รายงานเชงิ วิชาการ
เร่ือง แม่นาก
เสนอ
ครดู ารนิ ยะรงั วงษ์
ผจู้ ดั ทำ
นายธนาคมิ นาคราช เลขท่ี ๑๑
นายณรตุ ม์ พวงมาลยั เลขที่ ๙
นางสาวอภชิ ญา ทองบ่อ เลขท่ี ๒๗
นางสาวเกษศิรินทร์ บตุ รโพธิ์ เลขท่ี ๒๘
นางสาวสลลิ ทพิ ย์ ปนั้ ทองสขุ เลขที่ ๓๒
นางสาวชโี รชา อาจสมคำ เลขท่ี ๓๖
นักเรยี นชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี ๔/๖
รายงานนเ้ี ปน็ ส่วนหน่งึ ของวิชาภาษาไทยพื้นฐาน
(ท๓๑๑๐๒)
ภาคเรยี นท่ี ๒ ปกี ารศึกษา ๒๕๖๕
โรงเรียนเตรียมอดุ มศึกษาพฒั นาการ ปทมุ ธานี
ก
คำนำ
รายงานฉบับนเี้ ปน็ ส่วนหนงึ่ ของวิชาภาษาไทย(๓๑๑๐๒)
ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่ ๔/๖ โดยมจี ดุ ประสงค์เพ่อื ศกึ ษาความร้ทู ไี่ ด้จากเร่ือง แม่นาก ซึ่งรายงานนม้ี เี นอื้ หาเกย่ี วกบั
ความร้จู าก ประวตั ขิ องแม่นาก ขอ้ เทจ็ จริงในประวัติศาสตร์ ความเชือ่ ของคนไทย การแสดงและบทประพันธ์
และแม่นากพระโขนงในสือ่ ตา่ งๆ
หวงั ว่ารายงานฉบับน้ีจะให้ความรแู้ ละเป็นประโยชนแ์ กผ่ ู้อา่ นทกุ ๆทา่ น
คณะผ้จู ัดทำ
สารบัญ ข
หน้า
ก
คำนำ ข
สารบัญ ๑
ประวตั ิแม่นาก ๓
ข้อเท็จจริงในประวตั ิศาสตร์ ๕
ความเชอื่ ของคนไทย ๖
การแสดงและบทประพันธ์ ๗
แมน่ ากพระโขนงในสอื่ ต่างๆ ๑๐
บรรณานุกรม
๑
แม่นาก
ประวตั ิแมน่ าก
มสี ามีภรรยาหน่มุ สาวคหู่ นงึ่ อาศยั อย่ดู ว้ ยกันท่ยี ่านพระโขนง สามี ชื่อนายมาก ส่วนภรรยาชอื่ นางนาก
ท้งั สองใช้ชวี ิตครู่ ่วมกนั จนนางนากตั้งครรภ์อ่อน ๆ นายมากกม็ หี มายเรยี กใหไ้ ปเป็นทหารประจำการทบ่ี างกอก
นางนากจึงตอ้ งอยตู่ ามลำพังเวลาผ่านไป ทอ้ งของนางนากกย็ ิ่งโตขน้ึ เรือ่ ย ๆ จนครบกำหนดคลอด หมอตำแยก็
มาทำคลอดให้ ทว่าลูกของนางนากไมย่ อมกลบั หวั จงึ ไมส่ ามารถคลอดออกมาตามธรรมชาติ ยังผลใหน้ างนาก
เจ็บปวดเป็นยง่ิ นัก และในทส่ี ดุ นางนากก็ทานความเจบ็ ปวดไว้ไม่ไหว สน้ิ ใจไปพร้อมกบั ลกู ในท้อง กลายเป็นผี
ตายทง้ั กลมหลังจากนัน้ ศพของนางนากไดถ้ กู นำไปฝังไว้ยังป่าชา้ ท้ายวดั มหาบุศย์ สว่ นนายมากเมอ่ื ปลด
ประจำการก็กลับจากบางกอกมายงั พระโขนงโดยที่ยังไมท่ ราบความว่าเมียของตัวไดห้ าชีวิตไมแ่ ล้ว นายมาก
