แผนงานเครื่องยนต์เล็ก-แผน 1-18

แผนการจัดการเรยี นรู้มงุ่ เนน้ สมรรถนะที่ 12. 81

รหัสวชิ า 20101-2101 (1-6-3) วิชา งานเครอื่ งยนต์เล็ก หนว่ ยท่ี 8.
ช่อื หน่วย ระบบหลอ่ ลนื่ เครื่องยนตเ์ ลก็ สอนคร้ังที่ 12 (67-72 )

จานวนชั่วโมง 6 ชม.

สาระสาคัญ
การทางานของเครือ่ งยนต์จาเป็นต้องใช้นา้ มนั หล่อลนื่ ชน้ิ ส่วนต่างๆ ทมี่ ีการเคล่ือนท่ีเพอื่ ปอ้ งกันไม่ใหช้ ้ินส่วน

เหล่าน้ันสัมผัสกันโดยตรง ทาให้ลดการสึกหรอ และยังช่วยลดแรงเสียดทานทาให้เคร่ืองยนต์ทางานเต็มกาลัง
นอกจากนี้น้ามันหล่อล่ืนยังช่วยระบายความร้อนและทาความสะอาดช้ินส่วนต่างๆ ตลอดจนช่วยอุดรอยรั่วระหว่าง
แหวนลูกสูบกับกระบอกสูบ เป็นการป้องกันแรงดันรั่วไหลออกจากห้องเผาไหม้ ระบบหล่อลื่นจะทาหน้าท่ีจ่าย
น้ามนั หล่อลน่ื ไปยงั ชิน้ ส่วนตา่ งๆ ของเครื่องยนต์
สาระการเรยี นรู้

1. คณุ สมบตั ขิ องการหลอ่ ลนื่
2. หนา้ ทข่ี องน้ามนั หลอ่ ล่นื
3. ระบบหลอ่ ลื่นเครือ่ งยนต์
4. ประเภทของระบบการหลอ่ ล่นื
5. สว่ นประกอบระบบน้ามนั หลอ่ ล่นื เครอื่ งยนต์
6. การตรวจสอบระบบหล่อลนื่ เคร่ืองยนต์เลก็
สมรรถนะประจาหนว่ ย
1. แสดงความรเู้ กย่ี วกบั ระบบหล่อล่นื เครอ่ื งยนตเ์ ลก็

2. วเิ คราะห์ ตรวจสอบ และแกไ้ ขการทางานระบบหล่อลน่ื เครอ่ื งยนตเ์ ลก็

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
1. อธบิ ายคุณสมบัตขิ องการหล่อลนื่ ได้
2. อธบิ ายหนา้ ทีข่ องนา้ มนั หลอ่ ลืน่ ได้
3. อธบิ ายระบบหลอ่ ลนื่ เครือ่ งยนตไ์ ด้
4. อธิบายประเภทของระบบการหล่อลื่นได้
5. อธบิ ายส่วนประกอบระบบน้ามันหลอ่ ล่นื เคร่ืองยนต์ได้
6. ปฏบิ ตั กิ ารวเิ คราะห์การทางานระบบหล่อลื่นเครือ่ งยนตเ์ ล็กได้
7. ปฏิบตั กิ ารตรวจสอบแก้ไขระบบหลอ่ ลื่นเครื่องยนต์เล็กได้

กิจกรรมการเรยี นรู้
ขั้นนาเข้าสูบ่ ทเรียน
1. ครูและนักเรียนกล่าวถึงการทางานของเคร่ืองยนต์จาเป็นต้องใช้น้ามันหลอ่ ล่ืนในชิ้นส่วนต่าง ๆ ที่มีการ

เคล่อื นไหวเพอ่ื ป้องกนั ไมใ่ หช้ น้ิ สว่ นตา่ ง ๆ สัมผสั กันโดยตรงจะทาให้สึกหรอและชว่ ยลดแรงเสยี ดทานได้
2. นกั เรียนเล่าถึงการหล่อล่นื เพอ่ื ลดการเสียดสีของชน้ิ ส่วนตา่ ง ๆ ออกจากระบบของเคร่ืองยนต์ สารหล่อ

ลน่ื โดยทั่วไป เช่น น้ามนั หลอ่ ลน่ื จาระบี เปน็ ตน้

ขน้ั สอน
3. ครูอธบิ ายคณุ สมบตั ขิ องการหล่อลนื่ บอกหน้าทข่ี องนา้ มนั หลอ่ ล่ืน อธิบายระบบหลอ่ ลน่ื เครือ่ งยนตบ์ อก
ประเภทของระบบการหลอ่ ลนื่ พร้อมใช้ส่ือแผน่ ใสประกอบการอธบิ าย
4. ครอู ธบิ ายส่วนประกอบระบบนา้ มนั หล่อลืน่ เคร่อื งยนต์ และสาธิตการตรวจสอบระบบหล่อล่นื

82

เครอ่ื งยนตเ์ ล็ก โดยให้นกั เรยี นรว่ มกันสาธติ ไปพร้อม ๆ กบั ครอู ย่างตอ่ เนอื่ ง
5. นักเรยี นปฏิบตั ิกจิ กรรมดงั น้ี
5.1 ตรวจดูสภาพการทางานระบบหลอ่ ลนื่ ของเครื่องยนต์
5.2 จดั เตรยี มเคร่ืองมอื ทใี่ ชใ้ นการตรวจสอบระบบหลอ่ ลื่น
5.3 กาเครอ่ื งหมายท่ีจาเปน็ ตอ่ การถอดประกอบ
5.4 ถอดแยกชิ้นส่วน ตรวจสอบ ระบบหลอ่ ลนื่ ตามข้ันตอน
5.5 ตรวจสอบการทางานระบบหลอ่ ล่นื แก้ไขให้อยู่ในสภาพพรอ้ มใชง้ าน
5.6 ตรวจสอบความเรียบร้อยกอ่ นนาเสนอผลงาน
5.7 ครผู สู้ อนพจิ ารณาการปฏบิ ตั ิให้คะแนนตามใบประเมินผล
(หมายเหตุ.- ให้นกั เรียนนารูปภาพการถอดประกอบเพลาลูกเบีย้ และลูกกระทุ้ง)

ขั้นสรปุ และการประยุกต์
6. ครูผ้สู อนสรปุ ข้อคดิ เหน็ ของนกั เรียนทั้งหมด และแนะนาให้นาความรู้ไปประยุกต์ใช้งานในชีวติ ประจาวัน
ได้ และสง่ เสรมิ ให้นักเรียนนาความรูท้ ไี่ ดร้ ับมาวเิ คราะหข์ ้นั ตอนการปฏิบตั งิ าน
7. ครูผู้สอนและนักเรียนร่วมกันสรุปเน้ือหาสาะเพื่อประเมินผลการเรียนรู้ และประเมินผลการนาความรู้
ความเข้าใจ หลักความปลอดภัยมาปรับใช้ในการไขแก้ปญั หา ดังนี้

(1).คุณสมบตั ขิ องการหล่อลื่น
(2).หน้าทข่ี องน้ามันหล่อลื่น
(3).ระบบหล่อลื่นเครื่องยนต์
(4).ประเภทของระบบการหลอ่ ลนื่
(5).สว่ นประกอบระบบน้ามนั หลอ่ ลืน่ เคร่ืองยนต์
(6).การตรวจสอบระบบหล่อลืน่ เครอื่ งยนตเ์ ลก็

สอ่ื และแหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรยี นวิชา งานเครอื่ งยนตเ์ ล็ก ของสานักพมิ พ์เอมพนั ธ์
2. แผน่ ใสแสดงมาตรฐานการเรยี นรใู้ นรายวิชา งานเครอ่ื งยนตเ์ ลก็
3. วีดที ศั น์
4. ศนู ย์บริการหรอื อ่ซู ่อมรถยนตท์ ่ีศกึ ษาดูงานได้

หลักฐาน

1. ใบเชค็ ชื่อนักเรียน
2. แบบประเมนิ ผลงาน
3. บันทึกการสอน
4. แผนจัดการเรยี นรู้

การวดั ผลและการประเมินผล

วิธีวัดผล
1. ตรวจกิจกรรมระหวา่ งเรยี น
2. สังเกตพฤติกรรมการปฏบิ ตั ิงานรายบุคคล
3. ตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้
4. ตรวจใบงาน

83

เครอื่ งมอื วัดผล
1. แบบตรวจกิจกรรมระหวา่ งเรยี น
2. แบบสังเกตพฤตกิ รรมการปฏิบตั งิ านรายบุคคล
3. แบบประเมนิ ผลการเรียนรู้
4. ใบงาน

เกณฑก์ ารประเมินผล
1. แบบตรวจสอบกิจกรรมระหว่างเรยี นเกณฑผ์ ่าน ทาถกู ตอ้ ง 50% ขนึ้ ไป
2. แบบสงั เกตพฤติกรรมการปฏบิ ตั งิ านรายบคุ คล เกณฑผ์ ่าน ตอ้ งไมม่ ชี ่องปรบั ปรงุ
3. แบบประเมนิ ผลการเรียนรู้ เกณฑผ์ า่ น ทาถูกต้อง 50% ขึ้นไป
4. แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑผ์ ่าน ทาถูกตอ้ ง 50% ข้ึนไป

กจิ กรรมเสนอแนะ

ใหน้ กั เรียนทากจิ กรรมใบงาน

84

บันทกึ หลังการสอน
1. ผลการจดั การเรยี นรู้ตามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ปี ................สอนครง้ั ที่ ... .... สาขา/ช้นั ปี ......................จานวนผู้เรียน............คน

มาเรียนปกต.ิ ..........คน ขาดเรยี น............คน ลาป่วย............คน ลากจิ ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หัวข้อเร่อื ง/เน้ือหา สาระ : …………………….…………………...........................................

 สอนครบตามหวั ขอ้ เร่ืองในแผนฯ  สอนไมค่ รบเน่ืองจาก..........................................

1.3 กิจกรรม/วธิ กี ารสอน

 ครแู นะนาและบอกจุดประสงค์  ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธิต/.
 ทาแบบทดสอบกอ่ นเรียน  ทาแบบทดสอบหลงั เรียน
 ทาแบบฝกึ หดั /โจทย์ปญั หา  ทาใบกจิ กรรม/ใบงาน
 อน่ื ระบุ).............................................................................................................................

1.4 ส่ือการเรียนรู้/แหลง่ การเรยี นรู้ : ……………..…………………………………………………………………….

