БАРИЛГЫН МЭДЭЭЛЭЛ ЭМХЭТГЭЛ

БАРИЛГА, ХОТ БАРИЛГЫН
БАЙГУУЛАЛТЫН ЯАМ ХӨГЖЛИЙН ТӨВ ТӨҮГ

2022 он XI сар №10 (416) Эмхэтгэл - 59 дахь жилдээ

БАРУУН БҮСИЙН Д.АЛТАНХУЯГ:

"ХОВД-ЭКО" БАРИЛГА БАЙГУУЛАМЖИЙН НОРМ
НОРМАТИВЫН БАРИМТ БИЧГИЙН
ЦЕМЕНТИЙН ҮЙЛДВЭР
АШИГЛАЛТАД ОРЛОО ЕРӨНХИЙ ТОГТОЛЦООНД
ТЕХНИКИЙН ЗОХИЦУУЛАЛТЫН 14

ШААРДЛАГЫГ ОРУУЛЖ ӨГСӨН

ТӨБРАЛРИИЙЛНГАБДАХРЭИҮРЛНЭГИГЫЛЙНЭНГМДМАЭТЭХЕДРГЭОИЭЛАЛЛНЫЭЭЛНР

2022 ОНД БАТЛАГДСАН “ШИНЭ ЗУУН МОД”
НОРМ, НОРМАТИВЫН ХОТЫН ТӨЛӨВЛӨЛТИЙГ
БАРИМТ БИЧГҮҮД... СУРТАЛЧИЛЖ, ГАДААД, ДОТООДЫН

ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАГЧДЫГ ТАТАХ АЖЛЫГ

ЭРЧИМЖҮҮЛНЭ

МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ • БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТ • НИЙТЛЭЛ • ЗӨВЛӨМЖ

www.barilga.gov.mn

Эмхэтгэл КОР
НА ВИРУС1 тАХомАгнтЛымСоДЭхлаВРазлүАГүтИРхыАЙг АЛСЭХУРЗЬАДАЧВИАРЛАН
ББААРЙИГУЛУГЛАА, ХЛОТЫТ Н ЯАМ
2 уГагарааха,таоргитумтогалхсавандаж
2021 он X сар №10 (406)
жилдээ3 э1ӨгХам.үв5дндч-у2исхудөормнохяертатвоонранхдхдзиагаоүхбйлйадбгшаоаудлрудиадха М.ИБРАЙ:“ТАТЙӨСШТЛЕИИХРАЙН-ЖАНИЛИКАТЛИЖАЛЙЙИАНЛЛУКАСДОАУХМУАИСНСЧГС,АМЖ” БХӨАРГЖИЛЛГИЫЙНН ТӨВ ТӨҮГ
4 2ШБ0АИ2РЛ1ИДЛЭГГА-
НШИИЙ1АНС1МЭЛ8ИЭОТЛНЭРӨмИЫОСхэЙНӨтОгНЛэСРлХУОХ-УЭ5НЭ8ЦМРдСНаЭЖУБхЫГьУАЭЖжЦ2ЙЭиИНл4ННдЖ0ЫэАДэ,
www.barilga.gov.mn ХӨГЖБЛАИРЙИНЛГТЫӨВН ТӨҮГ

МЭДЭЭ МТЕЭХДНОЭЛЭОЛГЭИЛ•w•БwҮНТwОЭР.ЭbМНar,БilДАgЙҮaГР.gУЭoУМvЛ.,АmЛЖnТУ•РАНМИЙ•ТЛЯЭРЛИ•ЛЦЗӨЛВАЛГӨАМЖ
ДЭВШИЛТЭТ

БАРИЛГЫН
МЭДЭЭЛЭЛ

www.barilga.gov.mn

МЭДЭЭЛЛИЙН ЭМХЭТГЭЛ Ярилцлага

ББААЙРИГУЛУГЛАА, ХЛОТЫТ Н ЯАМ БАРИЛГЫН
МЭДЭЭЛЭЛ
ЯБХЖХННОҮ2УЭИ0ТГАР2РЭЙАХ0ЗЭЭТМАоИГнГЯИДЛХIЖГVЙЭКДЭсХСНОАРаҮрЛЭЭБЕНВАҮ№ДРГААНОНЖЖӨ0Р:РС4ТБНИСМУ(АОИ3ЭХМУ8ХЙНМНИР9ТУОИЭ)ЙБОБРЭЙЛОТОИСРМЛНОЧХАЖБАГГСОНАТТИБАНИРОЙАЛИЛВТНЙЛЫБЦӨНГАОНАСЫРОЛНТҮҮД ХБӨАРГЖИЛЛГИЫЙНН ТӨВ ТӨҮГ
БАРИЛГЫН ХӨГЖЛИЙН ТӨВ
ХЧБАҮАНРДИИАЛЙВГМХННЫОИӨУДНТНЭЭӨГАмДОЦСГхЛБэДАИтҮУгАТЛэЙЛХлЦСБНЬ-ИЫ5АИЙ7ННРНдНЖаЫСИхЕУьЙННДжТЕАББиРОААлЛЙРИРдГИГэЙОУАЛэУГННАЛАА, ХЛОТЫТ Н ЯАМ МОНГОЛ УЛСЫН БАРИЛГЫН
САЛБАРЫН ХӨГЖЛИЙН ТӨЛӨӨ
ЕБНРАОӨРРНИМХМНИТОЙБРТИМ2ОЧ0АГ1ГТ9ТИИОоЙнЛВНXЫЦIIОНсОар №12 (385)
ga.gov.mn "Барилгын мэдээлэл" эмхэтгэлийн редакцийн
зөвлөлийн дарга Ц.Амарсанаа
БХӨАРГЖИЛЛГИЫЙНН ТӨВ ТӨҮГ /Барилгын хөгжлийн төвийн захирал/
Эмхэтгэл - 56 дахь жилдээ Зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга Х.Цэнд-Аюуш
/Хэвлэл мэдээлэл, сурталчилгаа хариуцсан
мэргэжилтэн/

www.barilga.gov.mnДЭВШМИЭЛДТЭЭТЭТМЕХЭНДОЭЛЭОЛГИЭЛ•wБ•ҮwНТwЭОЭР.bНМaБr,iАlДgЙҮaГРУ.gУЭoЛМvА.,mЛЖТnУ•РНАИМЙТ•ЛЭЯЛРИ•ЛЗЦӨЛВЛАГӨАМЖ Зөвлөлийн гишүүд

Б.Энхболд /Ерөнхий инженер/

Я.Мөнх-Эрдэнэ /Хяналт шинжилгээ, хуулийн

албаны дарга/

С.Содном /Сургалт, судалгаа мэдээллийн

хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн/

П.Энхтуул /Барилгын материалын сорил

шинжилгээний лабораторийн

ахлах шинжээч/

ДЭВШМИЭЛДТЭЭТЭТМЕХЭНДОЭЛЭОЛГИЭЛ•wБ•ҮwНТwЭОЭР.bНМaБr,iАlДgЙҮaГРУ.gУЭoЛМvА.,mЛЖТnУ•РНАИМЙТ•ЛЭЯЛРИ•ЛЗЦӨЛВЛАГӨАМЖ Ц.Хэрлэн /Барилга, байгууламжийн

захиалагчийн хяналтын хэлтсийн

ахлах мэргэжилтэн/

М.Батчимэг /Барилга, барилгын материалын

үйлдвэрлэлийн хэлтсийн ахлах

мэргэжилтэн/

С.Болормаа /Норм, нормативын хэлтсийн

мэргэжилтэн/

Б.Батбилэг /Санхүү, төсөл хөтөлбөрийн

хэлтсийн мэргэжилтэн/

Д.Отгонбат /Бүс нутаг, хот суурины

төлөвлөлтийн хэлтсийн мэргэжилтэн/

Дугаар эрхэлсэн: 3
Х.Цэнд-Аюуш /Сэтгүүлч/
Дизайнер: Т.Анхбаяр

Хаяг:
Улаанбаатар хот, Баруун дөрвөн зам
Их тойруу-1, Барилгын хөгжлийн төв
Утас: 70122244
Факс: 976-11-323744
Веб: ww. barilga.gov.mn
Facebook: Барилгын хөгжлийн төв

УЛААНБААТАР ХОТ
2022 ОН

www.barilga.gov.mn

Ярилцлага

О.Одбаяр:

ХАНСХЕТ-ИЙН ХҮРЭЭНД УЛААНБААТАРЫГ
ДАГУУЛ ХОТУУДТАЙ БАЙХААР ТУСГАСАН БА
ҮҮНИЙ НЭГ НЬ ХӨШИГИЙН ХӨНДИЙ ДЭХ
ШИНЭ ЗУУНМОД ХОТ ЮМ

Барилгын хөгжлийн төвийн Хот байгуулалт, зураг
төслийн институтийн эрхлэгч О.Одбаяртай ярилцлаа.

-Хот байгуулалтад хамгийн амын нутагшилт, суурьшлын ерөнхий төслийг боловсруулах
чухал нь төлөвлөлт. Хүн хөгжлийн ерөнхий төсөл”-ийг ажил 4 дэх жилдээ хийгдэж
амын нутагшилт, суурьшлын боловсруулж, батлуулахаар байна. Уг төслийг судалгаа, дүн
хөгжлийн ерөнхий төсөл төрөөс Улсын Их Хурлын 2016 шинжилгээ, төлөвлөлт гэсэн 3
/ХАНСХЕТ/ нь МУ-ын 2040 оны 45 дугаар тогтоол, Засгийн үе шаттайгаар хийж гүйцэтгэж
он хүртэлх хот байгуулалтын газрын 2017 оны 05 дугаар байна.
орон зайн төлөвлөлтийн суурь тогтоолд “Монгол Улсын хүн
судалгаа хийж байгаагаараа амын нутагшилт, суурьшлын Ер нь дэлхийн олон улс
чухал ач холбогдолтой гэж хөгжлийн ерөнхий төслийг орнууд, ялангуяа шилжилтийн
харж байна. ХАНСХЕТ-ийн боловсруулах”-аар тус тус эдийн засагтай, хөгжиж
талаарх ерөнхий мэдээллээр шийдвэрүүд гарсан. Мөн Хот байгаа орнууд хөгжлийн урт
ярилцлагаа эхэлье? байгуулалтын тухай хуулийн 11 хугацааны бодлого, стратегид
дүгээр зүйлд тусгасны дагуу Хүн суурилсан нутаг дэвсгэрийн
“Монгол Улсын хүн амын нутагшилт, суурьшлын орон зайн зохион байгуулалт,

4 www.barilga.gov.mn

төлөвлөлтийг нийгэм эдийн үйлдвэрийн хувьсгалын цоо бүсийн нийт 21 аймгийн 213
шинэ эрин үетэй нягт уялдуулан
засгийн өөрчлөлтийн нөхцөл төлөвлөж, төслийн үндсэн гаруй хот, сум, суурин газарт Ярилцлага
концепцийг гарган Улсын их
байдалд тохируулан шинэчлэн хурлаар батлуулах юм. ажиллаж, аймгийн дэд ажлын

боловсруулж амжилттай хэсгийг хуралдуулан төслөө

хэрэгжүүлж ирсэн түүхтэй. танилцуулж, санал аван, тоон

Манай улсын хувьд ч -Төслийн одоогийн явцаас болон чанарын судалгааны
мөн адил хот байгуулалтын танилцуулахгүй юу. Хэдэн үе
салбартаа хамгийн томд шаттай, ямар цар хүрээг хамарч мэдээллээ цуглуулж, өнөөгийн
тооцогддог суурь судалгааны байгаа вэ?
баримт бичигтэй болохыг зорин байдлын судалгаандаа
уг төслийг эхлүүлсэн ба гол
зорилго нь Монгол орны нийт ашигласан.
нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд
засаг захиргааны нэгжүүдийн - Төсөл боловсруулах ажил 4 Түүнчлэн төслийг
бүтэц тогтолцоо, байршил, үе шаттай.
орон нутгийн бие даан хөгжих боловсруулах хугацаанд Японы
боломж, аймаг, хот суурин 1. Бэлтгэл үе шат
газруудын хөгжлийн чадамж, 2. Судалгааны үе шат олон улсын хамтын ажиллагааны
ашиглагдаагүй нөөц боломжийг 3. Төсөл боловсруулах,
нээн илрүүлж, эдийн засгийн байгууллагын техникийн
өсөлтийн төвүүд, хүн амын хэлэлцүүлэх үе шат
аюулгүй, тав тухтай ажиллаж 4. Зөвшөөрөлцөх, батлуулах үе туслалцаагаар хэрэгжиж буй
амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлсэн
суурьшлын оновчтой тогтолцоог шат гэсэн 4 дарааллаар нийт “Үндэсний хөгжлийн цогц
бий болгоход чиглэсэн судалгааг 4 боть, 1 зураглалын альбом
шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хавсралт материалуудаас бодлого”, Азийн хөгжлийн
боловсруулж, төлөвлөх юм. бүрдсэн байна.
банкны тусламжаар хэрэгжиж

буй “Хүн амын нутагшилт

суурьшлын хөгжлийн хөтөлбөр”

зэрэг төслийн зөвлөх багийн

боловсруулсан бодлогын баримт

Одоогийн байдлаар бичгүүдтэй харилцан уялдаатай

дүгнэвэл төсөл маань 93 тусгахаар боловсруулан

хувьтай явж байгаа. Үүнд ажиллаж байна.