กลบั มาถงึ ในเวลาเข้าไตเ้ ข้าไฟพอดี จงึ ไม่ไดพ้ บชาวบ้านเลย เนื่องจากบรเิ วณบา้ นของนางนาก หลงั จากทนี่ าง
นากตายไปกไ็ ม่มใี ครกล้าเข้าใกล้เพราะกลวั ผนี างนากซ่ึงตา่ งกเ็ ชื่อกนั ว่าวญิ ญาณของผตี ายทัง้ กลมน้นั เฮีย้ น
และมีความดุร้ายเปน็ ยงิ่ นกั คร้ันเม่อื นายมากกลับมาอย่ทู ่บี า้ น ผนี างนากก็คอยพยายามรัง้ นายมากใหอ้ ยูท่ ่ีบ้าน
ตลอดเวลา ไม่ใหอ้ อกไปพบใคร เพราะเกรงว่านายมากจะรคู้ วามจริงจากชาวบ้าน นายมากก็เชอื่ เมยี เพราะรัก
เมีย ไมว่ ่าใครท่ีมาพบเจอนายมากจะบอกนายมากอย่างไร นายมากก็ไม่เช่ือว่าเมยี ตวั เองตายไปแล้ว จนวนั หนง่ึ
ขณะทีน่ างนากตำนำ้ พรกิ อยบู่ นบ้าน นางนากทำมะนาวตกลงไปใตถ้ นุ บ้าน ดว้ ยความรีบรอ้ น นางจึงเออื้ มมือ
ยาวลงมาจากรอ่ งบนพื้นเรือนเพ่ือเกบ็ มะนาวทอ่ี ยู่ใต้ถนุ บา้ น นายมากขณะนน้ั บงั เอิญผ่านมาเหน็ พอดี จึงปัก
ใจเชือ่ อยา่ งเตม็ ร้อย ว่าเมียตวั เองเป็นผีตามที่ชาวบ้านว่ากัน
นายมากวางแผนหลบหนีผีนางนาก โดยการแอบเจาะตมุ่ ใส่นำ้ ใหร้ ่ัวแล้วเอาดินอดุ ไว้ ตกกลางคืนทำที
เป็นไปปลดทุกข์เบา แล้วแกะดนิ ที่อุดตุม่ ไวใ้ หน้ ำ้ ไหลออกเหมือนคนปลดทุกข์เบา จากนนั้ จึงแอบหนไี ป นาง
นากเม่ือเห็นผดิ สังเกตจงึ ออกมาดู ทำให้รวู้ ่าตวั เองโดนหลอก จึงตามนายมากไปทันที นายมากเมอื่ เห็นผนี าง
นากตามมาจึงหนเี ข้าไปหลบอยู่ในดงหนาด นางนากไมส่ ามารถทำอะไรได้เพราะผีกลัวใบหนาด
๒
นายมากหนไี ปพง่ึ พระทีว่ ดั นางนากไม่ลดละพยายาม ดว้ ยความทเ่ี จบ็ ใจชาวบ้านทคี่ อยยแุ ยงตะแคงรว่ั ผวั
ตวั เองอกี ประการหนง่ึ ทำใหน้ างนากออกอาละวาดหลอกหลอนชาวบ้านจนหวาดกลวั กันไปทัง้ บาง ซง่ึ ความ
เฮย้ี นของนางนาก ส่วนหนึ่งเกิดจากการที่ถูกฝังไวร้ ะหวา่ งตน้ ตะเคยี นคู่นนั่ เอง ในทสี่ ุด นางนากกถ็ ูกหมอผีฝีมอื
ดจี ับใสห่ มอ้ ถว่ งนำ้ จึงสงบไปไดพ้ ักใหญ่
จนกระทัง่ ตายายคู่หนงึ่ ทไ่ี ม่รเู้ รอ่ื งเพงิ่ ยา้ ยมาอย่ใู หม่ เก็บหม้อทถ่ี ว่ งนางนากได้ขณะทอดแหจับปลา นาง
นากจงึ ถกู ปลดปล่อยออกมาอีกครง้ั แตส่ ดุ ท้ายก็ถูกสมเดจ็ พระพุฒาจารย์ (โต พรหมรงั สี) สยบลงได้ กะโหลก
