ชุดที่ 5 ประเภทของหิน การเกดิ หิน และวฏั จกั รของหิน 46
7. หนิ แปรเน้ือแนน่ แปรมาจาก 8. หนิ แปรมผี ลกึ เรียงกัน เป็นร้ิวขนาน
หนิ ทราย แปรมาจากหนิ แกรนิต
หินควอรต์ ไซต์ หินไนส์
..... .
9. หินตะกอน เนื้อหยาบถ้าเศษแตก 10. หนิ แปร แปรสภาพมาจากหนิ ปูน
นั้นมีขอบกลมมนเรยี กว่า หนิ กรวดมน มแี คลเซยี มคารบ์ อเนตเป็นองค์ประกอบ
หินกรวดมน หนิ ออ่ น
.....
ขอ้ ละ 1 คะแนน ถกู ได้ 1 คะแนน ผดิ ได้ 0 คะแนน (ทาได้ 8 คะแนนขน้ึ ไปถอื วา่ ผา่ น)
ทาได.้ ...........คะแนน ผา่ น ไมผ่ า่ น
ชดุ กจิ กรรมวิทยาศาสตร์ เรอ่ื ง การแยกสาร หิน แร่และซากดึกดาบรรพ์ ป.6
ชดุ ท่ี 5 ประเภทของหิน การเกดิ หนิ และวัฏจักรของหิน 47
เฉลยบตั รแบบฝกึ หัด
ท่ี 1 เรื่อง ประเภทของหินและการเกดิ หิน
คาชีแ้ จง ให้นักเรยี นตอบคาถามตอ่ ไป (ข้อละ 2 คะแนน คะแนนเตม็ 10 คะแนน)
1. หินอคั นเี กิดจาก จงยกตัวอย่างชนิดของหนิ อคั นมี า 3 ชนดิ
หินอัคนี เกิดจากหินหนืดที่อยู่ใต้เปลือกโลกแทรกดันขึ้นมาแล้วตกผลึกเป็นแร่ต่าง ๆ
และเย็นตัวลงจบั ตัวแนน่ เปน็ หนิ ทีผ่ วิ โลก ได้แก่ หินแกรนิต หนิ ไดออไรต์ หนิ แกบโบร
2. หินตะกอนเกดิ จาก จงยกตัวอย่างชนดิ ของหนิ ตะกอนมา 3 ชนดิ
หินช้ันหรือหินตะกอน เกิดจากการทับถม และสะสมตัวของตะกอนต่าง ๆ ได้แก่
เศษหิน แร่ กรวด ทราย ดินที่ผุพังหรือสึกกร่อนถูกชะละลายมาจากหินเดิม โดยตัวการ
ธรรมชาติ คือ ธารน้า ลม ธารน้าแข็งหรือคล่ืนในทะเล พัดพาไปทับถมและแข็งตัวเป็นหิน
ไดแ้ ก่ หนิ ทราย หินกรวดมน หนิ ดินดาน
3. หินแปรเกิดจาก จงยกตวั อย่างชนดิ ของหินแปรมา 3 ชนดิ
หินแปร คือ หินที่เกิดจากการแปรสภาพจากหินเดิม ซึ่งอาจเป็นหินอัคนี หินตะกอน
หรือหินแปร โดยการกระทาของความร้อน ความดัน และปฏิกิริยาเคมี เน้ือหินของหินแปร
บางชนิดผลกึ ของแรเ่ รยี งตัวขนานกันเปน็ แถบ ไดแ้ ก่ หินไนส์ หินออ่ น หนิ ชนวน
4. เหตุใดโคลน ตะกอน และสารต่าง ๆ เมื่อทับถมกันใต้ท้องทะเลหรือแอ่งน้านาน ๆ
เข้าจะกลายเปน็ หนิ ตะกอน
วัตถุประสาน
5. แรธ่ าตทุ ี่เป็นวัตถุประสานในหินตะกอน ไดแ้ ก่
ซลิ กิ า เหล็กออกไซด์ อะลูมิเนียมออกไซด์ และแคลเซยี มคาร์บอเนต
ขอ้ ละ 1 คะแนน ถูกได้ 1 คะแนน ผดิ ได้ 0 คะแนน (ทาได้ 8 คะแนนขึ้นไปถือวา่ ผา่ น)
ทาได.้ ...........คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน
ชดุ กจิ กรรมวิทยาศาสตร์ เรื่อง การแยกสาร หิน แร่และซากดกึ ดาบรรพ์ ป.6
