สุขศึกษาและพลศึกษา ป.6 ระบบสืบพันธ์

ผูสอน นายสุภกฤต ดอนกันหา กลุมสาระการเรียนรูสุขศึกษาและพลศึกษา โรงเรียนวัดสะแกงาม สํานักงานเขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร เอกสารประกอบการเรียนเรื่อง ชั้นประถมศึกษาปที่ ๖ รายวิชาสุขศึกษา ระบบสืบพันธุ

หนวยการเรียนรูที่ ๑ ความสําคัญของระบบ การทํางานภายในรางกาย ๑. อธิบายความสําคัญของระบบสืบพันธุ ระบบไหลเวียนโลหิต และระบบหายใจ ที่มีผลตอสุขภาพ การเจริญเติบโต และพัฒนาการ (พ ๑.๑ ป.๖/๑) ๒. อธิบายวิธีดูแลรักษาระบบสืบพันธุ ระบบไหลเวียนโลหิต และระบบหายใจ ใหทํางานตามปกติ (พ ๑.๑ ป.๖/๒)

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ ผังสาระการเรียนรู ความสําคัญของ ระบบการทํางาน ระบบสืบพันธุ ความสําคัญของระบบสืบพันธุ องคประกอบของระบบสืบพันธุ ระบบสืบพันธุ การทํางานของระบบสืบพันธุ วิธีการดูแลรักษาระบบสืบพันธุ ใหทํางานตามปกติ

ระบบสืบพันธุ ทําใหมนุษยสามารถดํารงชีวิต ตามเพศของตนเองไดอยางปกติ และสามารถสืบพันธุ เพื่อใหเกิดลูกหลานสําหรับดํารงเผาพันธุของตน ใหคงอยูตอไป

๑) ระบบสืบพันธุเพศชาย • ระบบสืบพันธุภายนอก ไดแก องคชาต และถุงอัณฑะ • ระบบสืบพันธุภายใน ไดแก อัณฑะ หลอดเก็บอสุจิ ทอนําอสุจิ ตอมสรางน้ําเลี้ยงอสุจิ และตอมลูกหมาก

ระบบสืบพันธุภายนอกของเพศชาย

ระบบสืบพันธุภายในของเพศชาย

เมื่อเขาสูวัยรุน อัณฑะจะผลิตเซลลสืบพันธุเพศชาย คือ ตัวอสุจิ ซึ่งเมื่อผลิตเปนจํานวนมาก รางกายจะมี การหลั่งออกมาในขณะหลับ เรียกวา ฝนเปยก และหาก ตัวอสุจิไดรับการผสมกับเซลลสืบพันธุของเพศหญิง คือ ไข จะทําใหเกิดการตั้งครรภหรือการมีลูก

นอกจากนี้ อัณฑะยังผลิตฮอรโมนเพศชายที่ทําให เพศชายมีลักษณะทางเพศที่ชัดเจนและแตกตางจากเพศหญิง เชน กลามเนื้อเปนมัดแข็งแรง เสียงแตกหาว มีหนวด ขนรักแร ขนหนาแขง มีลูกกระเดือกที่เห็นไดชัดเจน

การเปลี่ยนแปลงฮอรโมนเมื่อเขาสูวัยรุน ทําใหเพศชายมีเสียงแตกหาว

๒) ระบบสืบพันธุเพศหญิง • ระบบสืบพันธุภายนอก ไดแก บริเวณปากชองคลอด • ระบบสืบพันธุภายใน ไดแก รังไข ทอนําไข มดลูก ผนังมดลูก ปากมดลูก และชองคลอด