ศีรษะส่วนหน้าผากของนางนากถูกเคาะออกมาทำหัวป้ันเหนง่ เพอ่ื เปน็ การสะกดวิญญาณ และนำนางนากสู่
สุคติ หลังจากน้นั ปน้ั เหน่งชนิ้ นัน้ ก็ตกทอดไปยงั เจา้ ของอน่ื ๆ อีกหลายมอื ตำนานรักของนางนาก นบั เป็น
ตำนานรักอีกเรอ่ื งหนง่ึ ทปี่ ระทับใจผฟู้ งั อย่างไม่รูจ้ บ กบั ความรกั ที่มน่ั คงของนางนากทมี่ ตี อ่ สามี ทแ่ี มแ้ ต่ความ
ตายกม็ ิอาจพรากหวั ใจรักของนางไปได้
๓
ขอ้ เทจ็ จริงในประวัตศิ าสตร์
เอนก นาวกิ มลู ผศู้ ึกษาเร่ืองประวัตศิ าสตรไ์ ทยไดค้ น้ ควา้ เอกสารร่วมสมยั เกีย่ วกับเรอื่ งแม่นากพระโขนง
นี้ พบว่า จากหนังสอื พมิ พ์สยามประเภทฉบบั วันที่ 10 มนี าคม พ.ศ. 2442 ของ ก.ศ.ร. กุหลาบ น่าจะมาจาก
เรอื่ งจรงิ ที่เกิดข้ึนในปลายรัชสมัยรชั กาลท่ี 3 ของ อำแดงนาก ลูกสาวกำนันตำบลพระโขนงช่อื ขนุ ศรี ทต่ี ายลง
ขณะยังต้งั ทอ้ ง และทางฝ่ายลกู ๆ ของอำแดงนากกเ็ กรงวา่ บดิ าของตน (สามีแม่นาก) จะไปแตง่ งานมีภรรยา
ใหม่ และต้องถูกแบง่ ทรพั ยส์ นิ จงึ รวมตัวกนั แสรง้ ทำเป็นผหี ลอกผคู้ นทผี่ ่านไปมาดว้ ยการขวา้ งหนิ ใส่เรอื ผ้ทู ่ี
สัญจรไปมาในเวลากลางคนื บ้าง หรือทำวธิ ีตา่ ง ๆ นานา เพ่ือให้คนเชอื่ ว่าผีของมารดาตนเองเฮีย้ น และพบวา่
สามขี องอำแดงนากไม่ใชช่ อ่ื มาก แตม่ ีชอ่ื วา่ นายชมุ่ ทศกัณฐ์ (เพราะเป็นนักแสดงในบททศกณั ฐ์) และพบว่าคำ
ว่าแม่นาก เขียนด้วยตวั สะกด ก ไก่ (ไมใ่ ช่ ค ควาย) แตก่ ารท่ีสามีแม่นากไดช้ ื่อเป็น มาก เกดิ ข้นึ ครัง้ แรกจาก
บทประพนั ธ์เรอ่ื ง "อีนากพระโขนง" ซ่ึงเป็นบทละครรอ้ ง ในปี พ.ศ. 2454 โดย พระเจา้ บรมวงศ์เธอ กรมพระ
นราธิปประพนั ธ์พงศ์ และกรมหลวงชมุ พรเขตรอดุ มศกั ดิ์ เคยทรงครอบครองกระดกู หน้าผากของแม่นากนด้ี ้วย
เช่นกนั โดยไมท่ ราบวา่ ใครเป็นผนู้ ำมาถวาย
๔
ความเชือ่ ของคนไทย
เรือ่ งราวของแมน่ ากพระโขนงปรากฏอยทู่ ่ัวไปตามความเชอ่ื ของคนไทยร่วมสมัยและตราบจนปัจจบุ ัน
เช่น เชื่อว่าชื่อส่ีแยกมหานาค ท่ีเขตดสุ ิตในปัจจุบนั มาจากการท่แี มน่ ากอาละวาดขยายตัวให้ใหญ่ และลน้ เกล้า
รัชกาลที่ 4 กย็ งั เคยเสด็จทอดพระเนตรด้วย หรือ เชื่อว่าพระรปู ท่ีมาปราบแมน่ ากได้น้นั คอื สมเดจ็ พระพุฒา
