ใบความรู้สิทธิเด็ก

ใบความรู้ เรอื่ ง สทิ ธเิ ดก็

สิทธิเด็ก (children's rights ) เดก็ คอื มนษุ ยท์ ุกคนทีม่ ี
สิทธิเด็ก หมายถึง สิทธิ เสรีภาพ และความเสมอ อายตุ ่ากว่ากว่า 18 ปี

ภาคของเดก็ ทไี่ ดร้ ับการคมุ้ ครองตามกฎหมาย

สิทธเิ ด็กขน้ั พ้นื ฐาน 4 ประการ (Basic child rights)

1. สิทธิที่จะมีชีวิตรอด (Right of Survival) คือ สิทธิของเด็ก
ทค่ี ลอดออกมาแล้วจะต้องมีชวี ิตอยู่รอดอย่างปลอดภัย

2. สิทธทิ ี่จะได้รับการปกปอ้ งคุ้มครอง (Right of Protection)
คือ สิทธิที่จะได้รับการปกป้องให้รอดพ้นจากการถูกทาร้าย
การถูกล่วงละเมดิ หรือการถูกทอดท้ิง

3. สิทธิที่จะได้รับการพัฒนา (Right of Development) คือ
สิทธิที่จะได้รับการสนับสนุนด้านการศึกษาตามมาตรฐาน
ความเป็นอยู่และโภชนาการที่เหมาะสมตามวัย รวมถึงการ
ส่งเสรมิ เสริมพฒั นาการทงั้ ดา้ นรา่ งกายและจติ ใจ
4. สิทธิที่จะมีส่วนร่วม (Right of Participation) คือ สิทธิใน
การแสดงความคิดเห็น การแสดงออก การมีผู้รับฟัง และมี
ส่วนรว่ มในการตัดสินใจในเร่อื งที่มีผลกระทบกับตนเอง

การละเมดิ สิทธเิ ดก็ (Child rights violations)

ความเป็นอยแู่ ละไดร้ บั การพฒั นา คือ เด็กถูกพอ่ - แม่
ทอดท้งิ ทาใหเ้ ดก็ ไม่ได้รบั การเลย้ี งดูและพฒั นาให้

1 เจรญิ เตบิ โตไดอ้ ย่างเหมาะสม เช่น พ่อแม่นาเดก็ มาท้งิ
ท่ขี ยะ
ดา้ นการศกึ ษา คือ เดก็ ไม่ไดเ้ ขา้ รับการศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐาน

2 ตามที่กฎหมายกาหนด

ดา้ นการจา้ งแรงงานเด็ก คอื เดก็ ถูกนายจา้ งละเมดิ สิทธิ

3 เดก็ ท่ีเกีย่ วกับการจา้ งแรงงานเดก็ เชน่ จา้ งเด็กทม่ี ีอายุ
ต่ากวา่ 15 ปี ทางาน
ดา้ นใช้เดก็ เป็นเคร่อื งมอื กระทาผิด คือ เด็กถกู ใช้ให้เป็น

4 เคร่อื งมือในการกระทาความผดิ โดยที่เด็กไมร่ เู้ ทา่ เชน่
การใช้เด็กให้ไปขายยาเสพติด
ดา้ นการถกู ทาร้าย ถูกทารุณ กกั ขงั คอื เด็กถกู ผ้ปู กครอง

5 หรือผู้ดแู ลทุบตี หรอื กักขงั เชน่ การถูกพ่อแม่ทบุ ตีทา
ร้ายร่างกาย
ด้านการห้ามเดก็ ไมใ่ หม้ ีส่วนร่วม คือ เด็กถกู ห้ามไมใ่ ห้มี
สว่ นรว่ มในกจิ กรรมตา่ ง ๆ ทเี่ ป็นประโยชนต์ อ่ การ

6 พฒั นาทางดา้ นสงั คมและอารมณข์ องเด็ก เชน่ การห้าม
ไมใ่ หเ้ ดก็ ไปเขา้ ร่วมกิจกรรมทศั นศกึ ษา

แนวทางการปกปอ้ ง คุ้มครองตนเองหรอื ผู้อ่นื จากการละเมดิ
สทิ ธิเด็ก

1. ไมเ่ ช่อื คาชักชวน 2.ไมร่ บั ของ
ของผ้อู ่ืน จากคนแปลก

หนา้

หน่วยงานทเี่ กยี่ วขอ้ งกับการปกปอ้ งค้มุ ครองสทิ ธเิ ด็กในไทย

สังคมไทยในปัจจุบันน้ันได้เล็งเห็นถึงความสาคัญของการ
ปกป้องคุ้มครองสิทธิของเด็ก โดยมีหน่วยงานท้ังภาครัฐ
ภาคเอกชน ตลอดจนประชาชนท่ีร่วมมือกันดาเนินงาน เพ่ือ
ปกป้องคุ้มครอง และพัฒนาเด็กและเยาวชน ขอยกตัวอย่าง
หน่วยงานท่ีเกยี่ วข้องและสาคญั ดังนี้

