สื่อ หน่วยที่ 2 การบัญชีห้างหุ้นส่วน

การบัน ึทกรายการเ ิปดบัญชีหนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี 2 การบันทกึ
รายการเปดิ บญั ชี
ผังสาระการเรียนรู้

ความหมายของการเปดิ บญั ชี

การลงทนุ ของห้นุ ส่วน

การบันทึกรายการเปิดบัญชีและงบแสดงฐานะ
การเงิน ณ วันเริม่ กิจการ

การเปิดบัญชีของห้างหุ้นส่วน เป็นการบันทึกรายการค้าท่ีเกิดขึ้นครั้งแรกตั้งแต่วันที่เร่ิมต้น
ป ร ะ ก อ บ ธุ ร กิ จ ข อ ง กิ จ ก า ร ห้ า ง หุ้ น ส่ ว น เ ช่ น ผู้ เ ป็ น หุ้ น ส่ ว น
นาเงินสด สินทรัพย์อื่นและแรงงานมาลงทุนคร้ังแรก หรือในกรณีท่ีกิจการห้างหุ้นส่วนดาเนินธุรกิจ
ม า อ ย่ า ง ต่ อ เ น่ื อ ง ก า ร เ ปิ ด บั ญ ชี ใ น ก ร ณี น้ี คื อ ร า ย ก า ร
ท่ี เ กิ ด ขึ้ น ใ น วั น แ ร ก ข อ ง ร อ บ ร ะ ย ะ เ ว ล า บั ญ ชี ใ ห ม่ เ ช่ น ก า ร บั น ทึ ก บั ญ ชี
ยอดคงเหลอื ของบัญชีสนิ ทรัพย์ หนสี้ นิ และสว่ นของผ้เู ป็นหุ้นสว่ น

ตัวอย่างที่ 2.1

วันที่ 1 มกราคม 2558 กบและขาวตกลงเปน็ หนุ้ ส่วนกัน กบ น า เ งิ น ส ด ม า
ล ง ทุ น 2 2 0 , 0 0 0 บ า ท แ ล ะ ข า ว น า เ งิ น ส ด
มาลงทุน 120,000 บาท
การบนั ทึกรายการเปดิ บัญชใี นสมดุ รายวันทว่ั ไปจะเปน็ ดงั นี้

การลงทุนของหุ้นสว่ นมหี ลักการเหมือนกับกิจการเจ้าของคนเดียว โดยมีส่วนทุนของห้างหุ้นส่วน
เรียกว่า ส่วนของผู้เป็นหุ้นส่วน จะมีบัญชีทุนตามจานวนของผู้เป็นหุ้นส่วนในประมวลกฎหมายแพ่ง
และพาณชิ ย์ มาตรา 1026 ไดก้ าหนดไว้วา่ หนุ้ ส่วนตอ้ งมสี ิ่งหน่ึงสง่ิ ใดมาลงทุน คอื

เงินสด สนิ ทรัพย์อน่ื แรงงาน
ควรมีการตกลงกันในมูลค่าของแรงงานท่ีหุ้นส่วนนามาลงทุนและสิทธิได้รับคืนทุน เน่ืองจาก
แรงงานเป็นสินทรัพย์ไม่มีตัวตน ถ้าแรงงานน้ันมีสิทธิได้รับคืนทุน จะบันทึกไว้ในบัญชีค่าความนิยม
และถ้าข้อตกลงระหว่างหุ้นส่วนกาหนดให้หุ้นส่วนท่ีลงทุนด้วยแรงงานไม่มีสิทธิได้รับคืนทุนกรณีน้ี
แรงงาน
ส่วนนี้จะถูกบนั ทกึ ไว้ในสญั ญาการเปน็ หนุ้ ส่วนเทา่ นน้ั จะไม่มีการบนั ทึกบัญชี

• 3.1 การบนั ทึกรายการเปิดบัญชี

3.1.1 กรณผี ูเ้ ป็นหุ้นส่วนนาเงินสดมาลงทนุ
การบนั ทกึ รายการเปดิ บญั ชีในสมุดรายวนั ทั่วไปจะเปน็ ดงั น้ี