จารย์ (โต พรหมรังสี) เป็นตน้ อีกท้งั ยงั เชือ่ วา่ ทา่ นเป็นคนเจาะกะโหลกทห่ี นา้ ผากของแม่นากทำเปน็ ป้นั เหน่ง
เพ่ือสะกดวิญญาณแมน่ าก และไดส้ ร้างหอ้ งเพ่ือเก็บปนั้ เหน่งชน้ิ น้ไี ว้ต่างหาก หรอื หม่อมราชวงศค์ กึ ฤทธ์ิ
ปราโมช กย็ ังได้เขยี นบนั ทึกเอาไว้วา่ เมือ่ พ.ศ. 2468 ซ่งึ เป็นสมยั ท่ีทา่ นยงั เปน็ เดก็ ท่านเคยเห็นเรือนของแม่
นากด้วย เปน็ เรอื นลักษณะเหมอื นเรอื นไทยภาคกลางทั่วไปอยู่ตดิ รมิ คลองพระโขนง มเี สาเรือนสูง มีห้องครัว
อยดู่ ้านหลัง ซ่งึ ปัจจบุ ันนี้ได้ถกู รอ้ื ถอนไปแลว้ และยงั เคยข้นึ ไปบนศาลาการเปรยี ญของวดั มหาบศุ ยด์ ้วย
ในขณะนัน้ ศาลาการเปรยี ญหลังใหม่ บนฝา้ เพดานมีรอยเทา้ เป้ือนโคลนคล้ายรอยเทา้ คนเหยียบย่ำไปมาหลาย
รอย สมภารบอกว่าเปน็ รอยเท้าของแมน่ าก
ถึงอยา่ งไรกต็ าม ความเช่ือเร่ืองแม่นากพระโขนงยงั คงปรากฏอยูใ่ นความเชอ่ื ของคนไทย ณ วัดมหา
บศุ ย์ ภายในซอยสุขุมวทิ 77 (ถนนออ่ นนุช) เขตสวนหลวงในปัจจุบนั มีศาลแมน่ ากตง้ั อยู่ ซ่งึ เป็นที่สักการบูชา
อย่างมากของบุคคลในและนอกพนื้ ที่ โดยบุคคลเหลา่ น้ีจะเรยี กแมน่ ากด้วยความเคารพวา่ "ยา่ นาก" บ้างกเ็ ชอ่ื
วา่ รา่ งของแมน่ ากถกู ฝงั อยรู่ ะหว่างต้นตะเคยี นคภู่ ายในศาล โดยมผี ู้มาบนบานขอในส่ิงที่ตนต้องการเป็นจำนวน
มาก โดยเฉพาะเรือ่ งความรกั
พีท ทองเจือนกั แสดงชาวไทย อา้ งตวั วา่ สืบเชื้อสายจากแมน่ าก และมคี วามเชอื่ ว่าในปจั จบุ ันปน้ั เหนง่ ท่ี
ทำจากหนา้ ผากกะโหลกแมน่ ากถูกครอบครองโดยนักสะสมพระเครือ่ งผู้หนงึ่
๕
การแสดงและบทประพันธ์
เรอ่ื งราวของแม่นากพระโขนงได้กลายเป็นบทประพนั ธ์ในรปู แบบการแสดงเป็นครงั้ แรก เปน็ บทละคร
ร้องในปี พ.ศ. 2454 ในชื่อ "อีนากพระโขนง" โดย พระเจา้ บรมวงศเ์ ธอ กรมพระนราธปิ ประพนั ธพ์ งศ์ แสดงท่ี
โรงละครปรดี าลัย(โรงเรียนตะละภฏั ศึกษาในปจั จุบนั ) ไดร้ ับความนยิ มอย่างมากจนต้องเปดิ การแสดงตดิ ต่อกนั
ถึง 24 คนื ในทางบันเทงิ เรอื่ งราวของแมน่ ากพระโขนงได้ถกู สร้างเป็นละครโทรทศั น์ ละครวิทยุ และ
ภาพยนตร์หลายครง้ั โดยเรอื่ งราวของแมน่ ากพระโขนงไดน้ ำมาสรา้ งภาพยนตร์คร้ังแรกในปี พ.ศ. 2470 โดย
