ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ХҮРЭЛЦЭЭ БА ХЭМНЭЛТ ЗӨВЛӨГӨӨН

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ
ХҮРЭЛЦЭЭ БА ХЭМНЭЛТ

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ
ХҮРЭЛЦЭЭ
БА ХЭМНЭЛТ

ЗӨВЛӨГӨӨН

1

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ

ЗӨВЛӨГӨӨНИЙХҮРЭЛЦЭЭ БА ХЭМНЭЛТ НЭГДҮГЭЭР ХЭСЭГТ

ТАНИЛЦУУЛАХ ИЛТГЭЛҮҮД

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ СИСТЕМИЙН ДУЛААН ХАНГАМЖИЙН ТӨЛӨВ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ХЭМНЭЛТЭЭР
ОРГИЛ АЧААЛАЛ, ТҮҮНИЙГ ХААХ БАЙДАЛ, ТУЛГАМДСАН АЧААЛАЛ, ХЭРЭГЛЭЭГ
АСУУДАЛ
АРГА ЗАМ ЗОХИЦУУЛАХ БОЛОМЖ, ҮР ДҮН

Г.БАЛЖИННЯМ Г.БАЯРСАЙХАН Л.АРИУНБОЛД

ДИСПЕТЧЕРИЙН ҮНДЭСНИЙ ТӨВ УЛААНБААТАР ДУЛААНЫ ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР ТӨХК-ИЙН
ТӨХХК-ИЙН ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАХИРАЛ СҮЛЖЭЭ ТӨХК-ИЙН ЕРӨНХИЙ ЭРЧИМ ЗҮЙЧ, ЗӨВЛӨХ

ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАХИРАЛ ИНЖЕНЕР

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ХЭМНЭЛТИЙГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ХЭМНЭЛТ,
УРАМШУУЛАХ, МӨНГӨЖҮҮЛЭХ ОЛОН ГАРЦ ШИЙДЭЛ

УЛСЫН ТУРШЛАГА

ГУЛШАН ВАШИСТА Ц.АТАРЖАРГАЛ

ДАЯН ДЭЛХИЙН НОГООН ХӨГЖЛИЙН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЗОХИЦУУЛАХ
ИНСТИТУТЫН АЗИ, НОМХОН ДАЛАЙ, ХОРООНЫ ЭРЧИМ ХҮЧ
ЗҮҮН ӨМНӨД БҮСИЙН ТЕХНИКИЙН
ХЭМНЭЛТИЙН ГАЗРЫН ДАРГА
АСУУДАЛ ЭРХЭЛСЭН ЗАХИРАЛ

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ДИСПЕТЧЕРИЙН
ЗОХИЦУУЛАХ ХОРОО ҮНДЭСНИЙ ТӨВ

2

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ
ХҮРЭЛЦЭЭ БА ХЭМНЭЛТ

ПАНЕЛ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ПАНЕЛИСТ:

МОДЕРАТОР: Н.ТАВИНБЭХ Э.ТҮВШИНЧУЛУУН

Д.ЖАРГАЛСАЙХАН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЯАМНЫ ТӨРИЙН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЗОХИЦУУЛАХ
НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГА ХОРООНЫ ДАРГА
ЭДИЙН ЗАСАГЧ, ДЕФАКТО

Г.БАЛЖИННЯМ АННАКА ПЕТЕРСОН Ш.ТӨРБАТ

ДИСПЕТЧЕРИЙН ҮНДЭСНИЙ ДАЯН ДЭЛХИЙН НОГООН ХӨГЖЛИЙН ЗӨВЛӨХ ИНЖЕНЕР, ДОКТОР
ТӨВ ТӨХХК-ИЙН ГҮЙЦЭТГЭХ ИНСТИТУТЫН МОНГОЛ УЛС ДАХЬ
СУУРИН ТӨЛӨӨЛӨГЧ
ЗАХИРАЛ