бид ХАНСХЕТ-ийн одоогийн -Судалгаагаар Монгол

байдлын судалгааны 2 тайлан, Улсын хүн амын өсөлтийн

хот байгуулалтын үнэлгээний 2 хэтийн төлөвийг хэрхэн

Ингэхдээ бид Монгол Улс тайлан, төлөвлөлтийн 1 тайлан, тодорхойлж тогтоож байна

нутаг дэвсгэрийн хөгжлийн урт одоогийн байдлын тайланд вэ. Мөн Засаг захиргаа, нутаг

хугацааны буюу 2040 он хүртэлх М1:500 000-ны масштаб бүхий дэвсгэрт өөрчлөлт оруулах

хот байгуулалтын салбарын үндсэн зураг /Одоогийн байдал/ тухай асуудлыг олон хүн

стратегийг хэрэгжүүлэхэд 1, М1:1000 000-ны масштаб хөндөж байна. Энэ хүрээнд

“Алсын хараа-2050”, тогтвортой бүхий зургийн бүрдлийн хэрхэн судалж тогтоосон бол?

хөгжлийн зорилтуудыг мэдээллийн сан үүсгэсэн бол хот -Монгол Улсын хүн амын
төрөлт, нас, хүйсийн бүтэц,
удирдлага болгохын зэрэгцээ байгуулалтын үнэлгээний ажилд дундаж насжилт, шилжилт
хөдөлгөөнд тулгуурлан 2040 онд
орон зайн төлөвлөлтийг дэлхийн нийтдээ 40 гаруй зураг, төсөл нийт хүн ам 4,61 сая болох ба
үүний 2,29 сая нь эрэгтэй, 2,32
хөгжлийн өмнө тулгараад байгаа боловсруулсан байна. сая нь эмэгтэй хүн ам байхаар
хэтийн төлөвийн тооцоолол
глобал асуудлуудын нөлөө Мөн орон нутгийн судалгааг хийсэн.
2018 оны аравдугаар сараас
бүсийн хөгжлийн ялгаа, хотжилт, 2020 оны есдүгээр сар хүртэл
хугацаанд нийт судалгааны 12
хүн амын шилжин суурьших үйл баг Төв, Зүүн, Баруун, Хангайн

явцын нөлөө, шинжлэх ухаан

технологийн дэвшил, инновац,

5G технологид суурилсан аж

www.barilga.gov.mn 5

Ярилцлага нэгтгэн зохион байгуулахаар
эхний ээлжийн төлөвлөлтийн
саналуудыг боловсруулсан.

-ХАНСХЕТ-ийг хэзээ

батлуулах вэ. Төслийн баг одоо

ямар ажил дээр төвлөрөн

ажиллаж байна вэ?

-ХАНСХЕТ-ийн судалдаа,

үнэлгээ дүн шинжилгээний үр

дүнд төлөвлөлтийн шийдлийн

хувилбарыг урьдчилсан

байдлаар боловсруулсан бөгөөд

засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн

хуваарийн өөрчлөлт, хот, суурин

Харин Монгол Улсын Даланзадгад, Улиастай, газрын ангилал, зэрэглэл
хэмжээнд хүн амын нутагшилт,
суурьшлын тогтолцооны хувьд хотууд, аймгийн зэрэглэлтэй тогтоох, бүлэг суурины тогтолцоо
нийгэм, эдийн засгийн таталцал,
хүн ам, газарзүйн байршил хотуудыг дотор нь аймгийн буюу сум дундын төвийг тогтоох,
зэргийг харгалзан 90 бүлэг
суурины тогтолцоотой байхаар төвийн статустай Мөрөн, дэд бүтцийн салбарын хөгжлийн
саналаа боловсруулаад байна.
Улаангом, Өлгий, Баянхонгор, төлөвлөлт зэргийг багтаасан

Сүхбаатар, Сайншанд, Баруун- асуудлаар Засгийн газрын

Урт, Өндөрхаан, Цэцэрлэг, яамд болон холбогдох бусад

Мандалговь, Алтай, Зуунмод, байгууллагуудад хэлэлцүүлэг

Булган хотууд, орон нутгийн хийж санал авч ажиллаж

Мөн хотуудын улсын болон статустай Зүүнхараа, Ханбогд, байна.

аймгийн зэрэглэлийг судалгааны Цогтцэций, Тосонцэнгэл, Хөтөл, Энэ хүрээнд бид салбарын

үндэслэлтэйгээр шинэчлэн Булган, Хатгал, Бор-Өндөр, 8 яамд, эрдэм шинжилгээний

тодорхойлж, тэдгээрийн засаг Шарын гол, Гурвантэс, Бэрх 16 байгууллагууд, 9 аймагт

захиргааны статусыг өөрчлөх хотууд байхаар урьдчилсан хэлэлцүүлэг зохион байгуулан

саналыг боловсруулсан. Улсын байдлаар төлөвлөсөн. саналыг авч тусгасан байна.

зэрэглэлтэй хотуудыг дотор нь Цаашлаад 2022 ондоо багтааж

засаг захиргааны бие даасан Засаг захиргаа, нутаг үлдсэн салбарын яамд, аймгууд,

статустай Эрдэнэт, Дархан, дэвсгэрийн хуваарийн Хот төлөвлөлт, архитектурын

Чойр, Замын-Үүд, Хархорин шинэчлэлийг аймгийн төвөөс мэргэжлийн зөвлөл, Барилга, хот

хотууд, бүсийн төвийн статустай болон хоорондоо 5-40 км ойр байгуулалтын яамны Шинжлэх

Чойбалсан, Арвайхээр, Ховд, зайд орших нийт 40 сумдыг ухаан, техник, технологийн

зөвлөл зэрэг газруудад

хэлэлцүүлгийг зохион байгуулан

ажиллах төлөвлөгөөтэй

ажиллаж байна.

Улмаар Монгол Улсын хүн
амын нутагшилт, суурьшлын
хөгжлийн төслийг боловсруулж
батлуулах ажлыг удирдан
зохион байгуулах үүрэг бүхий
Үндэсний хорооны хурлаар
хэлэлцүүлж, гишүүдээс гарсан
санал, зөвлөмж, чиглэлийг
тусган Хот байгуулалтын тухай
хуулийн 7.1.5-д заасны дагуу
улсын экспертизээр оруулна.
Цаашлаад 2023 ондоо багтааж

6 www.barilga.gov.mn

үе, үеийн Засгийн газар судалж,

баталж ирсэн. Тухайлбал, 2019 Ярилцлага

оны нэгдүгээр сард Засгийн

газрын хуралдаанаар шинэ

онгоцны буудлыг дагасан "Аэро

сити" хотын төлөвлөлтийг

баталж, улмаар 2020 онд

дөрөвдүгээр сард УИХ-аар

"Шинэ Зуун мод", "Майдар"

зэрэг орон нутгийн зэрэглэлтэй

хот байна гэж шийдвэрлэж

байсан бол одоогийн Засгийн

газрын үед Хөшигийн хөндийд

Богдхан төмөр зам болон бусад

төлөвлөлтүүдийг цогц байдлаар

нь авч үзээд "Шинэ Зуунмод"

хотын ерөнхий төлөвлөгөөг

баталсан. . “Чингис хаан” олон

улсын нисэх онгоцны буудал,

Барилга, хот байгуулалтын хугацааны хувьд оновчтой “Богд хаан” төмөр зам, босоо
Сайдын зөвлөлийн хурал, зарцуулахад ашиглах суурь
Засгийн газрын хуралдаанаар баримт бичиг болох юм. тэнхлэгийн олон улсын АН-3
тус тус хэлэлцүүлэн, Хот
байгуулалтын тухай хуулийн авто замууд энэ бүс нутагт
5.1.3-т заасны дагуу Улсын
Их хуралд өргөн мэдүүлж тавигдана. Эдгээр замуудыг
батлуулахаар ажиллаж байгаа.
Цаашлаад манай судалгаа түшиглэн олон улсын хуурай
-Төслөөс гарах гол үр дүн?
шинжилгээнд тулгуурлан зам, агаарын болон төмөр
-Монгол Улсын хөгжлийн
урт хугацааны стратегид /Алсын гаргасан ХАНСХЕТ-ийг холбогдох замын холимог ачаа болон
Хараа 2050/ суурилсан нутаг
дэвсгэрийн зохион байгуулалт, салбарын яамнууд хөгжлийн зорчигч тээврийн логистикийн
хуваарийг өөрчлөх, Бүлэг
суурины төвийг оновчтой тогтоох төлөвлөлт, стратеги зорилго, төв, эдийн засгийн чөлөөт бүсийг
санал боловсруулах хүн амын
нутагшилт суурьшлын оновчтой зорилтоо тодорхойлохдоо суурь хөгжүүлэхээр төлөвлөсөн. Үүнд,
тогтолцоо бүхий бүс, аймаг,
хот суурины эдийн засаг, орон материал болгон ашиглах бүрэн аялал жуулчлал, шинжлэх
зайн төлөвлөлтийн шийдлийн
хувилбарыг 2030, 2040 оноор боломжтой болох юм. ухаан, үйлдвэрлэл, мэдээлэл,
боловсруулж гарна.
-Барилга, хот байгуулалтын технологийн парк бүхий “Шинэ
Хот байгуулалтын салбар салбарт Хөшигийн хөндийг
өөрөө ХАНСХЕТ батлагдсанаар дагасан шинэ хот байгуулах Зуунмод” хот, “Майдар хот”-
бид үр дүнтэй хот байгуулалтын томоохон бүтээн байгуулалтын
дараадараагийнүешатны баримт ажил эхэлж байна. Энэ хүрээнд уудыг харилцан уялдаатай
бичгүүд уялдаатай гарахад чухал ХАНСХЕТ нь хэрхэн ашиглагдах
ач холбогдолтойгоос гадна уу? хөгжүүлэх, дэд бүтцийг цогцоор
түүнийг дагаад, томоохон мега,
мезо, микро түвшний хөгжлийн төлөвлөн шийдвэрлэж олон
төслүүдийг үе шаттайгаар
хэрэгжүүлэхэд урьдаж нөхцөл улсын жишигт хүрсэн эдийн
болж төсвийн зардлыг цаг
засгийн хөгжлийн шинэ бүс

байгуулах томоохон зорилт, арга

-ХАНСХЕТ-ийн хүрээнд хэмжээнүүдийг үе шаттайгаар

Улаанбаатар хотыг дагуул хэрэгжүүлэхээр тусгасан

хотуудтай байхаар төлөвлөн байгаа. Шинэ зуун мод хотын

санал боловсруулсан ба үүний суурьшлын бүсийн дэд бүтцийн

нэг нь Хөшгийн хөндийн бүс бүтээн байгуулалтын хүрээнд

нутгийн Шинэ Зуунмод хот юм. эхний ээлжид усан сан, эхний

Улаанбаатар хотын хаяа, дагуул ээлжийн инженерийн шугам

хот суурин руу хүн амыг шилжин сүлжээний ажлын зургийг хийж,

суурьшуулах бодлогыг 2040 инженерийн бэлтгэл арга хэмжээ

оны түвшинд үе шаттайгаар болон цахилгаан хангамжийн эх

хэрэгжүүлэхдээ ХАНСХЕТ-тэй үүсвэрийн барилга угсралтын

уялдуулан төлөвлөсөн. ажил эхлээд байна.

Хөшигийн хөндийд Ярилцсанд баярлалаа

баригдах хот байгуулалтуудыг

www.barilga.gov.mn 7

Мэдээ, мэдээлэл “ШИНЭ ЗУУН МОД” ахлуулсан Хөшигийн хөндийн
бүтээн байгуулалтын үндэсний
ХОТЫН ТӨЛӨВЛӨЛТИЙГ хороог байгуулж, салбар
хоорондын уялдааг хангах
СУРТАЛЧИЛЖ, ГАДААД, замаар үйл ажиллагааг
эрчимжүүлэн ажиллаж байна.
ДОТООДЫН ХӨРӨНГӨ
Барилга, хот байгуулалтын
ОРУУЛАГЧДЫГ ТАТАХ АЖЛЫГ
яамнаас Төв аймгийн Сэргэлэн
ЭРЧИМЖҮҮЛНЭ
сумын нутаг дэвсгэр Хөшигийн

хөндий дэх “Шинэ Зуунмод”

хотын хөгжлийн ерөнхий

төлөвлөгөөг боловсруулан

Засгийн газраар батлуулж,

дараагийн үе шатны хэсэгчилсэн

ерөнхий төлөвлөгөө, шинэ

суурьшлын бүсийн эхний

ээлжийн инженерийн бэлтгэл

арга хэмжээ, ариутгах татуургын

шугам сүлжээ, цэвэрлэх

байгууламж, ус, цахилгаан,

дулаан хангамжийн ажлын

зураг төслийг үе шаттай

боловсруулаад байна.