หม่อมราชวงศอ์ นุศกั ดิ์ หัสดนิ ทร์ แตพ่ อสรา้ งแลว้ ฉายจนฟลิ ์มเปือ่ ย ฟลิ ์มกห็ ล่นหายสาบสญู ไปอยา่ งนา่ เสียดาย
อีกทง้ั ยังสร้างเปน็ ละครหรือภาพยนตรต์ ลกล้อเลียนกเ็ คยมาแลว้ เช่น ละครเวทีโอเปรา่ อำนวยการแสดง
โดย สมเถา สจุ รติ กลุ ในปี พ.ศ. 2545
๖
แม่นากพระโขนงในสือ่ ตา่ งๆ
ภาพยนตร์
• นางนาคพระโขนง - พ.ศ. 2479(ไมม่ ขี ้อมูลนักแสดงนำ, กำกับโดย หม่อมราชวงศอ์ นุศักด์ิ หัสดนิ ทร์)
• ลกู นางนาค/ลูกนางนาคพระโขนง - พ.ศ. 2493 (ไมม่ ีขอ้ มลู นักแสดงนำ)
• นางนาคพระโขนง - พ.ศ. 2495 (ไมม่ ขี ้อมลู นักแสดงนำ)
• นางนาคพระโขนง - พ.ศ. 2498 (ไม่มขี ้อมลู นักแสดงนำ)
• แมน่ าคพระโขนง - พ.ศ. 2502 นำแสดงโดย สุรสิทธ์ิ สัตยวงษ์, ปรียา รงุ่ เรือง
• แมน่ าคคนื ชพี - พ.ศ. 2503 นำแสดงโดย อดุลย์ ดลุ ยรตั น์, วไิ ลวรรณ วฒั นพาณชิ
• วญิ ญาณรักแม่นาคพระโขนง - พ.ศ. 2505 นำแสดงโดย สรุ สทิ ธิ์ สตั ยวงษ์, ปรยี า รงุ่ เรือง
• แมน่ าคคนองรกั - พ.ศ. 2511 นำแสดงโดย ปรียา รุง่ เรือง, ชุมพร เทพพทิ ักษ์, ฤทธี นฤบาล
• แม่นาคพระนคร- พ.ศ. 2513 นำแสดงโดย มิตร ชัยบัญชา, อรัญญา นามวงศ์
• แม่นาคพระโขนง - พ.ศ. 2516 นำแสดงโดย ยอดชาย เมฆสุวรรณ, สภุ คั ลิขิตกุล
• แมน่ าคอาละวาด - พ.ศ. 2516 นำแสดงโดย ยอดชาย เมฆสุวรรณ, สุภคั ลิขิตกุล
• แมน่ าคอเมริกา - พ.ศ. 2518 นำแสดงโดย กรงุ ศรวี ไิ ล, เปียทิพย์ คมุ้ วงศ์
• แม่นาคบกุ โตเกียว - พ.ศ. 2519 นำแสดงโดย อเุ ทน บญุ ยงค์, ภาวนา ชนะจติ , อรสา พรหมประทาน
• แมน่ าคพระโขนง - พ.ศ. 2521 นำแสดงโดย สมบตั ิ เมทะนี, ปรียา รุง่ เรอื ง, เนาวรตั น์ ยุกตะนันท์
๗
• นางนาค ภาคพสิ ดาร - พ.ศ. 2528 นำแสดงโดย โนต้ เชิญยิ้ม, สดี า พวั พมิ ล
• แมน่ าค 30 - พ.ศ. 2530 นำแสดงโดย โน้ต เชญิ ยิ้ม, สีดา สุทธิรักษ์, ยอด นครนายก, ท้วม ทรนง
, เดอ๋ ดอกสะเดา, เห่ียวฟ้า
• แม่นาคคืนชีพ - พ.ศ. 2533 นำแสดงโดย ลิขิต เอกมงคล, ชุดาภา จันทรเ์ ขตต์
• แม่นาคเจอผีปอบ- พ.ศ. 2535 นำแสดงโดย ตรีรกั รกั การดี, ณฐั นี สิทธสิ มาน
• แม่นาคพระโขนง - พ.ศ. 2537 นำแสดงโดย ดารนิ กรสกลุ , รอน บรรจงสรา้ ง
