนาคมหรือวิทยุคมนาคมที่เชื่อมต่อโครงข่าย
โทรคมนาคมในหน่วยปฏิบัติการ ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยวิทยุคมนาคมและระเบียบสถาบันการแพทย์
ฉกุ เฉนิ แห่งชาตวิ ่าด้วยการควบคุมการใชเ้ คร่ืองวิทยุคมนาคมแบบสงั เคราะห์ความถ่ี (Synthesizer) พ.ศ. 2562
และทแี่ กไ้ ขเพิม่ เติม ประกอบดว้ ย
- ใบอนญุ าตใหต้ ้ังสถานีวทิ ยคุ มนาคมแบบประจำท่ี/เคลื่อนที่/มือถอื
- ใบอนญุ าตให้ มี/ใช้ เครื่องวิทยแุ บบประจำที่/เคล่ือนที/่ มือถือ
6.2) มีรายงานการทดสอบความพร้อมใชข้ องวิทยุสอื่ สาร
ค่มู อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
28
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
1.5 อาคารสถานทแี่ ละสิ่งอำนวยความสะดวก
หน่วยปฏิบัติการต้องมีระบบในการบริหารจัดการอาคารสถานที่ อาคารได้รับการตรวจสอบ
บำรุงรกั ษาตามระยะเวลาท่ีกำหนดและเปน็ ไปตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยมสี ถานทต่ี ั้งทช่ี ัดเจน อยู่ในอาคารที่
ปลอดภัย มีท่ีจอดพาหนะปฏบิ ัติการ สถานที่พกั เพียงพอสำหรับบุคลากรของหนว่ ยปฏิบัติการทุกคนตลอดเวลา
ชว่ งทีป่ ฏิบัตกิ ารในช่วงเวลานัน้ มสี ถานที่และอุปกรณใ์ นการจดั เก็บยา เวชภณั ฑ์ เคร่อื งมือแพทย์ และอปุ กรณ์ที่
จำเป็น สาธารณูปโภคเพียงพอ พรอ้ มใช้ มกี ารจดั การขยะติดเช้ือ โดยมรี ายละเอียดเหมือนหน่วยปฏิบัติการขั้น
พื้นฐาน และมีรายการที่ต้องให้ความสำคัญมากขึ้น คือ มีห้อง/สถานที่ จัดเก็บยา เวชภัณฑ์ อุปกรณ์ทาง
การแพทยแ์ ยกจากกนั เป็นสดั ส่วนมดิ ชิดปลอดภยั โดยเฉพาะยาฉีด ยาท่ีต้องควบคุมอุณหภมู ิ เป็นตน้
2. ลักษณะการปฏิบตั หิ นา้ ท่ี
หน่วยปฏิบตั ิการประเภทปฏบิ ัติการแพทย์ระดับสูง มีหน้าที่ปฏิบตั ิการฉุกเฉินในท้องถิ่นหรือพื้นทีต่ าม
ช่วงเวลาที่ได้รับมอบหมายจากผู้บริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่นั้น โดยต้อง
ปฏิบัติตามมาตรา 28 และตอ้ งมกี ารดำเนนิ การปฏิบัติการแพทยร์ ะดบั สูงตามท่ีคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน
ประกาศกำหนดตามมาตรา 29 แหง่ พระราชบัญญตั ิการแพทยฉ์ ุกเฉนิ พ.ศ. 2551 ภายใต้การกำกับการตามการ
อำนวยการอย่างเคร่งครัด โดยต้องจัดให้มีกระบวนการดำเนินการให้สามารถปฏิบัติการฉุกเฉินได้ตามอำนาจ
หน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบ และข้อจำกัดของผู้ปฏิบัติการตามมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉิน หรือ
มาตรฐานวชิ าชพี ตลอดจนมมี าตรการความปลอดภัยของผู้ป่วย ผปู้ ฏิบัติงาน และสาธารณะ รวมทง้ั อาจลำเลียง
ผู้ป่วยฉุกเฉินที่มีความเสี่ยงสูงหรือความเสี่ยงปานกลางต่อการเสียชีวิต หรือการรุนแรงขึ้นของการบาดเจ็บ
หรอื อาการป่วย น้ัน หรอื ตามการอำนวยการด้วยก็ได้ และในกรณกี ารอำนวยการตรงขดั แยง้ กับการอำนวยการ
ทั่วไป ให้ถือปฏิบัติตามการอำนวยการตรงเป็นหลัก ทั้งนี้จำกัดเฉพาะการปฏิบัติการฉุกเฉินคร้ังน้ันเท่านั้น โดย
ประเมนิ จาก
1) มีการปฏิบัตกิ ารฉุกเฉนิ ในทอ้ งถ่ินหรือพืน้ ท่ี ตามช่วงเวลาทไี่ ดร้ ับมอบหมายจากผู้บริหารจัดการ
ระบบการแพทย์ฉกุ เฉนิ ในระดับทอ้ งถิ่นหรือพ้ืนที่นัน้
1.1) มแี นวทางการจัดสรร พืน้ ทใ่ี ห้ปฏิบตั กิ ารฉุกเฉิน (Zoning) การจดั ตารางวัน เวลา สถานท่ี
และขอบเขตความรับผิดชอบ (Assignment) โดยท้องถนิ่ หรือพนื้ ทนี่ นั้ เป็นลายลักษณ์อักษร
1.2) มีบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ/สัญญา/หนังสือให้ดำเนินการปฏบิ ัตกิ ารฉุกเฉินในท้องถ่ิน
หรือพื้นที่นั้นร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง/ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการปฏิบัติการฉุกเฉินในพื้นที่ เช่น อ งค์กร
ปกครองส่วนท้องถนิ่ เทศบาล องคก์ ารบริหารสว่ นตำบล มูลนิธิ สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัด หน่วยปฏิบัติการ
อำนวยการในจังหวัด/พื้นที่ ตำรวจภูธรจังหวัด หน่วยงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง/พื้นที่พิเศษที่มีกฎหมายอื่นรองรับ
เชน่ พื้นที่สนามบิน พื้นท่ีอุทยาน/นิคมอตุ สาหกรรม/พ้ืนทเ่ี อกชน/พ้ืนท่ีเฉพาะ เชน่ เขอ่ื น, โรงไฟฟา้
1.3) ปฏบิ ตั ิการภายใตค้ ำสงั่ ของหน่วยปฏบิ ัติการอำนวยการของพืน้ ทีห่ รือท้องถน่ิ นั้น
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
29
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
2) ปฏิบัติตามมาตรา 28 และต้องมีการดำเนินการปฏิบัติการแพทย์ระดับสูงตามที่คณะกรรมการ
การแพทยฉ์ กุ เฉนิ ประกาศกำหนด ภายใตก้ ารกำกบั การตามการอำนวยการอย่างเคร่งครดั
2.1) มขี น้ั ตอน/แนวทางการส่ือสารกบั หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารอำนวยการ
2.2) บันทึกการปฏิบตั ิงานของหนว่ ยฯ (ตง้ั แต่รับแจง้ เหตุ - สถานพยาบาล/จำหนา่ ยผปู้ ่วย)
3) จัดให้มีกระบวนการดำเนินการให้สามารถปฏิบัตกิ ารฉุกเฉินได้ตามอำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความ
รบั ผดิ ชอบ และข้อจำกัดของผูป้ ฏบิ ตั กิ ารตามมาตรฐานการปฏบิ ตั ิการฉุกเฉนิ หรือมาตรฐานวชิ าชพี