ตวั อยา่ งท่ี 2.2 โดยแป้งนาเงินสด

วันท่ี 1 มกราคม 2558 แปง้ และข้าวตกลงเปน็ หุน้ สว่ นกัน
มาลงทนุ 200,000 บาทและข้าวนาเงนิ สดมาลงทุน 250,000 บาท
การบนั ทกึ รายการเปดิ บัญชีในสมดุ รายวนั ทวั่ ไปจะเป็นดงั น้ี

• 3.1 การบนั ทกึ รายการเปิดบัญชี (ตอ่ )

3.1.2 กรณีผู้เป็นหุ้นส่วนนาเงินสดและสินทรัพย์อื่นมาลงทุน จะต้องได้รับความยินยอม
จากผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคนตามปกติใช้ราคาตลาดปีปัจจุบันของสินทรัพย์เหล่านั้น การบันทึกรายการ
เปดิ บัญชีในสมดุ รายวนั ท่วั ไปจะเป็นดงั นี้

ตัวอยา่ งที่ 2.3

เม่ือวนั ท่ี 1 มกราคม 2558 หมูและแมวตกลงเขา้ เป็นหุ้นสว่ นกัน โดยนาสินทรัพย์มา
ลงทุนดังนี้ หมูนาเงินสด 40,000 บาท และสินค้าคงเหลือราคาทุน 20,000 บาท ราคาตลาด 21,000
บาท มาลงทุน ส่วนแมวนาเงินสด 20,000 บาท ลกู หนี้การคา้ 12,000 บาท และรถยนต์ราคาประเมิน
100,000 บาท มาลงทนุ
ตารางคานวณการลงทุนของหุ้นส่วนแตล่ ะคน

การบนั ทกึ รายการเปดิ บัญชใี นสมดุ รายวันท่วั ไปจะเปน็ ดงั น้ี

• 3.1 การบันทึกรายการเปิดบญั ชี (ตอ่ )

3.1.3 กรณีผู้เป็นหุ้นส่วนนาเงินสด สินทรัพย์อ่ืนและหน้ีสินมาลงทุน กรณีน้ีให้บันทึกทุน
ของผู้เป็นหุ้นส่วนแต่ละคนด้วยการนายอดรวมสินทรัพย์หักด้วยยอดรวมหน้ีสิน การบันทึกรายการ
เปิดบัญชใี นสมดุ รายวันทว่ั ไปจะเปน็ ดงั นี้

ตัวอย่างท่ี 2.4

เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2558 มะนาวและแตงโมตกลงเข้าเปน็ หุ้นส่วนกัน โดยท้ัง
สองนาสินทรัพย์และหนส้ี นิ มาลงทุนดังนี้ มะนาวนาเงินสด 100,000 บาท มาลงทุน และแตงโมนาเงิน
สด 20,000 บาท ทดี่ นิ ราคา 80,000 บาท อาคาร 200,000 บาท และเจ้าหน้ี 80,000 บาท มาลงทุน
ตารางคานวณการลงทุนของหนุ้ ส่วนแต่ละคน

การบนั ทกึ รายการเปดิ บัญชใี นสมดุ รายวันท่วั ไปจะเปน็ ดงั น้ี

• 3.1 การบันทึกรายการเปดิ บญั ชี (ต่อ)

3.1.4 กรณีผู้เป็นหุ้นส่วนนาแรงงานมาลงทุน หากสัญญาหุ้นส่วนนาแรงงานมาลงทุน
ไม่ไดต้ ีราคาคคา่ ่าแแรรงงไว=้ในสกว่ ฎนหถมวั าเยฉใลหยี่ ้คขาอนงวหณุ้นสสว่ ว่นนทซุนง่ึ โลดงยทุนดว้ ยเงนิ สดหรอื สินทรพั ย์อน่ื