• นางนาก - พ.ศ. 2542 นำแสดงโดย ทราย เจรญิ ปรุ ะ, วินยั ไกรบตุ ร
• นาค (ภาพยนตรแ์ อนเิ มชนั ) - พ.ศ. 2551 ใหเ้ สียงโดย ศศกิ านต์ อภิชาตวรศิลป์, หม่ำ จ๊กมก, นยุ้ เชญิ
ยิ้ม
• แม่นาค 3D (ภาพยนตร์ 3 มิติ) - พ.ศ. 2555 นำแสดงโดย บงกช คงมาลัย, รังสโิ รจน์ พันธเุ์ พ็ง
• พีม่ าก..พระโขนง - พ.ศ. 2556 นำแสดงโดย ดาวกิ า โฮรเ์ น่, มาริโอ้ เมาเรอ่
• ม.6/5 ปากหมาท้าแม่นาค - พ.ศ. 2557 นำแสดงโดย วนิดา เติมธนาภรณ์
• แดง พระโขนง - พ.ศ. 2565 นำแสดงโดย เมลคิ เอเฟย่ ์ ไอกูน ,หมำ่ จก๊ มก และสเุ ทพ สีใส
ละครโทรทัศน์
• แม่นาคพระโขนง – พ.ศ. 2522 ออกอากาศทาง ช่อง 7 นำแสดงโดย ปริศนา วงศ์ศิริ, ชานนท์ มณี
ฉาย
• แม่นาคพระโขนง – พ.ศ. 2532 ออกอากาศทาง ชอ่ ง 3 นำแสดงโดย ตรรี ัก รักการด,ี เอกพนั ธ์ บันลอื
ฤทธิ์, สลุ าลวี ัลย์ สวุ รรณทัต
๘
• แมน่ าคพระโขนง - พ.ศ. 2537 ออกอากาศทาง ช่อง 5 นำแสดงโดย ลีลาวดี วัชโรบล, วรฒุ วรธรรม
แม่นาคพระนคร - พ.ศ. 2539 ออกอากาศทาง ชอ่ ง 7 นำแสดงโดย กัญญารัตน์ จิรรัชชกจิ , นตุ ิ เขมะ
โยธนิ
• แมน่ าค - พ.ศ. 2542 ออกอากาศทาง ชอ่ ง 7 นำแสดงโดย พัชราภา ไชยเชอื้ , พที ทองเจือ
• แมน่ ากพระโขนง - พ.ศ. 2543 ออกอากาศทาง ชอ่ ง 3 นำแสดงโดย กุลณฐั ปรยี ะวัฒน์, ศภุ กรณ์ กิจ
สุวรรณ
• แม่นาคพระโขนง รกั นน้ี ิรนั ดร - พ.ศ. 2556 ออกอากาศทาง ชอ่ ง 9 และออกอากาศซำ้ ในปี 2558
ทาง ไบรทท์ ีวีนำแสดงโดย อมราพร พรอ้ มลาภ, กวี วงศ์จันทรา
• แมน่ าก - พ.ศ. 2559 ออกอากาศทางชอ่ ง ช่อง 8 นำแสดงโดย สุธวี ัน ทวีสิน, มาร์ตนิ มดิ าล
• แม่นาคพระโขนง - พ.ศ. 2564 ออกอากาศทาง ชอ่ ง 9 นำแสดงโดย อษุ ามณี ไวทยานนท์, ชยั พล จู
เลยี น พพู าร์ต
ละครวทิ ยุ
• นางนาคพระโขนง - โดย หมอ่ มหลวงเปลอื้ ง อศิ รางกูร ณ อยธุ ยาและคณุ ครูละมอ่ ม อิศรางกรู ณ
อยุธยา
• แม่นาคพระโขนง - โดย คณะเกศทพิ ย์ (จำนวน 20 ตอน)
• วญิ ญาณรกั ของแมน่ าค - โดย คณะแก้วฟา้
• แม่นาคพระโขนง - โดย คณะกันตนา
• นางนาก - โดย คณะ ๒๑๓ การละคร
• แม่นาคพระโขนง - โดย คณะรังสิมนั ต์
• แมน่ าคพระโขนง - โดย คณะเสนีย์ บุษปะเกศ
