PAGE \* MERGEFORMAT2 Hydro Green Graden สายชั้นมัธยมศึกษาปที่ 6 โรงเรียนเทศบาลวัดกลาง สำนักการศึกษา เทศบาลนครขอนแกน จังหวัดขอนแกน กรมสงเสริมการปกครองทองถิ่น กระทรวงมหาดไทย
๑ คำนำ แผนการจัดการเรียนรูฐานการเรียนรู Hydro Green Garden จัดทำขึ้นเพื่อ กำหนดหรือวางแผนการ จัดการเรียนรูวิชาชุมนุมและ O-HOW (One Home One Wisdom) อยางเปนระบบ ใหสอดคลองกับมาตรฐาน การเรียนรู ตัวชี้วัดของธรรมชาติวิชา ซึ่งประกอบดวยการออกแบบกิจกรรมการเรียนรูที่เนนผูเรียนเปนสำคัญ ให ผูเรียนไดเปน ผูคิดและปฏิบัติดวยตนเอง ตามสภาพแวดลอมและบริบทของโรงเรียน โดยการคิด ออกแบบ จัดหา จัดซื้อ สื่ออุปกรณที่เหมาะกับสาระการเรียนรู พรอมทั้งมีการวัดและประเมินผลดวยวิธีการที่หลากหลาย เหมาะสม กับจุดประสงคในการเรียนรูและวัยของผูเรียน นอกจากนี้แผนการจัดการเรียนรูยังมีสวนชวยในการวางแผนการจัดการเรียนการสอนใหมีประสิทธิภาพ ซึ่งสะทอนใหเห็นไดจากคุณภาพและศักยภาพของผูเรียน ดังนั้น แผนการจัดการเรียนรูฐานการเรียนรู Hydro Green Garden จึงไดนอมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใชสงเสริมสมรรถนะสำคัญของผูเรียนและ คุณลักษณะอันพึงประสงค เพื่อใหผูเรียนไดรับประสบการณการเรียนรูผานกิจกรรมที่ปลูกฝงคานิยม “อยูอยาง พอเพียง” สูการปฏิบัติที่มีคุณภาพ ผูจัดทำ ขอขอบพระคุณผูมีสวนเกี่ยวของทุกทาน ที่ใหคำแนะนำและเปนที่ปรึกษาในการจัดทำแผนการ จัดการเรียนรูที่มีประโยชนและมีคุณคาตอการจัดการเรียนการสอน อันจะเปนประโยชนสูงสุด ตอตัวผูเรียน ไว ณ โอกาสนี้ สายชั้นมัธยมศึกษาปที่ 6 2/2566 ก
๒ สารบัญ คำนำ ก สารบัญ ข แผนฐานการเรียนรูตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๑ ใบความรูที่ ๑ เรื่องผักสลัด ๗ ใบงานที่ ๑ เรื่องผักสลัด ๘ ใบความรูที่ ๒ เรื่องชนิดของผักสลัด ๙ ใบงานที่ ๒.๑ เรื่องชนิดของผักสลัด ๑๓ ใบงานที่ ๒.๒ เรื่องประโยชนของผักสลัด ๑๔ ใบความรูที่ ๓ เรื่องวิธีปลูกผักไฮโดรโปนิกส ๑๖ ใบงานที่ ๓ เรื่องวิธีปลูกผักไฮโดรโปนิกส ๑๗ ใบความรูที่ ๔ เรื่องหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๑๘ ใบงานที่ ๔ เรื่องหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๑๙ แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค ๒o แบบประเมินความพึงพอใจ ๒๑ ภาคผนวก ๒๒ แบบทดสอบ ๒๓ ภาพกิจกรรม ๓๑ ข
๓ แผนฐานการเรียนรูตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๑. ชื่อฐานการเรียนรู Hydro Green Garden เวลา ๓ ชั่วโมง ๒. ชื่อผูจัดทำ ชื่อครูประจำฐาน ๒.๑ นางวิภาดา พั้วลี ฐาน ม.6/1 ๒.๒ นางสาววรรณฐกานต แขงขัน ฐาน ม.6/1 ๒.๓ นางนงคนุช บุญไทย ฐาน ม.6/2 ๒.๔ นายอุดมทรัพย เหลืองอุบล ฐาน ม.6/2 ๒.๕ นางนัฐลดา พรมมี ฐาน ม.6/3 ๒.๖ นายณัฐทกร เงียบสดับ ฐาน ม.6/3 ๒.๗ นางนุชนี ทองดีนอก ฐาน ม.6/4 ๒.๘ นายสุพัฒน สอนบุบผา ฐาน ม.6/4 ๒.๙ นางสาวสุยารัตน ปะเสทะกัง ฐาน ม.6/5 ๒.๑o นายนวพล อาจมนตรี ฐาน ม.6/5 ๒.๑๑ นางสาวฐิติพรรณ ศิริเลิศ ฐาน ม.6/6 ๒.๑๒ นายเจษฎา อินตะนัย ฐาน ม.6/6 ๒.๑๓ นายฐนพล เสนมิม ฐาน ม.6/7 ๒.๑๔ นายศุภวัฒน ลีวัฒนโยธิน ฐาน ม.6/7 ๒.๑๕ นายตรีเพชร เชวงกูร ฐาน ม.6/8 ๒.๑๖ นางสาวพลอยไพลิน ฤทธิ์มหา ฐาน ม.6/8 ๒.๑๗ นางสาวศศิมา นันทิยเภรี ฐาน ม.6/9 ๒.๑๘ นายชัชพงษ บุญเจริญ ฐาน ม.6/9 ๓. วัตถุประสงค ๓.๑ นักเรียนมีความรูความเขาใจเกี่ยวกับวิธีการปลูกผักไฮโดรโปนิกส ๓.๒ นักเรียนความรูความเขาใจเกี่ยวกับผักสลัดที่นำมาปลูก ๓.๓ นักเรียนนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใชในการเรียนรูได ๑