3.1) บุคลากรที่ทำหน้าที่ในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉิน มีความรู้ ความสามารถที่เหมาะสม และมี
การประเมินความรแู้ ละทกั ษะเป็นประจำตามมาตรฐานของวิชาชีพและ ตาม มคฉ.1,2
3.2) มีมาตรฐาน/คู่มือ/แนวทางการปฏิบัติการฉุกเฉินตามการอำนวยการทางการแพทย์
(Medical Protocol) ตามประเภทระดบั ของหน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดบั สงู
- คู่มอื การปฏิบัติงานของหน่วย
- MDP/CPG Guideline ของหน่วยปฏิบตั ิการ
3.3) มรี ะบบการพัฒนาความรู้ ความสามารถของบุคลากรทกุ คน ให้มีความร้แู ละทักษะ ใน
การปฏบิ ตั ิการฉุกเฉิน
- ประเมิน คัดแยก ระบุภาวะคกุ คามชวี ิต ภาวะวกิ ฤต และภาวะฉกุ เฉินของผปู้ ว่ ย
ฉกุ เฉนิ ได้ รวมทง้ั ให้การปฏิบัตกิ ารแพทย์ระดับสงู
- มรี ะบบการคดั แยกผปู้ ว่ ยฉุกเฉนิ ท่มี มี าตรฐาน (คมู่ ือการคัดแยก)
- มีการฝกึ อบรมบคุ ลากรให้มีความรู้ ทกั ษะ ความชำนาญในการคดั แยก (บันทึก
การอบรม)/หลกั สูตรอบรม)
- ทำหัตถการแก่ผปู้ ่วยฉกุ เฉินนอกโรงพยาบาล ตามอำนาจหนา้ ท่ี ขอบเขต ความ
รับผดิ ชอบ และข้อจำกัดในการปฏิบัติการแพทย์ตามมาตรฐานการปฏิบัติการฉกุ เฉินหรือมาตรฐานวชิ าชีพ หรือ
ตามคำสง่ั การแพทย์และการอำนวยการไดอ้ ย่างถกู ต้อง
- สามารถใชเ้ ครื่องมือ และอุปกรณ์ทางการแพทยท์ เ่ี กีย่ วข้องกบั ฉุกเฉินการแพทย์
ตามอำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบและข้อจำกัดในการปฏิบัติการแพทย์ตามมาตรฐานการปฏิบัติการ
ฉุกเฉนิ หรอื มาตรฐานวิชาชพี
- มกี ารกำหนดหนา้ ทใ่ี หผ้ ู้ปฏิบตั กิ ารปฏบิ ตั ิงานชดั เจน เปน็ ลายลักษณ์อกั ษร
4) มีมาตรการความปลอดภัยของผู้ป่วย ผ้ปู ฏบิ ัตงิ าน และสาธารณะ
4.1) มมี าตรการความปลอดภัย หรอื มีแนวทางการพัฒนากลไกขับเคลอ่ื น Patient and Personnel
Safety หรอื 2P Safety สู่ 3P Safety อยา่ งใดอย่างหนึ่ง ดงั นี้
- มนี โยบายดา้ นความปลอดภยั ของบคุ ลากรท่ีออกปฏิบตั งิ าน ณ จดุ เกิดเหตุ
- มีแผนรองรบั กรณีเกิดเหตไุ มคาดคิดในการดูแล และลำเลยี งผู้ป่วย
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
30
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
- มีแนวทางการประสานขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานด้านความปลอดภัยอื่นๆ
เช่น ตำรวจ ดบั เพลงิ กภู้ ยั สารเคมี ทีมจติ เวชฉกุ เฉนิ ประจำพ้ืนท่ี เป็นตน้
- มีระบบในการปกป้องสิทธิผู้ป่วยที่มีประสิทธิภาพ รวมถึง กำหนดนโยบายเกี่ยวกับ
ความลับของผู้ป่วยในด้านการการใช้ภาพถ่าย หรือสื่อประเภทอื่นๆ (PDPA,แบบบันทึกการให้ความยินยอมรับการ
รกั ษาของผู้ป่วยและญาติ)
- นโยบายการควบคมุ จัดการส่ือท่เี ก่ยี วขอ้ งกบั ผปู้ ่วย
- มีแบบบันทกึ การให้ข้อมลู การรักษาพยาบาลและความยนิ ยอมของผู้ป่วย
5) ลำเลยี งผปู้ ่วยฉุกเฉินท่ีมีความเสยี่ งสูงหรือความเสย่ี งปานกลางต่อการเสียชีวิต หรอื การรุนแรงข้ึน
ของการบาดเจ็บหรอื อาการจ็บป่วยนัน้ หรือตามการอำนวยการในการปฏิบัตกิ ารฉกุ เฉินครง้ั นน้ั
- ผู้ปว่ ยไดร้ ับการสง่ ต่อตามความจำเป็นทางการแพทย์ การส่งต่อเปน็ ไปด้วยความปลอดภยั
- มีการบันทึกที่ครอบคลุมเนื้อหาในส่วนของการรับแจ้งเหตุ สั่งการ เวลาที่ปฏิบัติการ (เวลา
ออกจากฐาน ถึงที่เกิดเหตุ ถึงผู้ป่วย ถึงสถานพยาบาลปลายทาง กลับฐาน และเวลาที่พร้อมปฏิบัติงานใหม่)
เลขไมล์ การคัดแยก การประเมนิ และดแู ลผู้ป่วยจากทเ่ี กิดเหตจุ นถึงการสง่ ต่อไปยังสถานพยาบาลปลายทาง
- มีแนวทางการประสานในการขอรบั การสนับสนุนจากรพ.ปลายทางและหน่วยปฏบิ ตั ิ
การแพทย์ระดับเฉพาะทาง กรณนี ำส่งผ้ปู ว่ ยฉุกเฉนิ รายน้นั และเกินศกั ยภาพของหนว่ ยปฏบิ ัติการระดับสูงท่ีต้อง
ขอรบั การสนับสนนุ หนว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทย์ระดับท่ีสูงกว่า (ผู้ปว่ ยไรเ้ สถียรภาพ)
- มีการทบทวนผลลัพธ์การรักษาอย่างสม่ำเสมอ และนำผลที่ได้จากการทบทวนมาปรับปรุง
แนวทางการดูแลผู้ป่วย
- มกี ารประชุม/การทบทวนหลงั ปฎิบตั กิ ารรายเคส/ครั้ง (After Action Review : AAR)
กรณีหนว่ ยงานเอกชน : มคี ำสงั่ การปฏบิ ตั ิการฉุกเฉินใหอ้ อกปฏิบัติการโดยศนู ยร์ บั แจง้ เหตุและสงั่ การอยา่ ง
เปน็ ลายลกั ษณอ์ ักษร (มีเลขสง่ั การ/เลขปฏิบัติการในระบบ ITEMS ของพน้ื ที่หรือทอ้ งถ่ินนั้น)
3. การบรหิ ารจัดการและการดำเนินการของหน่วยปฏบิ ัตกิ าร
หนว่ ยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูงตอ้ งมีการบริหารจัดการและการดำเนินการของหนว่ ยปฏิบัตกิ าร ดงั นี้
1) จัดให้มีชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง ประกอบด้วย ยานพาหนะ ผู้ปฏิบัติการ อุปกรณ์ และ
องคป์ ระกอบอื่น ตามหลกั เกณฑ์และเงื่อนไขท่ีกำหนด มีแผนการบรหิ ารจัดการและความรบั ผดิ ชอบขององค์กร
1.1) ชุดปฏิบัติการตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์เกี่ยวกับระบบการแพทย์ฉุกเฉิน โดยมี
องคป์ ระกอบดงั ต่อไปน้ี
- รายชอื่ หวั หนา้ ชุดปฏบิ ัตกิ ารแพทย์
- รายช่ือผชู้ ว่ ยหัวหน้าชุดปฏบิ ตั กิ ารแพทย์
- รายชอ่ื พนักงานขับรถบริการการแพทยฉ์ กุ เฉิน
- พาหนะบริการการแพทย์ฉุกเฉนิ ประจำชุด
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
31