.................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นรู้ของผเู้ รยี น/ผลการสอนของครู/ปัญหาท่ีพบ

2.1 การวดั ผลและประเมินผล/ผลการเรยี นรู้ของผู้เรยี น : ………..………………………………….…………

.................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผ่ี ้เู รียนได้รับ : ..........................................................................................................

......................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม และค่านยิ ม : ..………………………………………………………………..

……………...................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ..………………………………………………………………………….…….………………..

……………......................................................................................................................................................

2.5 ปัญหาทน่ี าไปส่กู ารวิจัย : ..…………………………………………………………………......….…………………

…………….....................................................................................................................................................

3. แนวทางการพฒั นาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใชแ้ ละปรับปรุงแผนการสอนครัง้ นี้ :

…………………………………………………………………………………...…………………………………………………………..

……………....................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคณุ ภาพวธิ สี อน/สอื่ /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

..........................................................................................................................................................

………………………………………………………………………………………………………………………………..…………

85

แผนการจดั การเรยี นรู้ม่งุ เนน้ สมรรถนะที่ 13. หน่วยท่ี 9.
สอนครั้งที่ 13 (73-78 )
รหัสวิชา 20101-2101 (1-6-3) วิชา งานเคร่ืองยนต์เลก็
ช่อื หน่วย ระบบระบายความรอ้ นของเครอื่ งยนตเ์ ลก็ จานวนชว่ั โมง 6 ชม.

สาระสาคัญ
เม่อื เคร่ืองยนต์ทางานจงั หวะกาลงั ไอดีจะถกู เผาไหมภ้ ายในกระบอกสูบของเคร่อื งยนต์แก๊สโซลีนและอากาศ

อดั ตัวจนเกดิ จุดระเบิดของเครื่องยนต์ดีเซล จะก่อให้เกดิ ความร้อนจานวนมาก ความร้อนจะถูกเปลี่ยนไปเป็นพลังงาน
กลดันให้ลูกสูบเคล่ือนที่ และบางส่วนถ่ายเทให้กับชิ้นส่วนต่าง ๆ ของเคร่ืองยนต์ จาเป็นต้องกาจัดความร้อนส่วนเกิน
ออกไป มิฉะน้ันจะทาให้เคร่อื งยนต์เสียหายได้ และถ้าเคร่ืองยนต์เย็นเกินไป ประสิทธิภาพการทางานของเคร่ืองยนต์ก็
จะลดลง

สาระการเรียนรู้
1. การระบายความร้อนของเคร่อื งยนต์
2. วธิ ีการระบายความร้อนของเคร่ืองยนตเ์ ลก็
3. สว่ นประกอบของระบบระบายความรอ้ นดว้ ยน้า
4. การตรวจสอบระบบระบายความรอ้ น
5. การตรวจสอบระดับนา้ หล่อเยน็
6. การตรวจสอบสภาพชนิ้ สว่ นระบบระบายความรอ้ น

สมรรถนะประจาหนว่ ย
แสดงความรเู้ กย่ี วกบั ระบบระบายความรอ้ นของเคร่อื งยนตเ์ ลก็

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
1. อธิบายการระบายความร้อนของเคร่ืองยนตไ์ ด้
2. อธิบายวิธกี ารระบายความร้อนของเคร่อื งยนตเ์ ล็กได้
3. อธบิ ายสว่ นประกอบของระบบระบายความร้อนด้วยน้าได้
4. ปฏบิ ัตกิ ารตรวจสอบระบบระบายความร้อนได้
5. ปฏิบัตกิ ารตรวจสอบระดบั น้าหล่อเยน็ ได้
6. ปฏิบตั กิ ารตรวจสอบสภาพชิ้นสว่ นระบบระบายความรอ้ นได้
7. ปฏิบัตกิ ารตรวจสอบระบบช่วยสตารต์ ได้

กจิ กรรมการเรียนรู้
ขั้นนาเข้าสบู่ ทเรยี น

1. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายถึงการระบายความร้อนของเคร่ืองยนต์ โดยยกตัวอย่างเครื่องยนต์ของ
ศูนย์บริการโตโยต้าที่อยู่บริเวณใกล้เคียงสถานศึกษา เป็นการรักษาอุณหภูมิทางานของเคร่ืองยนต์ภายใต้สภาพการ
ทางานทุกสภาพ เม่ือเคร่ืองยนต์สตาร์ตติดใหม่ ๆ เคร่ืองยนต์ยังเย็นอยู่ ระบบระบายความร้อนจะไม่ดึงความร้อนออก
จากเครอ่ื งยนต์ เม่ือเครอ่ื งยนต์รอ้ นข้ึน ระบบระบายความร้อนจึงเรมิ่ ดึงความรอ้ นออกจากเครือ่ งยนต์ และเมือ่ อณุ หภูมิ
สูงข้ึนถึงอุณหภูมิทางาน ระบบจะดึงความร้อนออกจากเครื่องยนต์ประมาณ 45% ของความร้อนจากการเผาไหม้อ
นา้ มนั เช้ือเพลิง

2. นักเรียนช้จี ุดระบายความรอ้ นของเครื่องยนต์จากรปู ภาพตวั อยา่ งประกอบทคี่ รผู ูส้ อนนามาเปน็ ตัวอย่าง
เพอื่ เชื่อมโยงไปสเู่ น้ือหาการเรยี นการสอนในสปั ดาห์นี้

86

ข้ันสอน

3. ครูอธบิ ายการระบายความร้อนของเครือ่ งยนต์ วธิ กี ารระบายความรอ้ นของเคร่อื งยนต์เล็กสว่ นประกอบ
ของระบบระบายความร้อนดว้ ยน้า พรอ้ มสอื่ แผน่ ใสประกอบการอธบิ าย

4. ครูอธิบายและสาธิตการตรวจสอบระบบระบายความร้อน การตรวจสอบระดับน้าหล่อเย็นและการ
ตรวจสอบสภาพช้ินส่วนระบบระบายความรอ้ น โดยให้นักเรียนร่วมแสดงการสาธิตไปพร้อมกับครูผู้สอนอย่างต่อเน่ือง
สมา่ เสมอ และเมื่อนกั เรยี นคนใดไมเ่ ข้าใจก็ใหส้ อบถามครผู สู้ อนได้

5. ครูผู้สอนต้ังประเด็นปัญหาเร้าความสนใจ เช่น มอเตอร์สตาร์ตมีแหล่งกาเนิดไฟฟ้าจากท่ีใด และให้
นกั เรยี นนาประสบการณม์ าตอบคาถามและแสดงความคดิ เห็นประกอบ

6. นักเรียนตรวจระบบระบายความรอ้ นและระยหา่ งของใบพัดป๊ัมน้า โดยปฏิบตั ดิ ังน้ี
6.1 ตรวจดสู ภาพการทางานระบบระบายความร้อนและระยะห่างของใบพัดปัม๊ น้า
6.2 จดั เตรยี มเครื่องมือทใ่ี ช้ในการถอดประกอบตรวจสอบจานจ่าย
6.3 กาเคร่ืองหมายทจ่ี าเปน็ ต่อการประชมุ
6.4 ถอดชน้ิ สว่ น ตรวจระบบระบายความร้อนตามขั้นตอน
6.5 ตรวจระยะหา่ งของใบพัดป๊มั นา้ ตามขั้นตอน ปรับใหอ้ ย่ใู นสภาพพร้อมใช้งาน
6.6 ตรวจสอบความเรียบรอ้ ยกอ่ นนาเสนอผลงาน
6.7 ครผู ูส้ อนพจิ ารณาการปฏิบตั ใิ ห้คะแนนตามใบประเมนิ

(หมายเหตุ.- ให้นักเรยี นนารปู ภาพการถอดประกอบเพลาลูกเบ้ยี และลูกกระทุ้ง)

ข้นั สรปุ และการประยกุ ต์

7. ครูผสู้ อนสรุปข้อคิดเหน็ ของนกั เรยี นท้งั หมด และแนะนาให้นาความรู้ไปประยกุ ตใ์ ชง้ านในชีวติ ประจาวัน
ได้ และส่งเสรมิ ให้นักเรยี นนาความรูท้ ไี่ ดร้ ับมาวเิ คราะห์ขนั้ ตอนการปฏิบัตงิ าน

8. ครูผู้สอนและนักเรียนร่วมกันสรุปเน้ือหาสาะเพ่ือประเมินผลการเรียนรู้ และประเมินผลการนาความรู้
ความเขา้ ใจ หลกั ความปลอดภยั มาปรับใช้ในการไขแก้ปญั หา ดังน้ี

(1).คุณสมบตั ิของการหลอ่ ล่นื
(2).หน้าท่ีของนา้ มนั หล่อล่ืน
(3).ระบบหลอ่ ลืน่ เคร่อื งยนต์
(4).ประเภทของระบบการหลอ่ ล่นื
(5).ส่วนประกอบระบบน้ามันหลอ่ ล่ืนเคร่ืองยนต์
(6).การตรวจสอบระบบหลอ่ ลืน่ เคร่ืองยนต์เล็ก

สอ่ื และแหล่งการเรยี นรู้

1. หนังสอื เรียนวิชา งานเคร่ืองยนต์เลก็ ของสานกั พมิ พ์เอมพนั ธ์
2. แผน่ ใสแสดงมาตรฐานการเรียนรู้ในรายวิชา งานเครอ่ื งยนตเ์ ลก็
3. วีดีทศั น์
4. ศนู ยบ์ รกิ ารหรอื อซู่ ่อมรถยนต์ท่ศี ึกษาดูงานได้

หลกั ฐาน

1. ใบเชค็ ชื่อนกั เรียน

87

2. แบบประเมนิ ผลงาน
3. บันทกึ การสอน
4. แผนจดั การเรยี นรู้

การวดั ผลและการประเมนิ ผล

วธิ ีวัดผล
1. ตรวจกิจกรรมระหว่างเรยี น
2. สังเกตพฤติกรรมการปฏิบตั งิ านรายบคุ คล
3. ตรวจแบบประเมนิ ผลการเรียนรู้
4. ตรวจใบงาน

เครื่องมือวดั ผล
1. แบบตรวจกิจกรรมระหวา่ งเรยี น
2. แบบสงั เกตพฤติกรรมการปฏบิ ตั ิงานรายบุคคล
3. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรู้
4. ใบงาน

เกณฑก์ ารประเมนิ ผล
1. แบบตรวจสอบกิจกรรมระหว่างเรยี นเกณฑผ์ า่ น ทาถูกตอ้ ง 50% ขนึ้ ไป
2. แบบสังเกตพฤตกิ รรมการปฏบิ ตั ิงานรายบุคคล เกณฑผ์ ่าน ต้องไม่มชี อ่ งปรบั ปรุง
3. แบบประเมนิ ผลการเรียนรู้ เกณฑผ์ า่ น ทาถูกตอ้ ง 50% ข้ึนไป
4. แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑผ์ ่าน ทาถูกต้อง 50% ขึ้นไป

กจิ กรรมเสนอแนะ

นักเรียนทากจิ กรรมใบงาน

บันทกึ หลังการสอน 88

1. ผลการจดั การเรยี นรู้ตามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ปี ................สอนครง้ั ที่ ... .... สาขา/ช้นั ปี ......................จานวนผู้เรียน............คน

มาเรียนปกต.ิ ..........คน ขาดเรยี น............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หัวข้อเร่อื ง/เน้ือหา สาระ : …………………….…………………...........................................

