นวัตกรรมสร้างสรรค์คนดี กิจกรรม เกมฝึกคุณธรรมนำความดี (The Good Behavior Among us Game)ครูสุไรยา อุมาสะ

คำนำ

นวัตกรรมสร้างสรรค์คนดี ด้านการเรียนการสอน กิจกรรม“เกมฝึกคุณธรรมนำความดี (The Good
Behavior Among us Game)”เลม่ นี้จัดทำขึ้นเพื่อใช้ประกอบการจดั กิจกรรมการเรียนรู้ใหก้ บั นักเรียนโรงเรียน
บ้านแมท่ ี เพ่ือสง่ เสรมิ ให้นักเรียนมีคณุ ธรรม จรยิ ธรรม เป็นวิถีทางหนึง่ ทช่ี ่วยขัดเกลาใหเ้ ดก็ เปน็ คนดี คนเก่งและอยู่
ในสังคมได้อย่างมีความสุข ทางผู้จัดทำนวัตกรรมหวังเป็นอย่างยิ่งว่านวัตกรรมสร้างสรรค์คนดีด้านการเรยี นการ
สอนกจิ กรรม“เกมฝกึ คุณธรรมนำความดี (The Good Behavior Among us Game)”เล่มน้จี ะเป็นประโยชน์
ต่อผู้ท่สี นใจไมม่ ากกน็ อ้ ย หากเอกสารเล่มนม้ี ีข้อผิดพลาดประการใด ผจู้ ดั ทำขออภยั ไว้ ณ โอกาสน้ดี ้วย

นางสาวสไุ รยา อมุ าสะ
ครู วิทยฐานะชำนาญการ

สารบญั หนา้

เรื่อง ก
ข
1. คำนำ 1
2. สารบัญ 2
3. ช่ือผลงาน 2
4. ความสำคญั ของผลงานนวตั กรรม 2
5. จดุ ประสงค์และเป้าหมายของผลงานนวัตกรรม 3
6. กระบวนการผลติ นวตั กรรมหรือขัน้ ตอนการดำเนนิ งาน 3
7. ผลการดำเนนิ การ/ผลสัมฤทธิ/์ ประโยชนท์ ไี่ ดร้ บั 3
8. ปัจจัยสู่ความสำเรจ็ 4
9. บทเรียนที่ไดร้ บั (Lesson Learned) 4
10.การเผยแพร่/การได้รบั การยอมรบั /รางวลั ทไ่ี ด้รับ 5
11.เงือ่ นไขความสำเร็จ
12.ภาคผนวก

ชือ่ ผลงาน เกมฝึกคุณธรรมนำความดี (The Good Behavior Among us Game)
สอดคลอ้ งกบั คณุ ลกั ษณะ

 ความพอเพียง
 ความกตัญญู
 ความซ่ือสตั ย์สุจรติ
 ความรับผิดชอบ
 อดุ มการณ์คณุ ธรรม
 คุณธรรมอตั ลกั ษณ์ (โปรดระบ)ุ
ชื่อผูพ้ ัฒนานวัตกรรม นางสาวสุไรยา อมุ าสะ
โรงเรยี น/หน่วยงาน โรงเรยี นบ้านแมท่ ี อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา
สังกดั สำนักงานเขตพ้ืนท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาสงขลา เขต 3
E-mail [email protected] โทรศพั ท์เคลื่อนท่ี 085-0477915