Энэ онд эхний ээлжийн ус,
цахилгаан хангамж, инженерийн
бэлтгэл арга хэмжээний барилга
угсралтын ажлыг улсын төсвийн
хөрөнгө оруулалтаар эхлүүлж,
дэд бүтцийн суурь ажлууд
явагдаж байна.

Монгол Улсын Шадар сайд орон нутгийн зэрэглэлтэй Шинэ Зуунмод хотыг байгуулж
"Шинэ Зуунмод" хотыг шинээр хөгжүүлснээр тус хотын
С.Амарсайхан 2022.10.22-ны байгуулахаар шийдвэрлэсэн. дотоодын нийт бүтээгдэхүүн
2040 он гэхэд 24 их наяд төгрөг
өдөр Барилга, хот байгуулалтын буюу 8.5 тэрбум ам.долларт
хүрч Улаанбаатар хот, Хөшигийн
яаманд ажиллалаа. Барилга, Шинэ суурьшлын бүс, дагуул хөндийн бүс орчим ажлын байр,
орлого бүрдүүлэгч сектор болох
хот байгуулалтын сайд хот, эдийн засгийн чөлөөт юм.

Б.Мөнхбаатар тэргүүтэй бүсийн бүтээн байгуулалтыг Шадар сайд С.Амарсайхан
Хөшигийн хөндийн шинэ хот
албаныхан "Шинэ Зуунмод эрчимжүүлж, Улаанбаатар байгуулах ажилд идэвхтэй
оролцож байгаа Барилга, хот
хотын төлөвлөгөөг шадар хотын төвлөрлийг сааруулах” байгуулалтын яам, Хөшигийн
хөндийн чөлөөт бүсийн хамт
сайдад танилцуулав. зорилт, арга хэмжээний олонд талархлаа илэрхийлээд
цаашид дараах үр дүнгүүдийг
Тогтвортой хөгжлийн зорилтод хүрээнд “Төрийн захиргааны гаргаж ажиллахыг холбогдох
нийцүүлэн хүн амыг эрүүл, албаны хүмүүст үүрэг чиглэл
аюулгүй орчинд ажиллаж, зарим байгууллагуудыг болголоо. Үүнд:
амьдрах таатай нөхцөлийг
бүрдүүлэх, үйлдвэрлэл, тээвэр Хөшигийн хөндий рүү нүүлгэн
логистик, аялал жуулчлалыг
дэмжих зорилгоор Төв аймгийн шилжүүлэхээр болсон. Үүнтэй
Сэргэлэн сумын нутаг дэвсгэрт
холбогдуулан Засгийн газрын

2022 оны 350 дугаар тогтоолоор

Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн,

Шадар сайд С.Амарсайханаар

8 www.barilga.gov.mn

Шинэ хотжилт бүхий бүс Мэдээ, мэдээлэл
нутгийн нийгэм, эдийн
засгийн өсөлтийг дэмжих,

Нийслэл Улаанбаатар

хотын хөдөлмөр эрхлэлт,

үйлдвэрлэл, үйлчилгээний

хэт төвлөрлийг сааруулж,

Хөшигийн хөндийд ажлын

байрыг нэмэгдүүлэх,

Шинэ хот, бүс нутагт

гадаад, дотоодын хөрөнгө

оруулагчдыг татаж, эдийн

засаг, нийгмийн үр өгөөжийг

бүрдүүлэн, шинжлэх ухаан,

технологи, инновацын

үйлдвэрлэл, аялал жуулчлал,

худалдаа үйлчилгээг

хөгжүүлэх,

"Хөшигийн хөндий рүү
төр захиргааны төв
байгууллагуудыг нүүлгэх,
бэлтгэл ажлыг хангах,
үндэсний эрүүл мэндийн
оношилгоо, эмчилгээний
төвүүд, их, дээл сургуулиудыг
нүүлгэх ажлын бэлтгэл ажлыг
хангах уулзалтуудыг яаралтай
эхлүүлэх,

Ирэх долоо хоногоос
дотоодын болон гадаадын
хөрөнгө оруулалтыг татах яриа
хэлэлцээрүүдийг эхлүүлэх,
тэр дундаа дотоодын уул
уурхай, барилга, технологи,
аялал жуулчлалын компани,
аж ахуйн нэгжүүдэд мэдээлэл
хүргэх,

Үндэсний соёл, иргэншлийн
өв уламжлалыг хадгалсан
дэлхийн жишигт нийцсэн
эрүүл, тогтвортой хөгжлийн
зорилтуудыг хангасан ногоон,
ухаалаг хотыг байгуулах./

www.barilga.gov.mn 9

Мэдээ, мэдээлэл БАРИЛГА, ХОТ БАЙГУУЛАЛТЫН САЙД
Б.МӨНХБААТАР
ЭЛЧИН САЙД ЭРИК ТИОГ
ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА

Барилга, хот байгуулалтын сайд Б.Мөнхбаатар Улсад нутагшуулах бүрэн боломжтой гэдэгт талууд
БНСиУ-аас БНСУ-д суугаа Элчин сайд Эрик Тиог нэгдсэн ойлголцолд хүрлээ. Уулзалтын төгсгөлд
Монгол Улсад ажиллах үеэр хүлээн авч уулзлаа. хоёр улсын барилга, хот байгуулалтын салбарын
Уулзалтын үеэд “Монгол Улсын нийтийн орон хамтын ажиллагааг илүү өргөн цар хүрээнд харж,
сууцны хөтөлбөрийн тухай” санамж бичиг болон бүхий л талаар хамтран ажиллахад бэлэн гэдгээ
Хөшигийн хөндий дэх Шинэ Зуунмод хотын ухаалаг талууд илэрхийлэв.
төлөвлөлтийг хөгжүүлэх зөвлөх үйлчилгээний
төслийн асуудлаар мэдээлэл солилцсон юм.

Тухайлбал: Барилга, хот байгуулалтын
яам болон Сингапурын хамтын ажиллагааны
байгууллага хоорондын санамж бичгийг
хэрэгжүүлэх ажлын хүрээнд онлайн сургалтыг
амжилттай зохион байгуулсан талаар сайд
Б.Мөнхбаатар мэдээлж, энэхүү сургалтыг илүү
өргөн цар хүрээнд үр дүнтэй зохион байгуулах
чиглэлээр талууд харилцан тохиролцоонд хүрэв.

Мөн Хөшигийн хөндий дэх "Шинэ Зуунмод"
хотын ухаалаг төлөвлөлтийг хөгжүүлэх, зөвлөх
үйлчилгээний төслийг хэрэгжүүлэхэд Сингапур
улсын хот байгуулсан шилдэг туршлагыг Монгол

10 www.barilga.gov.mn

ХОТ ТӨЛӨВЛӨЛТИЙН Мэдээ, мэдээлэл
ЧИГЛЭЛЭЭР ХАМТРАН АЖИЛЛАХ

БОЛОМЖУУДЫН ТАЛААР ЯРИЛЦАВ

Барилга, хот байгуулалтын сайд Б.Мөнхбаатар
2022.10.25-ны өдөр Бүгд Найрамдах Турк улсаас
Монгол Улсад суугаа элчин сайд Зафер Атештай
уулзалт хийлээ. Уулзалтаар БХБЯ, тус улсын
Байгаль орчин, хот байгуулалтын яам хоорондын
хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулах
асуудлын хүрээнд харилцан санал солилцлоо. Мөн
Монгол Улсын Засгийн газрын Шинэ сэргэлтийн
бодлогын хүрээнд тээвэр, аялал жуулчлал, шинэ
хот төлөвлөлтийн чиглэлээр хамтарч ажиллах
боломжуудын талаар ярилцав. Хоёр улсын яам
хооронд байгуулах хамтын ажиллагааны санамж
бичгийг талууд ирэх оны нэгдүгээр улиралд Барилга,
хот байгуулалтын сайдыг Турк улсад ажлын айлчлал
хийх үеэр зурж баталгаажуулах нь зүйтэй гэж үзлээ.

www.barilga.gov.mn 11

Мэдээ, мэдээлэл БАРУУН БҮСИЙН

"ХОВД-ЭКО"

ЦЕМЕНТИЙН
ҮЙЛДВЭР
АШИГЛАЛТАД
ОРЛОО

Ховд аймагт шинээр нээлтээ хийсэн “Эко
цемент”-ийн үйлдвэр нь чулуунцар үйлдвэрлэх,
цемент үйлдвэрлэх хэсэг гэсэн хоёр хэсгээс
бүрдэнэ.

Баруун бүсийн аймгуудын цементийн
хэрэгцээг хангах зорилготой Ховд эко
цементийн үйлдвэр энэ оны аравдугаар сарын
эхээр чулуунцар үйлдвэрлэх хэсгээ ашиглалтад
оруулж зуухаа галласан. Тэгвэл 2022.10.28-ны
өдөр цемент үйлдвэрлэх хэсгээ мөн шинээр
ашиглалтад орууллаа.

Цемент үйлдвэрлэх хэсэг нь хоногт 1200-
1300 тонн цемент үйлдвэрлэх хүчин чадалтай.
Үйлдвэрлэсэн цементээ задгай болон нэг
тонн, 50 кг-аар савлах гэсэн гурван хэлбэрээр
хэрэглэгчдэд хүргэхээр төлөвлөжээ.

12 www.barilga.gov.mn

Мэдээ, мэдээлэл

www.barilga.gov.mn 13

Тушаал, шийдвэр

14 www.barilga.gov.mn

Тушаал, шийдвэр

www.barilga.gov.mn 15

Тушаал, шийдвэр

16 www.barilga.gov.mn

Үнэ ханш

БАРИЛГАД ХЭРЭГЛЭГДЭХ ГОЛ НЭР
ТӨРЛИЙН БАРИЛГЫН МАТЕРИАЛЫН

ҮНИЙН МЭДЭЭЛЭЛ

2022.11/08 Дээд ба доод
үнийн мэдээлэл

Д/д № Материалын нэр Марк/ Хэмжих дээд доод
хэмжээ нэгж үнэ үнэ

дундаж нөат-гүй нөат-тэй үнэ /төг/
нөат-тэй үнэ /төг/
үнэ /төг/

1.1 БЕТОН, БЕТОН БҮТЭЭГДЭХҮҮН

Хучилтын нүхтэй хавтан

1 1 Хучилтын нүхтэй М250 / ХНХ ш 552,750 502,500 599,500 506,000
хавтан 63х12 ш 511,500 465,000 550,000 473,000
ш 517,000 470,000 550,000 484,000
2 2 Хучилтын нүхтэй М250 / ХНХ
хавтан 63х08

3 3 Хучилтын нүхтэй М250 / ХНХ
хавтан 59х12

4 4 Хучилтын нүхтэй М250 / ХНХ ш 475,750 432,500 500,500 451,000
хавтан 59х08

5 5 Хучилтын нүхтэй М250 / ХНХ ш 407,000 370,000 418,000 396,000
хавтан 47х12 ш

6 6 Хучилтын нүхтэй М250 / ХНХ 346,500 315,000 363,000 330,000
хавтан 47х08

www.barilga.gov.mn 17

Үнэ ханш Зоорийн ханын гулдмай

7 7 Зоорийн ханын М150 / ЗХГ ш 115,500 105,000 132,000 99,000
гулдмай 3х2.4

8 8 Зоорийн ханын М150 / ЗХГ ш 140,800 128,000 158,400 132,000
гулдмай 4х2.4

9 9 Зоорийн ханын М150 / ЗХГ ш 161,333 146,667 198,000 143,000
гулдмай 5х2.4

10 10 Зоорийн ханын М150 / ЗХГ ш 179,667 163,333 231,000 154,000
гулдмай 6х2.4

Ялуу

11 11 Даацын бус ялуу М200 / Я ш 19,800 18,000 19,800 19,800
12х12х14

12 12 Даацын бус ялуу М200 / Я ш 23,100 21,000 24,200 22,000
15х12х14

13 13 Даацын ялуу М200 / ДЯ ш 33,600 30,545 35,200 32,000
12х12х22

14 14 Даацын ялуу М200 / ДЯ ш 38,850 35,318 40,700 37,000
15х12х22

1.2 БЕТОН, БЕТОН БҮТЭЭГДЭХҮҮН

15 1 Бетон зуурмаг B10 /М150/ м³ 331,000 300,909 340,000 315,000

16 2 Бетон зуурмаг B15 /М200/ м³ 362,000 329,091 371,000 345,000

17 3 Бетон зуурмаг B20 /М250/ м³ 383,500 348,636 390,000 377,500

18 4 Бетон зуурмаг B22.5 /М300/ м³ 412,333 374,848 430,000 407,000

19 5 Бетон зуурмаг B25 /М350/ м³ 429,667 390,606 450,000 423,000

20 6 Бетон зуурмаг B30 /М400/ м³ 459,000 417,273 490,000 450,000

2. БАРЬЦАЛДУУЛАГЧ МАТЕРИАЛ

21 1 Портландцемент OРС 42.5 тонн 425,000 386,364 460,000 390,000
OРС 42.5/ууттай/