สถาบนั การแพทย์ฉกุ เฉินแห่งชาติ
- ยา เวชภัณฑ์ เคร่อื งมอื แพทย์ และอุปกรณ์อนื่
- ระบบการส่ือสารและสารสนเทศ
- จุดจอด/สถานทีแ่ ละส่งิ อำนวยความสะดวก
1.2) ชุดปฏบิ ตั ิการตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์เกี่ยวกับระบบการแพทย์ฉุกเฉินทางน้ำ แต่ละ
ชุดต้องมีองคป์ ระกอบ ดงั นี้
ทะเบยี น/เอกสารการบรหิ ารจัดการชุดปฏิบัตกิ ารแตล่ ะชดุ ประกอบไปดว้ ย
- รายช่อื หวั หนา้ ชดุ ปฏิบัติการแพทย์
- รายชอ่ื ผู้ช่วยหวั หน้าชุดปฏบิ ัตกิ ารแพทย์
- รายชื่อผู้ควบคุมเรอื
- พาหนะบริการการแพทยฉ์ กุ เฉนิ ทางน้ำประจำชดุ (เรือ/ลำ)
- ยา เวชภณั ฑ์ เคร่ืองมือแพทย์ และอุปกรณ์อนื่
- ระบบการสือ่ สารและสารสนเทศ
- จุดจอด/สถานที่และสิ่งอำนวยความสะดวก
2) มีการจดั การสุขาภิบาลส่ิงแวดล้อมให้ถูกสุขลักษณะ รวมทง้ั การกําจดั ส่งิ อันอาจเป็นอนั ตรายต่อ
สขุ ภาพ ตามพระราชบญั ญัตอิ นามยั ส่ิงแวดล้อม (อ้างองิ ตามลักษณะของหนว่ ยปฏิบตั กิ ารข้อ 1.5)
3) จัดให้มีงบประมาณเพื่อให้สามารถดำเนินงานจัดปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง ในพื้นที่ที่ได้รับ
มอบหมายให้รับผดิ ชอบ
3.1) มแี ผนงบประมาณและคา่ ใชจ้ า่ ย
3.2) มแี นวทางการรบั -เบกิ จ่ายเงินเพื่ออุดหนนุ หรือชดเชยการปฏิบตั ิการของหน่วยปฏบิ ตั ิการ
หมายเหตุ : (1) แบบแจ้งขอ้ มูลการรับเงินโอนผ่านระบบอิเลก็ ทรอนิกส์ (Corporate Online/Corporate
Banking)
(2) สำเนาสมุดบัญชธี นาคาร
4) ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติการแพทย์ระดับสูง ในเขตท้องถิ่นหรือพื้นที่ที่กำหนดจากผู้มีอำนาจ
หนา้ ทบี่ ริหารจดั การระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดบั ท้องถน่ิ หรอื พนื้ ท่ีน้นั
5) มีการบูรณาการความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานหรือองค์กรอื่นที่
เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินงานหรือบริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉินท้องถิ่นนั้น ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และ
เงื่อนไข เกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่และมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉินที่ กพฉ. กำหนด พิจารณาจาก มีการ
ทำงานร่วมกับองค์กรในชุมชน ในการดูแลสุขภาวะของประชาชนในพื้นที่ที่รับผิดชอบ (ทำงานเป็นเครือข่าย)
ร่วมกับ สนับสนุนใหช้ ุมชนจัดใหม้ ีบรกิ ารด้านการส่งเสริม ป้องกัน รักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพโดยชุมชน อาจมี
การดำเนนิ งานอย่างใดอย่างหนึ่ง ดงั ตอ่ ไปน้ี
ค่มู อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
32
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉนิ แห่งชาติ
5.1) มกี ารดำเนนิ การรว่ มกับหน่วยงานในพน้ื ท่ี เชน่ การตั้งจุดบรกิ ารประชุมชนในชว่ ง
เทศกาล ปใี หม่ สงกรานต์ ฯลฯ เป็นตน้
5.2) มีการร่วมวางแผนการปอ้ งกนั เหตุ หรอื สาธารณภัยรว่ มกับหนว่ ยงานในพืน้ ท่ี
5.3) มกี ารใหค้ วามร้กู ับชมุ ชน หรือ พน้ื ที่ใกลเ้ คยี ง เกย่ี วกับระบบการแพทย์ฉกุ เฉิน
5.4) มกี ารเขา้ รว่ มวางแผน หรือซ้อมแผนในการป้องกนั เหตสุ าธารณภยั ในระดบั จังหวดั
5.5) มีการใหก้ ารช่วยเหลอื สนับสนนุ หน่วยงานใกลเ้ คียงหากได้รบั การร้องขอ
6) มีการดำเนนิ งานปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ระดบั สูง ตามการอำนวยการของหนว่ ยปฏิบัติการอำนวยการ
อย่างนอ้ ย 1 ครง้ั ในแต่ละเดือน
หมายเหตุ : กรณีเป็นหนว่ ยปฏบิ ัตกิ ารที่ขอข้นึ ทะเบียนใหมย่ งั ไม่มีผลการปฏิบัตงิ านไมต่ ้องนำมาพจิ ารณา
ค่มู อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
33
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
สว่ นที่ 3
เกณฑก์ ารรบั รองหน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทยร์ ะดบั เฉพาะทาง
1. ลักษณะของหนว่ ยปฏบิ ัตกิ าร
หนว่ ยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ระดบั เฉพาะตอ้ งจดั ใหม้ ีชุดปฏิบตั ิการตามมาตรฐานและหลักเกณฑเ์ กยี่ วกบั
ระบบการแพทย์ฉกุ เฉินหรือมาตรฐานวิชาชพี โดยมอี งค์ประกอบดงั ต่อไปนี้
1.1 บคุ ลากร หนว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ระดบั เฉพาะทาง ต้องจดั ใหม้ บี คุ ลากรอย่างนอ้ ย ดังตอ่ ไปนี้
1) ผู้บริหารการแพทยฉ์ กุ เฉิน มีหนา้ ที่ดำเนนิ งานหรือบรหิ ารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉิน
ของหน่วยปฏิบัตกิ ารประเภทปฏิบตั ิการแพทย์ระดับเฉพาะทาง ซึง่ ประกอบด้วย
การปฏิบตั ิการแพทย์ระดับเฉพาะทาง เฉพาะโรค เชน่ โรคหลอดเลือดสมอง (STROK) ภาวะหัวใจขาด
เลือดแบบเฉยี บพลัน (STEMI), การบาดเจบ็ รุนแรง (Trauma) เป็นต้น
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
34
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉนิ แหง่ ชาติ
โดยมี ผูบ้ ริหารการแพทยฉ์ ุกเฉินจำนวนอย่างนอ้ ย 1 คน มีคณุ สมบัติ ดังน้ี
1.1) เปน็ ผู้ปฏิบัติการด้านปฏิบัติการฉกุ เฉนิ กลุ่มใดกลมุ่ หนึ่ง
1.1.1) เป็นผ้ปู ฏิบัตกิ าร ด้านปฏิบตั กิ ารฉุกเฉินกลุ่มวิชาชพี ตามข้อ 1ก ในผนวก ก.