 สอนครบตามหวั ขอ้ เร่ืองในแผนฯ  สอนไมค่ รบเน่ืองจาก..........................................

1.3 กิจกรรม/วธิ กี ารสอน

 ครแู นะนาและบอกจดุ ประสงค์  ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธิต/.
 ทาแบบทดสอบกอ่ นเรียน  ทาแบบทดสอบหลงั เรียน
 ทาแบบฝกึ หดั /โจทย์ปญั หา  ทาใบกจิ กรรม/ใบงาน
 อน่ื ระบุ).............................................................................................................................

1.4 ส่ือการเรียนรู้/แหลง่ การเรยี นรู้ : ……………..…………………………………………………………………….

.................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นรู้ของผเู้ รยี น/ผลการสอนของครู/ปัญหาท่ีพบ

2.1 การวดั ผลและประเมินผล/ผลการเรยี นรู้ของผู้เรยี น : ………..………………………………….…………

.................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผ่ี ้เู รียนได้รบั : ..........................................................................................................

......................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม และค่านยิ ม : ..………………………………………………………………..

……………...................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ..………………………………………………………………………….…….………………..

……………......................................................................................................................................................

2.5 ปัญหาทน่ี าไปส่กู ารวิจัย : ..…………………………………………………………………......….…………………

…………….....................................................................................................................................................

3. แนวทางการพฒั นาคณุ ภาพการสอน

3.1 ผลการใชแ้ ละปรับปรุงแผนการสอนครัง้ นี้ :

…………………………………………………………………………………...…………………………………………………………..

……………....................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคณุ ภาพวธิ ีสอน/สอื่ /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

..........................................................................................................................................................

………………………………………………………………………………………………………………………………..…………

แผนการจดั การเรียนรู้มุง่ เนน้ สมรรถนะท่ี 14. 89

รหัสวชิ า 20101-2101 (1-6-3) วชิ า งานเครือ่ งยนต์เล็ก หนว่ ยที่ 10.
ชอื่ หน่วย ระบบสตารต์ เครอื่ งยนต์ สอนคร้ังท่ี 14 (79-84 )

จานวนช่ัวโมง 6 ชม.

สาระสาคัญ
เครื่องยนต์เผาไหม้ภายในไม่สามารถสตาร์ตติดได้เอง ตอ้ งมีระบบการหมุนเคร่ืองยนต์ในช่วงเริ่มต้นของการ

ทางาน โดยเฉพาะเคร่ืองยนต์เล็กท้ังเคร่ืองยนต์แก๊สโซลีนและเคร่ืองยนต์ดีเซล ส่วนมากจะใช้เชอื กดึงหรือมือหมุน เมื่อ
เคร่ืองยนต์ตดิ แล้ว จะหมนุ ไดด้ ้วยกาลังจากการจุดระเบดิ ภายในกระบอกสูบแลว้ ดันใหล้ ูกสูบเคล่ือนที่ลง ระบบสตาร์ด
บางระบบจะใช้มอเตอร์สตาร์ด ประกอบด้วยช้ินส่วนต่าง ๆ ได้แก่ แบตเตอรี่ มอเตอร์สตารต์ และกลไกขับเคลื่อน เป็น

ตน้
เน้ือหาสาระ

1. ระบบสตารต์
2. โครงสรา้ งมอเตอรส์ ตารต์
3. วิธกี ารทางานของมอเตอร์สตารต์
4. มอเตอรส์ ตาร์ตแบบทดรอบ
5. การถอดแยกชน้ิ สว่ นระบบสตารต์ แบบเชือกดงึ กลับ
6. การตรวจสอบระบบสตารต์ แบบเชือกดงึ กลับ
7. การประกอบระบบสตาร์ตแบบเชอื กดงึ กลับ
8. การถอดและประกอบมอเตอรส์ ตารต์
9. การตรวจสอบช้นิ สว่ นมอเตอรส์ ตาร์ต

สมรรถนะประจาหนว่ ย
1. แสดงความรู้เกี่ยวกบั ระบบสตารต์ เครอ่ื งยนต์
2. ถอด ประกอบ และวิเคราะห์เก่ยี วกับระบบสตาร์ตแบบเชือกดึกกลบั และมอเตอร์สตาร์ตตามข้นั ตอน

จุดประสงค์การเรยี นรู้
1. อธิบายระบบสตาร์ตได้
2. อธบิ ายโครงสร้างมอเตอร์สตาร์ตได้
3. อธิบายวธิ กี ารทางานของมอเตอร์สตาร์ตได้
4. อธบิ ายมอเตอร์สตารต์ แบบทดรอบได้
5. ปฏบิ ตั กิ ารถอดแยกชิ้นส่วนระบบสตาร์ตแบบเชือกดงึ กลบั ได้
6. ปฏบิ ตั กิ าร วเิ คราะห์ ตรวจสอบระบบสตารต์ แบบเชอื กดงึ กลับได้
7. ปฏิบตั กิ ารประกอบระบบสตาร์ตแบบเชือกดงึ กลับได้
8. ปฏิบัตกิ ารถอดและประกอบมอเตอรส์ ตาร์ตได้

9. ปฏิบตั ิการ วเิ คราะห์ ตรวจสอบช้นิ ส่วนมอเตอร์สตาร์ตได้

กิจกรรมการเรียนรู้
ขั้นการนาเข้าส่บู ทเรยี น
1. ครูและนักเรียนกล่าวถึงระบบสตาร์ต เมื่อเคร่ืองยนต์เผาไหม้ภายในไม่สามารถสตาร์ตติดได้เอง ต้องมี

ระบบการหมุนเครื่องยนต์ในช่วงเริ่มต้นของการทางาน เมื่อเคร่ืองยนต์ติดแล้ว จะหมุนได้ด้วยกาลังของการจุดระเบิด
เคร่อื งยนตข์ นาดใหญบ่ างชนิดเรมิ่ สตารต์ ไดด้ ว้ ยลมหรือด้วยเครื่องยนตข์ นาดเล็ก

90

2. นักเรียนเล่าต่อไปอีกว่า สาหรับรถยนต์ระบบแก๊สโซลีนและระบบดีเซล เม่ือเริ่มสตาร์ตจะได้ด้วยใช้
มอเตอร์สตาร์ต เมื่อหมนุ สวติ ช์กญุ แจไปท่ีตาแหน่ง START แบตเตอรีจะส่งกระแสไฟฟ้าไปยงั มอเตอร์สตารต์ จาทาให้
เฟืองพีเนยี นในมอเตอรส์ ตาร์ตเข้าขบั กับฟันของเฟอื งแหวนรอบล้องช่วยแรงมอเตอรส์ ตาร์ดจึงสามารถหมุนลอ้ ชว่ ยแรง
ทาใหเ้ พลาข้อเหว่ียงหมนุ เพ่อื เรม่ิ สตารต์

ขั้นสอน

3. ครูอธบิ ายระบบสตาร์ต โครงสร้างมอเตอรส์ ตาร์ต และวิธกี ารทางานของมอเตอรส์ ตารต์ พรอ้ มแสดงส่ือ
แผน่ ใสประกอบ

4. ครูอธิบายและสาธิตมอเตอร์สตาร์ตแบบทดรอบ และการถอดแยกชิ้นส่วนระบบสตาร์ตแบบเชือกดึง
กลับ โดยให้นักเรียนร่วมสาธติ ไปพร้อมกับครูผสู้ อนอย่างต่อเน่อื ง

5. นกั เรียนถอดประกอบระบบสตาร์ตเครอื่ งยนตเ์ ล็กดังนี้
5.1 ตรวจดสู ภาพระบบสตารต์ เครอื่ งยนตท์ ่จี ะทาการถอด
5.2 จัดเตรยี มเครือ่ งมือท่ีใชใ้ นการถอดประกอบ
5.3 กาเครื่องหมายท่ีจาเปน็ ตอ่ การประกอบ
5.4 ถอด ตรวจสอบช้ินส่วนระบบสตารต์ เครอื่ งยนต์เลก็ ตามขั้นตอน
5.5 ตรวจดสู ภาพเครอื่ งยนต์ทจี่ ะทาการตรวจเฟอื งไทมิง่ และปรับตงั้ กฟั เวอร์เนอร์
5.6 ปฏบิ ัตกิ ารตรวจเฟอื งไทม่ิงและปรบั ตัง้ กัฟเวอรเ์ นอร์ตามข้นั ตอน
5.7 ปฏิบตั กิ ารปรับตงั้ กัฟเวอรเ์ นอรต์ ามขัน้ ตอนใหอ้ ย่ใู นสภาพพรอ้ มใช้งาน
5.8 ตรวจสอบความเรยี บร้อยนาเสนอผลงาน
5.9 ครผู สู้ อนพจิ ารณาการปฏิบตั ิให้คะแนนตามใบประเมินผล
5.10 เขยี นแผนภาพหรอื นารูปภาพการปฏบิ ัตงิ านประกอบ

ขนั้ สรปุ และการประยุกต์

6. ครูผูส้ อนสรุปขอ้ คิดเหน็ ของนักเรียนท้ังหมด และแนะนาให้นาความรู้ไปประยุกต์ใช้งานในชีวิตประจาวัน
ได้ และสง่ เสริมให้นักเรียนนาความรู้ทไี่ ด้รับมาวิเคราะห์ขั้นตอนการปฏิบัติงาน

7. ครูผู้สอนและนักเรียนร่วมกันสรุปเนื้อหาสาะเพื่อประเมินผลการเรียนรู้ และประเมินผลการนาความรู้
ความเขา้ ใจ หลกั ความปลอดภยั มาปรับใชใ้ นการไขแกป้ ญั หา ดังน้ี