รายละเอียดนวตั กรรม

1. ความสำคัญของนวตั กรรม

ความคาดหวังของสังคมที่มีต่อเยาวชนไทยปัจจุบัน คงหนีไม่พ้นความต้องการเห็นบัณฑิตไทยมีสติ เกิด
ปัญญา ที่สะท้อนความรู้คู่คณุ ธรรม มีจริยธรรมและวัฒนธรรมในการดำรงชีวิตที่ดีงาม และสำคัญที่สุดคือต้องอยู่
ร่วมกบั ผู้อ่ืนไดอ้ ย่างมคี วามสุข ซ่ึงความตอ้ งการข้างต้น ครูสามารถปลกู ฝังผู้เรยี นผ่านการสร้างคุณธรรม จริยธรรม
ดังนั้น “คุณธรรม” ก็คือความดีงามที่ถูกปลูกฝังขึ้นในจิตใจ จนเกิดเป็นจิตสำนึกที่ดี และมีความกตัญญู ส่วน
“จริยธรรม” นั้น เป็นความประพฤติ หรือแนวทางในการปฏิบัติตนทีเ่ หมาะสมแก่การยึดปฏิบัติ ตามความดีงาม
แห่งคุณธรรม เพื่อเสริมให้นักเรียนเติบโตและอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมอย่างมีความสุข การปลูกฝังคุณธรรม
จริยธรรม จึงเปรียบเสมือนการพัฒนาคณุ ภาพจิตใจ ที่มีอิทธิพลตอ่ ความประพฤติของผูเ้ รียน ให้ปฏิบัติแต่ในส่งิ ที่
ควร และละทิ้งส่งิ ตอ้ งหา้ มทงั้ หลาย โดยการสอดแทรกไปกบั กิจกรรมการจัดการเรียนการสอนและสามารถนำหลัก
คณุ ธรรมทไ่ี ดเ้ รยี นรู้ไปปรับใช้ในชวี ิตประจำวนั อย่างสรา้ งสรรค์

ปัจจุบันทุกโรงเรียนต้องเผชิญกับสถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 (Coronavirus Disease
2019 : COVID-19) ทำให้ทุกคนต้องปรับตัวในสังคมสู่ชีวิตวิถีใหม่ (New Normal) ซึ่งทุกคนต้องรับมือกับการ
เปลย่ี นแปลง รวมไปถึงการมีคุณธรรม จรยิ ธรรมที่ต้องดำเนินการอยา่ งสมำ่ เสมอไม่ว่าจะอยู่ท่ไี หนกต็ าม เพราะการ
ทำให้นกั เรยี นมีคณุ ธรรม จริยธรรมน้นั เปน็ วถิ ที างหนง่ึ ทช่ี ่วยขัดเกลาให้เด็กเปน็ คนดี คนเกง่ อยู่ในสังคมได้อย่างมี
ความสุข และรจู้ ักรบั ผดิ ชอบต่อสงั คม ดงั นัน้ ทางโรงเรียนบ้านแม่ทีจงึ ได้ตะหนกั ถึงความสำคญั ของการมีคุณธรรม
จริยธรรมของนักเรียน แม้จะมีการจัดการเรียนการสอนรูปแบบใหม่ก็ตาม แต่เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้เรียนได้รับ
ผลกระทบจากรูปแบบการเรียนที่เปลี่ยนไป ข้าพเจ้าจึงได้จัดกิจกรรมเกมฝึกคุณธรรมนำความดีขึ้นมา เพื่อมุ่งให้
นักเรียนได้รบั การเรียนรู้จากประสบการณ์จรงิ ปฏิบัติจรงิ และเกดิ ความใฝร่ ู้ รกั และภาคภมู ิใจในตนเอง แม้ว่าจะ
อยู่ในช่วงสถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 ก็ตาม ซึ่งแนวคิดของข้าพเจ้าในการใช้เกมฝึกคุณธรรมนำ
ความดีนั้น เนื่องจากเป็นสิ่งที่นักเรียนชื่นชอบและนักเรียนสามารถได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริงจากสิ่งใกล้ตัว
ดังนั้นเพื่อให้สอดคล้องกับพันธกิจของโรงเรียนที่นักเรียนทุกคนต้องมีคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมอันพึง
ประสงค์

2. จุดประสงค์และเปา้ หมายของนวตั กรรม

2.1 จดุ ประสงค์
• เพอื่ ใหน้ ักเรียนไดพ้ ัฒนาตนเองในดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรมอยา่ งสมำ่ เสมอ

2.2 เปา้ หมาย
เชงิ ปริมาณ
• นกั เรยี นชน้ั ประถมศึกษาปที ี่ 5/1 โรงเรียนบ้านแม่ที รอ้ ยละ 100 เข้าร่วมกิจกรรม

