การพยาบาลผู้ป่วยปัญหาระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ

สรุปการเรียนรู้
เรื่อง การพยาบาลผู้ป่ วยปัญหาระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ

วชิ า NU112204 :: การพยาบาลสุขภาพผู้ใหญ่ 2

จดั ทาโดย
นางสาวปิ ยพร สุดบุรินทร์ รหัสนักศึกษา 613230033-0

นักศึกษาพยาบาลศาสตร์ ช้ันปี ท่ี 3

เสนอ
รองศาตราจารย์ ดร.ชัจคเณค์ แพรขาว

มหาวทิ ยาลยั ขอนแก่น

การพยาบาลผ้ปู ่ วยทมี่ ปี ัญหากระดูกและกล้ามเนื้อ

บทท1่ี การบาดเจ็บต่อระบบกระดูก ข้อและกล้ามเนื้อ/การพยาบาลเบือ้ งต้น

กล้ามเนื้อ เอน็ ได้รับบาดเจ็บ ตะคริว(Cramp) กลา้ มเน้ือฟกช้า (Contusion) กลา้ มเน้ือฉีกขาด (Strain)

เอน็ กลา้ มเน้ืออกั เสบ (Tendinitis) เอน็ กลา้ มเน้ือฉีกขาด (Rupture tendon)

การพยาบาลเบื้องต้นต่อการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ และเอ็น “RICER”

•R : Rest •I : Ice

•C : Compression •E : Elevation •R : Refer

ข้อได้รับบาดเจ็บ

-ข้อเคลด็ (Sprains) เกิดจากการเคล่ือนไหวอยา่ งรวดเร็ว มีการบิด เหวย่ี งขอ้ อยา่ งแรงบริเวณขอ้

อาการและอาการแสดง ปวด เจบ็ ถา้ กดหรือเคล่ือนไหวจะเจบ็ มาก ทาใหใ้ ชง้ านอยา่ งปกติไม่ได้ บวม ร้อน อาจมี
อาการบวมและช้ารอบๆ ขอ้

-ข้อเคล่ือน / ข้อหลุด (Subluxation /Dislocation) เกิดจากการมีอุบตั ิเหตุอยา่ งแรง

อาการและอาการแสดง ขอ้ ต่อจะมี ลกั ษณะผดิ รูปร่างไปจากเดิมบริเวณรอบๆ ขอ้ จะบวม ฟกช้าและปวดมาก
บางรายถึงช็อก ขอ้ ต่อเคล่ือนไหว ไมไ่ ด้ ตามปกติ

การพยาบาล

•การช่วยเหลือ ณ ที่ เกิดเหตุ หลกั การคือไมเ่ คล่ือนไหวบริเวณท่ีขอ้ หลุดใหพ้ กั นิ่งๆ

•ใชผ้ า้ ยดื พนั

•เคลื่อนยา้ ยดว้ ยความระมดั ระวงั รีบนาส่งโรงพยาบาล

•ตอ้ งไดร้ ับการช่วยเหลือจากแพทยผ์ เู้ ชี่ยวชาญในการจดั กระดูกใหเ้ ขา้ ท่ี

กระดูกได้รับบาดเจ็บ

อาการและอาการแสดง ปวดมากบวมหรืออาจมีรอยฟกช้าบริเวณที่หกั กดเจบ็ รูปร่างและความยาวของส่วนที่
หกั เปล่ีนแปลง สูญเสียหนา้ ที่หรือการทรงตวั การเคล่ือนไหวผดิ ปกติ มีเสียงกรอบแกรบ(Crepitus)จากการเสียด
สีของปลานกระดูกท่ีหกั เวลาเคลื่อนไหว อาจพบปลายกระดูกท่ีหกั โผล่ออกมา /พบชิ้นส่วนกระดูก อาจมีอาการ
อื่นร่วม เช่น มีบาดแผล ในกรณีกระดูกหกั แบบเปิ ด มีไข้ การติดเช้ือ ช็อกจากเสียเลือด หรือชาจากเส้นประสาท
ถูกกด

บทท่ี 2 การพยาบาล ผ้ปู ่ วยท่ี เข้าเฝื อก

เฝือกมีรูปทรงอยู่ 2รูปแบบ

Circular cast

• Padded cast เป็ นเฝื อกที่ใชท้ ว่ั ๆ ไป ใชส้ าลีรอง เฝือก (webril) พนั ช้นั ในก่อนแลว้ จึงพนั เฝือกทบั ซ่ึงเหมาะใช้
ในรายท่ีคาดวา่ แขน ขา จะบวนข้ึน หลงั จากไดร้ ับบาดเจบ็ ใหม่ ๆ

• Unpadded cast เป็นเฝือกที่พนั ทบั ไปบน ผวิ หนงั เลย (skin tight) / พนั ทบั ไปบน stockinette เช่น P.T.B. cast ใช้
ในรายท่ีตอ้ งการ ใหเ้ ฝื อกแนบกบั ผวิ หนงั