(1).ระบบสตารต์
(2).โครงสร้างมอเตอรส์ ตารต์
(3).วิธกี ารทางานของมอเตอร์สตารต์
(4).มอเตอรส์ ตารต์ แบบทดรอบ
(5).การถอดแยกชน้ิ สว่ นระบบสตาร์ตแบบเชอื กดึงกลบั

สอ่ื และแหล่งการเรียนรู้

1. หนังสอื เรียนวิชา งานเครื่องยนตเ์ ลก็ ของสานกั พิมพเ์ อมพนั ธ์
2. แผน่ ใสแสดงมาตรฐานการเรยี นร้ใู นรายวิชา งานเครอ่ื งยนตเ์ ลก็
3. วีดีทัศน์
4. ศนู ยบ์ รกิ ารหรืออู่ซอ่ มรถยนตท์ ศ่ี กึ ษาดูงานได้

หลักฐาน

1. ใบเชค็ ชอ่ื นักเรียน
2. แบบประเมนิ ผลงาน

91

3. บันทกึ การสอน
4. แผนจัดการเรยี นรู้

การวัดผลและการประเมินผล

วธิ วี ดั ผล
1. ตรวจกิจกรรมระหวา่ งเรียน
2. สงั เกตพฤตกิ รรมการปฏบิ ตั งิ านรายบคุ คล
3. ตรวจแบบประเมนิ ผลการเรียนรู้
4. ตรวจใบงาน

เครอ่ื งมือวัดผล
1. แบบตรวจกจิ กรรมระหว่างเรียน
2. แบบสังเกตพฤติกรรมการปฏบิ ตั ิงานรายบุคคล
3. แบบประเมนิ ผลการเรียนรู้
4. ใบงาน

เกณฑก์ ารประเมนิ ผล
1. แบบตรวจสอบกจิ กรรมระหว่างเรยี นเกณฑผ์ า่ น ทาถกู ต้อง 50% ข้นึ ไป
2. แบบสังเกตพฤติกรรมการปฏบิ ตั งิ านรายบคุ คล เกณฑ์ผา่ น ต้องไม่มชี อ่ งปรบั ปรุง
3. แบบประเมินผลการเรยี นรู้ เกณฑผ์ ่าน ทาถกู ต้อง 50% ขน้ึ ไป
4. แบบประเมินใบงาน เกณฑผ์ า่ น ทาถูกต้อง 50% ข้ึนไป

กจิ กรรมเสนอแนะ

ใหน้ กั เรียนทากจิ กรรมใบงานทา้ ยหนว่ ย
บนั ทึกหลังการสอน
1. ผลการจัดการเรียนรู้ตามแผนการสอน

1.1 วนั เดือน ปี ................สอนครง้ั ที่ ... .... สาขา/ชนั้ ปี ......................จานวนผู้เรียน............คน

มาเรยี นปกติ...........คน ขาดเรียน............คน ลาปว่ ย............คน ลากจิ ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ขอ้ เรือ่ ง/เนื้อหา สาระ : …………………….…………………...........................................

 สอนครบตามหวั ขอ้ เรื่องในแผนฯ  สอนไม่ครบเนื่องจาก..........................................

1.3 กจิ กรรม/วธิ กี ารสอน

 ครแู นะนาและบอกจุดประสงค์  ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธติ /.
 ทาแบบทดสอบก่อนเรียน  ทาแบบทดสอบหลงั เรยี น
 ทาแบบฝกึ หัด/โจทย์ปญั หา  ทาใบกจิ กรรม/ใบงาน
 อนื่ ระบุ).............................................................................................................................

1.4 ส่ือการเรียนรู้/แหลง่ การเรียนรู้ : ……………..…………………………………………………………………….

.................................................................................................................................................................

2. ผลการเรียนรู้ของผเู้ รยี น/ผลการสอนของครู/ปญั หาท่ีพบ

2.1 การวดั ผลและประเมินผล/ผลการเรยี นรขู้ องผู้เรียน : ………..………………………………….…………

.................................................................................................................................................................

92

2.2 สมรรถนะทผ่ี เู้ รียนได้รับ : ..........................................................................................................
......................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม และค่านยิ ม : ..………………………………………………………………..
……………...................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ..………………………………………………………………………….…….………………..
……………......................................................................................................................................................

2.5 ปัญหาทน่ี าไปส่กู ารวิจัย : ..…………………………………………………………………......….…………………
…………….....................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใชแ้ ละปรับปรุงแผนการสอนคร้งั นี้ :
…………………………………………………………………………………...…………………………………………………………..
……………....................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคุณภาพวธิ ีสอน/สื่อ/การวัดผล/เอกสารช่วยสอน
..........................................................................................................................................................
………………………………………………………………………………………………………………………………..…………

แผนการจัดการเรียนรู้มุง่ เนน้ สมรรถนะที่ 15. 93

รหสั วิชา 20101-2101 (1-6-3) วิชา งานเคร่อื งยนต์เล็ก หนว่ ยที่ 11.
ชื่อหน่วย สาเหตขุ ้อขัดข้องของเครือ่ งยนตเ์ ล็ก สอนคร้งั ที่ 15 (85-90 )

จานวนชั่วโมง 6 ชม.

สาระสาคญั
เครือ่ งยนต์เล็ก หลังจากผา่ นการใชง้ านไปสักระยะหนง่ึ อาจเกิดอาการผิดปกติขึ้น เช่น กาลงั เครอ่ื งยนต์ลดลง

มเี สียงดัง สตารต์ ยากหรอื สตารต์ ไม่ติด เป็นตน้ จงึ ตอ้ งควรมีการตรวจซ่อมเพอ่ื แกไ้ ขใหเ้ คร่ืองยนต์ทางานไดต้ ามปกติ
ข้ันตอนการตรวจซ่อมเรม่ิ จากการตรวจหาจดุ ทีก่ ่อให้เกิดปญั หากับเครอ่ื งยนต์ หลังจากนนั้ จึงเรมิ่ ทาการแกไ้ ข โดยการ
เลอื กใช้เครื่องมอื ใหเ้ หมาะสมกับลกั ษณะงาน การตรวจหาสาเหตุข้อขัดขอ้ งอย่างเป็นขั้นตอนจะทาใหส้ ามารถตรวจพบ
ข้อขัดขอ้ งได้อย่างถูกตอ้ งและรวดเร็ว

สาระการเรยี นรู้
1. ปัญหาพนื้ ฐานของเคร่อื งยนตเ์ ลก็
2. สาเหตขุ อ้ ขัดขอ้ งของระบบจดุ ระเบดิ
3. สาเหตุข้อขดั ข้องของระบบนา้ มนั เช้ือเพลิง
4. สาเหตขุ ้อขดั ขอ้ งของการอดั ตัว
5. สาเหตุการเกดิ เสยี งรบกวนในเครอ่ื งยนต์
6. ตารางแสดงการตรวจหาสาเหตุข้อขดั ขอ้ งและการแกไ้ ข
7. การถอดแยกชน้ิ ส่วนเครือ่ งยนต์เลก็ ดีเซล
8. การตรวจสอบช้ินส่วนเครือ่ งยนตเ์ ล็กดีเซล
9. การประกอบเครื่องยนตเ์ ลก็ ดีเซล

สมรรถนะประจาหนว่ ย
1. วเิ คราะหป์ ัญหาและสาเหตุการขดั ขอ้ งของเครอ่ื งยนตเ์ ลก็
2. ถอด ประกอบ และแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ งของเคร่อื งยนตเ์ ลก็ ตามขนั้ ตอน

จุดประสงค์การเรยี นรู้
1. อธบิ ายปัญหาพืน้ ฐานของเคร่อื งยนตเ์ ลก็ ได้
2. อธิบายสาเหตุข้อขดั ขอ้ งของระบบจุดระเบิดได้
3. อธบิ ายสาเหตุขอ้ ขดั ขอ้ งของระบบนา้ มันเชือ้ เพลิงได้
4. อธิบายสาเหตุข้อขดั ข้องของการอัดตวั ได้
5. อธบิ ายสาเหตุการเกิดเสยี งรบกวนในเครื่องยนต์ได้
6. ปฏบิ ตั กิ ารวเิ คราะห์ วธิ ีการแกไ้ ข ข้อขัดขอ้ งของเครือ่ งยนต์ได้
7. ปฏิบัติการถอดประกอบเครือ่ งยนตเ์ ลก็ ดีเซลได้
8. ปฏิบัตกิ าร วเิ คราะห์ ตรวจสอบชิ้นสว่ นเครอื่ งยนต์เล็กดเี ซลได้

กจิ กรรมการเรียนรู้
ขั้นนาเข้าส่บู ทเรยี น
1. ครูกล่าวถึงเคร่ืองยนต์เล็กระบบต่าง ๆ เน่ืองจากระบบจะต้องทางานให้สัมพันธ์กันภายในท่ีเหมาะสม

ดังน้นั จึงจาเป็นต้องลดความผดิ และปอ้ งกนั ไม่ให้เคร่ืองยนต์สกึ หรอ หรอื เสียหายจงึ ต้องหาสาเหตุข้อขัดข้องนนั้ และหา
วิธีการแก้ไขใหอ้ ยใู่ นสภาพพรอ้ มใช้งาน

2. นักเรียนช่วยกันยกตัวอย่างเครื่องยนต์ระบบต่าง ๆ ท่ีมีปัญหาข้อขัดข้องจนไม่สามารถใช้งานได้ และ
ยกตัวอยา่ งระบบเช้ือเพลงิ ก็เป็นส่วนหน่ึงของระบบเคร่ืองยนต์ จึงจาเป็นตอ้ งดูแลบารุงรักษาเพ่ือให้อยู่ในสภาพใช้งาน
ได้

94

3. ครูเน้นถึงระบบเชื้อเพลงิ อาจสรุปหน้าท่ีท่ีสาคัญได้คือ การเก็บน้ามันเช้อื เพลิงให้เพียงพอกับการใช้งาน
เปน็ เวลานานลาเลยี งน้ามนั เชอื้ เพลงิ เขา้ เคร่อื งยนต์ และผสมนา้ มนั เชื้อเพลิงกับอากาศในอัตราส่วนท่ีเหมาะสมสาหรับ
การเผาไหม้ ส่วนระบบหล่อลื่นทาหน้าท่ีป้อนน้ามันหล่อล่ืนเข้าไประหว่างช้ินส่วนที่มีการเคลื่อนที่ ป้องกันการสึกหรอ
อันเนื่องมาจากการสัมผัสกันระหว่างผิวโลหะกับโลหะ น้ามันหล่อลื่นช่วยให้ชิ้นส่วนเหล่าน้ันเคล่ือนที่ได้ง่ายข้ึนและ
ความฝืดภายในเคร่ืองยนต์ยิ่งลดต่าลงมากจะย่ิงทาให้กาลังเคร่ืองยนต์ที่จะออกมาใช้งานมากยิ่งข้ึน นอกจากนี้
น้ามันหล่อลื่นยังช่วยระบายความร้อน ทาความสะอาดชิ้นส่วนต่างๆ และช่วยอุดรอยรั่วระหว่างแหวนลูกสูบกับผนัง
กระบอกสบู และยังทาให้แรงอัดภายในกระบอกสบู สูงข้ึน