๔ ๔. กิจกรรมการเรียนรู ๔.๑ ครูแจงจุดประสงคการเรียนรูใหนักเรียนทราบ ๔.๒ นักเรียนแบงกลุมเปน ๙ กลุม ตามจำนวนหองเรียน แลวเลือกประธาน รองประธาน และเลขานุการ กลุม หลังจากนั้นใหตัวแทนกลุมมารับเอกสารจากครู กลุมละ ๑ ชุด ดังนี้ ๔.๑.๑ ใบความรูที่ ๑ เรื่อง ผักสลัด ๔.๑.๒ ใบความรูที่ ๒ เรื่อง ชนิดของผักสลัด ๔.๑.๓ ใบความรูที่ ๓ เรื่อง ขั้นตอนและวิธีปลูกผักไฮโดรโปนิกส ๔.๑.๔ ใบความรูที่ ๔ เรื่อง หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๔.๑.๕ ใบงานที่ ๑ เรื่อง ผักสลัด ๔.๑.๖ ใบงานที่ ๒.๑ เรื่อง ชนิดของผักสลัด ๔.๑.๗ ใบงานที่ ๒.๒ เรื่อง ประโยชนของผักสลัด ๔.๑.๘ ใบงานที่ ๓ เรื่อง ขั้นตอนและวิธีปลูกผักไฮโดรโปนิกส ๔.๑.๙ ใบงานที่ ๔ เรื่อง หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๔.๓ นักเรียนแตละกลุมศึกษา ใบความรูที่ ๑ เรื่อง ผักสลัด ใบความรูที่ ๒ เรื่อง ประเภทของผักสลัด ใบความรูที่ ๓ เรื่อง ขั้นตอนและวิธีปลูกผักไฮโดรโปนิกส ใบความรูที่ ๔ เรื่อง หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยใหแตละกลุมวางแผนวิธีการศึกษาดวยตนเองเพื่อใหสมาชิกทุกคนในกลุมมีสวนรวมในการศึกษาทุกคน แลวทำ ใบงานที่ ๑ เรื่อง ผักสลัด ใบงานที่ ๒.๑ เรื่อง ชนิดของผักสลัด ใบงานที่ ๒.๒ เรื่อง ประโยชนของผักสลัด ใบงานที่ ๓ เรื่อง ขั้นตอนและวิธีปลูกผักไฮโดรโปนิกส ใบงานที่ ๔ เรื่อง หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยครูแนะนำ เพิ่มเติมใหนักเรียนทุกกลุมรักษาเวลา ซื่อสัตยตอตนเองและรวมกันปฏิบัติงานกลุม โดยครูสังเกตพฤติกรรมและ ความสนใจในการปฏิบัติแตละกิจกรรม ๔.๔ ครูคอยใหคำแนะนำการศึกษาใบความรูและใบงานอยางใกลชิด ชวยเหลือนักเรียนกลุมที่ทำงานชา และมีปญหาใหทำงานเสร็จทันเวลาและใหนักเรียนตระหนักวาในขณะทำกิจกรรมนักเรียนนอมนำหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงใดมาใชในการทำกิจกรรม ๔.๕ หลังจากที่นักเรียนแตละกลุมเขาศึกษา ใบความรูและทำใบงานเสร็จแลวใหแตละกลุมสงตัวแทน ออกมาจับสลากหัวขอที่จะนำเสนอ โดยครูใหเวลาในการเตรียมความพรอมกอนนำเสนอ ๕ นาที ๔.๖ ใหแตละกลุมสงตัวแทนกลุมนำเสนอผลการศึกษาใบความรูและใบงานที่นักเรียนศึกษาพรอมอธิบาย และสรุปผลการศึกษากิจกรรมของกลุมตนเอง ในลักษณะแลกเปลี่ยนกันชื่นชมผลการนำเสนอ ขั้นตอนการทำงาน อธิบายถึงสิ่งที่นักเรียนภูมิใจ ปญหา อุปสรรค และวิธีการแกปญหาเหลานั้นตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๔.๗ ครูชมเชย และใหแนะนำ แกไขขอบกพรองตามความเหมาะสม ๒
๕ ๔.๘ นักเรียนแตละกลุมรับฟงการบรรยายพรอมสาธิตการปลูกผักไฮโดรโปนิกสจากวิทยากร ที่มาให ความรู ๔.๘ นักเรียนซักถามขอสงสัย จนเขาใจถูกตอง ๔.๙ แตละกลุมมารับอุปกรณการปลูกผักไฮโดรโปนิกสและวางแผนการปลูกผักไฮโดรโปนิกส ใหรอบคอบ เพื่อไมใหเกิดขอผิดพลาดหรือความเสียหาย กอนลงมือปลูกผัก โดยเสนอแผนการปลูกผักและการดูแลผักหลังจาก ปลูกเสร็จแลวตอครูประจำฐานหองตนเอง ๔.๑o เมื่อแตละกลุมไดรับความเห็นชอบจากครูประจำฐานแลวใหนักเรียนปลูกผักไฮโดรโปนิกสโดยครู ประจำฐานคอยดูแล ชวยเหลืออยางใกลชิด ๔.๑๑ นักเรียนแตละกลุมสงตัวแทนมาสะทอนผลการปลูกผักไฮโดรโปนิกสของหองตนเองเกี่ยวกับความ ภูมิใจ ปญหา อุปสรรค และวิธีการแกปญหาที่หรือแนวทางที่จะนำไปสูความสำเร็จ นำไปสูความสุขในกิจกรรมที่ทำ ๔.๑๒ ใหนักเรียนแตละกลุมหองเรียนดูแลผักที่ปลูกตามแผนที่วางไวโดยครูประจำฐานคอยติดตามการ ดูแลผักของนักเรียนอยางตอเนื่อง จนผักเติบโตพรอมขายไดแลวรวมกันวางแผนการขายใหสอดคลองกับหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๔.๑๓ หลังจากทำกิจกรรมปลูกผักไฮโดรโปนิกสเสร็จสิ้นแลวใหนักเรียนแตละกลุมถอดบทเรียน Hydro Green Garden ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแลวนำเสนอในชั่วโมงตอไป ๕. สื่อ / อุปกรณ ๕.๑ ใบความรูที่ ๑ เรื่อง ผักสลัด ๕.๒ ใบความรูที่ ๒ เรื่อง ประเภทของผักสลัด ๕.๓ ใบความรูที่ ๓ เรื่อง วิธีปลูกผักโฮโดรโปนิกส ๕.๔ ใบความรูที่ ๔ เรื่อง หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๕.๕ ใบงานที่ ๑ เรื่อง ผักสลัด ๕.๖ ใบงานที่ ๒ เรื่อง ประเภทของผักสลัด ๕.๗ ใบงานที่ ๓ เรื่อง วิธีปลูกผักไฮโดรโปนิกส ๕.๘ ใบงานที่ ๔ เรื่อง หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๕.๙ กลองโฟมปลูกผัก ๕.๑o ถาดปลูกผัก ๕.๑๑ กระถางปลูกผัก ๕.๑๒ น้ำยาเอบี ๓