ชุดท่ี 5 ประเภทของหิน การเกดิ หิน และวฏั จกั รของหิน 48
เฉลยบตั รกิจกรรม เร่อื ง วัฏจักรของหิน d
ง
ที่ 2
อ
บันทกึ ผลการทดลอง
ก e จ
a 1
3
2
4
ข
5
b c
ค ง
ชดุ กิจกรรมวิทยาศาสตร์ เร่ือง การแยกสาร หิน แร่และซากดกึ ดาบรรพ์ ป.6
ชุดที่ 5 ประเภทของหิน การเกดิ หิน และวฏั จักรของหนิ 49
ก. หินช้ัน 4. ความรอ้ นและความดัน
ข. หินแปร 5. หลอมละลาย
ค. หนิ หนืด a. ความร้อนและความดนั
ง. หินอคั นี b. หลอมละลาย
จ. หินตะกอน c. เยน็ ตัวและตกผลึก
1. การผุพงั กร่อนและพดั พา d. การผพุ ัง กร่อน และพัดพา
2. หลอมละลาย e. การสะสม ทับถม และพัดพา
3. การผุพัง กรอ่ นและพดั พา
สรปุ ผลการทดลอง
หินประเภทต่าง ๆ ได้แก่ หินอัคนี หินตะกอน และหนิ แปร มีการเปลีย่ นแปลง
หมนุ เวยี นกันอย่างต่อเนื่องตามกระบวนการเกดิ หิน หินอัคนีเกิดจากหินหลอมเหลวร้อนใต้พืน้ โลก
ข้ึนมาเย็นตัวเป็นหินแข้ง หินตะกอนเกิดจากหินอัคนีหรือหินแปรท่ีผุพังเป็นตะกอนขนาดต่าง ๆ
ตะกอนถูกพัดพาโดยลม น้า ธารน้าแข็งไปทับถมรวมกันใต้ทะเลสาบ หรือท้องทะเล หรือ
ทะเลทราย และ อัดแน่นรวมกันเป็นหินแข็ง หินแปรเกิดจากหินอัคนีหรือหินตะกอนได้รับ
ความรอ้ น ความดัน และปฏิกริ ยิ าเคมี จงึ เปล่ยี นสภาพไปจากเดมิ
คาถามทา้ ยการทดลอง
1. จากกจิ กรรมเมอื่ หินหนืดเยน็ ตวั ลงจะตกผลึกไดเ้ ปน็ หนิ ชนิดใด
หนิ อคั นี
2. จากกจิ กรรมเม่ือตะกอนต่าง ๆ ถกู พัดพาและทับถมจะเกดิ เป็นหนิ ชนิใด
หินตะกอน
3. สาเหตสุ าคัญทที่ าใหห้ ินเปลี่ยนสภาพจากหนิ ชนิดหน่งึ ไปเป็นอีกชนิดหนง่ึ ได้แก่
ความร้อนและแรงกดดนั
4. จากกจิ กรรมวฏั จกั รของหนิ หมายถงึ
การที่หินชนิดหน่ึงเปล่ียนไปเป็นหินอีกชนิดหน่ึงโดยความร้อน แรงกดดัน การผุพัง
การพัดพา และการทับถม
ชุดกิจกรรมวิทยาศาสตร์ เรอื่ ง การแยกสาร หิน แร่และซากดกึ ดาบรรพ์ ป.6
ชดุ ท่ี 5 ประเภทของหนิ การเกิดหิน และวัฏจักรของหิน 50
เฉลยบตั รงาน
ท่ี 2 เร่ือง วฏั จกั รของหิน
คาชแี้ จง ใหน้ ักเรียนตอบคาถามต่อไปน้ี (ขอ้ ละ 1 คะแนน คะแนนเต็ม 10 คะแนน)
1. X คอื อะไรทีม่ ีผลทาใหห้ นิ B กลายเปน็ หนิ C ได้
ความรอ้ นและแรงกดดนั
2. ถ้าจะใหว้ ัฏจกั รนส้ี มบูรณ์ ควรเตมิ ลกู ศรจากหิน A ไปยังหิน C
3. นักเรียนคดิ ว่า ตน้ ไมม้ ีส่วนทาให้หนิ เกดิ การผุพังและสึกกร่อนไดห้ รอื ไม่ อย่างไร
ได้ เพราะรากของต้นไมจ้ ะงอกชอนไชไปในเน้ือหนิ ทาให้หินผพุ งั สกึ กรอ่ นได้