ขัน้ สอน

4. ครูอธิบายปัญหาพ้นื ฐานของเคร่ืองยนต์เล็ก .สาเหตุขอ้ ขัดข้องของระบบจุดระเบิด สาเหตุข้อขัดข้องของ
ระบบนา้ มันเช้อื เพลงิ และสาเหตุขอ้ ขดั ข้องของการอดั ตัว พรอ้ มแสดงตัวอยา่ งรปู ภาพประกอบ

5. ครูอธบิ ายเคร่ืองยนต์ซ่ึงสตาร์ตไม่ติดหรือไม่ทางานอาจมีปญั หาเกิดข้ึนท่ีระบบจดุ ระเบดิ เครอ่ื งยนต์เล็ก
ทมี่ ปี ัญหาเก่ียวกับระบบน้ี มกั จะสตารต์ ไม่ติดอาจเกิดจากแมกนโี ตไม่ผลติ ไฟฟ้าแรงดันสูง ทาให้ไม่มีประกายไฟจากหัว
เทียนที่ใช้ในการจุดระเบิด จึงสตาร์ตไม่ติด การตรวจสอบการทางานของแมกนีโต ต้องจาไว้ว่าสายหัวเทียนมีไฟฟ้า
แรงดันสูงไหลผ่าน จึงไม่ควรจับปลายสายหัวเทียนบริเวณที่ต่อกับหัวเทียน ถ้าจับปลายสายหัวเทียนในขณะที่ล้อช่วย
แรงหมุน อาจถกู ไฟดูดอย่างแรงได้ การตรวจสอบประกายไฟฟ้าที่เกิดจากไฟฟ้าแรงดันสูงท่ีไหลผ่านหัวเทียนทาได้โดย
ถอดสายหัวเทยี นออกจากหวั เทียน แลว้ ต่อสายหัวเทียนเข้ากบั เครอ่ื งมอื ทดสอบประกายไฟฟ้า โดยยดึ เคร่อื งมอื ทดสอบ
ประกายไฟฟา้ ทดี่ ้ามถอื แล้วใหป้ ลายอกี ขา้ งหนึ่งของเครื่องมอื สมั ผัสกบั ฝาสบู โดยใชม้ อื อกี ขา้ งหนงึ่ หมนุ ล้อชว่ ยแรงและ
สังเกตผลท่เี กดิ ขึ้น ถา้ เกิดประกายไฟฟ้ากระโดดข้ามช่องวา่ งของเคร่ืองมือทดสอบแสดงวา่ แมกนีโตทางานเป็นปกติ ถ้า
เครือ่ งยนต์สตารต์ ไมต่ ดิ แสดงว่าปัญหาขัดข้อง

6. นกั เรยี นพจิ ารณารูปตอ่ ไปนีว้ ่ามีความสัมพันธก์ ับสาเหตุข้อขัดขอ้ งของระบบเครื่องยนตอ์ ยา่ งไรบา้ ง แลว้
อธิบายสรุปเขียนใส่กระดาษ

95

จงเติมขอ้ ความลงในข่องวา่ งในตารางแสดงการตรวจหาสาเหตุข้อขดั ข้องและการแกไ้ ข

อาการ สาเหตุ การแกไ้ ข
เครื่องยนตส์ ตารต์ หรอื ไมม่ นี ้ามันเช้ือเพลิง
สตารต์ ไมต่ ิด วาลว์ นา้ มันเช้อื เพลิงปิด
ท่อน้ามนั เชื้อเพลิงอดุ ตัน
เคร่ืองยนต์มี ชอ่ งระบายอากาศท่ฝี าถงั น้ามันเชือ้ เพลงิ อุดตนั
เสียงดังรบกวน มีน้าผสมอยใู่ นถังน้ามัน
เครอ่ื งยนตโ์ ชก้ มากเกนิ ไป
การจดุ ระเบิดภายใต้ภาระงาน ปรับแตง่ คาร์บูเรเตอรไ์ มเ่ หมาะสม
ผิดพลาด ลวดตัวนาแมกนโี ตหลวม หรอื เสยี
แมกนีโตทางานผดิ ปกติ
หัวเทียนทางานไม่ปกติ
ฉนวนกระเบอื้ งเคลอื บหวั เทยี นร้าว
การอดั ตวั ของไอดไี ม่ดี
มคี าร์บอนในหอ้ งเผาไหม้
ก้านสบู หลวมสึกหรอมาก
ล้อช่วยแรงหลวม
กระบอกสบู สกึ หรอมาก
จังหวะการทางาน แมกนโี ตไมเ่ หมาะสม
หัวเทียนทางานผิดปกติ
ฉนวนกระเบื้องเคลอื บของหวั เทียนแตกรา้ ว
ระยะเข้ียวหวั เทียนไมเ่ หมาะสม
มีหลมุ บนหนา้ ทองขาว
แขนหน้าทองขาวแมกนีโตฝืด
คอนเดนเซอร์ทางานผดิ ปกติ
ต้งั วาล์วไมเ่ หมาะสม (เครื่องยนต์ 4 จงั หวะ)
สปริงวาล์วอ่อน
วาลว์ แผ่นทางานผดิ ปกติ หรือฝืด
(เคร่ืองยนต์ 2 จังหวะ)

96

7. ให้นักเรยี นถอดประกอบเคร่ืองยนตเ์ ลก็ ดีเซล ดังน้ี

8.1 ตรวจดูสภาพเครื่องยนตเ์ ล็กดเี ซลที่จะทาการถอด
8.2 จัดเตรียมเคร่อื งมอื ท่ีใช้ในการถอดประกอบ
8.3 ทาความสะอาดบริเวณท่ีจะทาการถอด
8.4 กาเคร่ืองหมายที่จาเปน็ ตอ่ การถอดประกอบ
8.5 ถอดช้นิ ส่วนของเคร่อื งยนต์เลก็ ดเี ซลตามข้ันตอน
8.6 ตรวจสอบช้นิ ส่วนตา่ งๆ ท่ีกาหนดให้อยู่ในสภาพพร้อมท่จี ะใชง้ าน
8.7 ตรวจสอบความเรียบร้อยของช้นิ งานกอ่ นนาเสนอผลงาน
8.8 ครผู ู้สอนพิจารณาการปฏบิ ตั ิใหค้ ะแนนตามใบประเมินผล

97

ใบประเมนิ ผลการฝึกปฏบิ ตั ิ

ช่ือ – สกุล................................................................…………..…….............รหสั ประจาตวั .....................…………

ระดบั ชั้น..............……….......กลุม่ ............………….......แผนกวชิ า.............................คณะวชิ า...............................

ช่ืองาน การถอดประกอบเคร่ืองยนต์เล็กดเี ซล
วันท่ีปฏิบัติ.......…....../......................./....................

รายการ ดี พอใช้ ปรับปรงุ คะแนนที่ได้
531

1. การปอ้ งกนั ความปลอดภยั

2. การเตรียมความพร้อมเครอื่ งมือ

3. ขนั้ ตอนการใช้เครื่องมือ

4. ขัน้ ตอนการปฏิบตั ิงาน

5. เทคนิคการปฏิบัติงาน

6. พฤตกิ รรมขณะปฏบิ ัติงาน

7. ความเรยี บรอ้ ยของชน้ิ งาน

8. การเก็บดแู ลรกั ษาเครือ่ งมือ
รวม

บนั ทึก
............................................................................................................................................………………………
............................................................................................................................................………………………

ลงชอื่ .............................................ผ้ตู รวจ
............./..................../.............

ขนั้ สรปุ และการประยุกต์

9. ครูผู้สอนสรปุ ขอ้ คิดเหน็ ของนักเรียนท้งั หมด และแนะนาให้นาความรู้ไปประยุกตใ์ ช้งานในชวี ติ ประจาวัน
ได้ และสง่ เสรมิ ใหน้ กั เรยี นนาความรทู้ ไี่ ดร้ บั มาวเิ คราะหข์ ้ันตอนการปฏิบตั ิงาน

10. ครูผู้สอนและนักเรียนร่วมกันสรุปเนื้อหาสาะเพ่ือประเมินผลการเรียนรู้ และประเมินผลการนาความรู้
ความเขา้ ใจ หลักความปลอดภยั มาปรบั ใช้ในการไขแก้ปัญหา

11. ประเมินพฤตกิ รรมการปฏิบตั ิงานกลุ่มนักเรียนและการนาเสนอผลงานกลุม่ ตรวจแบบทดสอบหรือแบบ
ประเมนิ ผลการเรียนรู้ พร้อมประเมนิ ผล

ส่ือและแหล่งการเรยี นรู้

1. หนังสอื เรยี นวชิ า งานเครอื่ งยนต์เล็ก ของสานกั พมิ พ์เอมพันธ์
2. วดี ีทศั น์
3. ศูนยบ์ ริการหรอื อู่ซ่อมรทศ่ี กึ ษาดูงานได้

หลักฐาน

1. ใบเชค็ ชื่อนกั เรยี น

98

2. แบบประเมนิ ผลงาน
3. บันทึกการสอน
4. แผนจดั การเรยี นรู้

การวัดผลและการประเมินผล

วธิ วี ัดผล
1. ตรวจกิจกรรมระหวา่ งเรยี น
2. สงั เกตพฤติกรรมการปฏบิ ตั ิงานรายบคุ คล
3. ตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้
4. ตรวจใบงาน
เคร่ืองมือวดั ผล
1. แบบตรวจกจิ กรรมระหว่างเรยี น
2. แบบสังเกตพฤติกรรมการปฏิบตั ิงานรายบุคคล
3. แบบประเมนิ ผลการเรียนรู้
4. ใบงาน

เกณฑ์การประเมินผล
1. แบบตรวจสอบกจิ กรรมระหว่างเรยี นเกณฑผ์ ่าน ทาถกู ตอ้ ง 50% ขึน้ ไป
2. แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการปฏิบตั งิ านรายบุคคล เกณฑผ์ า่ น ตอ้ งไมม่ ชี ่องปรบั ปรุง
3. แบบประเมินผลการเรียนรู้ เกณฑผ์ ่าน ทาถูกต้อง 50% ข้ึนไป
4. แบบประเมินใบงาน เกณฑผ์ ่าน ทาถูกต้อง 50% ขน้ึ ไป

กจิ กรรมเสนอแนะ

ใหน้ กั เรียนทากจิ กรรมใบงานทา้ ยหนว่ ย

บันทกึ หลังการสอน 99

1. ผลการจดั การเรยี นรู้ตามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ปี ................สอนครง้ั ที่ ... .... สาขา/ช้นั ปี ......................จานวนผู้เรียน............คน

มาเรียนปกต.ิ ..........คน ขาดเรยี น............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หัวข้อเร่อื ง/เน้ือหา สาระ : …………………….…………………...........................................