แนบทา้ ยข้อบังคับฉกุ เฉนิ การแพทย์ ดังนี้
(1) ผู้ประกอบโรคศลิ ปะสาขาฉุกเฉนิ การแพทย์
(2) พยาบาลผผู้ ่านหลักสูตรฝกึ อบรมการพยาบาลเฉพาะทาง สาขาการ
พยาบาลเวชปฏบิ ตั ิฉกุ เฉนิ หรือสาขาอนื่ ซง่ึ ปฏิบตั ิงานเก่ียวกับการแพทยฉ์ ุกเฉนิ ตามท่ี
กพฉ. กำหนดเพ่มิ เตมิ
(3) พยาบาลผู้ไดร้ บั หนังสืออนมุ ตั หิ รอื วฒุ บิ ตั รเกีย่ วกับความรู้หรอื ความ
ชำนาญเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลเวชปฏิบัติฉกุ เฉนิ หรือสาขาอน่ื ซึ่งปฏบิ ัติงาน
เกย่ี วกบั การแพทย์ฉกุ เฉนิ ตามท่ี กพฉ. กำหนดเพ่ิมเตมิ
(4) ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมท่ีไดร้ บั หนังสืออนมุ ัตหิ รอื วุฒิบตั รแสดง
ความรคู้ วามชำนาญในการประกอบวชิ าชีพเวชกรรมสาขาเวชศาสตร์ฉกุ เฉิน หรือสาขา
อนื่ ซง่ึ ปฏิบตั ิงานเกีย่ วกับการแพทย์
1.1.2) เป็นผปู้ ฏบิ ตั กิ ารด้านปฏบิ ัติการฉกุ เฉินกลมุ่ ชว่ ยฉุกเฉินการแพทย์ ที่ได้รับ
ประกาศนยี บัตรในสาขาไม่ต่ำกวา่ ระดับ 7 ตามกรอบคณุ วุฒิแห่งชาติ ดงั น้ี
- สาขานกั จ่ายงานฉุกเฉินการแพทย์
- สาขานกั ฉกุ เฉินการแพทย์วิกฤต
- สาขานักฉุกเฉินการแพทย์กุมาร
- สาขานกั ฉุกเฉนิ การแพทย์ทางอากาศ
- สาขานกั ฉุกเฉนิ การแพทย์ทางทะเล
- สาขานกั ฉุกเฉินการแพทยว์ ัตถุอนั ตรายและพษิ วทิ ยา
- สาขานกั ฉกุ เฉนิ การแพทยส์ ำหรบั ภาวการณ์พเิ ศษ
- สาขาผูบ้ รหิ ารการแพทย์ฉกุ เฉินหนว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทย์ระดบั สูง
- สาขาผู้ช่วยบรหิ ารการแพทยฉ์ ุกเฉินหน่วยปฏบิ ัตกิ ารอำนวยการระดับสูง
- สาขาอำนวยการปฏบิ ตั กิ ารฉุกเฉนิ
1.2) ผ่านการฝึกอบรมเฉพาะทางสาขานั้นตามทีอ่ นุกรรมการหรือ องค์กรวชิ าชพี กำหนด
เชน่
- ประกาศนียบตั รเฉพาะทาง สาขาการดแู ลผูป้ ่วยโรคหลอดเลอื ดสมอง (Certificate of
Specialty care for Patients with Stroke)
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
35
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉนิ แห่งชาติ
- หลกั สูตรการลำเลียงผู้ป่วยทางเฮลิคอปเตอรข์ ้นั พื้นฐาน (Basic Helicopter Emergency
Medical Service Course : Basic HEMS)
- หลักสูตรการพยาบาลเฉพาะทางสาขาการพยาบาลศลั ยกรรมอบุ ตั เิ หตุ (Trauma Nursing
Specialty Program)
1.3) มีเอกสารแสดงคุณวฒุ ิ/ ใบประกอบวิชาชพี โดยประกาศนยี บัตรนน้ั ยงั ไมห่ มดอายุ
1.4) มีคำสั่งแต่งต้ัง/มีการมอบหมายหน้าที่จากหนว่ ยงาน/องคก์ ร
1.5) ผา่ นการฝึกอบรมหลกั สตู รผบู้ ริหารการแพทยฉ์ ุกเฉินของหนว่ ยปฏิบัติการแพทย์ระดบั
เฉพาะทาง ตามที่ สพฉ.กำหนด
หมายเหตุ : เป็นคนเดยี วกบั 2) ก็ได้
* กรณีมลู นธิ /ิ โรงพยาบาลเอกชนท่มี ีสำนักงานสาขาจัดต้งั ในพ้ืนท่จี ังหวัดอื่น ๆ ผบู้ ริหารการแพทย์
ฉกุ เฉนิ ตอ้ งเป็นคนละคนกบั องค์กรหลัก ซ่ึงไดร้ ับมอบหมายแต่งตัง้ ใหเ้ ปน็ ผูบ้ รหิ ารมูลนิธ/ิ รพ.สาขา
จงั หวัดนั้น ๆ
2) ผู้ปฏบิ ัตกิ าร ทำหนา้ ที่ปฏิบตั กิ ารแพทย์ข้นั เฉพาะทางในสาขาน้นั ได้ตลอดเวลา โดยแตล่ ะ
ชุดปฏิบตั กิ ารแพทยร์ ะดับเฉพาะทางท่อี อกปฏบิ ัติการฉุกเฉินแตล่ ะคร้ัง ต้องมีผู้ปฏบิ ัติการอย่างนอ้ ย ดังน้ี
2.1) หัวหนา้ ชดุ ปฏิบตั กิ ารแพทย์ระดบั เฉพาะทางสาขาใด ต้องเป็นผ้ไู ดร้ บั ประกาศนียบตั ิ
สาขาไมต่ ่ำกวา่ สาขานักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ข้นั เฉพาะทาง (ระดบั 7 ตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ (ตามข้อ
1.1.2)) สาขานั้น จำนวน 1 คน หรืออาจเป็นผู้ประกอบโรคศลิ ปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์ พยาบาลวิชาชพี หรอื
ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ที่ผ่านการฝึกอบรมเฉพาะทางสาขานั้น ตามที่อนุกรรมการหรือ องค์กรวิชาชีพ
กำหนดทำหนา้ ท่ีแทนกไ็ ด้ มคี ณุ สมบัติ ดงั นี้
2.1.1) มีเอกสารวุฒิบัติแสดงความรู้ความชำนาญในการประกอบวิชาชีพเวชกรรม/
ใบอนญุ าตประกอบวิชาชีพ/ ใบประกาศนยี บัตรใบอนญุ าตประกอบวชิ าชีพยังไมห่ มดอายุ
2.1.2) มคี ำส่ังแต่งต้งั /ใบมอบหมายหน้าท่ี
2.2) ผู้ชว่ ยหวั หนา้ ชุดปฏบิ ัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง จำนวนไมน่ อ้ ยกวา่ 1 คน ต้อง
เป็นผไู้ ดร้ ับประกาศนียบัตรสาขาไม่ต่ำกวา่ สาขานักปฏิบัติการฉุกเฉนิ การแพทย์ (นฉพ.) หรอื อาจเป็นผปู้ ระกอบ
โรคศิลปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์ พยาบาลวิชาชพี หรอื ผปู้ ระกอบวชิ าชีพเวชกรรม ทำหน้าท่แี ทนกไ็ ด้
2.2.1) ประกาศนียบัตรยังไมห่ มดอายุ
2.2.2) มคี ำส่ังแตง่ ตั้ง/ใบมอบหมายหนา้ ที่/แผนการปฏิบตั ิงาน (ตารางเวร)
2.3) พนกั งานขบั รถบริการการแพทย์ฉกุ เฉิน มีคุณสมบัติ ดงั น้ี
2.3.1) ผ่านการอบรมตามเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิฉุกเฉินการแพทย์ ระดับ 1 ตาม
กรอบคณุ วุฒิแห่งชาติ สาขาอาสาสมัครฉกุ เฉินการแพทย์ (อฉพ.)