4. แมกมาท่ีเยน็ ตวั ลงกลายเป็นหนิ A อยากทราบวา่ หิน A หมายถึงหินอะไร
หนิ อคั นี
5. ตะกอนตา่ ง ๆ จะถกู พัดพาและทบั ถมเกิดเป็นหนิ B อยากทราบว่าหนิ B หมายถึง หิน
อะไร
หินตะกอน
6. หินตะกอนได้รับความร้อนและแรงกดดัน ก็จะกลายเป็นหิน C อยากทราบว่า หิน C
หมายถงึ หินอะไร
หินแปร
ชดุ กิจกรรมวิทยาศาสตร์ เร่อื ง การแยกสาร หนิ แร่และซากดกึ ดาบรรพ์ ป.6
ชุดที่ 5 ประเภทของหนิ การเกดิ หิน และวัฏจักรของหิน 51
7. ปจั จยั ทีม่ ีอทิ ธพิ ลตอ่ การเกดิ วัฏจกั รของหิน คือ
ความรอ้ นและแรงกดดนั
8. การท่ีหินอัคนี หินตะกอน และหินแปร ส ามารถเปล่ียนจากหินชนิดหนึ่งไปเป็น
หินอีกชนดิ หนึ่งได้ รวมทั้งยังอาจเปลี่ยนกลบั มาเป็นหินชนิดเดิมได้อกี ดว้ ย เรียกวา่ อะไร
วัฏจกั รของหนิ
9. วัฏจกั รของหนิ เปน็ การหมนุ เวียนเปลย่ี นแปลงของหินใด
หนิ อคั นี หนิ ตะกอน และหินแปร
10. วัฏจักรของหนิ หมายถงึ อะไร
การที่หินชนิดหนึ่งเปลี่ยนไปเป็นหินอีกชนิดหน่ึงโดยความร้อน แรงกดดัน การผุพัง
การพัดพา และการทบั ถม
ข้อละ 1 คะแนน ถูกได้ 1 คะแนน ผดิ ได้ 0 คะแนน (ทาได้ 8 คะแนนขนึ้ ไปถอื ว่าผา่ น)
ทาได้............คะแนน ผ่าน ไมผ่ ่าน
ชุดกจิ กรรมวิทยาศาสตร์ เรื่อง การแยกสาร หิน แร่และซากดึกดาบรรพ์ ป.6
ชดุ ท่ี 5 ประเภทของหนิ การเกดิ หิน และวฏั จกั รของหิน 52
เฉลยบตั รแบบฝึกหดั
ที่ 2 เร่อื ง วฏั จักรของหิน
ให้นกั เรียนขอ้ ความที่กาหนดให้ตอ่ ไปนี้ไปเตมิ ลงในชอ่ งวา่ งให้สมบรู ณ์
คาชแ้ี จง (คะแนนเต็ม 13 คะแนน)
หนิ อัคนี หินตะกอน หนิ แปร
ตะกอน แมกมาและลาวา หลอมละลาย
เยน็ และตกผลึก ผุพังและกัดเซาะ ความร้อนและความกดดนั
วัฏจกั รของหิน เป็นการเปล่ยี นแปลงของหิน 3 ชนิด คือ หินอัคนี หินตะตอน หรือ
ตะกอน และ หินแปร จากหินชนิดหน่ึงไปเป็นหินอีกชนิดหนึ่ง หรืออาจเปล่ียน
กลับไปเป็นหินชนิดเดิมอีกก็ได้ ซึ่งมีการเปล่ียนแปลงอยู่ตลอดเวลา ทั้งน้ีขึ้นอยู่กับ
อณุ หภมู ิ ความดนั การพพุ งั และการกัดกรอ่ นแร่ธาตุตา่ ง ๆ
ชดุ กิจกรรมวิทยาศาสตร์ เรือ่ ง การแยกสาร หิน แร่และซากดึกดาบรรพ์ ป.6
ชดุ ที่ 5 ประเภทของหิน การเกดิ หนิ และวัฏจกั รของหิน 53
หินตะกอน ตะกอน
ผพุ งั และกัดเซาะ
ความร้อนและ
ความกดดนั
หนิ แปร หินอคั นี
หลอมละลาย
เย็นและตกผลึก
แมกมาและลาวา
ข้อละ 1 คะแนน ถูกได้ 1 คะแนน ผดิ ได้ 0 คะแนน (ทาได้ 11 คะแนนขน้ึ ไปถอื ว่าผา่ น)