22 2 Портландцемент РС 42.5 тонн 394,750 358,864 439,500 350,000
РС 42.5 /задгай/

23 3 Шохой шатаасан тонн 311,000 282,727 330,000 275,000

3. ТӨМӨР БҮТЭЭЦ ЭДЛЭЛ

24 1 Арматур /Ø 10 мм, A III тонн 2,832,500 2,575,000 2,900,000 2,600,000
Ø 12 мм/

25 2 Арматур /Ø 14 A III тонн 2,800,000 2,545,455 2,850,000 2,600,000
мм-Ø 28 мм/

26 3 Арматур /Ø 32 мм/ A III тонн 2,800,000 2,545,455 2,850,000 2,600,000

27 4 Катанка /6.5мм, Ø AI тонн 2,832,500 2,575,000 2,900,000 2,600,000
8 мм, Ø 10 мм/

18 www.barilga.gov.mn

4. ДҮҮРГЭЛТИЙН МАТЕРИАЛ Үнэ ханш

Автоклавын

28 1 хөнгөн бетон D500 кг/м3 м³ 253,333 230,303 300,000 220,000
гулдмай

/600x400x250мм/

29 2 Керамик тоосго M100 дээш ш 403 367 480 330
/250х120х65мм/

5. ДҮҮРГЭГЧ МАТЕРИАЛ

30 1 Элс /Ø 0-5мм/ стандарт м³ 28,375 25,795 50,000 13,500

31 2 Хайрга /Ø 5-10мм/ стандарт м³ 11,000 10,000 12,000 10,000

32 3 Хайрга /Ø 10- стандарт м³ 17,500 15,909 20,000 15,000
20мм/

33 4 Дайрга /Ø 5-10мм/ стандарт м³ 19,000 17,273 22,000 16,000

34 5 Дайрга /Ø 10- стандарт м³ 22,000 20,000 22,000 22,000
20мм/

6. ДУЛААЛГЫН МАТЕРИАЛ

Хөөсөн - м³ 329,633 299,667 360,000 270,000
35 1 полистирол ESP

хавтан (24-25кг/м³)

36 2 Эрдэс хөвөн /5см М80 боодол 42,570 38,700 42,570 38,700
зузаан/ /3.6м²/

37 3 Эрдэс хөвөн /5см М100 боодол 57,870 52,609 57,870 52,609
зузаан/ /3.6м²/

38 4 Хөөсөн шахмал / XPS м³ 501,500 455,909 528,000 465,000
XPS/ хавтан /3см/

39 5 Хөөсөн шахмал / XPS м³ 486,000 441,818 517,000 445,000
XPS/ хавтан /5см/

7. ДЭЭВРИЙН МАТЕРИАЛ нөат-гүй үнэ /төг/

Наадаг хар ЭКП боодол 134,750 122,500 137,500 97,190
цаас, нэг талдаа
40 1 чулуутай
унифлекс ЭКП
/10м2, хуйлмал/

Наадаг хар цаас ЭПП боодол 157,300 143,000 176,000 138,600
41 2 унифлекс ЭПП

/10м2, хуйлмал/

Праймер, Праймер, кг 129,850 118,045 143,000 116,700
42 3 Битумаст /хар тос Битумаст

21.5/

www.barilga.gov.mn 19

Үнэ ханш 8. ХУВАНЦАР ЦОНХ, ХААЛГА

43 1 Хуванцар PVC 70мм зузаан, м² 308,000 280,000 327,000 275,000
цонх 5 камер, 2

давхар шилэн
багцтай

44 2 Хуванцар PVC 70мм зузаан, м² 319,500 290,455 310,000 286,000
цонх 5 камер, 2

давхар шилэн
багцтай

45 3 Хуванцар PVC 1 хавтастай, 2 м² 312,000 283,636 385,000 198,000
хаалга давхар шилтэн

багцтай

9. ХУУРАЙ ХОЛЬЦ

Өнгөлгөөний

46 1 цагаан замазка - кг 9,867 8,970 11,000 9,000

/25/

Барилгын ажилд

47 2 хэрэглэх цаавуу - кг 12,000 10,909 13,000 10,000
/хөөсөнцрийн

цавуу /25/

Барилгын ажилд

48 3 хэрэглэх цаавуу / - кг 12,000 10,909 13,000 10,000
плитаны цавуу

/25/

10. МЕТАЛЛ ХИЙЦ ЭДЛЭЛ

49 1 Двухтавр стандарт тонн 3,600,000 3,272,727 3,600,000 3,600,000

50 2 Швеллер стандарт тонн 3,500,000 3,181,818 3,500,000 3,500,000

51 3 Булан төмөр стандарт тонн 3,500,000 3,181,818 3,500,000 3,500,000

11. МОДОН МАТЕРИАЛ нөат-гүй үнэ /төг/

52 1 Брус стандарт ш 55,000 50,000 55,000 45,000
/4х6х400смх6ш/

53 2 Брус стандарт ш 38,500 35,000 35,000 35,000
/10х10х400см/

54 3 Палк стандарт ш 82,500 75,000 80,000 70,000
/15х15х400см/

55 4 Банз /4х400см/ стандарт м3/30ш/ 660,000 600,000 650,000 550,000

12. ШАЛНЫ МАТЕРИАЛ нөат-гүй үнэ /төг/

56 1 Паркетан шал стандарт м² 27940- 25000- 27940- 25000-
/800х125х12мм/ 40370 36700 40370 36700

57 2 Хавтанцар /хана, стандарт ш 6,417 5,833 8,650 6,600
30х60см/

58 3 Хавтанцар /шал, стандарт ш 14,300 13,000 14,300 13,000
60х60см/

20 www.barilga.gov.mn

13. САНТЕХНИКИЙН МАТЕРИАЛ Үнэ ханш

Бохир усны хуванцар хоолой /Гадна шугам/

59 1 Бохир усны D100 2м 41,750 37,955 38,500 35,000
хуванцар хоолой

Бохир D150 2м 72,833 66,212 72,000 71,000
60 2 усныхуванцар

хоолой

61 3 Бохир усны D200 2м 113,903 103,548 120,000 105,000
хуванцар хоолой

Цэвэр усны ган хоолой /Гадна шугам/

62 1 Ø108*4.0 оёдолтой 43,072 39,156 45144 41000
м

63 2 Ø159*4.5 м 73,230 66,573 75,460 71,000

64 3 Ган хоолой Ø219*6 м 128,594 116,904 138,688 118,500
65 4
66 5 Ø325*8.0 м 253,638 230,580 275,176 232,100
Ø108*5.0 59,809 65,790 65,790
оёдолгүй 65,790
м

67 6 Ø159*4.5 м 95,474 86,795 95,474 95,474

68 7 ØØ76*3.5 м 30,325 27,568 32,250 28,400

69 8 Цайрдсан ган Ø108*4.0 м 45,300 25,818 45,300 45,300

70 9 хоолой Ø133*4.5 м 65,836 59,851 73,450 55,000

71 10 Ø159*4.5 м 83,275 75,704 96,924 66,600
Хаалт
72 1 Бөмбөлгөн хаалт Ø100 196,900 179,000 196,900 196,900
73 2 Бөмбөлгөн хаалт Ø125 ш 515,900 469,000 515,900 515,900
74 3 Бөмбөлгөн хаалт Ø150 ш 616,000 560,000 616,000 616,000
75 4 Бөмбөлгөн хаалт Ø200 ш 1,238,600 1,126,000 1,238,600 1,238,600
ш
76 5 Фланц Ø100 Фланц 36,400 33,091 36,400 36,400
77 6 Фланц Ø125 ш 58,250 52,955 58,250 58,250
78 7 Фланц Ø150 ш 74,800 68,000 74,800 74,800
79 8 Фланц Ø200 ш 101,750 92,500 101,750 101,750
ш

www.barilga.gov.mn 21

Тушаал, шийдвэр

22 www.barilga.gov.mn

Тушаал, шийдвэр

www.barilga.gov.mn 23

Ярилцлага бүтээгдэхүүний тодорхойлолт,
боловсруулалт, үйлдвэрлэлийн
арга стандарт, техникийн үзүүлэлт
болон шаардлагыг эш татах, эсвэл
тэдгээрийн агуулгыг тусгаж эрх
бүхий байгууллагаар баталсан
заавал мөрдөх баримт бичиг
гэж тодорхойлсон. Энэхүү хууль
шинээр батлагдан, техникийн
зохицуулалт гэдэг ойлголт бий
болсон байдаг.

Монгол Улсын Засгийн газар
“Барилга байгууламжийн норм,
нормативын ерөнхий тогтолцоо”-г
106 дугаар тогтоолоор 2019
онд баталсан. Энэ тогтоолд
дээрх хуультай холбоотой
техникийн зохицуулалт гэдэг
эрх зүйн баримт бичгийг бид
шинээр оруулж батлуулсан.
Барилга байгууламжийн норм
Д.АЛТАНХУЯГ: нормативын баримт бичгийн
ерөнхий тогтолцоонд техникийн
БАРИЛГА БАЙГУУЛАМЖИЙН НОРМ зохицуулалтын 14 шаардлагыг
НОРМАТИВЫН БАРИМТ БИЧГИЙН оруулж өгсөн. Барилга
ЕРӨНХИЙ ТОГТОЛЦООНД байгууламжийг төлөвлөх,
ТЕХНИКИЙН ЗОХИЦУУЛАЛТЫН өргөтгөх, ашиглалтын үед
14 ШААРДЛАГЫГ ОРУУЛЖ ӨГСӨН тавигдах шаардлага, зэргэлдээ
барилга байгууламжийн аюулгүй
Барилгын хөгжлийн төвийн Норм, нормативын хэлтсийн байдалд нөлөөлөл үзүүлэхгүй
дарга Д.Алтанхуягтай ярилцлаа. байх, гэрэлтүүлэг, дуу дулаан
тусгаарлалт, хамгаалалт, эрүүл
ахуй, хөгжлийн бэрхшээлтэй
иргэдийн хэрэгцээ шаардлага,
эрчим хүчний хэмнэлттэй, ундны
ус, түүний чанарын асуудал,
галын аюулгүй байдал, газар
хөдлөлийн эрсдэлээс хамгаалсан
бат бөх байдлын шаардлагууд
гэх мэтээр орно. Үүнээс үзэхэд
техникийн зохицуулалтад
үндсэн шаардлагууд орж байгаа
юм. Эдгээр шаардлагуудыг
биелүүлэх, цаашид хөгжүүлэхийн
тулд барилгын норм ба дүрэм,
барилгын дүрэм, стандартыг
-Энэ удаад тантай барилга Энэ зөвлөгөөн дээр “Техникийн боловсруулж батлуулдаг.
байгууламжийн “техникийн зохицуулалт”-ын талаар илтгэл
зохицуулалт”-ын талаар тавьж, салбарынханд мэдээлэл Техникийн зохицуулалт нь Засгийн
ярилцахаар урилаа. Монгол газар баталдаг, нийтээр заавал
Улсын хууль дүрэм эрх зүйн хүргэсэн. Техникийн зохицуулалт дагаж мөрдөх эрх зүйн баримт
баримт бичигт техникийн нь өнөөдөр Монгол Улсын
зохицуулалт хэрхэн тусгагдаж, хууль эрх зүйн хүрээнд яаж бичиг юм.
яаж зохицуулагдаж байна вэ.
Ер нь техникийн зохицуулалт зохицуулагдах, техникийн Дэлхийн худалдааны
гэж юу вэ? зохицуулалтыг боловсруулах
аргачлал болон барилга байгууллага техникийн
-Энэ жил Барилга, хот зохицуулалтыг бүтээгдэхүүний
байгуулалтын яам, Барилгын байгууламжийн норм нормативын шинж чанар, эсвэл тэдгээртэй
хөгжлийн төвөөс “Барилга, баримт бичгийг боловсруулах үйл
байгууламжийн норм, нормативын ажиллагаа, өнөөгийн байдал, холбоотой үйл ажиллагаа,
баримт бичгийн шинэчлэлт, үйлдвэрлэх аргыг тодорхойлсон
цаашдын чиг хандлага” сэдэвтэй түүнийг сайжруулах арга замын заавал мөрдөх заалт бүхий
салбарын бүх төлөөллүүдийг талаар мэдээлсэн.
оролцуулан томоохон хэмжээний захиргааны албан бичиг гэж
зөвлөгөөн зохион байгуулсан юм. тодорхойлдог. Одоогоор хууль эрх
2017 онд “Стандартчилал, зүйн хүрээнд ийм байдлаар суусан
техникийн зохицуулалт, тохирлын
үнэлгээний итгэмжлэлийн тухай байна.