๖ ๖. ความรูที่ไดรับจากฐานการเรียนรู ๖.๑ ศาสตรพระราชา ๖.๑.๑ หลักการทรงงานของรัชกาลที่ ๙ ๑) พออยูพอกิน ๒) เศรษฐกิจพอเพียง ๓) พึ่งพาตนเอง ๔) ทำตามลำดับขั้นตอน ๕) ศึกษาขอมูลอยางเปนระบบ ทำงานอยางผูรูจริง ๖) ประหยัด เรียบงาย ไดประโยชนสูงสุด ๗) การมีสวนรวม ๙) ความเพียร ๖.๑.๒ โครงการในพระราชดำริ - ๖.๑.๓ พระราชดำรัส/พระบรมราชโอวาท - ๖.๒ ศาสตรทองถิ่น ๖.๒.๑ ปราชญทองถิ่น วิทยากร ที่มาใหความรูเรื่อง การปลูกผัก ๖.๓ ศาสตรสากล ๖.๓.๑ รายวิชาชุมนุม : One Home One Wisdom (O - HOW) รายวิชาชีววิทยาเพิ่มเติม เรื่อง การเจริญเติบโตของพืช รายวิชาเคมีเพิ่มเติม เรื่อง สารเคมี รายวิชาฟสิกส เรื่อง แสงและอุณหภูมิ รายวิชาคณิตศาสตร เรื่อง การคำนวณ (บัญชีรายรับ รายจาย) รายวิชาภาษาอังกฤษ เรื่อง คำศัพท รายวิชาภาษาไทย เรื่อง การพูดนำเสนอ รายวิชาสังคมศึกษา เรื่อง หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง รายวิชาภาษาญี่ปุน เรื่อง คำศัพท รายวิชาศิลปะ เรื่อง การออกแบบ (ถอดบทเรียน) รายวิชาคอมพิวเตอร เรื่อง การออกแบบ (แผนพับ) ๔
๗ รายวิชาสุขศึกษา เรื่อง การดูแลสุขภาพ รายวิชาภาษาจีน เรื่อง คำศัพท รายวิชาออกแบบ เรื่อง การออกแบบนิทรรศการ ๗. ความสอดคลองกับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (๒ : ๓ : ๔ : ๓ : ๔) เงื่อนไขความรู เงื่อนไขคุณธรรม - มีความรูเรื่องผักสลัด /ประเภทของผักสลัด - มีความรูขั้นตอน วิธีปลูก การดูแล ผักไฮโดรโปนิกส - มีความรูเรื่องการดูแลสุขภาพดวยผักสลัด - มีความรูเรื่องการตลาดและการทำบัญชีรายรับรายจาย - มีความรูเรื่อง คำศัพท ภาษาอังกฤษ ภาษาจีน ภาษาญี่ปุนที่เกี่ยวของกับผักสลัด - มีความรูเรื่องการออกแบบแผนพับและการออกแบบ แผนปายถอดบทเรียน - มีความรูเรื่องหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง - มีความมุงมั่นตั้งใจในการทำงาน - มีความอดทน รอคอยความสำเร็จได โดยอดทน รอคอยการเจริญเติบโตของผักที่ ปลูกดวยการคิดดี พูดดี ทำดีตอผักที่ปลูก และเพื่อนรวมงาน - มีความรับผิดชอบตอหนาที่ที่ไดรับ มอบหมายใหดูแลผักที่ปลูกดวยความเต็มใจ - มีความเพียรพยายามใชสติปญญาในการดูแล ผักที่ปลูกอยางเต็มความรู ความสามารถ หลักความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุมกันในตัวที่ดี - จัดเตรียมสถานที่ปลูกผักแบบ พอเหมาะกับสถานที่และ พอมี พอหาไดในโรงเรียน โดย การปลูก บนระเบียงอาคารเรียน และใชโตะ นักเรียนเกาที่ไมใชแลวมาตั้งวาง กลองปลูกผัก - เพื่อใหมีแหลงเรียนรูในโรงเรียน เรื่องการปลูกผักไฮโดรโปนิกสที่ เหมาะสมกับสถานที่ปลูกและ สะดวกตอการดูแลรักษาผักที่ ปลูก - เพื่อใหมีแนวทางในการปลูกผัก ที่ปลอดภัยตอผูบริโภคและ ปราศจากยาฆาแมลงที่สงผลเสีย ตอสุขภาพ - เพื่อเปนใชเวลาวางในโรงเรียน ใหเกิดประโยชนตอตนเองและ สวนรวม - มีประสบการณในการวาง แผนการทำงานรวมกับผูอื่นอยาง สรางสรรค - มีการปองกันปญหาที่อาจจะ เกิดขึ้น โดยการแบงกลุม รับผิดชอบดูแลผักที่ปลูกตาม ความสะดวกและความสมัครใจ ของสมาชิก ทำใหเพื่อนเต็มใจใน การทำหนาที่ - มีความรูที่นำไปตอยอดสราง อาชีพและขยายสูชุมชนได ๕