 สอนครบตามหวั ขอ้ เร่ืองในแผนฯ  สอนไมค่ รบเน่ืองจาก..........................................

1.3 กิจกรรม/วธิ กี ารสอน

 ครแู นะนาและบอกจดุ ประสงค์  ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธิต/.
 ทาแบบทดสอบกอ่ นเรียน  ทาแบบทดสอบหลงั เรียน
 ทาแบบฝกึ หดั /โจทย์ปญั หา  ทาใบกจิ กรรม/ใบงาน
 อน่ื ระบุ).............................................................................................................................

1.4 ส่ือการเรียนรู้/แหลง่ การเรยี นรู้ : ……………..…………………………………………………………………….

.................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นรู้ของผเู้ รยี น/ผลการสอนของครู/ปัญหาท่ีพบ

2.1 การวดั ผลและประเมินผล/ผลการเรยี นรู้ของผู้เรยี น : ………..………………………………….…………

.................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผ่ี ้เู รียนได้รบั : ..........................................................................................................

......................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม และค่านยิ ม : ..………………………………………………………………..

……………...................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ..………………………………………………………………………….…….………………..

……………......................................................................................................................................................

2.5 ปัญหาทน่ี าไปส่กู ารวิจัย : ..…………………………………………………………………......….…………………

…………….....................................................................................................................................................

3. แนวทางการพฒั นาคณุ ภาพการสอน

3.1 ผลการใชแ้ ละปรับปรุงแผนการสอนครัง้ นี้ :

…………………………………………………………………………………...…………………………………………………………..

……………....................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคณุ ภาพวธิ ีสอน/สอื่ /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

..........................................................................................................................................................

………………………………………………………………………………………………………………………………..…………

แผนการจดั การเรียนรู้มงุ่ เนน้ สมรรถนะที่ 16. 100

รหัสวชิ า 20101-2101 (1-6-3) วชิ า งานเครื่องยนต์เลก็ หนว่ ยท่ี 12.
ช่ือหน่วย การบารุงรกั ษาเครอื่ งยนต์เลก็ สอนครง้ั ท่ี 16 (91-96 )

จานวนชัว่ โมง 6 ชม.

สาระสาคญั
เคร่ืองยนต์เล็ก เมื่อผ่านการใช้งานเป็นระยะเวลานาน ๆ ย่อมจะทาให้ช้ินส่วนต่าง ๆ เกิดการสึกหรอ

เส่ือมสภาพชารุดเสียหายได้ จาเป็นต้องมีการบารุงรักษาเครื่องยนต์ให้สามารถทางานได้ตามปกติด้วยการบารุงรักษา
ตามระยะเวลาหรือตามคาแนะนาของผู้ผลิตซ่ึงได้กาหนดไว้ในคู่มือ เพื่อป้องกันการชารุดเสียหายและแก้ไขเม่ือ
เครื่องยนต์เกิดการขัดขอ้ ง โดยการถอดตรวจสอบชิ้นส่วนต่าง ๆ ว่าจะใชง้ านได้ตอ่ ไปหรือไม่ แล้วจึงทาการปรบั แต่งให้
เครือ่ งยนต์อยูใ่ นสภาพท่ีดีหรือเปลย่ี นชนิ้ สว่ นเหล่านัน้ ใหม่ เพอื่ ให้เครื่องยนต์ทางานไดเ้ ป็นปกติ
สาระการเรยี นรู้

1. การบารงุ รักษาและการซอ่ มเคร่อื งยนต์
2. การตรวจสอบเครื่องยนต์เลก็ ก่อนนาไปใช้
3. การให้บริการเครือ่ งยนต์เล็กใหม่
4. การประมาณราคาคา่ บรกิ าร
5. ตารางการบารุงรักษาเครอื่ งยนต์เล็ก
สมรรถนะประจาหนว่ ย
1. แสดงความรู้เก่ียวกับการบารุงรักษาเครื่องยนตเ์ ลก็
2. บริการ ตรวจสอบ และแกไ้ ขเครือ่ งยนตเ์ ลก็
จุดประสงค์การเรยี นรู้
1. อธบิ ายการบารงุ รักษาและการซอ่ มเครื่องยนตไ์ ด้
2. อธบิ ายการตรวจสอบเครอื่ งยนต์เลก็ กอ่ นนาไปใช้ได้
3. อธบิ ายการให้บรกิ ารเครอื่ งยนตเ์ ลก็ ใหม่ได้
4. อธิบายขัน้ ตอนการประมาณราคาค่าบริการได้
5. ปฏิบัติการประมาณราคาคา่ บริการเครอ่ื งยนตเ์ ลก็ ได้
6. ปฏิบัตกิ ารบารุงรักษาเครื่องยนตเ์ ลก็ ได้
กจิ กรรมการเรยี นรู้
ขั้นการนาเข้าสบู่ ทเรียน
1. ครูกลา่ วถึงเครื่องยนตเ์ ลก็ วา่ กเ็ ป็นเช่นเดียวกับอุปกรณอ์ ืน่ คือ เมื่อนาเคร่ืองยนต์ไปใชง้ าน จาเปน็ จะตอ้ ง
มีการปฏิบตั ิต่างๆ ตอ่ เครือ่ งยนต์เหลา่ นั้นอยา่ งถูกตอ้ ง ทง้ั น้เี พ่อื ยดื อายุการใชง้ าน ลดการชารุดทจี่ ะเกิดขึน้ และเป็นการ
ลดค่าใช้จ่าย การใช้งานเครื่องยนต์เล็กเร่ิมต้ังแต่การสตาร์ตหรือติดเคร่ืองยนต์ การควบคุมหลังการติดเครื่องยนต์
เพื่อให้เครื่องยนต์ทางานตามความต้องการและสิน้ สุดเมื่อดับเครื่องยนต์ ซ่ึงเม่ือใช้งานเป็นระยะเวลาหน่ึงจะต้องมีการ
บารุงรักษา
2. นักเรียนบอกวิธีการบารุงรักษาเครื่องยนต์เล็ก (Maintenance) ตามท่ีเข้าใจและเคยปฏิบัติมาจาก
ประสบการณ์จริง เป็นการบารุงรักษาเคร่ืองยนต์เล็ก ตามกาหนดเวลาเป็นการป้องกันการชารุดท่ีจะเกิดข้ึนกับ
เครอ่ื งยนต์ เพอื่ ให้เครื่องยนตอ์ ยูใ่ นสภาพทใี่ ช้งานไดด้ ีโดยที่ยงั ไม่เกิดการขดั ข้องหรอื เกิดการชารดุ เม่อื ครบกาหนดเวลา
การใชง้ าน กจ็ ะต้องดาเนินการบารุงรักษาเครือ่ งยนต์ ทั้งน้ีเพื่อป้องกันการชารุดเสียหายท่ีอาจจะเกิดข้ึนนั่นเอง
การตรวจสอบช้ินส่วนต่างๆ ว่ายังอยู่ในข้อกาหนดหรือไม่ สามารถปรับแต่งได้ไหม ถ้าไม่ได้ก็คงจะต้องมีการ
เปล่ยี นแปลงชิ้นสว่ นนน้ั ๆ

101
ข้นั สอน

3. ครูอธิบายและสาธิตการตรวจสอบเครื่องยนต์เล็กก่อนนาไปใช้ การให้บริการเคร่ืองยนต์เล็กใหม่การ
ประมาณราคาค่าบริการ และตารางการบารุงรักษาเครื่องยนต์เล็ก โดยให้นักเรยี นปฏิบตั ิไปพร้อมกันอย่างตอ่ เน่อื งและ
เปิดโอกาสให้นกั เรียนซักถามข้อสงสัย

4. นักเรยี นปฏิบตั กิ จิ กรรมตรวจบารงุ รักษาเครอื่ งยนตเ์ ล็ก
4.1 ตรวจดสู ภาพเคร่ืองยนต์ท่จี ะทาการตรวจบารุงรักษา
4.2 จดั เตรยี มเคร่อื งมือทใ่ี ช้ในการตรวจบารุงรักษาเครื่องยนต์เลก็
4.3 ตรวจบารุงรกั ษาเครื่องยนต์เลก็ ตามจดุ ต่าง ๆ
4.4 ปรบั แต่งเครื่องยนต์เลก็ ให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน
4.5 ตรวจสอบความเรยี บร้อยกอ่ นนาเสนอผลงาน
4.6 ครผู ูส้ อนพิจารณาการปฏิบตั ิให้คะแนนตามใบประเมนิ
4.7 นาแผนภาพหรือรปู ภาพประกอบ

ขนั้ สรุปและการประยกุ ต์

5. ครูผสู้ อนสรปุ ข้อคิดเห็นของนักเรียนทง้ั หมด และแนะนาให้นาความรู้ไปประยกุ ต์ใช้งานในชีวิตประจาวัน
ได้ และส่งเสรมิ ใหน้ ักเรยี นนาความรู้ท่ไี ด้รับมาวิเคราะหข์ น้ั ตอนการปฏิบตั ิงาน

6. ครผู สู้ อนและนกั เรียนร่วมกนั สรปุ เนอื้ หาสาะเพ่อื ประเมนิ ผลการเรียนรู้ และประเมนิ ผลการนาความรู้
ความเข้าใจ หลกั ความปลอดภยั มาปรับใช้ในการไขแกป้ ัญหา ดงั น้ี

(1) การบารุงรักษาและการซอ่ มเคร่อื งยนต์
(2) การตรวจสอบเครื่องยนตเ์ ลก็ ก่อนนาไปใช้
(3) การใหบ้ ริการเคร่อื งยนต์เลก็ ใหม่
(4) การประมาณราคาคา่ บรกิ าร
(5) ตารางการบารุงรักษาเครื่องยนต์เล็ก