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ДИСПЕТЧЕРИЙН
ЗОХИЦУУЛАХ ХОРОО ҮНДЭСНИЙ ТӨВ

3

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ

ЗӨВЛӨГӨӨНИЙХҮРЭЛЦЭЭ БА ХЭМНЭЛТ ХОЁРДУГААР ХЭСЭГТ

ТАНИЛЦУУЛАХ ИЛТГЭЛҮҮД

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЗАСАГЛАЛ, МОНГОЛ УЛСЫН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЦАХИЛГААН ЭРЧИМ ХҮЧ
ХЭМНЭЛТИЙГ САЙЖРУУЛАХ АЧ ҮР АШГИЙН ТАЙЛАН, ОЛОН ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ЗАН ТӨЛӨВ,
ХОЛБОГДОЛ БА ХҮРЭХ ҮР ДҮН УЛСЫН ТУРШЛАГА
ЗОХИСТОЙ ХЭРЭГЛЭЭ

Л.ЖАМБАА ОЗЛЕМ ДУЯН Х.ЭРДЭНЭЧУЛУУН

USAID МОНГОЛЫН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ОЛОН УЛСЫН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ УЛААНБААТАР ЦАХИЛГААН ТҮГЭЭХ
ЗАСАГЛАЛ ХӨТӨЛБӨРИЙН ДЭД ХААРТ БАЙГУУЛЛАГА, СҮЛЖЭЭ ТӨХК-ИЙН ТӨЛӨВЛӨЛТ,
ЗАХИРАЛ
ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ҮР АШГИЙН ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХЭЛТСИЙН ДАРГА
ШИНЖЭЭЧ

ОРГИЛ АЧААЛЛЫГ БУУРУУЛАХАД ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ХЭМНЭЛТТЭЙ
ХАНГАГЧ, ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ТЕХНИК, ТЕХНОЛОГИ,
ОРОЛЦОО ИННОВАЦИ

С.БАТБААТАР Б.БАТЛХАГВА

ДАРХАН СЭЛЭНГИЙН ЦАХИЛГААН ТҮГЭЭХ МОНХОРУС ИНТЕРНЭШНЛ ХХК-ИЙН
СҮЛЖЭЭ ХК-ИЙН БОРЛУУЛАЛТЫН БОДЛОГО ТЭРГҮҮН ДЭД ЗАХИРАЛ

ЗОХИЦУУЛАЛТЫН ХЭЛТСИЙН ДАРГА

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ДИСПЕТЧЕРИЙН
ЗОХИЦУУЛАХ ХОРОО ҮНДЭСНИЙ ТӨВ

4

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ
ХҮРЭЛЦЭЭ БА ХЭМНЭЛТ

ПАНЕЛ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ПАНЕЛИСТ:

МОДЕРАТОР: П.ТОВУУДОРЖ Р.ГАНЖУУР

Ц.ТҮМЭНЦОГТ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЗОХИЦУУЛАХ ХОРОО, МОНГОЛЫН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ
ЗОХИЦУУЛАГЧ, ЗӨВЛӨХ ИНЖЕНЕР, ИНЖЕНЕРҮҮДИЙН ХОЛБООНЫ
МОНГОЛЫН БИЗНЕСИЙН ЗӨВЛӨЛИЙН ДОКТОР
ТӨЛӨӨЛӨН УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛИЙН ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАХИРАЛ,
ДАРГА ЗӨВЛӨХ ИНЖЕНЕР

Г.ЁНДОНГОМБО МАЙКЛ ЭЛЛИС Т.ХИШИГТ

МОНГОЛЫН УСТӨРӨГЧИЙН МОНГОЛЫН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЗАСАГЛАЛ МОНГОЛЫН МЯНГАНЫ СОРИЛТЫН
ХОЛБОО ТББ-ЫН ЗАХИРАЛ, ЗӨВЛӨХ ХӨТӨЛБӨРИЙН ЗАХИРАЛ САНГИЙН ХАЯГДАЛ УС ДАХИН