๘ เกิดความสมดุลและพรอมรับตอการเปลี่ยนแปลงใน ๔ มิติ ดานวัตถุ/เศรษฐกิจ ดานสังคม ดานสิ่งแวดลอม ดานวัฒนธรรม – ใชวัสดุปลูกผักที่สามารถ นำกลับมาใชซ้ำไดอีกชวย ประหยัดเงินในการซื้อวัสดุ ปลูกใหม - มีรายไดจากการขายผัก โดยเงินที่ไดจะนำไปใชใน การจัดกิจกรรมหองเรียน เชนวันปใหม วันเด็ก และ ทำบุญ สวนที่เหลือจะเก็บไว ในบัญชีหองเรียน - มีการชวยเหลือ เอื้อเฟอซึ่งกันและกัน ในการดูแลผักที่ปลูก เชน แบงปนน้ำรดผัก ชวยยกถังน้ำ ชวยรด ผักใหหองขางเคียง - รูวิธีการปลูกผักที่ไมใช สารพิษและยาฆาแมลง จึงเปนการชวยสงเสริม และอนุรักษสิ่งแวดลอม ในโรงเรียนใหปลอดภัย - สงเสริมวิถีชีวิตตาม หลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง - สงเสริมการปลูกผัก ทานเองเพื่อลดคาใชจาย ในครอบครัวและแบงปน ศาสตรพระราชา ศาสตรสากล ศาสตรทองถิ่น - มีการทำงานตามลำดับขั้นตอน ตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง - ความเพียร ความมุงมั่นจะทำใหงานสำเร็จโดยเฉพาะ การทำงานเพื่อประโยชนสวนรวม - พออยูพอกิน กินสิ่งที่ปลูกและใชทรัพยากรที่มีใหคุมคา - รายวิชาชุมนุม (O-HOW) ชั้นมัธยมศึกษาปที่ ๖ - รายวิชาชีววิทยา เรื่องพืช - รายวิชาเคมี เรื่องสารเคมี - รายวิชาฟสิกส เรื่องแสง และอุณหภูมิ - รายวิชาสังคม เรื่องหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง - รายวิชาภาษาอังกฤษ เรื่อง คำศัพท ความรูจาก วิทยากรจากสวน ผักครูปลายBy นายโบท ๖
๙ วิเคราะหสอดคลองกับพระบรมราโชบายดานการศึกษาของในหลวงรัชกาลที่ ๑๐ การศึกษาตองสรางคุณลักษณะคนไทยที่พึงประสงค /ตองมุงสรางพื้นฐานใหแกผูเรียน ๔ ดาน การปลูกผักดวยวิธี Hydro Green Garden สอดคลองกับพระบรมราโชบายดานการศึกษาของ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกลาเจาอยูหัวรัชกาลที่ ๑๐ ทำใหมีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคง มีคุณธรรม มีงานทำ มีอาชีพ สูงาน และการเปนพลเมืองที่ดี ๘. การนำไปประยุกตใช ๘.๑ การประยุกตใชในชีวิตประจำวัน ๘.๑.๑ นำวิธีการปลูกผักดวยวิธี Hydro Green Garden ไปใชในครัวเรือนของตนเอง ๘.๑.๒ ขยายผลสูครอบครัวและชุมชน ๘.๑.๓ ประหยัด เรียบงาย ไดประโยชนสูงสุด ๘.๒ การประยุกตใชในภารกิจตามหนาที่ ๘.๒.๑ การวางแผนการทำงานอยางรอบคอบ ๘.๒.๒ การทำงานรวมกับผูอื่นอยางสรางสรรค ๙. การประเมินผลการเรียนรูและขอเสนอแนะเพิ่มเติม ๙.๑ ประเมินจากใบงานที่ ๑ เรื่อง ผักสลัด ๙.๒ ประเมินจากใบงานที่ ๒.๑ เรื่อง ชนิดของผักสลัด ๙.๓ ประเมินจากใบงานที่ ๒.๒ เรื่อง ประโยชนของผักสลัด ๙.๔ ประเมินจากใบงานที่ ๓ เรื่อง ขั้นตอนและวิธีปลูกผักไฮโดรโปนิกส ๙.๕ ประเมินจากใบงานที่ ๔ เรื่อง หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๙.๖ ประเมินจากผลงาน (ผักที่ปลูก) ๙.๗ ประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค สังเกตจากการปฏิบัติงานกลุม สังเกตความสนใจ และการซักถาม ๙.๘ แบบประเมินความพึงพอใจ ๗
๑๐ ใบความรูที่ ๑ เรื่อง ผักสลัด เปนพืชที่มีถิ่นกำเนิดในทวีปเอเชีย และ ทวีปยุโรป มีการปลูกครั้งแรกตั้งแตสมัยอียิปตโบราณ หลายพันปกอนซึ่งในเวลาตอมาชาวกรีกและชาวโรมันก็ไดนำเมล็ดผักชนิดนี้ไปปลูกอยางแพรหลาย สำหรับใน ประเทศไทยมีการปลูกผักสลัดมาชานานแลว ตนผักสลัด ลักษณะของลำตนในระยะแรกมักจะมองไมเห็น เพราะใบมักปกคลุมไว แตจะเห็นได ชัดเมื่อถึงระยะแทงชอดอก ลำตนมีลักษณะเปนขอสั้น โดยแตละขอจะเปนที่เกิดของใบ ลักษณะของลำตนตนจะ คอนขางอวบอวนและตั้งตรงสูงชะลูดขึ้นจนสามารถมองเห็นไดชัดเจน หากปลูกในพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณมากๆ ลำตนอาจมีขนาดเสนผานศูนยกลางไดถึง 2 นิ้ว ผักสลัดใบสีเขียวมีทั้งไฟเบอร เสนใย มีวิตามินซีสูง ชวยบำรุงผิวพรรณ ในปจจุบันเนื่องจากเทรนดการรัก สุขภาพและการบริโภคสลัดผักเพิ่มขึ้นอยางมาก คนรักสุขภาพ ผูที่ตองการลดน้ำหนักและคนรักการรับประทานผัก เปนชีวิตจิตใจคงจะไมพลาดกับผักสลัดที่มีประโยชนตอสุขภาพ หลายทานนิยมทานผักสลัดเปนอาหารเชาหรือ อาหารเย็นเพื่องเลี่ยงคารโบไฮเดรต และมีความนิยมนำผักสลัดหลากหลายประเภทมาผสมกันหรือที่เราเรียกกวา มิกซสลัด Salad vegetables ผักสลัด หรือ ผักกาดหอม (Lettuce) ชื่อวิทยาศาสตร: Lactuca sataiva จัดอยูในวงศ : COMPOSITAE หรือ : ASTERACEAE ชื่อทองถิ่น : ผักกาดยี (ภาคเหนือ) : สลัด สลัดผัก ผักสลัด (ภาคกลาง) : ผักกาดป, พังฉาย พังฉาย พังฉาย (จีน) ๘