การบนั ทึกรายการเปดิ บญั ชใี นสมุดรายวันท่วั ไปจะเปน็ ดงั นี้

ตวั อยา่ งท่ี 2.5

เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2558 นา้ อบและนา้ หอมตกลงเขา้ เปน็ หุ้นส่วนกัน โดยน้า
อบนาเงินสดมาลงทุน 180,000 บาท และน้าหอมนาเงินสด 200,000 บาท และแรงงานซ่ึงคิดมูลค่า
เปน็ เงิน 60,000 บาท มาลงทนุ และให้นา้ หอมมีสทิ ธไิ ดร้ บั คนื ทุน

ตารางคานวณการลงทุนของหุ้นสว่ นแตล่ ะคน

การบนั ทกึ รายการเปดิ บัญชใี นสมดุ รายวันท่วั ไปจะเปน็ ดงั น้ี

• 3.2 งบแสดงฐานะการเงนิ ณ วนั เร่ิมกจิ การ

ก า ร จั ด ท า ง บ แ ส ด ง ฐ า น ะ ก า ร เ งิ น ณ วั น เ ร่ิ ม กิ จ ก า ร ข อ ง กิ จ ก า ร
ห้างหุ้นส่วน มีลักษณะการจัดทาเหมือนงบแสดงฐานะการเงินของกิจการเจ้าของคนเดียว จะ
แตกต่างเฉพาะในส่วนของผู้เป็นหุ้นส่วนเท่าน้ัน โดยนาสินทรัพย์ท้ังหมดที่หุ้นส่วนทุกคนนามาลงทุน
ร ว ม กั น ส่ ว น ข อ ง ผู้ เ ป็ น หุ้ น ส่ ว น
ใหจ้ าแนกเปน็ รายบคุ คล ในกรณที ี่หุ้นส่วนนาหน้ีสนิ มาลงทุนดว้ ยก็ให้นาหนี้สนิ ท้งั หมดมารวมกนั

ตัวอย่างท่ี 2.7

เ มื่ อ วั น ท่ี 1 ม ก ร า ค ม 2 5 5 8 ม ะ ลิ แ ล ะ ม า ลั ย ต ก ล ง ด า เ นิ น ธุ ร กิ จ
ห้างหุ้นส่วนร่วมกัน โดยมะลินาเงินสด 80,000 บาท อาคาร 100,000 บาท มาลงทุน
และมาลัยนาเงินสด 100,000 บาท เจ้าหนี้ 20,000 บาท มาลงทุน ให้บันทึกบัญชีและจัดทางบแสดง
ฐ า น ะ ก า ร เ งิ น ข อ ง ห้ า ง หุ้ น ส่ ว น
มะลิมาลัย ณ วันท่ี 31 มกราคม 2558
ตารางคานวณการลงทนุ ของหุ้นส่วนแตล่ ะคน

การบนั ทกึ รายการเปดิ บัญชใี นสมดุ รายวันท่วั ไปจะเปน็ ดงั น้ี

งบแสดงฐานะการเงินของกจิ การหา้ งหุ้นสว่ นในวันเร่มิ กิจการจะเป็นดงั น้ี

การบันทึ กรายการเปิดบัญ ชีของกิจการห้างหุ้นส่ วนมีหลั กการคล้ าย กับ

การบันทึกการเปิดบัญชีของกิจการเจ้าของคนเดียว แต่บัญชีของหุ้นส่วนจะ

แบ่งออกเป็น 2 วิธี คือ

1. วธิ ีทนุ คงท่ี แบง่ เปน็

1) บัญชที นุ 2) บัญชกี ระแสทุน

2. วิธีทุนเปลี่ยนแปลง วิธีนี้จะมีการบันทึกบัญชีวิธีเดียว คือบัญชีทุน

การลงทุนของหุ้นสว่ น สามารถนาเงนิ สด สนิ ทรพั ยอ์ น่ื และแรงงานมาลงทุนได้ แต่

ถ้าไม่ได้ระบุการลงทุนของหุ้นส่วนไว้ชัดเจน ตามกฎหมายให้ถือว่าหุ้นส่วนทุกคน

ลงทุนเทา่ กัน

หลกั การบนั ทึกบัญชีของกิจการห้างหนุ้ ส่วน

เดบติ เงินสด/สนิ ทรัพย์อน่ื ๆ XX

เครดติ ทุน-หุน้ สว่ นแตล่ ะคน XX