ИНЖЕНЕР, ДОКТОР БОЛОВСРУУЛАХ ТӨСЛИЙН ЗАХИРАЛ,
ЗӨВЛӨХ ИНЖЕНЕР

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ДИСПЕТЧЕРИЙН
ЗОХИЦУУЛАХ ХОРОО ҮНДЭСНИЙ ТӨВ

5

ДИСПЕТЧЕРИЙН
ҮНДЭСНИЙ ТӨВ ТӨХХК

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ СИСТЕМИЙН
ОРГИЛ АЧААЛАЛ,

ТҮҮНИЙГ ДАВАХ АРГА ЗАМ

Г.БАЛЖИННЯМ

ДИСПЕТЧЕРИЙН ҮНДЭСНИЙ ТӨВ
ТӨХХК-ИЙН ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАХИРАЛ

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ
ХҮРЭЛЦЭЭ БА ХЭМНЭЛТ

ДҮТ ТӨХХК ҮНДСЭН ҮЙЛ

ДИСПЕТЧЕРИЙН АЖИЛЛАГАА
ҮНДЭСНИЙ ТӨВ ТӨХХК ДҮТ ТӨХХК ҮНДСЭН ҮЙЛ АЖИЛЛА

Диспетчерийн үндэсний төв нь СИСТЕМИЙН ОПЕРАТОР
нэгдсэн сүлжээгээр эрчим хүч АРИЛЖААНЫ ОПЕРАТОР
импортлох, экспортлох, эрчим
хүчний диспетчерийн зохицуулалт
хийх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч
байна.

Эрчим хүчний салбарын хэмжээнд

диспетчерийн зохицуулалт, горим

төлөвлөлт тооцоо, реле хамгаалалт

савтоматик, мэдээлэл холбоо,

мэдээллийн технологи болон

арилжааны зохицуулалтийг

хэрэгжүүлэн ажилладаг.

Бүтээлч сэтгэлгээ, төгс
зохицуулалтыг үндэсний
хэмжээнд

МОНГОЛДИСПЕТЧЕРИЙН УЛСЫН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ СИСТЕМ
ҮНДЭСНИЙ ТӨВ ТӨХХК МОНГОЛ УЛСЫН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ СИСТЕМ

ББЭХС ТБЭХС ДБЭХС
Pmax = 33.6 МВт Pmax = 1387МВт Pmax = 40.9МВт

АУЭХС
Pmax=13.9МВт

ӨБЭХС
Pmax = 204.6 МВт

7

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ
ХҮРЭЛЦЭЭ БА ХЭМНЭЛТ

ХОНОГИЙНДИСПЕТЧЕРИЙН АЧААЛЛЫН ГРАФИК
ХОНОГИЙН АЧААЛЛЫН ГРАФИК
ҮНДЭСНИЙ ТӨВ ТӨХХК

1387 1.00

1.00 1304 1248 1234

их ачааллын коэф 0.90 1179 их ачааллын коэф 0.95
0.80 1054
1123 1082 0.90
0.70 874 1082
818 1026
0.85
0.60
929 874 0.80
874

0.75

0.50 638 0.70
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

0.40 Цаг
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24
Даваа Баасан Ням
Цаг

Өвөл Хавар Зун Намар 1.05

Хоногийн оргил ачаалал, гадна их ачааллын коэф 1.00

Хоногийн оргил ачаалал, гадна агаарын температурын 0.95
орчны температурын хамаарал
регрессийн тэгшитгэл 0.90

= + 0.85

Он Корреляцын ab 0.80
коэффициент
2019 2019 900.004 -8.304 0.75
2020 -0.934 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24
2021 -0.912 2020 893.537 -9.464 Цаг
Дундаж -0.914
-0.932 2021 1030.192 -10.953