ค่มู อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
36
สถาบนั การแพทย์ฉกุ เฉนิ แห่งชาติ
2.3.2) ผ่านการอบรมหลกั สูตรการขบั รถบริการการแพทย์ฉุกเฉนิ และรถพยาบาล
หรอื หลกั สตู รอน่ื ท่ี สพฉ. กำหนด หรืออาจเปน็ คนเดยี วกนั กับข้อ 2.2) ก็ได้
2.3.3) ได้รับอนุญาตขับขี่ตามกฎหมายว่าดว้ ยการจราจรทางบก
2.3.4) ประกาศนียบัตรยังไม่หมดอายุ
2.2.5) มคี ำสงั่ แต่งต้ัง/ใบมอบหมายหน้าท่ี/แผนการปฏบิ ตั งิ าน (ตารางเวร)
หมายเหตุ (1) การออกปฏบิ ัติการฉุกเฉินแต่ละคร้งั มีชุดปฏิบตั ิการฉกุ เฉนิ ท่ีมผี ้ทู ำหน้าที่เป็นหัวหนา้ ชุด
ปฏบิ ัติการฉุกเฉินท่มี ีคุณสมบตั ิตาม 2.1) จำนวน 1 คน และสมาชิกที่มีคุณสมบัติตาม 2.2) และ
2.3) รวมจำนวนไม่นอ้ ยกว่า 3 คน
(2) กรณผี ู้ควบคุมเรอื ต้องได้รบั อนุญาติการควบคุมเรอื ตามกฎหมายวา่ ดว้ ยการเดินเรือในน่านนำ้
ไทย และที่ สพฉ.กำหนดเพม่ิ เติม
(3) กรณี นักบนิ ผู้ควบคมุ อากาศยาน ต้องได้รับอนุญาตการควบคมุ อากาศยานตามกฎหมายว่าดว้ ย
การเดินอากาศ และท่ี สพฉ.กำหนดเพม่ิ เติม
3) บุคลากรสนับสนุน ทำหน้าที่ประสานงานด้านการแพทย์ฉุกเฉิน ธุรการ และอำนวยความ
สะดวกอื่นในหน่วยปฏิบัติการ (ไม่เป็นผู้ปฏิบัติการก็ได้) กรณีหน่วยปฏิบัติการไม่มีคนในตำแหน่งนี้ถือว่าผ่าน
เกณฑ์ โดยอาจเป็นคนท่ีเป็นผู้ปฏิบัตกิ ารท่ไี ด้รบั มอบหมายหน้าทเ่ี พิ่มให้มาทำงานดา้ นนี้
1.2 ยา เวชภัณฑ์ เครอื่ งมือแพทย์ และอุปกรณ์อื่น
1) มีระบบการบริหารยาและเวชภณั ฑ์ ตามที่ สพฉ. หรือองคก์ รวชิ าชีพกำหนด
- จดั ใหม้ ีอุปกรณ์ เคร่ืองมือ ยาและเวชภัณฑ์ ทจี่ ำเป็น พร้อมใช้งาน ในการป้องกันการเจ็บป่วย
การตรวจวนิ จิ ฉัยโรค และการรักษาพยาบาล ตามรายการท่ีกำหนด
- มแี ผนในการตรวจสอบระบบวศิ วกรรม เครอื่ งมอื แพทย์ เทคโนโลยีในการตรวจสอบ
บำรงุ รักษา ซ่อมแซม
- มีระบบจัดหา สำรอง เตรยี มเคร่ืองมือและอุปกรณ์ทางการแพทย์ให้พร้อมใชต้ ลอดเวลา
รวมถึงสถานการณ์ฉุกเฉินและภัยพิบัติ โดยหน่วยปฏิบัติการต้องมีระบบในการบริหารจัดการยาและเวชภัณฑ์
เพื่อให้มีพร้อมใช้และสามารถเข้าถึงได้ตลอดเวลา รวมถึงในสถานการณ์ฉุกเฉินและภัยพิบัติ ตามที่สพฉ. หรือ
องคก์ รวิชาชพี กำหนด ตอ่ จำนวนชุดปฏิบตั ิการ
- มรี ะบบการจดั การด้านยาทีป่ ลอดภยั เหมาะสม และไดผ้ ล รวมท้ังการมียาทีม่ คี ณุ ภาพสงู
พร้อมใชส้ ำหรับผปู้ ว่ ย ผ่านกลไกกำกับดแู ลและส่งิ แวดล้อมสนับสนุน.
- จัดทำบัญชียาและเวชภัณฑ์ที่จำเป็นสำหรับหน่วยปฏิบัติการเพื่อจำกัดให้มีรายการยา
เทา่ ทีจ่ ำเป็น ตามขอบเขต อำนาจหนา้ ที่ของหนว่ ยปฏิบตั กิ าร
คูม่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
37
สถาบนั การแพทย์ฉกุ เฉนิ แห่งชาติ
- มกี ารจดั เกบ็ ยาและเวชภัณฑใ์ นคลงั ยาและเวชภัณฑ์ทีเ่ หมาะสม ประกอบด้วย มัน่ คง
ถาวร มีระบบป้องกันยาสูญหาย สะอาด อากาศถ่ายเทสะดวก ป้องกันแสงแดด และความชื้น มีการควบคุม
อณุ หภมู ิ หรอื บนั ทึกอุณหภูมิอยา่ งสม่ำเสมอ
- มบี ญั ชีควบคมุ การเบกิ จ่ายยา และบนั ทกึ ขอ้ มูลถกู ต้องเปน็ ปจั จบุ นั และมกี ารเบิกจ่ายยา
และเวชภัณฑ์แบบ First Expired, First Out (FEFO) และไม่มียาและเวชภัณฑ์หมดอายุหรือเสื่อมสภาพ และ
แบบรายงาน/คำสัง่ /การรับคำส่งั การให้ยาเฉพาะ
2) มยี า เวชภัณฑ์ เครอ่ื งมอื แพทย์ และอุปกรณ์อ่ืนท่จี ำเป็นสำหรับการปฏิบตั กิ ารแพทย์ขั้น
เฉพาะทางตามเกณฑว์ ิธีปฏบิ ัติการฉุกเฉินของหนว่ ยปฏิบัติการการแพทยร์ ะดบั เฉพาะ ดังน้ี
2.1) อุปกรณ์ชว่ ยชีวติ ระดับเฉพาะทาง เหมือนหนว่ ยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ระดบั สงู และเพ่ิม
รายการตา่ งๆ ดังน้ี
(1) ยาฉุกเฉิน (Emergency Drug) ตามหลักการ ACLS และยา เวชภัณฑ์ เครื่องมือ
แพทย์ และอปุ กรณ์อ่นื ท่ีจำเปน็ สำหรบั การปฏิบัติการแพทย์ระดบั เฉพาะทางในแต่ละชุดปฏิบตั ิการ ตามเกณฑ์
วิธีปฏบิ ัติการฉุกเฉนิ ของหนว่ ยปฏบิ ตั ิการการแพทย์ระดับระดับเฉพาะทางสาขาน้ัน เช่น
Stroke drug box ประกอบดว้ ย
- Alteplase (Actilyse) 50 mg/ml
- ASA gr. V
- ASA (81)
- Clopidogrel (75)
- Dexamethasone inj. 5 mg/ml
- Diazepam inj. 10 mg/ 2 ml
- Dimenhydrinate inj. 50 mg/ml
- Ondansetron inj 4 mg/2 ml (onsia)
- 50% Glucose inj. 50 ml
- Insulin inj (ตูเ้ ย็นห้องพัก SiMR)
- Nicardipine inj. 10 mg/10ml
- Nicardipine inj. 2 mg/2ml
- Labetalol inj. 100 mg/20 ml
- Vit K1 inj 10 mg/ml
- Profilnine inj 500 IU/5 ml
- Phenytoin inj 250 mg
- Berodual neb. 2.5 mg/2.5 ml
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
38
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
- Berodual neb. 2.5 mg/2.5 ml
- CPR Drug Box
- Dexamethasone inj. 5 mg/ml
- Diazepam inj. 10 mg/ 2 ml
- Dimenhydrinate inj. 50 mg/ml
- 50% Glucose inj. 50 ml
- Berodual neb. 2.5 mg/2.5 ml
- Ventolin neb. 2.5 mg/2.5 ml
CPR Drug Box ***
(2) อปุ กรณ์การแพทย์ เชน่ Defibrillator/Monitor, Ventilator, Suction ทีใ่ ชบ้ น
อากาศยานต้องมีคุณลักษณะทีร่ ะบุว่าสามารถใชบ้ นอากาศยานได้
หมายเหตุ : 1. กรณยี าทว่ั ไป ตอ้ งมีการควบคุมอุณหภมู ิไม่เกนิ 30 องศาเซลเซียส และ
2. กรณยี าทต่ี อ้ งควบคุมอุณหภูมิ เชน่ 2-8 องศาเซลเซียส ต้องมีการจัดเกบ็ ไว้ในทีท่ เี่ หมาะสม
โดยเฉพาะ ตอ้ งเกบ็ ใหถ้ ูกต้องตามความไวต่ออุณหภูมิ มีระบบการเก็บรักษายาแยกเปน็ สัดส่วน
เชน่ ยาเม็ด ยาฉีด ยาภายนอก