ศูนยพ์ ิทกั ษส์ ทิ ธเิ ดก็ (Foundation of the

protection of children) : ช่วยเหลอื ปกปอ้ ง คุ้มครอง
เดก็ ที่ถูกละเมิดสทิ ธิต้ังแตแ่ รกเกิดจนถึงอายุ 18 ปี

มลู นิธิคมุ้ ครองเด็ก (Child Protection

foundation) : ปอ้ งกนั คุ้มครอง ชว่ ยเหลือ ฟ้ ืนฟู
และพัฒนาเดก็ ไทยที่ ประสบภาวะทุกขย์ าก
ถกู ทอดท้ิงในสังคม และช่วยเหลอื เด็กทโี่ ดนละเมิด
สทิ ธโิ ดยผิดกฎหมายจากคนในครอบครวั

มูลนิธปิ วีณา หงสกุลเพ่ือเด็กและสตรี (Pavena

foundation for children and women) : ช่วยเหลอื เด็ก
และสตรีท่ดี ้อยโอกาสทถ่ี กู ละเมิดสิทธิ ถูกทารณุ
ในรูปแบบตา่ ง ๆ ทงั้ การถูกทบุ ตี การถูกบังคับ
ค้าประเวณีและใช้แรงงานอยา่ งไม่เป็นธรรมตลอดจนการ
ฟ้ ืนฟูด้านรา่ งกายและจติ ใจ

มลู นิธศิ ุภนิมิตแห่งประเทศไทย (World
vision foundation of thailand) : อปุ การะ
เดก็ และ การบรรเทาทุกข์ ตลอดจนการ
พฒั นาชมุ ชน ทงั้ ในเขตชนบทและเขตเมือง

บรรณกุ รม

มลู นิธเิ ด็กโสสะแหง่ ประเทศไทย. สิทธเิ ด็ก. สบื ค้นเม่ือ 3 พฤศจกิ ายน 2564,
จาก https://www.sosthailand.org/blog/child-safe-guardin.

มูลนิธเิ พ่ือการฟ้ ืนฟูพัฒนาเด็กและครอบครวั . สทิ ธิขนั้ พ้ืนฐานของเด็ก 4
ประการ. สืบคน้ เม่อื 3 พฤศจกิ ายน 2564, จาก
https://www.fordecthai.org/content/332 /สิทธิขนั้ พ้ืนฐาน
ของเดก็ -4-ประการ.

มลู นิธอิ นุ่ รกั ษ์เพ่ือพัฒนาเด็ก. (ม.ป.ป.). การปกปอ้ งคมุ้ ครองเด็ก และสิทธิเดก็ .
สืบคน้ เม่ือ 3 พฤศจกิ ายน 2564, จากhttps://www.warm-
foundation.com/content/6005/.

ยูนิเซฟไทยแลนด์. (ม.ป.ป.). อนสุ ญั ญาวา่ ด้วยสิทธิเด็ก. สบื ค้นเม่ือ 3
พฤศจกิ ายน 2564, จาก https://www.unicef.org/
thailand/th/what-is-crc.

รวมข้อมลู ติดต่อองคก์ รต่างๆ เม่ือเกิดเหตทุ ่ีเยาวชนตอ้ งการความช่วยเหลือ.
(ม.ป.ป.). สืบคน้ เม่ือ 3 พฤศจกิ ายน 2564, จาก

https://www.parentsone.com/save-child-community-for-
everyone/.

วิรยิ ะ บญุ ยะนิวาสน์ และคณะ. (2562). หนังสือเรียนรายวชิ าพ้ืนฐานสังคมศึกษา
ศาสนา และวฒั นธรรม ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี 5. กรุงเทพฯ : อกั ษร
เจริญทัศน์ (อจท).

หน่วยงาน/องคก์ รด้านเด็ก. (ม.ป.ป.). สืบค้นเม่ือ 3 พฤศจกิ ายน 2564, จาก

http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:_

alyxLMaTygJ:intranet.dcy.go.th/intranet_child/fls/fls_
ploads/.