ДИСПЕТЧЕРИЙН ХОНОГИЙН АЧААЛЛЫН ГРАФИК
ҮНДЭСНИЙ ТӨВ ТӨХХК

1 сар 2 сар 3 сар 4 сар 5 сар 6 сар 7 сар 8 сар 9 сар 10 сар 11 сар 12 сар 1.00
1 0.82 0.82 0.81 0.79 0.77 0.75 0.75 0.72 0.72 0.75 0.76 0.78
2 0.79 0.79 0.78 0.77 0.74 0.71 0.72 0.71 0.69 0.73 0.74 0.76 0.95
3 0.77 0.77 0.76 0.75 0.72 0.70 0.71 0.69 0.69 0.71 0.72 0.74
4 0.76 0.76 0.75 0.75 0.71 0.69 0.70 0.68 0.68 0.70 0.72 0.74 0.90
5 0.76 0.76 0.75 0.75 0.71 0.68 0.69 0.68 0.68 0.70 0.72 0.74
6 0.76 0.77 0.76 0.75 0.71 0.69 0.70 0.68 0.69 0.71 0.72 0.74 0.85
7 0.76 0.77 0.76 0.76 0.74 0.72 0.74 0.72 0.74 0.74 0.74 0.75
8 0.78 0.78 0.79 0.79 0.78 0.77 0.77 0.77 0.79 0.78 0.78 0.78 0.80
9 0.81 0.84 0.85 0.87 0.88 0.87 0.85 0.86 0.87 0.85 0.83 0.83
10 0.87 0.90 0.91 0.93 0.95 0.94 0.94 0.94 0.94 0.91 0.89 0.89 0.75
11 0.91 0.93 0.95 0.96 0.99 0.98 0.99 0.99 0.98 0.94 0.92 0.92
12 0.93 0.94 0.97 0.98 1.00 1.00 1.00 1.00 0.99 0.94 0.93 0.93 0.70
13 0.93 0.94 0.95 0.97 1.00 1.00 0.99 1.00 0.97 0.93 0.91 0.92
14 0.91 0.93 0.94 0.96 0.98 0.98 0.98 0.99 0.96 0.91 0.90 0.91 0.65
15 0.90 0.91 0.92 0.95 0.96 0.97 0.97 0.98 0.94 0.90 0.89 0.90
16 0.89 0.90 0.92 0.94 0.96 0.95 0.95 0.96 0.94 0.90 0.89 0.89 0.60
17 0.91 0.90 0.91 0.95 0.96 0.94 0.93 0.96 0.94 0.90 0.90 0.90
18 0.95 0.92 0.93 0.96 0.96 0.95 0.93 0.96 0.95 0.93 0.96 0.97 1 2 3 4 1 сар
19 1.00 0.99 0.96 0.97 0.97 0.96 0.94 0.97 0.97 1.00 1.00 1.00 2 сар
20 0.98 1.00 1.00 0.98 0.97 0.95 0.91 0.96 1.00 1.00 0.97 0.97 5 6 7 8 3 сар
21 0.94 0.97 0.99 1.00 0.98 0.94 0.92 0.98 0.99 0.96 0.93 0.94 4 сар
22 0.93 0.95 0.96 0.97 0.98 0.95 0.93 0.95 0.93 0.92 0.91 0.91 9 10 11 12 5 сар
23 0.91 0.93 0.93 0.93 0.94 0.93 0.91 0.90 0.87 0.87 0.88 0.89 ЦАГ 6 сар
24 0.87 0.90 0.87 0.85 0.85 0.83 0.82 0.81 0.78 0.81 0.82 0.84 13 14 15 16 17 7 сар
8 сар
ТБНС-ний жилийн ачааллын график 2021 18 19 20 21 9 сар
(оргил ачааллын хувиар) 10 сар
22 23 24 11 сар
12 сар
0.60-0.65 0.65-0.70 0.70-0.75 0.75-0.80

0.80-0.85 0.85-0.90 0.90-0.95 0.95-1.00

8