хууль” батлагдсан. Энэ хуульд Монгол Улсын Засгийн газар
техникийн зохицуулалтыг барилгын салбарт баримтлах

24 www.barilga.gov.mn

бодлогын баримт бичгийг 2019 онд өнөөдөр салбарын төлөөллүүд Техникийн зохицуулалтад
баталсан. Барилга байгууламжийн шууд болон шууд бус байдлаар ерөнхий шаардлагуудыг тусгаж
норм нормативын баримт оролцож байна. Баримт бичиг өгдөг, олон улсад ч мөн адил Ярилцлага
бичгийн ерөнхий тогтолцооны боловсруулах үйл ажиллагаанд байна. Техникийн зохицуулалтыг
салбарын бүтэц, тогтолцоог шууд байдлаар БХБЯ, БХТ, СХЗГ, батлагдсаны дараа тухайн
оновчтой болгох, хууль эрх зүйн гэрээ байгуулсан зөвлөхүүд, шаардлагуудад үндэслэн заавал
орчин, норм нормативын баримт засгийн газрын барилгын мөрдөх норм дүрмийн заалтыг
бичгийг боловсронгуй болгох асуудал эрхэлсэн референт багасгах, ямар байдлаар цаашид
хэсэгт 2021 онд нэг техникийн оролцон ажиллаж байна. Шууд мөрдөх, хангуулах талаар үндсэн
зохицуулалт, 2025 онд хоёр бус оролцоотой төрийн бус чиглэл гаргаж, төлөвлөгөө
техникийн зохицуулалт, 2029 онд байгууллагууд, мэргэжлийн боловсруулан ажиллах ёстой гэж
гурван техникийн зохицуулалтыг хяналт, онцгой байдлын газар, бодож байна.
боловсруулж батлуулахаар архитектор, инженерийн
оруулсан байгаа. мэргэжлийн зөвлөлүүд, шинжлэх -Техникийн зохицуулалт ямар
ухаан, техник технологийн онцлогтой вэ?
-Техникийн зохицуулалтыг
хэрхэн боловсруулах тухайд? зөвлөлийн гишүүд оролцож байна. -Барилга нь өөрөө амьд
бүтээгдэхүүн учраас барилгын
-2018 онд Стандарт Ийм байдлаар бид олон нийтийн техникийн зохицуулалт нь хэд хэдэн
оролцоог хангуулан ажиллаж
хэмжил зүйн газрын даргын 313 байна. Сүүлийн үе шат нь батлах онцлогтой. Тухайн бүтээгдэхүүний
дугаар тушаалаар техникийн аюулгүй найдвартай байдлаас
зохицуулалтыг боловсруулах болон нийтлэх юм. Одоогоор бид гадна барилга байгууламжийн
сүүлийн үе шатандаа ороогүй
зааврыг баталсан. Бид бүхэн байна. төлөвлөлт, ашиглалт, хамгаалалт,
энэхүү зааврын дагуу эхний гурван зураг төслийн баримт бичигт нь
техникийн зохицуулалтуудыг Өнөөдрийн байдлаар хүртэл шаардлага тавих гэх мэт.
“Барилга байгууламжийн галын
боловсруулж байна. Заавар нь аюулгүй байдлын техникийн Техникийн зохицуулалт бүрд
гурван үе шаттай. Санаачлах, тохирлын үнэлгээ гэсэн хэсэг
боловсруулах үе шат: Энэ үе шатад зохицуулалт” болон “Барилга байгаа. “Тохирлын үнэлгээ” нь
байгууламжийн аюулгүй байдлын
төлөвлөгөөнд тусгах, төлөвлөх, техникийн зохицуулалт”- зөвхөн бүтээгдэхүүнээс гадна
санхүүжилтыг шийдвэрлэх гэх тухайн ажилтны ур чадвар,
мэт асуудлыг шийдэх ёстой. ын боловсруулалт 80 гаруй байгууллагын менежментийн
хувьтай, “Барилгын материал
Барилга, байгууламжийн бүтээгдэхүүний чанар, аюулгүй тогтолцоо нь техникийн
норм нормативын сангийн зохицуулалтын шаардлагыг
төлөвлөгөөнд боловсруулахаар байдлын техникийн зохицуулалт”- хангаж байгаа эсэхийг тогтоох үйл
ын боловсруулалт 50 хувьтай
суулган батлуулж, санхүүжилтийг үргэлжилж байна. Барилга ажиллагаа байдаг. Ийм учраас
шийдвэрлэж үүний дагуу тохирлын үнэлгээ нь зөвхөн
техникийн даалгавруудыг байгууламжийн галын аюулгүй бүтээгдэхүүн дээр гарахгүй,
байдлын техникийн зохицуулалт
боловсруулан БХБЯ-аар батлуулан болон барилга байгууламжийн барилга байгууламж барьж
үйл ажиллагааг эхлүүлэх ёстой. буй барилгачны ур чадвар,
Удаах буюу санал авах, мэдээлэл аюулгүй байдлын техникийн байгууллагын менежмент зэрэгт
зохицуулалтад асуудал хариуцсан
хүргүүлэх, дүгнэлт гаргах үе шат: төрийн захиргааны байгууллага тохирлын үнэлгээ хийгдэнэ гэсэн
Үүнд хянан тохиолдуулга, шүүмж үг юм.
хийлгэх бусад байгууллагуудын эрх болох СХЗГазар дүгнэлт гарган
ирүүлсэн байгаа. -Манайх олон улсад хэрэглэж
ашиг хөндөгдсөн эсэх талаар санал байгаа туршлагуудыг
авна. Барилгын салбарын www. СХЗГ-аас дүгнэлт гарсны нэвтрүүлэхэд хэрхэн анхаарах
mcis.gov.mn мэдээллийн нэгдсэн дараа төрийн нарийн бичгийн шаардлагатай вэ?
сан бий. Боловсруулагдаж байгаа даргын тушаалаар байгуулагдсан
бүх баримт бичгүүд нээлттэй, ажлын хэсэг төсөл дээр нэг бүрчлэн -Нэгдүгээрт: Техникийн
зохицуулалтын системийн үндсэн
төслийн хэмжээнд нийтлэгдэж ажилласан. Одоо бусад яамдаас суурь бааз нь норм, нормативын
60 хоногоос дээш хугацаанд санал авах ажил хийгдэнэ. Сүүлд
байршуулдаг. Тиймээс салбар, нь Засгийн газрын хуралдаанаар баримт бичиг байдаг байна.
Манай улсын барилгын салбарт
салбарын инженер техникийн хэлэлцүүлж батлуулах ёстой. хангалттай норм, нормативын
ажилчид дээрх цахим хуудсанд Барилга байгууламжийн галын
хандан өөрийн саналыг тусгах аюулгүй байдлын техникийн баримт бичиг бий. Гэхдээ энэ
нь техникийн зохицуулалт
бүрэн боломжтой. Дэлхийн улс зохицуулалтыг ОБЕГ-тай, батлагдсаны дараа шууд хэрэглэж
орнуудын техникийн зохицуулалт, барилга байгууламжийн
баримт бичиг боловсруулах үйл аюулгүй байдлын техникийн болох уу, цаашид яах ёстой вэ
гэсэн асуудал тулгарч байна.
ажиллагааг судалж үзэхэд олон зохицуулалтыг Монголын Техникийн зохицуулалт нэвтрэн,
нийтийн оролцоог илүү хангаж, барилгын инженерүүдийн
тэдний санал бодлыг илүү тусган холбоотой, барилгын материал, мөрдөж эхэлсний дараагаар норм
нормативын баримт бичигт заавал
ажилладаг юм байна. бүтээгдэхүүний чанарын аюулгүй үзлэг хийх хэрэгтэй. Уг үзлэгээр
байдлын техникийн зохицуулалтыг
-Тэгвэл манайд олон нийтийн Монголын барилгын материал энэхүү мөрдөж байгаа норм
оролцоо, саналыг хэрхэн дүрмийн хэдэн хувийг шинэчлэх
тусгаж байгаа вэ? үйлдвэрлэгчдийн холбоотой тус ёстой, хэдэн хувьд нь өөрчлөлт
тус гэрээ байгуулан боловсруулж
-Техникийн зохицуулалт байна. оруулах, барилгын норм дүрмийн
боловсруулах үйл ажиллагаанд