Splint/ Removable cast

• Bivalved cast ท าโดยพนั เฝื อกเป็น circular cast ก่อนแลว้ จึงตดั ออกเป็น 2 ฝา

• Slab ใชเ้ ฝือกทบไปมาแลว้ ทาบไป บนแขนขาส่วนท่ีตอ้ งการใส่เฝือกเลย อาจเป็น anterior (Bloar) slab,
posterior slab หรือ A-P slab

การพยาบาลผปู้ ่ วยก่อนเขา้ เฝื อกปูน

• การเตรียมดา้ นร่างกาย จิตใจ

• การเตรียมเตียงและเคร่ืองใช้

• การแหง้ ของเฝือกปูน

• การสอดหมอนรองเพ่ือจดั ท่า การพลิกตะแคงตวั ผปู้ ่ วย

บทท่ี 3 การพยาบาลผู้ป่ วยท่ใส่เครื่องดงึ ถ่วง
ประเภทของเคร่ืองดึงถ่วง • Skull traction

• Skeletal traction
• Skin traction ขอ้ หา้ มในการเขา้ Skintraction แผลถลอก แผลกะรุ่งกะริ่ง ตรงบริเวณท่ีจะเขา้
Skin traction การไหลเวยี นของโลหิตบริเวณ ผวิ หนงั ไมด่ ี เช่น เป็นเส้นเลือดขอด ผวิ หนงั อกั เสบ กระดูกหกั แบบ
เกยกนั มาก แขน ขา ส้นั ตอ้ งใชน้ ้าหนกั ถ่วงมาก
ภาวะแทรกซ้ อนจากการใส่ เคร่ืองถึงถ่วง
แผลกดทบั ทอ้ งผกู เบ่ืออาหาร Hypostatic pneumonia กระดูกติดเช้ือ Osteoporosis การอกั เสบของหลอดเลือด
ดา
การพยาบาลผ้ทู เ่ี ข้าเคร่ืองดงึ ถ่วง
•การดูแลดา้ นจิตใจ อารมณ์ และสังคม ดูแลใหก้ ารเขา้ traction มีประสิทธิภาพดี ป้องกนั ภาวะแทรกซอ้ นของ
skin traction และ skeletal traction •การป้องกนั ภาวะแทรกซอ้ นจากการจากดั การเคล่ือนไหวขณะเขา้ traction
แบบต่าง ๆ

บทที่ 4 การพยาบาลผ้ปู ่ วยกระดูกหกั ทไ่ี ด้รับการยดึ ตรึงกระดูกภายนอก
การยดึ ตรึงกระดูกนอกนอก (external fixation) หมายถึง การจดั กระทาใหก้ ระดูกหกั อ IA ภายนอกร่างกาย วสั ดุ
อุปกรณ์ที่ใชส้ ่วนใหญใ่ ช้ เหลก็ ปลายแหลม (pin) ท่ีปราศจากเเช้ือโรค / ลวด (wire) แทงทะลุผา่ นผวิ หนงั
กลา้ มเนือจนถึงกระดู แลว้ ยดึ ตรึงปลายเห ดา้ นนอกจากโครง โลหะ (frame) เพ่ือกระอยูน่ ง่ั
ขอ้ บง่ ช้ีในการใส่เคร่ืองยดึ ตรึงกระดูกภายนอก

ㆍกระดูกหกั แบบมีแผลเปิ ดขนาดใหญ่ และรุนแรง

ㆍกระดูกหกั หลาย ๆ แห่งในชิ้นเดียวกนั มีภยนั ตราย อด และ

ㆍกระดูกหกั ท่ี เส้นประสาทร่วมดว้ ย อหลอดเล

ㆍกระดูกหกั ในขอ้ ยดึ ตรึงขอ้ เขา้ ขอ้ เทา้ ขอ้ เขา่

ㆍตอ้ งการทาผา่ ตดั เพอ่ื

ㆍตอ้ งการเพ่มิ ความยาวของรยางค์
ประโยชน์ของการใส่เคร่ืองยดึ ตรึงภายนอก

ㆍทาใหส้ ามารถลา้ งแผลทาความสะอาดไดอ้ ยา่ งสะดวกและประเมินติดตาม ไดอ้ ยา่ งตอ่ เน่ือง
ㆍรักษาความยาวของกระดูก ในกรณีท่ีกระ กหกั ชินเล็็ กชินนอ้ ย อนไหวได้

