BAB 7 RAWATAN SISA PEPEJAL

Hierarki Pengurusan Sisa Pepejal

Guna semula sisa
Pengurangan sisa

Kitar semula sisa

Perawatan sisa

Pelupusan

Hierarki Pengurusan Sisa Pepejal Semasa Hierarki Pengurusan Sisa Pepejal
yang Mampan

BAB 3 Elemen Pengurusan Pemerolehan Semula
Sisa Pepejal Bahan dan Tenaga

Penjanaan • Rawatan perantaraan
• Pengurangan seperti insinerator dan
pengomposan.
sisa pepejal dan
guna semula. • Memproses bahan-
bahan kitar semula.
Pengasingan
• Bahan kitar semula Pelupusan Pusat
• Tapak pelupusan Pemindahan
dan bahan tidak • Tempat
boleh dikitar semula. sanitari.
• Tapak pelupusan simpanan
sementara.
sampah.
Kutipan dan
Penyimpanan Pengangkutan
• Mengikut kesesuaian • Bergantung kepada
kekerapan kutipan,
tempat penjanaan dan pilihan laluan,
komposisi sisa pepejal. jumlah pekerja dan
masa kutipan.

224

Keperluan Pengurusan Sisa Pepejal yang Sistematik

Mengurangkan kos Mengurangkan Mengurangkan jumlah Mengurangkan masalah
pengurusan sisa pepejal. pencemaran alam sisa pepejal yang perlu berkaitan kesihatan.
dilupuskan ke tapak
sekitar.
pelupusan.

Pengomposan
• Proses penguraian sisa pepejal organik.

BAB 3

Teknologi dalam Pelupusan sisa pepejal
Rawatan Sisa Pepejal • Tapak pelupusan sanitari.
• Tapak pelupusan sampah.

Insinerator
• Pembakaran sisa pepejal pada suhu yang tinggi.

Pusat perolehan semula sumber sisa pepejal
• Refuse Derived Fuel (RDF).

225

BAB 3 LATIHAN PENGUKUHAN

1. Kawasan bandar telah menjana jumlah sisa pepejal yang tinggi disebabkan oleh populasi dan
aktiviti yang dijalankan di kawasan tersebut. Tambahan pula, keluasan tempat pelupusan yang
terhad menyukarkan pelupusan sisa pepejal. Nyatakan dan bincangkan aktiviti yang boleh
dilakukan oleh masyarakat di kawasan bandar bagi mengurangkan jumlah yang sisa pepejal.

2. Hierarki pengurusan sisa pepejal merupakan tahap penggunaan kaedah-kaedah pelupusan sisa
pepejal yang terdapat di kebanyakan negara yang sedang membangun. Nyatakan tiga kaedah
pelupusan sisa pepejal yang sering digunakan dan huraikan proses pelupusan bagi kaedah-
kaedah tersebut.

3. Pengurusan sisa pepejal yang teratur dan sistematik merupakan kunci utama pembangunan
sesebuah negara. Sistem pelupusan yang tidak terkawal dan tidak disenggara dengan baik akan
memberikan kesan terhadap alam sekitar dan manusia. Bincangkan kesan-kesan terhadap alam
sekitar sekiranya pengurusan sistem pelupusan sisa pepejal tidak dijalankan dengan baik.

4. Ahmad dan rakan-rakannya telah menerima air kotak minuman percuma daripada pihak
sekolah. Sewaktu perjalanan pulang dari sekolah, mereka minum air kotak tersebut dan
kemudian membuang kotak minuman yang telah kosong ke dalam longkang berhampiran.
Nyatakan akibat yang akan diterima oleh penduduk berhampiran terhadap sikap yang telah
dilakukan oleh Ahmad dan rakan-rakan serta jelaskan tindakan yang sepatutnya dilakukan
oleh mereka.