www.barilga.gov.mn 25

тоо, заавал мөрдөх шинж чанартай ур чадвар, чадамжийг дээшлүүлэх баримт бичгийг боловсруулж
баримт бичгийн тоог цөөлөх үү, зайлшгүй шаардлагатай. мөрдүүлэх ажил хоорондоо
Ярилцлага зөвлөмжийн чанартай баримт Үүнтэй уялдаатай өнөөдрийн зөрчилдөх, давхардах зэрэг
бичгийн тоог ихэсгэх үү ямар гарц байдлаар салбарын төрийн бус будилаантай байдал үүсгэдэг
гаргалгаа байна гэх мэт асуудлыг байгууллагуудад хийгдэж байгаа хяналтын байгууллагууд норм
зохицуулах чиглэлээ тодорхойлно. мэргэшүүлэх болон чадавхжуулах дүрмийг дураараа тайлбарлах
Миний хувьд норм нормативын сургалтыг дэлхийн жишигт хүргэх боломжтой байдал, техникийн
баримт бичигт хийх үзлэгийг шаардлага бий болжээ. Салбарын нормуудын хүрээнд дүрэм журам
эхний техникийн зохицуулалт зөвлөх болон мэргэшсэн боловсруулж, аюулгүй байдлыг
батлагдсаны дараагаар цаашид инженерүүд аль улсад очоод хангах байдлаас илүү арилжааны
ямар арга хэмжээ авах, яаж мэргэжлээрээ ажиллах чадвартай сонирхол дээгүүр тавигддаг
мөрдүүлэх зэрэгт дүгнэлтийг хамт болох шаардлагатай түүнд өгсөн байдал нь гол шалтгаан болдог
гаргасан нь үр дүнтэй болох байх сертификат нь бусад улсад хүлээн юм байна. Тэгэхээр техникийн
гэж бодож байна. зөвшөөрөгдөх ёстой. Төрийн зохицуулалт нэвтрүүлснээр заавал
бус байгууллагууд сургалтдаа мөрдөх заалт бүхий норматив
Хоёрдугаарт: Хяналтын анхаарах цаг нэгэнт болсон. баримт бичгийн тоог багасгах юм.
хэсэг. Техникийн зохицуулалт
нэвтэрснээр хамгийн гол нь -Бас нэг чухал асуудал бол Иймээс дэлхий даяар техникийн
техникийн зохицуулалтын зохицуулалтын системд шилжиж
шинээр орж ирсэн, цаашид орж шаардлагыг хэрэгжүүлээгүй байна. Эндээс дүгнэхэд барилгын
ирэх техник технологи, шинэ бол мэдээж хариуцлагын
материал тэдгээрийг чөлөөтэй асуудал хөндөгдөх байх. Энэ хяналт шалгалтын байгууллагын
тухайд? ажилтан барилгын хууль
нэвтрүүлэх, худалдааны хориг тогтоомжийн заавал мөрдөх ёстой
саадыг арилгах асуудал. Шинэ
материал, шинэ технологи ороод шаардлагуудыг биелүүлэхийг
-Өнөөдөр хариуцлага гүйцэтгэгчээс шаардах үүрэгтэй
ирэхэд хяналт шалгалтын асуудал үндсэндээ бараг байхгүй болсон.
тавигдана. Урьд бид барилгын боловч инновац – чөлөөтэй
Одоо бид нарын мөрдөж байгаа, шийдэл, арга аргачлал, шинэ
норм ба дүрмийн заавал мөрдөх хэрэглэж буй норм нормативын
заалтыг бариад, хяналтын техник, материал, бүтээгдэхүүн
баримт бичгүүдийн заавал болон шинэлэг технологи
байгууллагууд хяналт тавьдаг мөрдөх заалтууд бараг өдөр
байсан бол одоо техникийн хэрэглэхийг хориглох эрхгүй юм.
болгон санаатай, санамсаргүй Энэ тохиолдолд гүйцэтгэгч нь
зохицуулалтаар ерөнхий зөрчигдсөнөөс үүдэн Улаанбаатар
шаардлага тавихад яаж хяналт санал болгож буй инновацын
хотын өнөөдрийн их түгжрэл, аюулгүй байдлын хүлээн
тавих бэ. Дэлхийн хөгжингүй улс барилга хоорондын зай
орнуудын туршлагаас харахад зөвшөөрөхүйц нотолгоо гаргаж
алдагдсан хэт ойрхон цементэн тэр нь барилгын норм ба дүрмээр
хяналтын системийг бүхэлд нь ой үүссэн гэх мэт асуудлууд
өөрчлөхөөс өөр аргагүй байдалтай тогтоосон хүрэх төвшнөөс доогуур
тулгамдаад байна. Хууль эрх зүйн байж болохгүй.
тулж байна. Тиймээс хяналт хүрээнд хариуцлагын асуудлыг
шалгалтын системийг шинэчлэх, -Монгол Улсад хүчин төгөлдөр
үйл ажиллагааг нь хэлбэржүүлэх, ярьж шийдэх нь нэн тэргүүнд мөрдөгдөж байгаа хэчнээн
шаардлагатай байна. Жишээ нь норм нормативын баримт
стандартчилах болон хөгжингүй цэцэрлэгийн барилгыг орон сууцны бичиг байна вэ?
орнуудын туршлагыг ашиглахаас
өөр аргагүй байна. Монгол хороололд багадаа 300 метрийн
радиуст төлөвлөх, 1000 хүнд 100 -2014 онд норм нормативын
Улсад “Барилгын мэдээлэлтэй хүүхдийн хүчин чадалтай байхаар баримт бичгүүдэд үзлэг хийж
загварчлал” /BIM/ гэх программ
хангамж оруулж ирэхээр бэлтгэл норм дүрэмд тусгасан байдаг. 68 баримт бичгийг шинэчлэн
Гэтэл цэцэрлэгийн эргэн тойрон боловсруулахаар дүгнэлт
ажил явагдаж байна. Энэ бараг хана хаяаг нь дэрлүүлээд гаргасан. 2014 оноос хойш нийт
нь хяналт шалгалтыг ахисан
түвшинд гаргана гэж боддог. хэт олон орон сууц төлөвлөсөн 118 норм нормативын баримт
нь хүртээмж муутай эсвэл огт бичгийг бид шинээр болон
Хяналтыг юугаар баталгаажуулах цэцэрлэг төлөвлөөгүй байдаг. шинэчлэн боловсруулаад байна.
вэ? Энэ асуулт нь системийн
Гуравдугаар хэсэг Тохирлын Норм дүрэм яагаад хэрэгжихгүй Хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж
байна? Хэрэгжүүлэхийг зарим байгаа 408 норм нормативын
үнэлгээ: Тухайн бүтээгдэхүүн хүмүүс бараг хүсэхгүй байна. баримт бичиг байна. Үүнд засгийн
болон, угсралтын ажил, түүнийг
гүйцэтгэж байгаа ажилтны чадвар Зарим хувь хүн, ААН норм дүрмээ газрын тогтоол 1, барилгын норм
мэдэхгүй, уншиж судлаагүй ба дүрэм 181, барилгын дүрэм
нь хүртэл тохирлын үнэлгээгээр мөртлөө норм нормативын 145, удирдлагын баримт бичиг
баталгаажигдах ёстой. Барилгын
хууль болон дагалдах норм баримт бичигт буруугаа тохдог. 15, альбом 5, эталон зураг 1,
Зай хэмжээ, төлөвлөлтийн заалтыг журам 4, СНиП 30, техникийн
нормативын баримт бичгийн зөрчсөн асуудлуудаа норм дүрэм дүрэм 16, үндсэн чиглэл 3,
шаардлагыг хангахыг тохирлын
үнэлгээ гэнэ. Тохирлын үнэлгээг байхгүй мэтээр ярьдаг масс бий заавар 7 байна. 2016-2018 оны
болжээ. хооронд барилга байгууламжийн
баталгаажуулахын тулд бид найдвартай байдал, барилгын
лаборатори, итгэмжлэгдсэн Заавал мөрдөх шаардлагуудыг
байгууллагуудын тоог нэмэгдүүлэх, агуулсан норм нормативын бүтээц, эзлэхүүн төлөвлөлтийн
баримт бичгүүдийн тоо олширч, норм шинэчлэхээр төлөвлөгөөнд
тэдгээрийн чадамжийг шинэ техник технологи нэвтрэх түлхүү тусгаж ажилласан. 2019
нэмэгдүүлэх, хяналтын инженер, болгонд түүнийг дагасан норматив
техникийн ажилчдын мэргэжлийн онд барилга байгууламжийн

26 www.barilga.gov.mn

норм нормативын баримт Төлөвлөлтийн шатнаас эхлээд гэрээ байгуулдаг ч боловсруулах
бичгийн ерөнхий тогтолцоо үзэхэд бид Салбарын эрдэм явц удаашрах, цаашид гүйцэтгэж
шинэчлэгдэн батлагдсан. Үүнтэй шинжилгээ, судалгааны институт чадахгүй болох, гүйцэтгэж Ярилцлага
холбоотойгоор хот төлөвлөлт, байгуулах шаардлага нэгэнт бий байх хугацаанд эх материал
эзлэхүүн төлөвлөлтийн нормуудыг болсон гэж боддог доо. шинэчлэгдэх мэт асуудлууд
боловсруулахаар тусгасан. Жишээ түгээмэл байдаг. Мөн тогтолцоонд
нь Эмнэлгийн барилга, сургууль, Боловсруулалтын үе шат: норм дүрэм боловсруулах явцад
цэцэрлэг, олон нийт, орон сууц, Барилга байгууламжийн норм,
олон төрлийн барилга гэх мэт нормативын тогтолцооны зохион байгуулж байгаа төрийн
эзлэхүүн төлөвлөлтийн нормуудыг захиргааны байгууллагаас
шинэчлэхээр түлхүү төлөвлөгөөнд өөрчлөлт? Зөвлөх үйлчилгээний зарцуулах хугацаа нь нийт 136
оруулсан. 2021 онд техникийн тендер зарлахад хүн оролцдоггүй
зохицуулалтыг боловсруулах тал дахин дахин зарлаж хугацаа хоног байна. Энэ нь өөрөө бас
дээр илүү анхаарч ажиллалаа. чамгүй их хугацааг нэг норм
2021-2022 онд төсвийн суурь алдах, тендерт нэг материал ирж дээр зарцуулж байна. Нэг
нормоо шинэчлэх ажил бас сонгохоос өөр аргагүй байдалд
хийгдэж байна. ордог? Гүйцэтгэгч олдохгүй учир мэргэжилтэн дээр арав гаруй
норм хуваарилагддаг бол нийт
нэг зөвлөхтэй дээд тал нь 5 1360 хоног ноогдох жишээтэй.
хүртэлх ажилд гэрээ байгуулах?
Норм нормативын баримт бичиг Тийм учир эрдэм шинжилгээний
байгууллага байгуулж судалгаа
Норм нормативын баримт боловсруулах боловсон хүчин шинжилгээний үндсэн дээр цөөн
бичиг боловсруулах үйл ажиллагаа дутмаг, нэг үеэрээ тасарсан гэсэн
нь бэлтгэл үе шат, боловсруулах асуудлууд энэ үе шатанд байхаас тооны нэн шаардлагатай норм
үе шат, батлах үе шат гэсэн 3 дүрмээ чанартай боловсруулах нь
үе шаттай. Энэ гурван үе шат гадна БХБЯ-наас 2021 онд хийсэн зөв систем юм гэж бодож байгаа.
бүрд асуудал, одоогийн байдал, дотоод эрсдэлийн үнэлгээнд
шийдэх арга зам, ач холбогдол “Норм, нормативын баримт Батлах үе шат: Барилгын
гэсэн байдлаар ярья. бичгийг боловсруулах мэргэжлийн тухай хуульд 2017 онд өөрчлөлт
боловсон хүчин дутмаг, нэг орж, авто замын хэсгийг салгасан.
байгууллагатай хэд хэдэн гэрээ Өөрчлөлтийн дагуу авто замын
Бэлтгэл үе шат: Асуудал нь байгуулдаг” эрсдэлтэй гэж дүгнэлт салбар тусдаа Нормчлолын
барилга байгууламжийн норм сантай болсон, мөн эрчим
нормативын сангийн төлөвлөгөө? гарсан. Өнгөрсөн жил бид 152 хүчний салбарынхан тусдаа
төсөл арга хэмжээг гүйцэтгэхэд норм боловсруулж байна. Тус
Тогтолцоонд зааснаар 2-р сарын 67 зөвлөхдөө гэрээ байгуулсан. тусдаа норм дүрэм боловсруулж
15-ны төлөвлөгөө батлагдах байгаа нь тухайн нормуудын
ёстой. Төлөвлөгөө батлагдсанаар Үүнээс таван ажилтай 2 зөвлөх, давхцал, зөрүүтэй байдал үүсч
дөрвөн ажилтай 2 зөвлөх байгаа эхлээд байна. Тиймээс аль ч
сангийн яамны tender.gov. нь нийт ажлын 12 хувийг эзэлж салбар МУЗГ-н 106-р тогтоолыг
mn сайтад тухайн онд шинээр мөрдөж ажиллах хэрэгтэй байна.
боловсруулагдах төслийн байна. Энэ нь зөвлөх олдохгүй Хоорондоо зөвшилцөх, техникийн
байгаа, боловсон хүчин дутмаг даалгаврын шатанд нэгтгэх,
нэрс бүгд нээлттэй ил тодоор байгааг тодорхой харуулж байна. баримт бичгийг боловсруулж
бүртгэгдэг. Энэхүү цахим хуудсанд дуусгаад БХБСайдаар дугаартай
хандан танилцах боломжтой. Дээрх асуудлыг батлуулах, нэгдсэн нэг дугаар
Төлөвлөгөөнд туссан ажлуудыг шийдвэрлэхийн тулд норм олгох зэрэг ажлууд хийгдэхгүй
сангийн яаманд бүртгүүлсний нормативын баримт бичиг байгаа тул ХЗЯаманд ЗХХАктаар
дараагаар техникийн даалгавар боловсруулах ажлыг хийх бүртгүүлэх боломжгүй байдал
боловсруулж БХБЯ-р батлуулдаг. инженер техникийн ажилчид, үүсч буцаагдаж байна. Ийм
Үүний дараа гүйцэтгэгч сонгон зөвлөхүүдийг нарийвчилсан учраас МУЗГ-н 106-р тогтоолыг
шалгаруулж, боловсруулах ажлыг гадаад, дотоодын сургалтад баримтлан хамтран ажиллах
эхлүүлдэг. Энэ нь бэлтгэл үе шат хамруулах, боловсон хүчин ёстой.
юм. Тогтолцоонд төлөвлөгөө бэлтгэх бодлого тодорхойлох,
батлуулах хугацааг тухайн оны норм дүрэм боловсруулах ажилд
1 сард батлуулахаар өөрчлөлт оролцсон залуу инженерүүдийн
оруулах шаардлагатай байгаа. мэргэжлийн зэргийг нь
Хугацаа наашилснаар сангийн хугацаанаас нь өмнө олгодог, Энэ бүрдээс нэгтгэн
яаманд бүртгүүлэх хугацааны сунгадаг, ахиулдаг болох хэрэгтэй дүгнэхэд норм нормативын
зөрүү арилна. Бид шинээр байна. Мөн норм нормативын баримт бичиг боловсруулах,
боловсруулах норм дүрмээ баримт бичиг боловсруулах их дээд сургуулиудад хийсэн
төлөвлөхдөө тогтолцоонд үнэлгээг нэмэгдүүлэх ёстой. салбарын судалгаа шинжилгээг
зааснаар иргэн, аж ахуйн нэгж Саяхан бид ТНБДаргын 2022 оны үнэлэх зааварчлах, барилгын
байгууллагын санал, санаачилга, 3 сарын 4-ний өдрийн А/89 тоот яамны стратеги төлөвлөгөөний
олон нийтийн санал асуулга авч тушаалаар норм боловсруулах аргачлалыг боловсруулдаг
мөн баримт бичгийн хэрэгжилтийн ажлын жишиг үнэлгээ тооцох эрдэм шинжилгээ судалгааны
түвшин тогтоосон үзлэгийн журмыг шинээр батлуулсан. Энэ институтийг байгуулж асуудлыг
төвшний үр дүнд суурилахаас гадна нь өмнө боловсруулж байсан шийдвэрлэх нь бидний гарц гэж
боловсруулагдаж буй норм дүрэмд үнэлгээнээс өссөн байгаа. харж байна.
эшлэл татагдсан баримт бичгийг
цогц байдлаар гаргахаар оруулдаг. Мөн норм дүрэм
боловсруулах хугацааны асуудал?
Мөн нэн шаардлагатай норматив Бид боловсруулагчтай гэрээг Ярилцсанд баярлалаа

баримт бичгийг судалж оруулдаг. өөрсдийн ирүүлсэн хугацаагаар нь

www.barilga.gov.mn 27

Мэдээ, мэдээлэл "УС ГҮН ЦЭВЭРШҮҮЛЭХ"

ҮЙЛДВЭРИЙН БАРИЛГЫН АЖИЛ, ЖЕНДЭРИЙН
ТЭГШ БАЙДЛЫГ ХАНГАХ БОДЛОГЫН
ХЭРЭГЖИЛТТЭЙ ТАНИЛЦЛАА

Барилга, хот БНТУ-ын “Мапа” компанийн мөлжлөгөөс урьдчилан

байгуулалтын яам, Монголын төлөөллүүд оролцож, төслийн сэргийлэх,хүүхдийнтэвчишгүй

Мянганы Сорилтын сан хэрэгжилт болон нийгэм, хэлбэрийн хөдөлмөрийг

(Монголын МСС)-тай жендэрийн асуудлаар устгах зэрэг асуудлуудаар

хамтран Сонгинохайрхан санал солилцож, туршлагаа шалгуур үзүүлэлтүүдийг

уулын бэлд хэрэгжиж буй “Ус хуваалцлаа. тусгаж, төслийн бүхий л үе

гүн цэвэршүүлэх үйлдвэр”- Жендэрий асуудал шатанд оролцож, хяналт

ийн барилга угсралтын хариуцсан баг иргэдийн тавьж ажиллаж байгаагаа энэ

ажил, төслийн баримт оролцоо, цалин хөлс, үеэр танилцуулсан юм.