ㆍขอ้ ต่อท่ีใกลก้ บั การใส่เครื่องยดึ ตรึงภายนอกสามารถเคลื่อนไหวได้

ㆍสามารถยกแขนหรือขาขา้ งท่ีใส่เคร่ืองยดึ ตรึงภายนอก ไดอ้ ยา่ งอิสระ และช่วยส่งเสริม การติดของกระดู และ
ซ่อมเน้ือเยอ่ื ออ่ นผปู้ ่ วยสามารถเคลื่อนไหว เดินช่วยเหลือตนองไดต้ ามปกติ และที่สาคญั คือสะดวกในการให้
การพยาบาล สงั เกตแผล
ภาวะแทรกซอ้ นจากใส่เคร่ืองยดึ ตรึงกระดูกภายนอก
•เน้ือเยอ่ื เส้นประสาท หลอดเลือด กลา้ มเน้ือ ไดร้ ับอนั ตรายจากการใส่ pin / wire
•ระหวา่ งท่ีเจาะกระดูกเพื่อใส่ pin / wire อาจทาใหก้ ระดูกแตกหกั ได้
• กระดูกมีการติดเช้ือ
• ภาวะความดนั ในช่องกลา้ มเน้ือสูง (compartment syndrome)
• กระดูกหกั อาจติดชา้ กวา่ ปกติประมาณร้อยละ 20 – 30 •เกิดภาวะกลา้ มเน้ือลีบ /ขอ้ ติดยดึ เนื่องจากเคลื่อนไหว
ร่างกายไม่ สะดวก

บทท่ี 5 การพยาบาลผู้ป่ วยกระดูกหกั ทไ่ี ด้รับการผ่าตัดยดึ ตรึงกระดูกภายในแบบเปิ ด
คือการผา่ ตดั เขา้ ไปจดั กระดูกที่หกั ดว้ ยวสั ดุโลหะเพ่ือใหก้ ระดูกหกั อยนู่ ิ่งและเช่ือมต่อกนั สนิท ซ่ึงการรักษาดว้ ย
วธิ ีน้ีทาใหช้ ่วยเหลือตนเองได้ รวดเร็วและไมม่ ี อุปกรณ์ภายนอกที่เป็นอุปสรรค ในการช่วยเหลือตนเอง
ขอ้ หา้ มในการรักษาดว้ ยการผา่ ตดั ยดึ ตรึงกระดูกภายใน
•ภาวะกระดุกพรุนไมส่ ามารถดามใหม้ ีความมน่ั คงได้ แตกเป็ นชิ้นเลก็
•ภาวะติดเช้ือการใชโ้ ลหะ/วสั ดุดามจะทาใหต้ ิดเช้ือรุนแรงข้ึน
•กระดูกหกั ที่แตกละเอียดมากจนไมส่ ามารถจดั เรียงได้
•สภาพของผปู้ ่ วยไม่สามารถดมยาสลบเช่น ผปู้ ่ ววยโรคหวั ใจ โรคปอด
ภาวะแทรกซอ้ นจากการยดึ ตรึงกระดูกภายใน
• การติดเช้ือ
• กระดูกไมค่ ิดหรือติดชา้
• ขอ้ ติดแขง็ บริเวณท่ีผา่ ตดั ใกลข้ อ้
• การใส่ส่ิงแปลกปลอมอาจเกิดปฏิกิริยาต่อตา้ นของร่างกาย
•เมื่อกระดูกติดดีแลว้ ตอ้ งผา่ ตดั เอาโลหะออก
• กระดูกติดผดิ ทา่ (Mal union)

คาถาม

1.การพยาบาลเบือ้ งต้นต่อการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ และเอน็ คือข้อใด

1. ประคบเยน็ 2. Refer

3.ประคบร้อน 4. ท้งั 1,2

2. ข้อเคลด็ (Sprains) การพยาบาลอนั ดบั แรกคือ
1.ช่วยเหลือ ณ ที่ เกิดเหตุ หลกั การคือไม่เคล่ือนไหวบริเวณท่ีขอ้ หลุดใหพ้ กั นิ่งๆ
2.จดั ขอ้ ให้เขา้ ที่แลว้ นาส่งโรงพยาบาลทนั ที
3.ใชผ้ า้ ยดื พนั
4.ไดร้ ับการช่วยเหลือจากแพทยผ์ เู้ ช่ียวชาญในการจดั กระดูกใหเ้ ขา้ ที่

3. ข้อเคล่ือน / ข้อหลดุ (Subluxation /Dislocation) เกดิ จากข้อใด

1.เกิดจากการเคล่ือนไหวอยา่ งรวดเร็ว มีการบิด เหวย่ี งขอ้ อยา่ งแรงบริเวณขอ้

2.เกิดจากการมีอุบตั ิเหตุอยา่ งแรง

3.เกิดจากการเดินลงน้าหนกั ที่ขอ้ เทา้ มากเกินไป

4.เกิดจากออกกาลงั กายที่หนกั เกินไป

4.เครื่องดงึ ถ่วงมีกี่ประเภท

1. 2 ประเภท 2. 3 ประเภท 3. 4 ประเภท 4. 5 ประเภท

5.ประเภทของเคร่ืองดึงถ่วงขอ้ ใดต่อไปน้ีไม่ถูกตอ้ ง

1. Skull traction 2. Skeletal traction 3. external fixation 4. Skin traction