“เกมฝกึ คุณธรรมนำความดี”
เชิงคณุ ภาพ

• นักเรียนชน้ั ประถมศกึ ษาปีท่ี 5/1 โรงเรียนบา้ นแม่ทีทุกคน มีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในด้าน
คณุ ธรรม จรยิ ธรรมทีด่ ีขน้ึ

3. กระบวนการผลติ นวัตกรรมหรือขัน้ ตอนการดำเนินงาน
การดำเนนิ งานเปน็ ออกเปน็ 4 ขั้นตอน ไดแ้ ก่ ขัน้ การวางแผน (Plan) ข้ันการดำเนินงาน (Do) ขนั้

การตรวจสอบ (Check) และขน้ั สะท้อนผล (Act) ดงั น้ี
3.1 ข้นั การวางแผน (Plan) นกั เรียนชัน้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 5/1 จำนวน 20 คน รว่ มกับครูประจำชั้น

จดั ต้ังกลุ่มไลน์หอ้ งเรียน 5/1 หลงั จากทีว่ เิ คราะห์และกำหนดประเดน็ ปญั หาทต่ี ้องการแก้ปัญหา
พฤติกรรมของนกั เรยี น ซ่งึ นกั เรียนสว่ นใหญ่เห็นชอบในการใช้เกมฝึกคุณธรรมนำความดี โดยท่ีครูนำ
สิง่ ท่ีนักเรยี นเสนอเพือ่ ปรับเปลย่ี นพฤตกิ รรมของนักเรยี นมาสรา้ งเปน็ บอรด์ เกมเพ่อื นำไปใช้แก้ปญั หา
กบั นักเรียน
3.2 ข้ันการดำเนินงาน (Do) นำบอรด์ เกมทไ่ี ด้นำไปสู่การลงมือปฏบิ ตั ิกับนักเรยี นโดยอธิบายกฎกติกาใน
การเล่นโดยให้นักเรียนแบ่งกลุ่มกันเล่นเป็นทีมเพ่ือจะชว่ ยกันแก้ไขปญั หาเม่ือเจอสถานการณ์ตา่ ง ๆ
จากเกม ซึ่งภายในกลุ่มจะมีตัวละครที่จะต้องช่วยกันคิดเพื่อเดินเกมให้ไปสู่จุดเส้นชัย โดยครูจะ
สอดแทรกความรูค้ วามความใจในเร่อื งคณุ ธรรม จริยธรรม เพ่ือให้นักเรียนได้ฝึกคดิ และสามารถนำไป
ปฏบิ ัติได้จรงิ และเมือ่ เล่นเกมจบนกั เรียนสามารถบนั ทกึ ลงในแบบบันทึกการปรับพฤติกรรม
3.3 การตรวจสอบ (Check) ครูจะมีหน้าที่จดบนั ทึกความก้าวหน้าของนักเรียน 3 ระยะ ก่อนเล่นเกม
ระหว่างเล่นและหลังจากเล่นเกมเรียบร้อยแล้ว เช่น ความรู้ความเข้าใจในพฤติกรรมที่นักเรียนได้
ปฏิบัติก่อนและหลังเล่นเกมมคี วามแตกต่างกนั หรือไม่ เมื่อนักเรียนได้ลงมอื เลน่ เกมเสรจ็ แล้วครูจะให้
นักเรียนเขียนสรุปสงิ่ ทีไ่ ด้รับหลงั จากไดเ้ ล่นเกม
3.4 ขน้ั สะทอ้ นผล (Act) สรุปผลของการดำเนินกิจกรรม รายงานผล และนำผลไปแกไ้ ขปรับปรุง
4. ผลการดำเนนิ การ/ผลสัมฤทธิ์/ประโยชนท์ ีไ่ ด้รบั
4.1 ผลจากการดำเนินการ จัดทำนวัตกรรมและกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรมให้
นกั เรียนเปน็ คนดขี องครอบครวั และสังคมน้ัน ได้รบั ความรว่ มมอื จากผู้ปกครองในการชว่ ยส่งเสริมให้
นกั เรียนมสี ว่ นร่วมในการทำกิจกรรมเพ่ือปรับเปลยี่ นพฤตกิ รรม ทำใหน้ ักเรยี นมีความภาคภูมิใจเห็น
คุณค่าของการทำดีเพือ่ ประโยชน์ส่วนรวม เป็นที่พึงพอใจของผู้ปกครองและนักเรียน สังเกตได้จาก
การใหค้ วามรว่ มมอื ช่วยเหลอื ในการทำกิจกรรม
4.2 ผลสัมฤทธ์ิ จากการจัดทำนวัตกรรมและกจิ กรรมต่าง ๆ นักเรียนทุกคนเข้าร่วมร้อยละ 100 ทำให้
นกั เรยี นมพี ฤติกรรมทพี่ งึ ประสงค์เปน็ ไปตามคณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์
4.3 ประโยชนท์ ไ่ี ด้รับ

