วิชาสุขศึกษาและพลศึกษา เรื่องการสร้างเสริมสุขภาพในชุมชน

วชิ าสุขศึกษาและพลศึกษา

ชั้นมธั ยมศกึ ษา

เรือ่ ง การสรา้ งเสริมสขุ ภาพในชุมชน

ครผู ู้สอน นายรัตนศกั ดิ์ จันทรรวงทอง

เรอ่ื งการสรา้ งเสริมสขุ ภาพในชุมชน

ตัวชวี้ ัด รวบรวมขอ้ มลู และแนวทางการแกไ้ ขปญั หาในชมุ ชน

สาระการเรียนรู้
- ปญั หาสุขภาพในชมุ ชน
- แนวทางแก้ไขปญั หาสขุ ภาพในชุมชน

การสร้างเสริมสขุ ภาพในชมุ ชน
ปัจจุบันปัญหาสุขภาพในชุมชนนั้น มีอยู่ด้วยกัน

มากมายหลายประการ และนับวันก็จะย่ิงมีความ
ซั บ ซ้ อ น ม า ก ยิ่ ง ข้ึ น ซึ่ ง ชุ ม ช น แ ต่ ล ะ ชุ ม ช น ล้ ว น มี
ลักษณะเฉพาะของปัญหาท่ีแตกต่างกันออกไป การ
พยายามดึงชุมชนให้เข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพ
จงึ นับเปน็ สง่ิ สาคญั ที่จะชว่ ยให้การแกไ้ ขปญั หา
สุขภาพในชมุ ชนประสบความสาเรจ็ ได้

1. แนวคดิ เกยี่ วกับสุขภาพในชุมชน

สุขภาพในชมุ ชน คือภาวะแห่งการรวมเอาสขุ ภาพ
ของบุคคลต่างๆ ภายในชมุ ชนเขา้ ไว้ด้วยกนั ซ่ึงสุขภาพ
อ น า มั ย ข อ ง แ ต่ ล ะ บุ ค ค ล จ ะ ดี ไ ด้ น้ั น ขึ้ น อ ยู่ กั บ
สภาพแวดลอ้ มเปน็ หลกั โดยปจั จัยท่สี าคญั ในการชว่ ย
ส่งเสริมภาวะสุขภาพของบุคคลในชุมชนให้ดียิ่งขึ้น
ไดแ้ ก่ การป้องกนั โรคระบาดทอ่ี าจเกดิ ขนึ้
และการสุขาภิบาลทด่ี ใี นชมุ ชน

จากแนวคิดดังกล่าว จะเห็นได้ว่าการสร้างเสริม
สุขภาพในชุมชนน้ัน จาเป็นต้องมีความรู้ความเข้าใจใน
เบ้ืองต้นเกี่ยวกับชุมชนของตนเองก่อน เพราะชุมชนที่มี
ความแตกต่างกัน ก็จะมีสภาพและความเหมาะสมใน
การจัดการสุขภาพในชุมชนที่แตกต่างกันออกไป โดยใน
การจัดการสร้างเสริมสุขภาพในชุมชนน้ัน จะต้อง
ดาเนินการในลักษณะการจัดการสุขภาพในชุมชนทั้ง
ระบบใน 3 ลกั ษณะดังน้ี

ดาเนินงาน เน้นการจดั การที่
เปน็ ระบบ สุขภาพโดยรวม

การจัดการ
สร้างเสรมิ สขุ ภาพ

ในชมุ ชน

ดาเนนิ งาน
โดยชมุ ชนเอง

ดาเนินงานเป็นระบบ

ออกแบบการจัดการสุขภาพให้มี
ประสิทธิภาพ และเกดิ ประโยชน์แกป่ ระชาชน
ทุกครัวเรือน ทกุ บา้ น ไมใ่ ช่เกดิ ผลตอ่ สุขภาพ
ของบุคคลใดบคุ คลหน่งึ เพียงลาพัง

เนน้ การจัดการท่สี ขุ ภาพโดยรวม

การรวมเอาสขุ ภาวะทางดา้ น
ร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สงั คม
และสตปิ ัญญา ตลอดจน
สงิ่ แวดล้อมเขา้ ไวด้ ้วยกัน

ดาเนนิ งานโดยชมุ ชนเอง

การเปิดโอกาสให้ประชาชนในชมุ ชน
มสี ่วนร่วมและเปน็ ผ้กู ระทาส่วนใหญ่
หรอื มีบทบาทหน้าท่ใี นการจดั การแกไ้ ข
ปัญหาสุขภาพในชุมชนดว้ ยตนเอง

2. ปญั หาสขุ ภาพในชมุ ชน

ในชุมชนแต่ละชุมชนไม่ว่าจะเป็นชุมชนเมือง ชุมชน
ชานเมือง หรือชุมชนชนบทก็ตาม ล้วนแต่มีปัญหาที่
แตกต่างกัน โดยบางชุมชนมีประชาชนเจ็บป่วยด้วยโรค
เร้ือรังเป็นจานวนมาก หรืออีกชุมชนหน่ึงมีโรคระบาด
เกิดขึ้น ซึ่งปัญหาสุขภาพเหล่านี้ล้วนส่งผลให้ประชาชนใน
ชุมชนมีสุขภาพร่างกายที่ไม่แข็งแรง สุขภาพกายและ
สขุ ภาพจิตเส่อื มโทรม

ส่งผลต่อสภาพแวดล้อมของชุมชนท่ีไม่น่าอยู่อาศัย
ไม่มีความปลอดภัย ดังนั้น ประชาชนในชุมชนจึงควร
สร้างเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันโรค และเพื่อการมี
พฤติกรรมสุขภาพท่ีดี ซึ่งปัญหาสุขภาพในชุมชน มีท้ัง
โรคติดต่อ และโรคไมต่ ิดต่อ

ปัญหาสุขภาพ
ในชมุ ชน โรคตดิ ต่อ

ประชาชนส่วนใหญ่ไม่มีความรู้ในการป้องกันโรค ซึ่งโรคติดต่อ
ที่พบไดบ้ อ่ ย เชน่ โรคเอดส์ โรควัณโรค โรคไขห้ วดั เปน็ ตน้ โดย
ปจั จยั ที่ทาให้เกิดการแพรร่ ะบาดของโรค ได้แก่ การมีพฤตกิ รรม
เสี่ยงและชุมชนมคี วามแออัด

ปัญหาสุขภาพ โรคไม่
ในชมุ ชน ตดิ ต่อ

ประชาชนส่วนใหญม่ พี ฤติกรรมการดารงชีวติ ที่เสย่ี งตอ่ การเกิด
โรคเช่น การรบั ประทานอาหารทไี่ มถ่ กู หลักโภชนาการ ไม่ออก
กาลงั กาย สบู บุหรี่ ดืม่ เคร่อื งด่ืมทม่ี ีแอลกอฮอล์ เป็นตน้ ส่งผลให้
เกิดโรคตา่ งๆ ซ่งึ พบว่าในชมุ ชนส่วนใหญจ่ ะป่วยด้วย
โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง และโรคมะเร็ง