• แมน่ าค - โดย คณะมิตรมงคล
• แมน่ าคพระโขนง - โดย คณะผาสกุ วฒั นารมย์
• แม่นาคพระโขนง - โดย คณะนีลกิ านนท์
๙
ละครเวที
• อนี ากพระโขนง - ละครร้องของพระเจา้ บรมวงศเ์ ธอ พระองคเ์ จา้ วรวรรณากร กรมพระนราธิป
ประพันธ์พงศ์ จดั แสดงเม่อื ปี พ.ศ. 2455 ท่ีโรงละครปรีดาลัย
• แม่นาคพระโขนง เดอะมิวสคิ ัล - จัดแสดงเม่ือวนั ท่ี 20 พฤษภาคม -26 กรกฎาคม พ.ศ.
2552 ท่ี เมอื งไทยรชั ดาลัย เธียเตอร์ นำแสดงโดย นัท มีเรยี , อาณัตพล ศริ ชิ มุ แสง
• นางนาก เดอะมิวเซยี ม - จดั แสดงเมื่อวนั ที่ 3 มิถนุ ายน - 30 มถิ นุ ายน พ.ศ. 2552 ทมี่ ะขามปอ้ ม
สตูดโิ อ
• แมน่ าค เดอะมวิ สคิ ลั - จดั แสดงเมือ่ วนั ที่ 3 กรกฎาคม - 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 ท่ี เอ็มเธีย
เตอร์ นำแสดงโดย ธีรนยั น์ ณ หนองคาย, วรฤทธ์ิ เฟอื่ งอารมย์
หนังสือ
• สยามประเภท – พ.ศ. 2442 โดย ก.ศ.ร. กุหลาบ
• นากพระโขนงท่ีสอง – พ.ศ. 2467 โดย พระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกล้าเจ้าอยหู่ วั (หนึ่งในตอนของ
นิทานทองอนิ )
• ดาม นางนากฉบบั บางกอกการเมือง – พ.ศ. 2470 โดย ขุนชาญคดี
• กลอนแปดแมน่ าคพระโขนง - หนงั สือพมิ พ์สยามราษฎร์ ปี พ.ศ. 2475 โดย ประภาศรี
• ผีอนี ากพระโขนง - นยิ าย ปี พ.ศ. 2481
• นางนาคพระโขนง - นยิ ายตลกชดุ สามเกลอ ปี พ.ศ. 2495 โดย ป. อนิ ทรปาลติ
• แมน่ ากพระโขนง - นิยายภาพ พ.ศ. 2503 โดย ประพฒั น์ ตรณี รงค์
• นิยายเรือ่ งแมน่ าคพระโขนง – (ไมม่ ขี อ้ มลู ผแู้ ตง่ และปพี มิ พ)์
• การต์ นู แมน่ าคพระโขนง – (ไม่มขี ้อมูลผแู้ ตง่ และปีพิมพ)์
• เปิดตำนานแม่นากพระโขนง – พ.ศ. 2543 โดย อเนก นาวกิ มลู
๑๐
บรรณานุกรม
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%B
2%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%82%E0%B8%82%E0%B8%99
%E0%B8%87#%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%82
%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%B7
%E0%B9%88%E0%B8%99
https://sites.google.com/site/kannikakhu2522/khx-thec-cring-ni-prawatisastr