สอ่ื และแหล่งการเรยี นรู้

1. หนงั สือเรียนวชิ า งานเครื่องยนต์เล็ก ของสานกั พมิ พ์เอมพนั ธ์
2. วีดีทัศน์
3. ศนู ย์บริการหรืออซู่ อ่ มรถยนตท์ ่ศี ึกษาดูงานได้

หลักฐาน

1. ใบเช็คช่ือนกั เรยี น
2. แบบประเมนิ ผลงาน
3. บนั ทึกการสอน
4. แผนจดั การเรยี นรู้

การวดั ผลและการประเมินผล

วธิ ีวดั ผล
1. ตรวจกจิ กรรมระหวา่ งเรยี น
2. สงั เกตพฤตกิ รรมการปฏิบตั ิงานรายบุคคล
3. ตรวจแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู้
4. ตรวจใบงาน

102

เคร่ืองมือวดั ผล
1. แบบตรวจกิจกรรมระหว่างเรียน
2. แบบสงั เกตพฤติกรรมการปฏิบตั งิ านรายบุคคล
3. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรู้
4. ใบงาน

เกณฑก์ ารประเมนิ ผล
1. แบบตรวจสอบกจิ กรรมระหว่างเรยี นเกณฑผ์ า่ น ทาถูกตอ้ ง 50% ขึน้ ไป
2. แบบสงั เกตพฤติกรรมการปฏบิ ตั ิงานรายบุคคล เกณฑผ์ ่าน ต้องไม่มชี อ่ งปรบั ปรงุ
3. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรู้ เกณฑผ์ ่าน ทาถกู ตอ้ ง 50% ข้ึนไป
4. แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑผ์ ่าน ทาถกู ต้อง 50% ขึ้นไป

กิจกรรมเสนอแนะ

ใหน้ ักเรียนทากิจกรรมใบงานทา้ ยหนว่ ย

103

บันทึกหลังการสอน

1. ผลการจดั การเรยี นรู้ตามแผนการสอน

1.1 วนั เดือน ปี ................สอนครัง้ ท่ี ... .... สาขา/ชั้นปี ......................จานวนผู้เรยี น............คน

มาเรียนปกต.ิ ..........คน ขาดเรยี น............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ข้อเรอื่ ง/เนื้อหา สาระ : …………………….…………………...........................................

 สอนครบตามหวั ขอ้ เร่ืองในแผนฯ  สอนไม่ครบเนื่องจาก..........................................

1.3 กิจกรรม/วธิ ีการสอน

 ครูแนะนาและบอกจุดประสงค์  ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธิต/.
 ทาแบบทดสอบก่อนเรียน  ทาแบบทดสอบหลังเรยี น
 ทาแบบฝึกหัด/โจทย์ปญั หา  ทาใบกิจกรรม/ใบงาน
 อน่ื ระบุ).............................................................................................................................

1.4 สื่อการเรียนรู้/แหลง่ การเรียนรู้ : ……………..…………………………………………………………………….

.................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นรู้ของผเู้ รยี น/ผลการสอนของครู/ปัญหาท่ีพบ

2.1 การวัดผลและประเมินผล/ผลการเรยี นรขู้ องผู้เรียน : ………..………………………………….…………

.................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผี่ ้เู รียนไดร้ ับ : ..........................................................................................................

......................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคณุ ธรรม จริยธรรม และค่านิยม : ..………………………………………………………………..

……………...................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ..………………………………………………………………………….…….………………..

……………......................................................................................................................................................

2.5 ปญั หาทนี่ าไปสกู่ ารวิจัย : ..…………………………………………………………………......….…………………

…………….....................................................................................................................................................

3. แนวทางการพฒั นาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใช้และปรับปรงุ แผนการสอนครง้ั น้ี :

…………………………………………………………………………………...…………………………………………………………..

……………....................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคุณภาพวธิ ีสอน/สอื่ /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

..........................................................................................................................................................

………………………………………………………………………………………………………………………………..…………

แผนการจดั การเรยี นรู้มุ่งเนน้ สมรรถนะที่ 17. 104

รหัสวิชา 20101-2101 (1-6-3) วชิ า งานเครื่องยนต์เล็ก หน่วยที่ 13.
ชือ่ หน่วย การประมาณราคางานเครื่องยนตเ์ ล็ก สอนครัง้ ท่ี 17(97-102)

จานวนช่ัวโมง 6 ชม.

สาระสาคัญ
การประมาณราคางานเครื่องยนต์เล็ก เป็นการประมาณราคาของช่างในการซ่อมบารุง เปล่ียนแปลงช้ินส่วน
อุปกรณ์ อะไหล่ ตามกาหนดระยะเวลาแล้วเสรจ็ ของงาน งานท่เี ขา้ รบั บรกิ ารในศูนย์บรกิ ารหรอื อู่เคร่ืองยนต์เล็กจะมีอยู่
2 ลักษณะ คือ งานตรวจสภาพปกติตามระยะทางหรือกาหนดเวลาและตรวจสภาพเคร่ืองยนต์เล็กเมื่อเกิดปัญหา
ขอ้ ขดั ข้อง การประมาณราคางานเครอ่ื งยนตเ์ ล็ก คือ การตรวจสภาพเครอ่ื งยนตเ์ ล็ก แยกออกเปน็ งานยอ่ ยๆ จากนน้ั จะนา
งานย่อยมาเขียนเป็นใบงานและนาไปเปรียบเทียบกบั มาตรฐานของศูนย์บริการ ซ่ึงจะคดิ รวมค่าแรง ค่าวัสดุ ค่าอะไหล่
นามารวมกบั กาไรที่ต้องการ กจ็ ะไดก้ ารประมาณราคาท่ีแจง้ แกล่ ูกค้า
สาระการเรียนรู้
1. การประมาณราคางานเครอื่ งยนตเ์ ลก็ 5. การกาหนดราคา
2. การรบั งานและตรวจสภาพ 6. การกาหนดเวลาแลว้ เสร็จของงาน
3. ตารางการตรวจสภาพงานเครอ่ื งยนตเ์ ล็ก 7. วิธกี ารคานวณราคา
4. การเขยี นใบส่งั งาน
สมรรถนะประจาหน่วย
ประมาณราคางานในการตรวจซอ่ มเคร่ืองยนตเ์ ลก็

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธบิ ายการประมาณราคางานเครอื่ งยนต์เล็กได้ถูกตอ้ ง
2. อธิบายการรับงานและการตรวจสภาพเครื่องยนตเ์ ล็กได้ถกู ต้อง
3. อธบิ ายการตรวจรถยนต์ตามตารางการตรวจสภาพได้ถูกต้อง
4. อธิบายการเขยี นและการกาหนดราคาได้ถกู ต้อง
5. อธิบายกาหนดเวลาการแลว้ เสรจ็ ของงานได้ถกู ตอ้ ง

1. อธิบายการบารุงรกั ษาและการซอ่ มเคร่ืองยนตไ์ ด้
2. อธิบายการตรวจสอบเคร่ืองยนต์เลก็ ก่อนนาไปใช้ได้
3. อธิบายการให้บริการเคร่ืองยนต์เลก็ ใหมไ่ ด้
4. อธบิ ายขั้นตอนการประมาณราคาค่าบรกิ ารได้
5. ปฏบิ ตั กิ ารประมาณราคาคา่ บริการเครื่องยนตเ์ ลก็ ได้
6. ปฏิบตั กิ ารบารุงรกั ษาเครื่องยนตเ์ ล็กได้
กจิ กรรมการเรียนรู้
ขั้นการนาเข้าสู่บทเรียน
1. ครกู ลา่ วถงึ เครอ่ื งยนตเ์ ลก็ ว่าก็เป็นเชน่ เดียวกับอปุ กรณอ์ ่นื คือ เมือ่ นาเครื่องยนตไ์ ปใช้งาน จาเป็นจะตอ้ ง
มกี ารปฏิบัติต่างๆ ต่อเคร่ืองยนต์เหลา่ นัน้ อย่างถูกตอ้ ง ลดการชารดุ ทีจ่ ะเกิดข้ึน เม่ือใชง้ านเป็นระยะเวลาหนึ่งจะต้องมี
การซอ่ มบารงุ รักษา
2. นักเรียนบอกวิธีการการคดิ คา่ บริการเครอ่ื งยนตเ์ ล็ก จากประสบการณจ์ ริง

105

ขั้นสอน

3. ครูอธิบายข้ันตอนการรบั งานตรวจสอบเคร่ืองยนต์เล็กกอ่ นออกใบรับ
4. ครใู ห้ความรเู้ กีย่ วกับการตรวจสภาพเคร่อื งยนตเ์ ล็ก

การตรวจสภาพเคร่ืองยนตเ์ ลก็ ช่างผรู้ บั ผิดชอบงานซอ่ มสามารถตรวจสอบสภาพของชน้ิ ส่วนงานเคร่ืองยนต์เล็ก
ได้โดยใชต้ ารางการตรวจสภาพเคร่ืองยนตเ์ ลก็ เพ่อื ประกอบการประมาณราคาและกาหนดงาน ดงั น้ี

ลาดบั รายการ ผล
ผา่ น ไม่ผา่ น
1 ระบบนา้ มนั เช้อื เพลิง
2 ระบบจดุ ระเบดิ
3 ระบบหลอ่ ลน่ื
4 ระบบสตารต์

1. ระบบนา้ มันเช้ือเพลิงเครื่องยนต์เลก็
ถงั น้ามนั เชอ้ื เพลิง
ทอ่ นา้ มันเชอ้ื เพลิง
กรองน้ามนั เชือ้ เพลงิ
คารบ์ ูเรเตอร์

2. ระบบจดุ ระเบิดเคร่อื งยนต์เลก็
แมกนโี ต
สวติ ช์ไฟจดุ ระเบดิ
คอยลจ์ ดุ ระเบิด
หน้าทองขาว

3. ระบบหลอ่ ล่นื เคร่อื งยนต์เลก็
ไส้กรองนา้ มันหลอ่ ล่ืน
ปั๊มน้ามันหล่อล่นื
ลิ้นควบคมุ แรงดัน

4. ระบบสตารต์ เครือ่ งยนตเ์ ล็ก
ชดุ สตารต์
แม่เหลก็ จานไฟ
พลู เลยส์ ตารต์

5. ครูใหค้ วามรู้เกย่ี วกบั การคดิ ราคาคา่ ซอ่ ม

5.1 ราคางาน = ราคาแรงงาน + ราคาวสั ดุ + ราคาอะไหล่

ราคางาน = ประมาณราคาต้นทุน
ราคาแรงงาน = คา่ แรง
ราคาวัสดุ = คา่ ใช้จ่ายอ่นื ๆ
ราคาอะไหล่ = ค่าอะไหล่
ราคางาน (ต้นทนุ ) = ค่าแรง + คา่ ใชจ้ ่ายอน่ื ๆ + คา่ อะไหล่