2.2) อุปกรณ์เพือ่ การตรวจวินจิ ฉยั เหมือนหนว่ ยปฏิบัติการแพทย์ระดับสูงและเพ่ิม
รายการเพื่อการตรวจวินจิ ฉยั เป็นการเฉพาะทางในสาขาน้ัน เชน่ สาขาโรคหลอดเลอื ดสมอง
- เคร่อื งตรวจค่าการแขง็ ตวั ของเลอื ด ณ จุดเกิดเหตุ (POCT INR)
- เคร่ืองเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ชนดิ ติดต้ังบนรถได้
- Work station สำหรบั ควบคุมการทำงานของเครอ่ื งเอกซเรย์คอมพวิ เตอร์สมอง
- ระบบจดั เกบ็ และรบั สง่ ภาพทางการแพทย์
- อุปกรณ์ Multicellular Router สำหรบั เชอื่ มต่อระบบเครือขา่ ยกับโรงพยาบาล
- อปุ กรณ์ปรึกษาทางไกลผ่านจอภาพ (Telemedicine)
- กล้อง Video Conference
- เครือข่ายไรส้ ายความเร็วสูง
- เครื่องติดตามสัญญาณชีพชนดิ เคลอ่ื นย้ายได้ (Transfer monitor)
2.3) อุปกรณป์ ฐมพยาบาลและดามกระดูก เหมือนหน่วยปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ระดบั สูง
2.4) อุปกรณ์ขนย้ายลำเลียง สำหรบั การเคลอื่ นยา้ ยทางบกเหมอื นหนว่ ยปฏิบัติการแพทย์
ระดบั สูง ส่วนการเคลอื่ นย้ายทางอากาศยาน ประกอบดว้ ย
- Stretcher (พรอ้ มอปุ กรณย์ ึดตรึง)
- Basket stretcher (พร้อมอุปกรณย์ ดึ ตรึง)
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
39
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉินแห่งชาติ
- Long Spinal board (พร้อมอุปกรณย์ ดึ ตรงึ )
- Vacuum Mattress
- ชดุ อุปกรณย์ ดึ ตรงึ ตวั เปลกบั อากาศยาน (ในกรณีท่ีอากาศยานไมม่ ี Stretcher)
2.5) อุปกรณ์เพื่อความปลอดภยั ของการปฏิบัติงาน
2.5.1) อปุ กรณ์ปอ้ งกันตนเอง การเคลอื่ นยา้ ยทางบกเหมือนปฏบิ ัติการแพทย์
ระดับสูง
กรณกี ารเคลือ่ นย้ายทางเรอื ต้องมีอปุ กรณ์ด้านความปลอดภยั เชน่ เสื้อชชู พี
ห่วงยาง ฯลฯ ท่ีมคี วามพร้อมใช้และเป็นไปตามมาตรฐานกำกบั ความปลอดภยั ของเรือ
กรณกี ารเคล่ือนยา้ ยทางอากาศ ต้องมีอปุ กรณค์ วามปลอดภยั ที่เป็นไปตามกฎหมาย
ว่าด้วยการเดินอากาศ การรักษาความปลอดภัย มาตรฐานความปลอดภัยเกี่ยวกับผู้ประจำหน้าที่อากาศยาน
ผลติ ภัณฑ์ การป้องกันการกระทำให้เกดิ อันตรายตอ่ อากาศยานหรือทำให้อากาศยานเกดิ ความเสยี หาย
2.5.2) อุปกรณอ์ ื่นเพื่อช่วยเหลอื และเพื่อความปลอดภยั เหมือนหน่วยปฏิบัติ
การแพทยร์ ะดบั สูง
กรณีการเคลื่อนย้ายทางเรือ เรือมีเครื่องลอยน้ำ เช่น พวงชูชีพ หรือเส้ือชูชีพที่มี
ลักษณะและคณุ สมบัติเป็นเคร่ืองชชู พี ทใ่ี ชง้ านได้ดีมคี ุณภาพมาตรฐาน สะอาดครบตามจำนวน
ผู้โดยสาร ตามข้อบังคับว่าด้วยการตรวจเรือกำหนด จัดวางอยู่ในจุดที่เหมาะสมพร้อมใช้งาน
ทกุ ชิ้น
* การออกเรือตอ้ งเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานและแนวปฏิบัติของคนขบั (ผู้ควบคุม
เรือ/นายท้ายเรือ) และช่างเครอื่ ง
กรณีการเคล่อื นยา้ ยทางอากาศ เป็นไปตามมาตรฐานและแนวปฏิบัติของกฎหมาย
วา่ ดว้ ยการเดินอากาศ
* ต้องปฏิบัติตามมาตรการการดำเนินการเพื่อความปลอดภัยในการเดินทางด้วย
อากาศยาน และการปฏบิ ตั ิการฉุกเฉนิ การแพทย์ เชน่ การประเมินสขุ ภาพและความพร้อม
กอ่ นการปฏบิ ัตงิ าน การประกนั ภยั สว่ นบคุ คลในการปฏิบัตกิ ารฉุกเฉนิ การแพทย์
นกั บนิ และผูช้ ว่ ยนกั บนิ ปฏบิ ตั งิ านภายใตม้ าตรฐานของหน่วยงานต้นสังกดั
คูม่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
40
สถาบนั การแพทย์ฉกุ เฉนิ แหง่ ชาติ
1.3 พาหนะ
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทางแต่ละสาขา ต้องจัดให้มีพาหนะสำหรับการปฏิบัติ
การแพทย์ขั้นเฉพาะทาง ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานตามประกาศสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ เรื่อง
เกณฑ์ วธิ ีการและแนวทางการรับรองมาตรฐานพาหนะบริการการแพทย์ฉุกเฉิน และได้รบั อนุญาตตามกฎหมาย
ที่เกี่ยวข้องกำหนด รวมทั้งมีระบบในการดูแลรักษาพาหนะในการปฏิบัติการฉุกเฉินให้พร้อมใช้งานตลอดเวลา
และในกรณีที่มีการลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินต้องจัดให้มีพาหนะสำหรับการลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินตามมาตรฐานการ
ปฏิบัติการฉุกเฉินหรือการประกอบวิชาชีพด้านการแพทย์และสาธารณสุขสาขานั้น และถูกต้องตามกฎหมายท่ี
เกยี่ วขอ้ ง ดังนี้
1) พาหนะทางบก ประเภทลำเลยี ง และไม่ลำเลยี งผปู้ ่วย เอกสาร/เคร่ืองมือรายละเอียด
เหมือนหนว่ ยปฏิบตั ิการแพทยร์ ะดบั สูง
2) พาหนะทางน้ำ ประเภทหนึ่ง (เรอื เร็ว 2 เคร่ืองยนต)์ ประเภทสอง (เรอื เรว็ 1 เครื่องยนต)์
ประเภทสาม (เรอื หางยาว) เอกสารประกอบตามทส่ี พฉ.กำหนด
3) พาหนะทางอากาศ ประเภท
- เฮลิคอปเตอร/์ เครื่องบินปกี ตรึง (Fixed Wing) ประเภท 1 เครอื่ งยนต์
- เฮลคิ อปเตอร/์ เครือ่ งบนิ ปีกตรึง (Fixed Wing) ประเภท 2 เคร่ืองยนต์
- เฮลคิ อปเตอร์/เครือ่ งบินปีกตรงึ (Fixed Wing) ประเภท 4 เครอ่ื งยนต์
- เฮลิคอปเตอรก์ ารแพทย์ฉุกเฉิน Sky ICU (Rotor wings)
และตามทสี่ พฉ.กำหนด
1.4 การสอ่ื สารและสารสนเทศ
หน่วยปฏบิ ัตกิ ารแพทยร์ ะดบั เฉพาะทางต้องจัดใหม้ ีเคร่ืองมือส่ือสารและระบบสารสนเทศ ระบบ
อนิ เตอรเ์ น็ต และโทรศพั ท์เคล่ือนที่ ท่ีจำเปน็ ต่อการปฏบิ ัติการฉุกเฉิน ทีเ่ ช่ือมต่อ การรับคำส่ัง และส่งข้อมูลกับ
หนว่ ยปฏิบตั กิ ารอำนวยการไดท้ นั ทว่ งที ไดแ้ ก่
1) มรี ะบบขอ้ มูลและสารสนเทศ ทใ่ี ช้ในการบรหิ ารจัดการ ทเี่ ช่อื มโยงภายในเครือข่ายหนว่ ย
ปฏิบัติการ และเครือข่าย สารสนเทศของหนว่ ยปฏิบัตกิ ารได้ พรอ้ มทัง้ สามารถส่งข้อมูล / รายงาน ตามท่ี สพฉ.