бичигт нийгэм, жендерийн ажлын байрны орчин, “Ус гүн цэвэршүүлэх

тэгш байдлыг хэрхэн тусгаж, эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөр үйлдвэр”-ийн төслийн

хэрэгжүүлж байгаатай эрхлэлт, хүн худалдаалахтай гүйцэтгэгч БНТУ-ын “Мапа”

газар дээр нь танилцах тэмцэх, хөдөлмөрийн компани нь 1976 оноос

уулзалтыг/2022.10.27/-ны

өдөр зохион байгууллаа.

Уулзалтад БХБЯ,

“Барилгын хөгжлийн төв”

ТӨҮГ болон харьяа Төсөл

хэрэгжүүлэх нэгжийн албан

хаагчид, Монголын МСС-

ийн Нийгэм, жендэрийн

оролцоог хангах баг, Төслийн

менежментийн зөвлөх “Тетра

Тек” компани, гүйцэтгэгч

28 www.barilga.gov.mn

Мэдээ, мэдээлэл

Дэд бүтэц, Сэргээгдэх

эрчим хүч, бүх төрлийн

барилга байгууламжийн үйл

ажиллагааг эрхэлж, дэлхийн

20 иод оронд томоохон

төслүүдийг хэрэгжүүлсэн

туршлагатай байгууллага

билээ.

Тус төсөлд одоогоор 270

ажилтан ажиллаж байгаа

бөгөөд үүний 30 хүртэлх хувьд

эмэгтэйчүүдийг ажиллуулах

зорилтыг дэвшүүлжээ. Мөн

усан хангамж, ариутгах

татуургын чиглэлээр

суралцаж байгаа оюутнуудыг

дадлагажуулах зэргээр

нийгмийн хариуцлагын

хүрээнд олон ажлуудыг

зохион байгуулж байгаагаа

тэмдэглэв.

Уулзалтаар Барилга, хот

байгуулалтын яам, Монголын

Мянганы сорилтын сангийн

хоорондын хамтын ажиллагаа

нь Барилга, хот байгуулалтын

салбарт Жендэрийн талаар

баримтлах бодлого /2018-

2025/-д нийгмийн нөлөөлөл,

жендерийн оролцооны

асуудлуудыг шалгуур

үзүүлэлт болгон тусгайлан

тусгаж, хэрэгжүүлэх ажлаа

өргөжүүлэхээр тогтлоо.

www.barilga.gov.mn 29

Ярилцлага Э.БАТБОЛД:

2022 ОНЫ АРВАННЭГДҮГЭЭР САРЫН БАЙДЛААР
6.469 ИРГЭНД 586.2 ТЭРБУМ ТӨГРӨГИЙН
ИПОТЕКИЙН ЗЭЭЛ ОЛГООД БАЙНА...

-Ипотекийн зээлийн эрэлт

хэрэгцээ их байна. Уг зээлийг

олгож эхэлснээс хойш хэчнээн

хүн орон сууцтай болсон бэ?

2008 оноос иргэд арилжааны

банкуудаас жилийн 20-30 хувийн

хүүтэй зээл авч орон сууц авдаг

байсан. Харин 2012 оноос Засгийн

газар, Монголбанктай хамтран үнэ

тогтворжуулах хөтөлбөр хэрэгжүүлж

эхэлсэн. Энэ хүрээнд 2013 оны 5 дугаар

сараас иргэдэд ипотекийн зээлийг

найман хувийн хүүтэйгээр олгох ажлыг

зохион байгуулж, Монголбанкнаас

санхүүжилтийн эх үүсвэр гаргаж,

жилдээ 800 тэрбум төгрөгийг зээлийг

иргэдэд олгож, 9000-10 000 хүн зээл

авдаг болсон. Гэвч 2017 онд Монгол

Улс ОУВС-ийн хөтөлбөрт хамрагдаж,

Монголбанкийг төсвийн чанартай

зээлийг санхүүжүүлэх нь үндсэн чиг

үүрэгт нь тохирохгүй гэх шаардлага

тавьсан. Үүний дагуу Монголбанкны

санхүүжилтийг зогсоосон. Эл

шийдвэртэй холбоотойгоор ипотекийн

зээлтэй холбоотой оролцогч талуудын

дунд ажлын хэсэг байгуулж, ипотекийн

зээлтэй иргэдийн эргэн төлөлтөөс

санхүүжилт гаргах хувилбар гаргасан.

Ипотекийн зээлийг зогсоосон, ирэх Өөрөөр хэлбэл, иргэдээс орж ирсэн
онд ч олгохгүй хэмээх мэдээлэл цахим
орчинд тархсан. Эл мэдээллийн мөрөөр орлогыг дараа жил нь буцааж, зээлийн
Барилга хот байгуулалтын яамны
Бодлого төлөвлөлтийн газрын Орон эх үүсвэр болгон иргэдэд зээлсэн.
сууц, санхүүжилтийн хэлтсийн дарга
Э.Батболдтой ярилцлаа. Гэхдээ өмнөх жилүүдэд 800 тэрбум

30 www.barilga.gov.mn төгрөгийг ипотекийн зээлд зориулж

гаргадаг байсан бол 2017 оноос 300

тэрбум төгрөг болж буурсан. Тиймд

улсын төсвөөс нэмж 100 тэрбум төгрөг

гаргасан. Тухайн онд нийт 400 тэрбум

төгрөгийг 6000 гаруй иргэдэд ипотекийн

-Энэ онд ипотекийн -Одоо гол нь Ярилцлага
зээлийг хэрхэн олгов? ипотекийн зээл гарч
зээл хэлбэрээр олгосон. 2018 байгаа юм уу?
онд ч эргэн төлөлт буурч жилд -Үлдсэн нэг их наяд төгрөгийг
4800-5500 зээлдэгчид 400 гаруй хоёр хувааж буюу 2022, 2023 онд - Сүүлийн 10 хоногт гэхэд
тэрбум төгрөгийн санхүүжилт иргэдэд олгохоор төлөвлөсөн. 24.3 тэрбум төгрөгийн зээлийг
олгосон. 2022 оны арваннэгдүгээр сарын 267 зээлдэгчид олгосон байна.
байдлаар 6.469 иргэнд 586.2 Тиймээс зээл гарахгүй байна
- 800 тэрбумын зээл тэрбум төгрөгийн ипотекийн гэдэг нь ташаа мэдээлэл юм.
олгож байсан бол 400 зээл олгоод байна. Банкуудаас сар бүр тайлан тоо
тэрбум болтлоо буурчээ. ирүүлж, тэр хэрээрээ санхүүжилт
БХБЯ-наас ямар арга -Зээл тодорхой авч зээл гаргадаг. Өнгөрсөн
хэмжээ авсан бэ? хэмжээнд гарчээ. Гэхдээ жил гурван хүн зээлийн хүсэлт
зорилтот бүлэгтээ хүрээгүй гаргахад боломж нь байвал
-Монголбанкнаас гаргадаг гэх гомдол гарсан шүү хоёрт нь олгож байсан. Энэ жил
байсан эргэн төлөлтийн эх дээ? хүсэлт гаргасан гурван хүний
үүсвэрийн мөнгөний хүүг нь нэгт нь зээл олгож, нөгөөг нь
бууруулсан. Нөгөө талдаа -Зарим иргэн байртай хүлээлгэд оруулж, үлдсэнийг
арилжааны банкуудын эх мөртлөө томсгохын тулд зарж, боломжгүй бол илүү хойшлуулж
үүсвэрийг татаж оруулсан. дахин зээл авах хүсэлт гаргаж шийдэж буй. Тиймээс иргэд
Улмаар дээрх хоёр эх үүсвэрээ эхэлсэн. Тухайлбал, 60 ам метр зээл олгохгүй байна гэдэг яриа
нэг сагсанд оруулж, иргэдэд талбай бүхий байртай иргэд гаргасан болов уу.
ипотекийн зээл хэлбэрээр орон сууцаа томсгож, 80 ам
гаргаж эхэлсэн. Үр дүнгээ өгч метр болгох гэж зээлийн хүсэлт -2023 онд ипотекийн
2020 онд 5000 гаруй иргэнд гаргасан. Уг нь хөтөлбөрийн зээлийг олгох уу, үгүй юм
ипотекийн зээл олгосон. 2021 зорилго нь орон байргүй иргэдэд уу?
оноос “Ковид-19”-ийн нөхцөл хүрэх ёстой. Гэтэл орон байраа
байдал хүндэрсний улмаас томсгох, сайжруулах гэсэн иргэд -Ер нь ипотекийн зээл
Засгийн газраас 10 их наядын зээл авах нь нэмэгдсэн учраас олгоно, зогсоогоогүй. Гол нь
төлөвлөгөөг боловсруулсан. зээлийг тодорхой хэмжээнд санхүүжилтийн хэмжээ эргэн
Ингэхдээ Монголбанк болон хумих нь зөв гэж үзэж байгаа. төлөлтөөс хамаарна. Иргэд
Сангийн яамтай хамтраад Цаашдаа ипотекийн зээл мэдэж байгаа ипотекийн
барилгын салбарыг унагахгүйн олгох журмыг илүү сайжруулж зээлийн эргэн төлөлт сүүлийн
тулд ипотекийн зээлд хоёр их зорилтот бүлэгт нь хүргэхэд жилүүдэд хойшилсон шүү дээ.
наядын зээл тусгасан. Үүний нэг анхаарах болно. Өөрөөр хэлбэл, Хүмүүс мөнгөө төлөхгүй бол
их наядыг нь 2021 онд иргэдэд анх удаа орон сууц авах хүсэлт дараагийн хүнд очих санхүүжилт
олгохоор төлөвлөсөн. Тодорхой гаргасан иргэнд зээл түлхүү хумигдана л гэсэн үг. Өмнөх
хэлбэл, 13 292 зээлдэгчид нэг олгох асуудал ярьж буй. Гэхдээ зээлдэгч эргэн төлөлтөө сайн
их наядын ипотекийн зээл банкуудтай зөвшилцөх асуудал хийвэл дараагийн хүлээж буй
олгосон. Маш олон иргэд бий. иргэний зээл гарна гэсэн үг.
зээлээр байр авсан. Дээр нь
барилгын салбарынхны банкан
дахь чанаргүй зээл буурсан.
Банкуудаас эргээд зээл ч их
гаргаж, барилгын компаниудад
өгсөн. Олон давуу тал авчирсан.

www.barilga.gov.mn 31

Мэдээ, мэдээлэл МОНГОЛ ГАЗРЫН ТОС
БОЛОВСРУУЛАХ ҮЙЛДВЭРИЙН
ХАШААГ БАРИХ АЖИЛ ДУУСЧ,
УЛСЫН КОМИСС АЖИЛЛАЛАА ...

Захиалагч: БХБЯ
Гүйцэтгэгч: “Нутгийн зам групп” ХХК
Зохиогч: “Криетив монголиа” ХХК
Байршил: Дорноговь аймгийн Алтанширээ
“БАРИЛГЫН ХӨГЖЛИЙН ТӨВ” ТӨҮГ
ЗАХИАЛАГЧИЙН ХЯНАЛТЫГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭН
АЖИЛЛАЛАА.

ӨМНӨДЭЛГЭР СУМЫН

20 ОРТОЙ ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ТӨВИЙН

БАРИЛГА ...

Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын 20 ортой
Эрүүл мэндийн төвийн барилгын ажилд Улсын
комисс ажиллаж, үүрэг даалгаврын биелэлтээр
ашиглалтад оруулахаар шийдвэрлэлээ.