5. Pengomposan merupakan jalan alternatif untuk melupuskan sisa pepejal. Kaedah ini ialah
proses penguraian di mana sisa pepejal organik seperti sisa makanan, sisa taman/kebun, sisa
kayu dan lain-lain diuraikan oleh mikroorganisma menjadi bahan mirip tanah yang dikenali
sebagai humus. Nyatakan kelebihan dan kekurangan menggunakan kaedah pengomposan
di kawasan pendalaman.

6. Insinerator ialah alat yang direka untuk membakar sisa pepejal pada suhu yang tinggi bagi
menghasilkan abu yang mempunyai isi padu yang rendah, sekali gus mengurangkan keperluan
kawasan tapak pelupusan. Nyatakan perbezaan antara penggunaan insinerator dengan
penggunaan tapak pelupusan sanitari.

7. Sebuah kilang alat tulis dan buku di Senawang telah menghasilkan sejumlah besar sisa pepejal
plastik dan kertas setiap bulan. Mereka telah menghantar sisa pepejal tersebut ke pusat perolehan
semula sumber sisa pepejal yang terletak di Kajang bagi menghasilkan bahan api yang dikenali
sebagai Refused Derived Fuel (RDF). Jelaskan dengan terperinci proses-proses yang terlibat
dalam penghasilan RDF.

226

8. Kaedah 3R merupakan jalan penyelesaian terbaik bagi masalah peningkatan jumlah sisa pepejal BAB 3
yang terhasil di Malaysia. Terangkan maksud 3R dan nyatakan contoh yang sesuai bagi setiap
elemen tersebut.

9. Program 3R telah lama diperkenalkan di Malaysia tetapi kurang mendapat sambutan daripada
masyarakat. Hal ini disebabkan oleh kurang kesedaran dan tidak mendapat informasi yang tepat
berkenaan program ini. Nyatakan tindakan yang perlu dilakukan oleh pihak yang berkaitan
bagi memastikan program 3R dapat dijalankan.

10. Pengurangan penjanaan sisa pepejal merupakan cara pertama yang perlu diambil oleh setiap
individu bagi mengurangkan masalah lambakan sisa pepejal. Bincangkan kaedah-kaedah yang
boleh diambil bagi membantu pengurangan sisa pepejal di kawasan bandar.

11. Terdapat lima elemen penting dalam hierarki pengurusan sisa pepejal. Walau bagaimanapun,
urutan elemen itu perlu diubah suai bagi menyelesaikan masalah peningkatan sisa pepejal pada
masa ini. Nyatakan perbezaan dalam hierarki yang baru dan kesan perubahan tersebut dalam
sistem pengurusan sisa pepejal.

12. Penyimpanan sisa pepejal memerlukan kaedah yang tepat dan jitu daripada pelbagai segi
untuk memastikan tiada sebarang masalah sepanjang proses penyimpanan. Nyatakan faktor-
faktor yang perlu diambil kira ketika menyediakan tempat simpanan sisa pepejal dan berikan
kesan-kesan sekiranya faktor-faktor tersebut diabaikan.

Hospital Kawasan perumahan

Sekolah Deretan kedai

Bandar B

227

BAB 3 13. Bandar B merupakan kawasan pembangunan yang baru dibina dan tidak mempunyai
kawasan pelupusan sisa pepejal. Sebagai seorang jurutera, anda dikehendaki mencadangkan
sistem pelupusan sisa pepejal yang sesuai bagi kawasan tersebut. Nyatakan pilihan anda dan
sebab-sebab anda memilih sistem tersebut. Pastikan perbincangan anda merangkumi beberapa
faktor penting seperti tempoh pelupusan sisa pepejal, kos pembinaan dan sebagainya.

14. Sistem pengurusan sisa pepejal yang tidak teratur telah menyebabkan banyak sisa pepejal
yang perlu dilupuskan di tapak pelupusan sisa pepejal. Selain itu, kos pengurusan sisa pepejal
juga meningkat. Nyatakan masalah-masalah yang akan dihadapi oleh penduduk yang berada
di kawasan berhampiran kawasan pelupusan sisa pepejal sekiranya tapak pelupusan sisa pepejal
tidak diuruskan dengan baik.

228