กำหนด
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
41
สถาบนั การแพทย์ฉุกเฉนิ แหง่ ชาติ
2) มีกระบวนการทำงาน ทง้ั ในสถานการณ์ปกติ และการปฏิบัติการณ์ในสถานการณ์ภัยพบิ ตั ิ/
สาธารณภัย (Work flow / Work instruction: WI) ของระบบส่ือสาร
3) มีระบบสารสนเทศและอุปกรณส์ นบั สนนุ ที่เชอื่ มตอ่ ฐานขอ้ มูลการปฏิบตั กิ ารกับหน่วยงานที่
เกี่ยวข้องและสพฉ.เพียงพอและเหมาะสมพร้อมใช้ทั้งในสถานการณ์ปกติและภัยพิบัติ และมีแผนดำเนินธุรกิจ
อย่างต่อเน่ือง (BCP) ของหนว่ ยงาน
3.1) มีระบบ รับแจ้งเหตุ และประสานงานที่มีประสิทธิภาพ มีจำนวนคู่สาย และบุคลากร
เพียงพอ และมีระบบ/รายงานการทดสอบความพรอ้ มใช้งานของอุปกรณ์
- อปุ กรณไ์ ด้รับการทดสอบเป็นประจำ
- มีบันทกึ รายงานการทดสอบอุปกรณล์ ่าสดุ
- มีแผนผงั /แนวทาง/คมู่ อื การสอื่ สาร และผูร้ ับผดิ ชอบเพ่ือประสานงานกับหน่วย
ปฏิบตั กิ ารอำนวยการ และสว่ นงานอ่นื ทเ่ี ก่ยี วข้อง
3.2) มีอปุ กรณ์รองรบั การเชอื่ มตอ่ กับหน่วยปฏบิ ัติการอำนวยการในการดูแลและสง่ ต่อ
ผู้ปว่ ย เชน่
- โทรศัพทพ์ ื้นฐาน - คอมพิวเตอร์
- โทรศพั ทม์ ือถือ - ระบบอินเตอร์เน็ต
- วิทยุสอ่ื สาร - GPS ติดตามยานพาหนะ (GPS Tracker)
4) มีการดำเนินการตามระบบ และบันทึกผลการรับแจ้งเหตุ การประสานงานปฏิบัติการ
ฉกุ เฉนิ เปน็ ลายลักษณอ์ กั ษรชัดเจน มีบันทกึ การรับแจ้งเหตุ
5) มีการสรุปผลการดำเนนิ งาน ทบทวน ปรบั ปรงุ และพฒั นาอยา่ งตอ่ เนื่อง
6) มีเครื่องวิทยุคมนาคม ตามประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง หลักเกณฑ์การใช้เครื่องวิทยุคมนาคมแบบสังเคราะห์ความถ่ี
(Synthesizer) ของหนว่ ยงานของรัฐ ลงวนั ที่ 3 เมษายน 2561
6.1) กรณีใช้ข่ายสื่อสารวิทยุคมนาคมหรือวิทยุคมนาคมที่เชื่อมต่อโครงข่ายโทรคมนาคมใน
หน่วยปฏิบัติการ ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยวิทยุคมนาคมและระเบียบสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติวา่
ด้วยการควบคุมการใช้เครื่องวิทยุคมนาคมแบบสังเคราะห์ความถี่ (Synthesizer) พ.ศ. 2562 และท่ีแก้ไข
เพิ่มเติม ประกอบด้วย
- ใบอนญุ าตให้ต้ังสถานวี ทิ ยุคมนาคมแบบประจำที่/เคล่ือนที่/มือถอื
- ใบอนญุ าตให้ มี/ใช้ เคร่อื งวิทยแุ บบประจำที่/เคล่ือนท/่ี มือถือ
6.2) มีบนั ทึกรายงานการทดสอบความพรอ้ มใช้ของวิทยุสื่อสาร
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอื่ ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
42
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉินแห่งชาติ
1.5 อาคารสถานท่ีและสิ่งอำนวยความสะดวก
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทางต้องมีระบบในการบริหารจัดการอาคารสถานที่
อาคารได้รับการตรวจสอบ บำรุงรักษาตามระยะเวลาทีก่ ำหนดและเปน็ ไปตามกฎหมายทีเ่ ก่ียวข้อง โดยมีสถาน
ที่ต้ังท่ชี ัดเจน อยใู่ นอาคารท่ี ปลอดภยั มีทจ่ี อดพาหนะปฏบิ ตั ิการ สถานท่พี ักเพียงพอสำหรับบุคลากรของหน่วย
ปฏิบัติการทุกคนตลอดเวลาช่วงที่ปฏิบัติการในช่วงเวลานั้น มีสถานที่และอุปกรณ์ในการจัดเก็บยา เวชภัณฑ์
เครื่องมือแพทย์ และอุปกรณ์ที่จำเป็น สาธารณูปโภคเพียงพอ พร้อมใช้ มีการจัดการขยะติดเชื้อ โดยมี
รายละเอยี ดเหมือนหน่วยปฏิบตั ิการแพทยร์ ะดบั สูง
2. ลกั ษณะการปฏิบัตหิ น้าที่
หน่วยปฏิบัติการประเภทปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง มีหน้าที่ปฏิบัติการฉุกเฉินในท้องถิ่น
หรือพื้นที่ตามช่วงเวลาที่ได้รับมอบหมายจากผู้บริหารจัดระบบการแพทย์ฉุกเฉินในระดับพื้นที่หรือท้องถิ่นน้ัน
โดยต้องปฏิบัติตาม มาตรา 28 และต้องมีการดำเนินการปฏิบัติการแพทย์ขั้นเฉพาะทางตามที่คณะกรรมการ
การแพทย์ฉุกเฉนิ ประกาศกำหนดตามมาตรา 29 แห่งพระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551 ภายใต้การ
กำกับการตามการอำนวยการอย่างเคร่งครัด โดยต้องจัดให้มีกระบวนการดำเนินการให้สามารถปฏิบัติการ
ฉุกเฉินได้ตามอำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบ และข้อจำกัดของผู้ปฏิบัติการตามมาตรฐานการ
ปฏิบัติการฉุกเฉินหรือมาตรฐานวิชาชีพ ตลอดจนมีมาตรการความปลอดภัยของผู้ป่วย ผู้ปฏิบัติงาน และ
สาธารณะ รวมทัง้ อาจลำเลยี งผู้ปว่ ยฉุกเฉินทีไ่ ร้เสถียรภาพหรือมีความเส่ียงสูงตอ่ การเสยี ชวี ิตหรือการรุนแรง
ขึ้นของการบาดเจ็บหรืออาการจ็บป่วยในสาขานั้นหรือตามการอำนวยการด้วยก็ได้ และในกรณีการ
อำนวยการตรงขัดแย้งกับการอำนวยการทั่วไป ให้ถือปฏิบัติตามการอำนวยการตรงเป็นหลัก ทั้งนี้จำกัดเฉพาะ
การปฏิบัตกิ ารฉกุ เฉินคร้งั น้นั เท่านั้น โดยพจิ ารณาจาก
1) มกี ารปฏิบตั ิการฉุกเฉนิ ในท้องถน่ิ หรือพืน้ ท่ี ตามช่วงเวลาท่ีไดร้ ับมอบหมายจากผ้บู ริหารจดั การ
ระบบการแพทย์ฉุกเฉนิ ในระดับทอ้ งถน่ิ หรือพนื้ ท่ีน้ัน ภายใต้การกำกบั การอำนวยการอย่างเครง่ ครดั
2) จัดให้มีกระบวนการดำเนินการให้สามารถปฏิบัตกิ ารฉุกเฉินได้ตามอำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความ
รบั ผิดชอบ และขอ้ จำกัดของผ้ปู ฏบิ ัตกิ ารตามมาตรฐานการปฏิบัติการฉุกเฉินหรอื มาตรฐานวิชาชพี
2.1) มีมาตรฐาน/คู่มือ/แนวทางการปฏิบัติการฉุกเฉินตามการอำนวยการทางการแพทย์
(Medical Protocol) ตามประเภทระดบั ของหนว่ ยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง
- คมู่ ือการปฏิบัตงิ านของหนว่ ย
- MDP/CPG Guideline ของหน่วยปฏบิ ัติการ
2.2) มีระบบการพัฒนาความรู้ ความสามารถของบุคลากรทุกคน ให้มีความร้แู ละทักษะ ใน