ระบบสืบพันธุภายนอกของเพศหญิง ระบบสืบพันธุภายในของเพศหญิง

เมื่อเขาสูวัยรุน รังไขจะผลิตเซลลสืบพันธุเพศหญิง คือ ไข ทุก ๒๘-๓๐ วัน ซึ่งหากไดรับการผสมกับ เซลลสืบพันธุเพศชาย คือ ตัวอสุจิ จะทําใหตั้งครรภหรือ มีลูกแตหากไมไดรับการผสมไขจะฝอ เยื่อบุผนังมดลูก ที่เตรียมรองรับการฝงตัวของไขที่ผสมแลวจะลอกและ ขับออกมา

ทางชองคลอด เรียกวา ประจําเดือน นอกจากนี้รังไขยังผลิต ฮอรโมนเพศหญิงที่ทําใหเพศหญิงมีลักษณะทางเพศ ที่ชัดเจนและแตกตางจากเพศชาย เชน สะโพกผาย เตานมขยายใหญ เอวคอด

การปฏิสนธิ (อานวา กาน-ปะ-ติ-สน-ทิ) คือ การที่ตัวอสุจิของเพศชายเขาผสมกับไขของเพศหญิง เมื่อผสมแลวตัวออนจะฝงตัวที่เยื่อบุผนังมดลูก และเริ่ม การเจริญเติบโตจนครบ ๙ เดือน ก็จะคลอดออกมา เปนทารก

สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๖ การผสมกันระหวางตัวอสุจิกับไขและการฝงตัวที่เยื่อบุผนังมดลูก ที่มา : สารานุกรมวิทยาศาสตร Kingfisher ชีววิทยามนุษย เลม ๓ ไขที่ผสมแลวแบงตัวระหวางเดินทางไปสูมดลูก ไขผสมกับตัวอสุจิ รังไข มดลูก ตัวออนเล็ก ๆ ฝงตัวอยูใน เยื่อบุผนังมดลูก

ไมมีเพศสัมพันธในวัยเรียนเพราะเสี่ยงตอการเกิด โรคติดตอทางเพศสัมพันธ ๑.๑ อาบน้ําทําความสะอาดอวัยวะเพศ โดยเฉพาะ บริเวณหนังหุมปลายอวัยวะเพศของเพศชาย ควรใชสบูฟอก ใหสะอาด เพศหญิงใชสบูออน ๆ หรือน้ําสะอาด ทําความสะอาดอวัยวะเพศภายนอกทุกครั้ง และเช็ดใหแหง ๑.๒

หลังขับถาย เพศหญิง ควรทําความสะอาดอวัยวะเพศ ในลักษณะจากหนาไปหลัง และ เช็ดใหแหง ไมควรเช็ดยอนกลับ เพราะจะนําเชื้อโรคจาก ทวารหนักมาสูชองคลอด หรือทางเดินปสสาวะ ๑.๓ ขณะอาบน้ําควรทําความสะอาด อวัยวะเพศทุกครั้ง

สวมใสชุดชั้นในที่สะอาดแหงสนิท และไมรัดแนนเกินไป ๑.๔ สังเกตความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นกับอวัยวะเพศ หากมีสิ่งผิดปกติ ตองรีบบอกพอแมผูปกครองใหพาไป พบแพทย ๑.๕

๑.๖ ระวังอยาใหบริเวณอวัยวะเพศถูกกระทบกระแทก ในเพศหญิงเมื่อมีประจําเดือนควรเปลี่ยนผาอนามัย ทุก ๒-๓ ชั่วโมง และผาอนามัยที่ใชแลวควรหอกระดาษหรือ ถุงพลาสติกใหมิดชิดกอนทิ้งถังขยะ ๑.๗

วิธีการใสผาอนามัย ๑. เลือกกางเกงชั้นในที่กระชับ ๒. ลอกแถบกาวตรงกลางผาอนามัยออก ๓. วางผาอนามัยดานที่มีกาวติดลงบน กางเกงชั้นใน ถาเปนผาอนามัยแบบมีปก ใหลอกแถบกาวที่ปกทั้ง ๒ ขาง แลวพับ โอบมาติดดานนอก ของกางเกงชั้นใน