๑๑ ใบงานที่ ๑ เรื่อง ผักสลัด ชื่อ.....................................................................สกุล............................................เลขที่...................ชั้น..................... คำสั่ง ใหนักเรียนตอบคำถามแลวนำคำถามและคำตอบมาสรุปเปนองคความรูเรื่องผักสลัด 1. ผักสลัด มีชื่อเรียกอีกอยางหนึ่งวาอะไร.................................................................................................................. 2. ผักสลัด ภาษาอังกฤษวา อะไร................................................................................................................................ 3. ผักสลัด มีชื่อวิทยาศาสตรวาอะไร........................................................................................................................... 4. ผักสลัด จัดอยูในอาณาจักรใด (Kingdom)...............................และอยูในวงศใด(family)..................................... 5. ผักสลัดมีถิ่นกำเนิดเปนอยางไร............................................................................................................................... …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 6. ผักสลัดมีลักษณะลำตนเปนอยางไร........................................................................................................................ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 7. ผักสลัดมีประโยชนอยางไรบาง............................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................ สรุปองคความรูเรื่องผักสลัด ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ๙
๑๒ ใบความรูที่ ๒ เรื่อง ชนิดของผักสลัด “ผักสลัด” ในทองตลาดมีมากมายหลายชนิด ผักสลัดที่คนไทยนิยมกิน มีลักษณะและประโยชนตอสุขภาพ ตางๆ ดังนี้ ที่มา https://www.thairath.co.th/scoop/1985401?gallery_id=6 1. กรีนโอค (Green Oak) ชื่อวิทยาศาสตรวา Lactuca sativa เปนผักที่นิยมกิน กันมากที่สุด ลักษณะเปนพุมๆ ใบหยัก มีสีเขียว คอนขางนุม จึงกินงาย เหมาะสำหรับคนเริ่มกินผัก กรีนโอค มีแคลอรีต่ำ กากใยอาหารสูง ชวยยอยอาหาร ไดงาย จึงเปนผักที่เหมาะกับผูที่ควบคุมน้ำหนัก ลดความอวน และยังมีวิตามินสูง ชวยบำรุงสายตา บำรุงระบบประสาท และกลามเนื้อ 2. เรดโอค (Red Oak) รูปทรงหนาตาคลายกรีนโอค เพียงแตมีพุมหยักสีแดงเขม มีกากใยอาหารสูง ชวยกำจัดไขมันสวนเกิน ลางผนังลำไส ลดความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งลำไส กระตุนระบบขับถาย ทำงานเปนปกติ มีธาตุเหล็กและวิตามินซีสูง มีสารตาน อนุมูลอิสระ ชวยลดเสี่ยงปวยเปนหวัด ๑o
๑๓ 3. เรดคอรัล (Red Coral) มีชื่อเรียกอีกอยางวา “ผักกาดหอมแดง” มีลักษณะ เปนพุม ใบมีสีแดงอมมวง ปลายใบหยักฟู มีลักษณะ คลายกับปะการัง เปนผักสีแดงที่ใหแคลอรีต่ำ รสชาติขม กรอบ มีวิตามินบี วิตามินซีสูง และมีไฟเบอรชวย บรรเทาอาการทองผูก แรธาตุหลายชนิดที่ดีตอรางกาย 5. คอส (Cos) ผักกาดคอส หรือผักโรเมน (Romaine) เปนผักที่นิยมนำมา ทำซีซาสลัด เปนผักสลัดที่มีใบยาว กานอวบสีขาว กรอบ ไมมีรสขม ไมมีกลิ่นเหม็นเขียว มีวิตามินและธาตุเหล็กสูง ซึ่งชวยเพิ่มปริมาณเม็ดเลือดแดงในรางกาย เหมาะสำหรับ ผูที่เปนโรคโลหิตจาง 4. บัตเตอรเฮด (Butter Head) ชื่อวิทยาศาสตร Lactuca sativa L. อยูใน วงศ Asteraceae ลักษณะกลม อวบอวน มีใบซอน กันหนาคลายกะหล่ำ มองจากดานบนคลายดอก กุหลาบ เปนผักฉ่ำน้ำ รสชาติหวานกรอบ มี สรรพคุณบำรงเสนผม บำรุงสายตา บำรุงระบบ ประสาท บำรุงผิวพรรณเพราะเปนผักฉ่ำน้ำ ชวยลดความดันโลหิตสูง ปองกันโรคโลหิตจาง ๑๑