ทาได้............คะแนน ผ่าน ไม่ผา่ น
ชดุ กจิ กรรมวิทยาศาสตร์ เรอื่ ง การแยกสาร หนิ แร่และซากดกึ ดาบรรพ์ ป.6
ชดุ ท่ี 5 ประเภทของหิน การเกิดหิน และวฏั จกั รของหิน 54
เฉลย แบบทดสอบหลังเรียน
ชุดท่ี 5 เรื่อง ประเภทของหิน การเกดิ หนิ และวฏั จักรของหนิ
กลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 6
แบบทดสอบหลงั เรียน ง
ขอ้ ก ข ค
1. x
2. x
3. x
4. x
5. x
6. x
7. x
8. x
9. x
10. x
ชุดกิจกรรมวิทยาศาสตร์ เรื่อง การแยกสาร หนิ แร่และซากดกึ ดาบรรพ์ ป.6
ชดุ ที่ 5 ประเภทของหิน การเกดิ หิน และวฏั จักรของหนิ 55
กระดาษคาตอบแบบทดสอบกอ่ นเรยี น
กลุ่มสาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี 6
ชดุ ที่ 5 เร่อื ง ประเภทของหนิ การเกดิ หิน และวัฏจักรของหนิ
ชือ่ สกุล เลขที่
แบบทดสอบกอ่ นเรียน ง
ขอ้ ก ข ค
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
คะแนนท่ีได้
คะแนนเต็ม 10 คะแนน
คะแนน
ทดสอบกอ่ นเรยี นได้ คะแนน ผ่าน
คะแนน ไม่ผ่าน
ทดสอบหลงั เรยี นได้
คะแนนพฒั นา
ชดุ กิจกรรมวิทยาศาสตร์ เรื่อง การแยกสาร หิน แร่และซากดกึ ดาบรรพ์ ป.6
ชุดท่ี 5 ประเภทของหนิ การเกดิ หนิ และวัฏจกั รของหนิ 56
กระดาษคาตอบแบบทดสอบหลงั เรยี น
กลุ่มสาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 6
ชดุ ที่ 5 เร่อื ง ประเภทของหนิ การเกิดหิน และวัฏจักรของหนิ
ช่ือ สกุล เลขที่
แบบทดสอบหลังเรยี น ง
ขอ้ ก ข ค
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
คะแนนท่ีได้
คะแนนเต็ม 10 คะแนน
คะแนน
ทดสอบกอ่ นเรยี นได้ คะแนน ผา่ น
คะแนน ไมผ่ ่าน
ทดสอบหลงั เรยี นได้
คะแนนพฒั นา
ชดุ กิจกรรมวิทยาศาสตร์ เรือ่ ง การแยกสาร หนิ แร่และซากดกึ ดาบรรพ์ ป.6
ชุดที่ 5 ประเภทของหนิ การเกิดหนิ และวัฏจักรของหิน 57
แบบบันทึกคะแนน
กลุม่ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้ันประถมศึกษาปที ี่ 6
ชดุ ท่ี 5 เรือ่ ง ประเภทของหนิ การเกิดหิน และวัฏจักรของหิน
แบบทดสอบ คะแนนเตม็ คะแนนทีท่ าได้ หมายเหตุ
กอ่ นเรียน 10
หลังเรยี น 10
ผลพัฒนาการ
รายการ คะแนนเตม็ คะแนนทที่ าได้ หมายเหตุ
บัตรงานที่ 1 10
บตั รแบบฝึกหดั ที่ 1 10
บตั รงานท่ี 2 10
บตั รแบบฝกึ หัดท่ี 2 13
43
รวมคะแนน
ลงช่อื ผู้ประเมนิ
วนั ที่ เดือน พ.ศ.
ชุดกจิ กรรมวิทยาศาสตร์ เรอื่ ง การแยกสาร หนิ แร่และซากดึกดาบรรพ์ ป.6