106

5.2 กาไร คือ ราคาทีศ่ ูนย์บริการงานเครอื่ งยนต์เลก็ คิดราคางานแล้วถือวา่ เป็นตน้ ทุนราคาประมาณ กาไรจะคิด
ประมาณ 10 ถึง 25 เปอรเ์ ซ็นต์ของราคางาน ท้ังน้ีข้ึนอยู่กับราคางานว่ามีฐานจานวนมากหรือน้อย ถ้ามีฐานจานวนน้อยอาจ
คิดถึง 25 เปอรเ์ ซน็ ตข์ องราคา

5.3 ราคาประมาณการแจ้งให้ลูกคา้ คอื ราคาทีศ่ นู ย์บริการหรือช่างซ่อมคดิ เงินจากลูกค้าเม่ือสง่ มอบงาน
ราคาประมาณงานแจง้ ใหล้ กู ค้า = ราคางาน + กาไร

6. ครใู หผ้ ูเ้ รยี นทาแบบฝดึ หดั การคดิ ราคางาน
ขนั้ สรปุ และการประยุกต์
7. ครูผสู้ อนสรปุ ข้อคดิ เหน็ ของนักเรียนท้ังหมด และแนะนาให้นาความรู้ไปประยกุ ต์ใช้งานในชีวติ ประจาวัน
ได้ และส่งเสรมิ ใหน้ กั เรยี นนาความรู้ท่ีได้รับมาวเิ คราะห์ขัน้ ตอนการปฏิบัตงิ าน
สอ่ื และแหล่งการเรยี นรู้
1. หนังสือเรียนวชิ า งานเครอื่ งยนตเ์ ลก็ ของสานกั พมิ พเ์ อมพนั ธ์
2. วดี ที ัศน์
3. ศนู ยบ์ ริการหรืออู่ซอ่ มรถยนต์ที่ศกึ ษาดูงานได้
หลักฐาน
1. ใบเช็คชอ่ื นกั เรียน
2. แบบประเมินผลงาน
3. บนั ทึกการสอน
4. แผนจัดการเรยี นรู้

การวัดผลและการประเมนิ ผล
วิธีวัดผล

1. ตรวจกิจกรรมระหวา่ งเรยี น
2. สงั เกตพฤติกรรมการปฏิบตั ิงานรายบุคคล
3. ตรวจแบบประเมนิ ผลการเรียนรู้
4. ตรวจใบงาน

เครือ่ งมอื วัดผล
1. แบบตรวจกจิ กรรมระหว่างเรียน
2. แบบสงั เกตพฤติกรรมการปฏบิ ตั งิ านรายบคุ คล
3. แบบประเมินผลการเรยี นรู้
4. ใบงาน

เกณฑ์การประเมนิ ผล
1. แบบตรวจสอบกจิ กรรมระหว่างเรยี นเกณฑผ์ า่ น ทาถกู ต้อง 50% ขึ้นไป
2. แบบสังเกตพฤติกรรมการปฏบิ ตั ิงานรายบุคคล เกณฑผ์ ่าน ตอ้ งไมม่ ชี ่องปรับปรงุ
3. แบบประเมินผลการเรียนรู้ เกณฑผ์ า่ น ทาถูกตอ้ ง 50% ขึ้นไป

107

4. แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑผ์ า่ น ทาถกู ต้อง 50% ขน้ึ ไป

กจิ กรรมเสนอแนะ
ใหน้ ักเรียนทากิจกรรมใบงานทา้ ยหนว่ ย

บันทึกหลังการสอน 108

1. ผลการจดั การเรยี นรู้ตามแผนการสอน

1.1 วนั เดือน ปี ................สอนครัง้ ท่ี ... .... สาขา/ชั้นปี ......................จานวนผู้เรยี น............คน

มาเรียนปกต.ิ ..........คน ขาดเรยี น............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ขอ้ เรอื่ ง/เนื้อหา สาระ : …………………….…………………...........................................

 สอนครบตามหวั ขอ้ เร่ืองในแผนฯ  สอนไม่ครบเนื่องจาก..........................................

1.3 กิจกรรม/วธิ ีการสอน

 ครูแนะนาและบอกจุดประสงค์  ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธิต/.
 ทาแบบทดสอบก่อนเรียน  ทาแบบทดสอบหลังเรยี น
 ทาแบบฝึกหัด/โจทย์ปญั หา  ทาใบกิจกรรม/ใบงาน
 อน่ื ระบุ).............................................................................................................................

1.4 สื่อการเรียนรู้/แหลง่ การเรียนรู้ : ……………..…………………………………………………………………….

.................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นรู้ของผเู้ รยี น/ผลการสอนของครู/ปัญหาท่ีพบ

2.1 การวัดผลและประเมินผล/ผลการเรยี นรขู้ องผู้เรียน : ………..………………………………….…………

.................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผี่ ้เู รียนไดร้ ับ : ..........................................................................................................

......................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคณุ ธรรม จริยธรรม และค่านิยม : ..………………………………………………………………..

……………...................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ..………………………………………………………………………….…….………………..

……………......................................................................................................................................................

2.5 ปญั หาทนี่ าไปสกู่ ารวิจัย : ..…………………………………………………………………......….…………………

…………….....................................................................................................................................................

3. แนวทางการพฒั นาคณุ ภาพการสอน

3.1 ผลการใช้และปรับปรุงแผนการสอนครง้ั น้ี :

…………………………………………………………………………………...…………………………………………………………..

……………....................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคุณภาพวธิ ีสอน/สอื่ /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

..........................................................................................................................................................

………………………………………………………………………………………………………………………………..…………

แผนการจดั การเรยี นรู้ม่งุ เนน้ สมรรถนะที่ 18. 109

รหัสวิชา 20101-2101 (1-6-3) วชิ า งานเคร่อื งยนต์เล็ก หนว่ ยท่ี 13.
ชอื่ หน่วย ปัจฉิมนเิ ทศ/สอบปลายภาคเรยี น สอนคร้ังที่ 18(103-108)

จานวนชั่วโมง 6 ชม.

สาระสาคญั
การเรียนการสอนวิชางานเครื่องยนต์เลก็ น้ัน ทาให้นกั เรียนมีความรู้ ความเข้าใจในเร่อื ง หลักการทางาน การ

ถอดประกอบ ตรวจสภาพชิ้นส่วน ระบบฉีดเชื้อเพลิง ระบบหล่อลื่น ระบบระบายความร้อน ระบบ ไอดี ระบบไอเสีย
การติดเครื่องยนต์ การปรบั แตง่ การบารงุ รักษาเครอ่ื งยนตเ์ ล็กไดอ้ ยา่ งถกู ต้อง สามารถนาความรู้นน้ั เป็นพื้นฐานในการ
เรยี นทสี่ ูงขน้ึ และประยุกต์ใช้ในวชิ าชพี และชวี ติ ประจาวันของนกั เรยี นต่อไป
สาระการเรียนรู้

1. การสรปุ ทบทวนเนือ้ ของวิชาท่ใี ช้สอบปลายภาคเรยี น
2. สรปุ คะแนนเก็บระหวา่ งภาคเรียน
สมรรถนะประจาหน่วย
ทาแบบทดสอบผา่ นเกณฑ์
จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
1. บอกคะแนนเกบ็ ระหวา่ งภาคเรยี น
2. บอกมาตรฐานและเน้อื หาสาระการเรยี นรู้ท่ีจะใชส้ อบปลายภาค
3. มกี ารพัฒนาคณุ ธรรม จริยธรรม คา่ นยิ ม และคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงคท์ ่ีผสู้ อนสามารถ สังเกตเห็นได้
ในด้านความมมี นษุ ย์ สัมพันธ์ ความมีวินัย ความรับผดิ ชอบ ความเชือ่ มนั่ ในตนเอง ความสนใจใฝร่ ู้ ความรัก
สามัคคี ความกตญั ญูกตเวที
กิจกรรมการเรยี นรู้
1. การสรุปสาระสาคญั ของวิชา งานเครอ่ื งยนต์ดเี ซล
2. สรุปคะแนนเก็บระหวา่ งภาคเรียน
3. ดาเนินการสอบปลายภาคเรียนตามทว่ี ทิ ยาลัยกาหนด

บันทึกหลังการสอน 110

1. ผลการจดั การเรยี นรู้ตามแผนการสอน

1.1 วนั เดือน ปี ................สอนครัง้ ท่ี ... .... สาขา/ชั้นปี ......................จานวนผู้เรยี น............คน

มาเรียนปกต.ิ ..........คน ขาดเรยี น............คน ลาป่วย............คน ลากิจ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ข้อเรอื่ ง/เนื้อหา สาระ : …………………….…………………...........................................

 สอนครบตามหวั ขอ้ เร่ืองในแผนฯ  สอนไม่ครบเนื่องจาก..........................................

1.3 กิจกรรม/วธิ ีการสอน

 ครูแนะนาและบอกจดุ ประสงค์  ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธิต/.
 ทาแบบทดสอบก่อนเรียน  ทาแบบทดสอบหลังเรยี น
 ทาแบบฝึกหัด/โจทย์ปญั หา  ทาใบกิจกรรม/ใบงาน
 อน่ื ระบุ).............................................................................................................................

1.4 สื่อการเรียนรู้/แหลง่ การเรียนรู้ : ……………..…………………………………………………………………….

.................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นรู้ของผเู้ รยี น/ผลการสอนของครู/ปญั หาท่ีพบ

2.1 การวัดผลและประเมินผล/ผลการเรยี นรขู้ องผู้เรียน : ………..………………………………….…………

.................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผ่ี ้เู รียนไดร้ บั : ..........................................................................................................

......................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคณุ ธรรม จริยธรรม และค่านิยม : ..………………………………………………………………..

……………...................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : ..………………………………………………………………………….…….………………..

……………......................................................................................................................................................

2.5 ปญั หาทนี่ าไปสกู่ ารวิจัย : ..…………………………………………………………………......….…………………

…………….....................................................................................................................................................

3. แนวทางการพฒั นาคณุ ภาพการสอน

3.1 ผลการใช้และปรับปรงุ แผนการสอนครง้ั น้ี :

…………………………………………………………………………………...…………………………………………………………..

……………....................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคุณภาพวธิ ีสอน/สอื่ /การวัดผล/เอกสารช่วยสอน

..........................................................................................................................................................

………………………………………………………………………………………………………………………………..…………