๑๔ 6. ผักกาดแกว (Iceberg Lettuce) เปนผักสลัดที่ใบซอนเกาะกันหลวมๆ ลักษณะใบนิ่ม สีเขียวออน กานใบสีขาว ฉ่ำน้ำ มีความกรอบเหมือน ชื่อ Iceberg นิยมนำมาใสในเบอรเกอรตางๆ รสชาติ หวาน ทำใหเด็กๆ กินไดงาย คุณคาทางอาหาร ผักกาด แกว 100 กรัม ใหพลังงาน แคลเซียม โปรตีน ไขมัน เหล็ก และมีฮีโมโกลบินชวย ตานมะเร็ง และ รักษาโรค โลหิตจาง 7. เรดิชิโอ (Radicchio) เปนผักในตระกูลผักกาดหอม คลายกะหล่ำปลี มีกานใบสีขาว ปลายใบสีแดงอมมวง มีสารในกลุม Flavonoid มีคุณสมบัติเปนสารตานอนุมูลอิสระ มีวิตามินบีหลายชนิดและวิตามินเค รวมถึงแรธาตุ สำคัญๆ ไดแก แมงกานีส ทองแดง สังกะสี เหล็ก และ โพแทสเซียม เรดิชิโอ มีรสขม 8. ฟลเลย ไอซเบิรก (Frillice Iceberg Lettuce) ฟลเลยไอซเบิรก ใบเปนฝอยหยิกคลายเกล็ดน้ำแข็ง มีสีเขียว ใบกรอบ รสชาติหวาน มีความฉ่ำน้ำ กินเปนสลัดหรือกินกับยำไทยๆ คุณคาสารอาหารฟลเลย ไอซเบิรก มีสรรพคุณชวยสรางเม็ดเลือด วิตามินซีสูง ปองกันโรคหวัดและเสริมสรางภูมิคุมกันของรางกาย ๑๒
๑๕ 9. ผักกาดหอม (Green Coral lettuce) มีลำตนอวบน้ำขนาดเล็ก มีใบขนาดใหญนุมสีเขียว ออน ปลายใบหยิกกวาง หอกันเปนชั้นๆ มีรสขม เล็กนอย กินไดทั้งแบบสด เชน ใสในสลัด ยำ แซนดวิช กวยเตี๋ยวลุยสวน สลัดโรล หรือกินเปนผัก เคียงสาคูไสหมู หรือนำไปปรุงสุก เชน แกงจืด หรือ กวยเตี๋ยว จะมีรสชาติหวาน ใบออนนุม เคี้ยวงาย ประโยชนจากการกินผักกาดหอมชวยใหนอนหลับงาย ขับปสสาวะ ลางพิษ ขับเหงื่อ และแกไข 10. เคล (Kale) หรือ "คะนาใบหยัก" เปนผักตระกูลเดียวกับกะหล่ำปลี กะหล่ำดอก กะหล่ำบรัสเซลส และบร็อคโคลีเคลเปนผัก ใบหยักสีเขียวเขมและมีลำตนที่แข็งเปนเสนๆ มีสารอาหารมากมาย เชน โปรตีน, แคลเซียม, โพแทสเซียม, แมกนีเซียม, ธาตุเหล็ก, วิตามินเอ, วิตามินซี, วิตามินเค, วิตามินบี 1 บี 2 บี 3 มีไฟเบอรสูง ชวยลดความเสี่ยง "โรคเบาหวาน" และที่โดดเดน คือมีสารลูทีนและซีแซนทีนปริมาณมาก ชวยดูแลดวงตาไดอยางดี 11. ไวลดร็อกเก็ต (Wild Rocket) เปนผักสลัดใบเรียวยาว ผอม เปนหยักแฉก มีรสซาๆ เผ็ดปนขม กลิ่นฉุนมากกวาเบบี้ร็อกเก็ต ฝรั่งนิยมกิน โดยโรยกับชีส ผักสลัดนี้เรียกอีกชื่อวา อลูกูลาร็อกเก็ต Arugula Rocket มีสารอาหารชวยบำรุงดวงตา และ หัวใจ และมีโฟเลต ลูทีน ซีแซนทีน ใยอาหาร และแคโรทีนอยด ๑๓
๑๖ ใบงานที่ ๒.๑ เรื่อง ชนิดของผักสลัด ชื่อ.....................................................................สกุล............................................เลขที่...................ชั้น..................... คำชี้แจง ใหนักเรียนตอบคำถามตอไปนี้ 1. ผักสลัด ที่มีกากใยอาหารสูงมีอะไรบาง................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... 2. ผักสลัด ที่มีวิตามินซีสูง มีอะไรบาง......................................................................................................................... …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 3. ผักสลัด ที่ชวยบำรุงสายตามีอะไรบาง.................................................................................................................... ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….… 4. ผักสลัด ที่ชวยลดความเสี่ยง "โรคเบาหวาน" ……………………………………………………………………………….………... ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 5. ผักสลัด ที่ชวยใหนอนหลับงาย………………………………………………………………………………………………………….…… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 6. ผักสลัด ที่ชวยปองกันโรคหวัดและเสริมสรางภูมิคุมกันของรางกาย…………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 7. ผักสลัด มีสารในกลุม Flavonoid มีคุณสมบัติเปนสารตานอนุมูลอิสระ……………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 8. ผักสลัด มีสารชวยรักษาโรคโลหิตจาง……………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 9. ผักสลัด ที่เหมาะกับผูที่ควบคุมน้ำหนัก ลดความอวน.............................................................................. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 10. ผักสลัด มีสารตานอนุมูลอิสระ ตานมะเร็ง………………………………………………………………………….………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….……… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ๑๔
๑๗ ใบงานที่ ๒.๒ เรื่อง ประโยชนของผักสลัด ชื่อ.....................................................................สกุล............................................เลขที่...................ชั้น..................... คำสั่ง ใหนักเรียนตอบคำถามตอไปนี้ ๑. ผักสลัด “กรีนโอค” มีประโยชนอยางไรบาง......................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. ๒. ผักสลัด “เรดโอค” มีประโยชนอยางไรบาง.......................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. ๓. ผักสลัด “เรดคอรัล” มีประโยชนอยางไรบาง....................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. ๔. ผักสลัด “บัตเตอรเฮด” มีประโยชนอยางไรบาง.................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ๕. ผักสลัด “คอส” มีประโยชนอยางไรบาง................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................... ๖. ผักสลัด “ผักกาดแกว” มีประโยชนอยางไรบาง..................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ๗. ผักสลัด “เรดิชิโอ” มีประโยชนอยางไรบาง........................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ๘. ผักสลัด “ฟลเลย ไอซเบิรก” มีประโยชนอยางไรบาง............................................................................................ ............................................................................................................................................................................... ๙. ผักสลัด “ผักกาดหอม” มีประโยชนอยางไรบาง................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ๑o. ผักสลัด “เคล” มีประโยชนอยางไรบาง.............................................................................................................. ............................................................................................................................................................................... ๑๑. ผักสลัด “ไวลดร็อกเก็ต” มีประโยชนอยางไรบาง.............................................................................................. ............................................................................................................................................................................... ๑๒. นักเรียนควรเลือกรับประทานผักสลัดชนิดใด/อยางไรใหเหมาะสมกับสุขภาพของนักเรียน............................... .................................................................................................................................................................................... ๑๕