การปฏิบัตกิ ารฉุกเฉิน
- ทำหตั ถการแกผ่ ู้ป่วยฉกุ เฉนิ นอกโรงพยาบาล ตามอำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความ
คู่มอื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
43
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉินแห่งชาติ
รับผดิ ชอบ และขอ้ จำกัดในการปฏิบตั กิ ารแพทย์ตามมาตรฐานการปฏบิ ตั ิการฉุกเฉนิ หรือมาตรฐานวิชาชพี
- สามารถใช้เครอื่ งมือ และอุปกรณ์ทางการแพทย์ทเ่ี กี่ยวข้องกบั ฉุกเฉินการแพทย์
ตามอำนาจหน้าที่ ขอบเขต ความรับผิดชอบและข้อจำกัดในการปฏิบัติการแพทย์ตามมาตรฐานการปฏิบัตกิ าร
ฉกุ เฉนิ หรือมาตรฐานวชิ าชีพ
- มีการกำหนดหนา้ ท่ใี หผ้ ู้ปฏบิ ตั ิการทช่ี ดั เจนเปน็ ลายลกั ษณ์อกั ษร
3) มีมาตรการความปลอดภัยของผู้ป่วย ผปู้ ฏบิ ัตงิ าน และสาธารณะ
3.1) มมี าตรการความปลอดภัย หรือมแี นวทางการพฒั นากลไกขับเคล่ือน Patient and Personnel
Safety หรอื 2P Safety สู่ 3P Safety อยา่ งใดอยา่ งหนงึ่ ดังนี้
- มีนโยบายด้านความปลอดภยั ของบคุ ลากรที่ออกปฏิบตั ิงาน ณ จดุ เกดิ เหตุ
- มีแผนรองรับกรณีเกดิ เหตุไมค่ าดคิดในการดูแล และลำเลียงผปู้ ว่ ย
- มีแนวทางการประสานขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานด้านความปลอดภัยอื่นๆ
เช่น ตำรวจ ดบั เพลงิ กภู้ ัยสารเคมี ทีมจิตเวชฉกุ เฉินประจำพ้ืนท่ี เปน็ ต้น
- มีระบบในการปกป้องสิทธิผู้ป่วยที่มีประสิทธิภาพ รวมถึง กำหนดนโยบายเกี่ยวกับ
ความลับของผู้ป่วยในด้านการการใช้ภาพถ่าย หรือสื่อประเภทอื่นๆ (PDPA,แบบบันทึกการให้ความยินยอมรับการ
รักษาของผู้ป่วยและญาติ)
- นโยบายการควบคมุ จัดการสอ่ื ที่เก่ียวขอ้ งกบั ผูป้ ว่ ย
- มแี บบบนั ทกึ การใหข้ ้อมูลการรกั ษาพยาบาลและความยินยอมของผ้ปู ว่ ย
4) ลำเลยี งผปู้ ่วยฉกุ เฉนิ ที่ไรเ้ สถยี รภาพหรอื มีความเส่ียงสูงต่อการเสยี ชีวติ หรือการรุนแรงขึ้นของการ
บาดเจ็บหรอื อาการเจ็บปว่ ยในสาขาน้ันหรือตามการอำนวยการด้วยก็ได้ และในกรณีการอำนวยการตรงขัดแย้ง
กับการอำนวยการทว่ั ไป ใหถ้ ือปฏิบตั ติ ามการอำนวยการตรงเปน็ หลัก
- ผู้ปว่ ยไดร้ บั การส่งตอ่ ตามความจำเป็นทางการแพทย์ การสง่ ต่อเป็นไปด้วยความปลอดภยั
- มีการทบทวนผลลัพธ์การรักษาอย่างสม่ำเสมอ และนำผลที่ได้จากการทบทวนมาปรับปรุง
แนวทางการดแู ลผปู้ ่วย
- มกี ารประชมุ /การทบทวนหลงั ปฎิบตั กิ ารรายเคส/คร้ัง (After Action Review : AAR)
3. การบรหิ ารจัดการและการดำเนินการของหน่วยปฏบิ ัติการ
หน่วยปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทางต้องมกี ารบรหิ ารจัดการและการดำเนนิ การของหนว่ ย
ปฏบิ ตั กิ าร ดงั นี้
1) จัดให้มีชุดปฏิบัติการแพทย์ระดับเฉพาะทาง ประกอบด้วย ยานพาหนะ ผู้ปฏิบัติการ อุปกรณ์
และองค์ประกอบอื่น ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด มีแผนการบริหารจัดการและความรับผิดชอบของ
องคก์ ร
คมู่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดแู ล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
44
สถาบันการแพทย์ฉกุ เฉินแห่งชาติ
1.1) ชุดปฏิบัติการตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์เกี่ยวกับระบบการแพทย์ฉุกเฉิน โดยมี
องคป์ ระกอบดังตอ่ ไปน้ี
- รายช่อื หัวหนา้ ชดุ ปฏิบตั กิ ารแพทย์
- รายชื่อผู้ชว่ ยหัวหน้าชดุ ปฏบิ ตั กิ ารแพทย์
- รายชอื่ พนกั งานขับรถบริการการแพทยฉ์ กุ เฉนิ /
- พาหนะบริการการแพทย์ฉุกเฉนิ ประจำชุด
- ยา เวชภัณฑ์ เคร่ืองมอื แพทย์ และอุปกรณ์อืน่
- ระบบการส่ือสารและสารสนเทศ
- จดุ จอด/สถานท่แี ละส่งิ อำนวยความสะดวก
1.2) ชุดปฏบิ ัตกิ ารตามมาตรฐานและหลักเกณฑ์เกย่ี วกบั ระบบการแพทย์ฉุกเฉินทางนำ้ แตล่ ะ
ชุดต้องมีองค์ประกอบ ดงั น้ี
ทะเบียน/เอกสารการบริหารจัดการชดุ ปฏบิ ตั กิ ารแตล่ ะชุด ประกอบไปดว้ ย
- รายช่ือหัวหน้าชดุ ปฏิบตั กิ ารแพทย์
- รายชื่อผูช้ ่วยหวั หนา้ ชุดปฏิบตั กิ ารแพทย์
- รายชอื่ ผูค้ วบคุมเรอื
- พาหนะบริการการแพทยฉ์ กุ เฉินทางนำ้ ประจำชุด (เรอื /ลำ)
- ยา เวชภัณฑ์ เครอ่ื งมอื แพทย์ และอุปกรณ์อื่น
- ระบบการสือ่ สารและสารสนเทศ
- จดุ จอด/สถานทีแ่ ละสง่ิ อำนวยความสะดวก
1.3) ชุดปฏบิ ตั กิ ารตามมาตรฐานและหลกั เกณฑ์เก่ียวกบั ระบบการแพทยฉ์ ุกเฉนิ ทางอากาศ
แต่ละชุดตอ้ งมีองค์ประกอบ ดังนี้
ทะเบียน/เอกสารการบรหิ ารจดั การชุดปฏิบตั กิ ารแตล่ ะชุด ประกอบไปดว้ ย
- รายชื่อหวั หน้าชุดปฏบิ ัติการแพทย์
- รายชือ่ ผ้ชู ่วยหัวหนา้ ชดุ ปฏบิ ตั ิการแพทย์
- รายช่ือผคู้ วบคุมอากาศยาน
- พาหนะบริการการแพทยฉ์ กุ เฉินทางอากาศ
- ยา เวชภณั ฑ์ เครอ่ื งมอื แพทย์ และอปุ กรณ์อื่น
- ระบบการสือ่ สารและสารสนเทศ
- จดุ จอด/สถานทแ่ี ละส่ิงอำนวยความสะดวก
2) มกี ารจัดการสุขาภบิ าลสิง่ แวดลอ้ มให้ถูกสขุ ลักษณะ รวมทง้ั การกําจัดส่งิ อันอาจเป็นอันตรายต่อ
สขุ ภาพ ตามพระราชบัญญัตอิ นามัยสิง่ แวดลอ้ ม (อา้ งอิงตามลักษณะของหน่วยปฏิบตั กิ ารขอ้ 1.5)
คูม่ อื แนวทางปฏบิ ตั ติ ามประกาศคณะกรรมการการแพทยฉ์ ุกเฉิน เรอ่ื ง หลกั เกณฑแ์ ละเงอื่ นไขเกยี่ วกบั การปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละการกากบั ดูแล
หน่วยปฏบิ ตั กิ ารแพทย ์ พ.ศ. 2564
45
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
คู่มือแนวทางปฏิบัติตามประกาศฯ หน่วยปฏิบัติการแพทย์ V1 กค. 2565
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search