4.3.1 นักเรยี นมคี ณุ ธรรม จรยิ ธรรม
4.3.2 นักเรยี นมีจิตอาสา จิตสาธารณะ สำนึกเรอื่ งส่วนรวมเหนอื อนื่ ใด
4.3.3 นักเรียนเป็นแบบอย่างทดี่ ีและเปน็ ต้นแบบของการทำความดี
4.3.4 สรา้ งสัมพันธภาพท่ีดีระหว่างโรงเรยี น ครอบครวั และชมุ ชน
5. ปัจจยั สู่ความสำเรจ็
5.1 ความศรัทธาในคุณงามความดขี องนักเรียน
5.2 การใหค้ วามสำคัญ สนบั สนุน การเป็นแบบอย่างทีด่ ีของเพ่อื น บดิ า มารดาและครู
5.3 การมีส่วนร่วมและความเสยี สละของนักเรยี น ผู้ปกครองและครู
5.4 การประพฤติปฏิบตั ดิ ว้ ยจิตสำนกึ ที่ดี
5.5 การสรา้ งแรงเสรมิ โดยการยกย่องงคนทำความดใี ห้เกียรตบิ ัตรได้รางวัลแหง่ ความดี
5.6 การธำรงไวซึ่งความยงั่ ยืนในการพัฒนาคุณธรรม จรยิ ธรรม ของนกั เรยี นตลอดทกุ ที่ทกุ เวลา
6. บทเรียนทไ่ี ดร้ บั (Lesson Learned)
การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมให้กับนกั เรียนผ่านเกมฝึกคุณธรรม
นำความรู้ นอกจากความสนุกแล้วนัน้ นักเรียนสามารถนำไปปฏิบัติได้จริง โดยมีแบบอย่างให้นักเรยี นได้
เหน็ ไดเ้ รียนรแู้ ละซมึ ซับจากครอบครัวและโรงเรียน ควรฝกึ ใหน้ กั เรียนได้ปฏิบัติบ่อย ๆ และมีการเสริมแรง
อยู่เรื่อย ๆ จะทำให้นักเรียนมีกำลังใจในการทำความดีและพร้อมที่จะนำไปเผยแพร่ให้กับคนอื่น ๆ ใน
ชมุ ชนได้ ซงึ่ นกั เรียนสามารถเลอื กรูปแบบการทำความดีตามท่ีตนเองตอ้ งการ ความดขี องนักเรยี นเปน็ การ
ทำความดีจากจิตสำนึกไม่ต้องมีใครมาสั่งให้ทำ เป็นพฤติกรรมความดีที่จะติดตัวนักเรียนไปตลอด และ
สามารถเปน็ แบบอยา่ งให้กับคนในสังคมได้
7. การเผยแพร/่ การได้รับการยอมรบั /รางวลั ทไ่ี ด้รับ
7.1 ทำรายงานเสนอตอ่ ผบู้ รหิ ารโรงเรียน
7.2 จดั กิจกรรมแลกเปลย่ี นเรียนรู้ผ่านช่องทางการส่ือสาร LINE และ Facebook
8. เงือ่ นไขความสำเรจ็
8.1 การร่วมมอื กนั ระหว่างผู้บริหาร ครนู ักเรยี น ผ้ปู กครอง
8.2 การดำเนินการตอ้ งมคี วามต่อเน่อื ง มกี ารติดตามอยา่ งสม่ำเสมอ
8.3 การเสรมิ แรงทางบวก เช่น การชน่ื ชม การให้รางวัล







ตวั ละคร (Character)