๑๘ ๑๓. ผักสลัดที่นักเรียนปลูกมีกี่ชนิด... มีอะไรบาง..? ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ๑๔. ใหนักเรียนสรุปองคความรูเกี่ยวกับผักสลัดที่นักเรียนปลูก ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ๑๕
๑๖๑๙
๒๐ ชื่อ........................................................สกุล.........................................ชั้น..........................เลขที่ ๑๗
๒๑๑๘
๒๒ แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค พฤติกรรมการทำงานกลุม คำชี้แจง แบบประเมินฉบับนี้ เปนการประเมินเกี่ยวกับพฤติกรรมการปฏิบัติงานของนักเรียน โดยผูสอน/นักเรียนพิจารณาใหคะแนน 1 คะแนน นักเรียนแตละกลุมมีคุณลักษณะนั้นๆ และให 0 คะแนน ในกรณีที่นักเรียนไมมีคุณลักษณะนั้นๆ ผูประเมิน ผูสอน นักเรียน กลุมที่.....................ชื่อกลุม......................................................................................................................................... ที่ ชื่อ-สกุล ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑o ลงชื่อ...........................................................ผูประเมิน (.........................................................)ความมีเหตุผล การรับฟังความคิดเห็น ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ความมีระเบียบในการทํางาน ความสามารถในการแก้ปัญหา ความร่วมมือ ความตรงต่อเวลา ความตั้งใจในการทํางาน กล้าแสดงออก ความเสียสละ ๒๑๙o
๒๓ แบบประเมินความพึงพอใจ ฐานการเรียนรู Hydro Green Graden คำชี้แจง แบบสอบถาม 1. โปรดเติมเครื่องหมาย และกรอกขอความใหสมบูรณ สวนที่ 1 ขอมูลทั่วไปของผูตอบแบบสอบถาม 1. เพศ � ชาย � หญิง 2. สถานะ � ครู � บุคคลากร � ผูปกครอง � บุคคลในชุมชน � โปรดระบุ .........… 3. สังกัดคณะ/สำนัก /สถาบัน /หนวยงาน ....………………………………………………………………………….… 4. วุฒิการศึกษา ประถมศึกษา มัธยมศึกษา ปริญญาตรี สูงกวาปริญญาตรี 5. อายุ ต่ำกวา 20 ป 20 - 40 ป 40 ปขึ้นไป สวนที่ 2 ความพึงพอใจตอฐานการจัดการเรียนรูHydro Green Graden ระดับ 5 = มากที่สุดหรือดีมาก 4 = มากหรือดี 3 = ปานกลางหรือพอใช 2 = นอยหรือต่ำกวา มาตรฐาน 1 = นอยที่สุดหรือตองปรับปรุงแกไข รายละเอียด ระดับความพึงพอใจ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๑. มีความรูเรื่องการปลูกผักไฮโดรโปนิกส ๒. ความรูเกี่ยวกับผักสลัด /ชนิด /ประโยชนของผักสลัด ๓. อุปกรณในการปลูกผักสลัดเพียงพอ ๔. สถานที่ปลูกผักสลัดมีความเหมาะสมพอเพียง ๕. วิทยากรใหความรูเขาใจ ชัดเจน ถูกตอง ๖. การนอมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใชในฐานการเรียนรู ๗. การดูแลผักสลัดของกลุมตนเอง ๘. ระยะเวลาทำกิจกรรมฐาน Hydro Green Graden เหมาะสม ๙. นักเรียนสามารถนำความรูไปขยายผลไดเปนอยางดี ๑๐. ความพึงพอใจของทานตอภาพรวมของฐานการเรียนรูนี้ สวนที่ 3 ขอเสนอแนะ 3.1 สิ่งที่ทานพึงพอใจในการรวมกิจกรรมฐาน Hydro Green Graden ในครั้งนี้ ............................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................ 3.2 สิ่งที่ควรเสนอแนะนำไปพัฒนาการจัดฐาน Hydro Green Graden ในโอกาสตอไป ................................................................................................................................................................................ ๒๑๒o
๒๔ ภาคผนวก - แบบทดสอบ - ภาพกิจกรรม ๒๒๒๑
๒๕ ภาพกิจกรรม ๒๒
๒๖ เตรียมสาร A และ B เติมสาร A และB ลงในกลองปลูกผัก ๒๓
๒๗ เตรียมตนกลา ๒๔
๒๘ ดูแลและรอใหผักเจริญเติบโต ๒๕
๒๙ ครบ ๔o วัน เก็บผลผลิต ๒๖
๓๐ ถอดบทเรียนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๒๗
๓๑ ผูจัดทำ คณะครูสายชั้นมัธยมศึกษาปที่ 6 ปการศึกษา 2566