Эрүүл мэндийн яамны захиалгаар “Голомт
өргөө” ХХК-ийн зургаар “Принцес озера” ХХК
барилга угсралтыг гүйцэтгэж, “Барилгын
хөгжлийн төв” ТӨҮГ захиалагчийн хяналтыг
хэрэгжүүлэн ажиллалаа.

ДАДАЛ СУМЫН
СПОРТ ЦОГЦОЛБОРЫН

БАРИЛГА ...

Хэнтий аймгийн Дадал суманд барьсан

спорт цогцолборын барилгад 2022.10.31-

ны өдөр Улсын комисс ажиллан, үүрэг

даалгаврын биелэлтээр ашиглалтад

оруулахаар шийдвэрлэлээ. Уг цогцолбор нь

спорт заалнаас гадна теннис, бокс, бөхийн

дэвжээний танхимтай юм.

“Хот төлөвлөлтийн хүрээлэн” ХХК-ийн
зургаар, “Мандалт констракшн” ХХК барилга
угсралтыг гүйцэтгэж, “Барилгын хөгжлийн
төв” ТӨҮГ захиалагчийн хяналтыг хэрэгжүүлэн
ажиллалаа.

32 www.barilga.gov.mn

320 ХҮҮХДИЙН СУРГУУЛИЙН Мэдээ, мэдээлэл
БАРИЛГАД УЛСЫН КОМИСС
АЖИЛЛАЛАА ...

Говь-Алтай аймгийн Хөх морьт суманд
баригдсан 320 хүүхдийн хүчин чадалтай
сургуулийн барилгад Улсын комисс ажиллаж,
үүрэг даалгаврын биелэлтээр ашиглалтад
хүлээж авахаар шийдвэрлэлээ.

Боловсрол, шинжлэх ухааны яамны
захиалгаар, “Барилга байгууламж” ХХК-ийн
зургаар, “Ховдын тулга” ХХК барилга угсралтыг
гүйцэтгэж, “Барилгын хөгжлийн төв” ТӨҮГ
захиалагчийн хяналт тавьж ажиллалаа.

ШАРГА СУМЫН ЦЭЦЭРЛЭГИЙН
БАРИЛГА ...

Говь-Алтай аймгийн Шарга суманд баригдсан

75 хүүхдийн хүчин чадалтай цэцэрлэгийн

барилгад Улсын комисс ажиллаж, үүрэг

даалгаврын биелэлтээр ашиглалтад

оруулахаар шийдвэрлэлээ.

Боловсрол, шинжлэх ухааны яамны
захиалгаар, “Барилга байгууламж” ХХК-
ийн зургаар, “Их цэнхэр” ХХК барилга
угсралтын ажлыг гүйцэтгэж, “Барилгын
хөгжлийн төв” ТӨҮГ захиалагчийн хяналтыг
хэрэгжүүлэнажиллалаа.

ДЭЛГЭР СУМЫН ШИНЭ
ЦЭЦЭРЛЭГИЙН БАРИЛГА ...

Говь-Алтай аймгийн Дэлгэр суманд баригдсан
75 хүүхдийн цэцэрлэгийн барилгад Улсын
комисс ажиллаж, барилгыг үүрэг даалгаврын
биелэлтээр хүлээн авахаар шийдвэрлэв.

Боловсрол, шинжлэх ухааны яамны захиалгаар,
“Хангайн нар” ХХК-ийн зургаар, “Шатат”
ХХК барилга угсралтын ажлыг гүйцэтгэж,
“Барилгын хөгжлийн төв” ТӨҮГ захиалагчийн
хяналтыг хэрэгжүүлэн ажиллалаа.

www.barilga.gov.mn 33

Тушаал, шийдвэр

КАТАР УЛС ДАШТ-НИЙ

ЖИЛИЙГ ТОХИОЛДУУЛАН

2022 ОНЫ ХЭЛБЭРТЭЙ

БАРИЛГА БАРЬЖЭЭ

"Катар-2022" хөл бөмбөгийн

дэлхийн аварга шалгаруулах

тэмцээн /ДАШТ/ энэ оны

арваннэгдүгээр сарын 21-нээс

арванхоёрдугаар сарын 18-ны

хооронд зохион байгуулагдана.

Хэдхэн хоногийн дараа ойрх

Дорнодод анх удаа зохион

байгуулагдах хөл бөмбөгийн

хамгийн том тэмцээн эхлэх

гэж байна. Зохион байгуулагч

Катар улс нь тэмцээнд зориулж

долоон цэнгэлдэх хүрээлэнг

шинээр бүтээн байгуулсан нь

архитекторын шинэлэг санаа, ур

хийц нь мэдээж сонирхол татаж

буй. Халифа олон улсын цэнгэлдэх

хүрээлэн, Аль Тумама цэнгэлдэх аварга том майхан бүхий бүтээсэн Хөл бөмбөгийн дэлхийн
аварга шалгаруулах тэмцээн
хүрээлэнгийн хажуугаар Заха цэнгэлдэх хүрээлэнгүүдийг зохион байгуулагдах мужтай
давхцуулан Катарын Доха хотод
Хадид Архитекторын зохион нэрлэж болно. Мөн эдгээр 2022 оны хэлбэртэй барилгыг
барьсан явдал юм.
бүтээсэн Аль Вакрах цэнгэлдэх цэнгэл дэх хүрээлэнгээс гадна

хүрээлэн, тээвэрлэлтийн олны анхаарлыг татаж байгаа

чингэлгээр баригдсан буулгах нэгэн барилга бол архитектор

боломжтой цэнгэлдэх хүрээлэн, Ибрахим М Жайдагийн зохион

34 www.barilga.gov.mn

Тушаал, шийдвэр

Халифа олон улсын
цэнгэлдэх хүрээлэнгийн эсрэг
талд "Iconic 2022" барилгыг
барьжээ. Зохион бүтээгч
Ибрахим М Жайда “Дэлхийн
нэг жилтэй төстэй анхны
барилга боллоо. Төсөл нь
энгийн санаагаар эхэлсэн учраас
өвөрмөц юм. Энэ барилга
Дэлхийн аварга шалгаруулах
тэмцээнийг зохион байгуулж
буй Катарт зориулсан хөшөө
байх болно” хэмээн хэлсэн
үгэндээ онцолжээ. Барилга нь
дөрвөн блокоос бүтсэн. Цонхны
эргэн тойронд чулуун фасадтай.
Тэгийн тоогоор чимэглэсэн
блокууд нь хоёр давхар индрээр
холбогддог байна.

Индэрийн доод давхарт
супермаркет, кафе, ресторанууд
байрладаг бол спортын төв,
эрүүл мэндийн клубүүд дээд
давхарт байрлажээ. Цамхагт хэд
хэдэн спортын байгууллагуудын
оффисууд байрлаж байна.

www.barilga.gov.mn 35

Мэдээ, мэдээлэл НЭР ДУГААРГҮЙ, ЭМХ ЦЭГЦГҮЙ, ЗАДГАЙ
ГЭХ БАЙГУУЛЛАГА, АЙЛ ӨРХҮҮДИЙН
ХАЯГУУДЫГ НЭГДСЭН СИСТЕМД
ОРУУЛЖ ЦЭГЦЭЛНЭ

Барилга, хот байгуулалтын Тухайлбал, гал команд, нэгтгэж солилцох үйл явцыг
түргэн тусламж, хүргэлт, авто түргэн шуурхай гүйцэтгэх, төрийн
сайд Б.Мөнхбаатар, Цахим тээврийн үйлчилгээ үзүүлэхэд байгууллагуудын мэдээллийн
хаяг тодорхойгүй байдлаас давхцалыг арилгах асуудлуудыг
хөгжил, харилцаа холбооны болж эрсдэлүүд гарч байгаа авч хэлэлцлээ.
тул геопорталын системийг
сайд Н.Учрал нар хаягжилтын байгуулж, хэрэглэгчдийн хандалт, Хаягийн нэгдсэн систем
бүртгэлийг хянах боломжтойн хэрэглээнд нэвтэрвэл төрийн
асуудлаар хамтарсан ажлын хэсэг дээр тус системийг ашиглан үйлчилгээг нэгдсэн бодлого,
дундын мэдээллийн сангаас хүртээмжтэй, шуурхай хүргэх
байгуулж хамтран ажиллахаар “Хаягийн мэдээллийн сангийн нөхцөл бүрдэхээс гадна улсын
нэгдсэн систем”-ийн өгөгдлийг хэмжээнд хаягжуулалтын ажил
болсон. Энэ дагуу 2022.10.27- авах, тус системээр дамжуулан нэгдсэн зохион байгуулалттай
бусад байгууллагатай мэдээлэл эмх цэгцтэй болж, төрийн болон
ны өдөр төрийн байгууллагууд, солилцох, үйлчилгээ үзүүлэх бизнесийн үйлчилгээнд учирч
бүрэн боломжтой болсон талаар байсан хүндрэлүүд шийдэгдэх
хувийн хэвшлийнхнийг танилцууллаа. юм.

оролцуулсан уулзалтыг зохион Өнөөгийн байдлаар Газар
зохион байгуулалт, геодези, зураг
байгууллаа. зүйн газраас Хаягийн мэдээллийн
санд нийт 1,081186 нэгж талбар,
Хаягжилтын ажил нэгдсэн Уулзалтаар Газар болон үл 689895 барилга байгууламж,
зохион байгуулалтгүй, хаяг олгох 49826 гудамжны өгөгдлийг
субъект тодорхойгүй байгаагаас хөдлөх хөрөнгийн хаягжуулалт, оруулаад байна. Мөн хот суурин
үүдэн аймаг, суманд газрын газрын 650489 нэгж талбар,
даамал, сум, багийн Засаг дарга нь түүний цахим системийг 283995 барилгыг хаягжуулж,
олгодог, нийслэл, дүүрэгт Газрын малчдын өвөлжөө, хаваржаа,
алба, Хот байгуулалтын хөгжлийн газар тариалангийн зориулалтаар
газар зэрэг байгууллагууд хаяг ашиглаж байгаа нийт 206511 нэгж
олгож ирснээр хаягийн давхардал талбарт газар усны нэрийн дагуу
үүсэх, түр хаяг олгох, нэр, шинээр хаяг олгоод байгаа юм.
дугааргүй, задгай гудамжнууд Энэхүү хаягийн нэгдсэн системийг
олширсон нь эмх цэгцгүй байдал хэрэглээнд нэвтрүүлж, ашиглах
үүсгээд байгаа юм. чиглэлд бүхий л талуудын
оролцоог хангасан ажлын хэсэг
байгуулж, хамтын ажиллагааг
эрчимжүүлэхээр тогтлоо.

хэрэглээнд нэвтрүүлэхэд

тулгамдаж буй асуудал, төрийн

байгууллагуудын мэдээллийг

36 www.barilga.gov.mn

Мэдээ, мэдээлэл

Газар, үл хөдлөх хөрөнгийн хаягжуулалтыг
сайжруулах зорилгоор хийсэн уулзалтаар
дараах асуудлуудыг хөндлөө. Үүнд:

Манай улсын хаягжуулалтын ажил нэгдсэн
зохион байгуулалтгүй,

Холбогдох байгууллагууд хоорондоо уялдаа
холбоогүй ажилладаг,

Хаяг олгох субъект тодорхойгүйгээс үүдэн
аймаг, сумдад газрын даамал, сум, багийн
Засаг дарга, нийслэл, дүүрэгт Газрын
алба, Хот байгуулалтын хөгжлийн газар
зэрэг байгууллагууд хаяг олгож ирснээр
давхардал үүссэн,

Түр хаяг олгодог, нэр дугааргүй задгай
гудамжууд олширсон

Хаягжуулалтын ойлгомжгүй, эмх цэгцгүй
байдал нь төрийн болон хэвшлийнхэнд
хүндрэл үүсгэдэг,

Олон хууль, дүрэм, журам боловсруулсан ч
бодит байдал дээр хэрэгждэггүй,

Хаягжилтын мэдээллийн сангийн нэгдсэн
системийг хэрэглээнд нэвтрүүлээгүй,

Иргэд пост код, зип кодын тухай ойлголт,
мэдээлэлгүй байна.

Барилга, хот байгуулалтын яам, Цахим хөгжил,
харилцаа холбооны яам, Хууль зүй, дотоод
хэргийн яамдын хамтарсан ажлын хэсэг тус
асуудлуудын хүрээнд ажлын төлөвлөгөө
гаргаж, Засгийн газарт танилцуулахаар боллоо.

www.barilga.gov.mn 37

Тушаал, шийдвэр

38 www.barilga.gov.mn

Тушаал, шийдвэр

www.barilga.gov.mn 39

Тушаал, шийдвэр

www.barilga.gov.mn

40 www.barilga.gov.mn