บทสอนรำโนรา

เอกสารประกอบการเรยี น “โนราบทสอนรา” | 51

ที่ อธบิ ำยท่ำรำ ภำพประกอบ

ขวาต้ังวงบนบานระดับศีรษะ เอียง
ซา้ ย

13 เนื้อเพลง ท่ากระหนกโคมเวียน ท่านี้
กระหนกโคมเวยี น
“ท่ากระหนกโคมเวยี น”… เท้าขวาก้าว
ไปด้านหลังหมุนตัวมา 1 รอบ มือท้ัง
สองตั้งวงกลางด้านหน้า (วงโนรา)
“ ท่ า น้ี ก ร ะ ห น ก โ ค ม เ วี ย น ” ป ฏิ บั ติ
เช่นเดียวกับคาร้อง “ท่ากระหนกโคม
เวยี น” (แตส่ ลับขา้ ง)

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

52 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธบิ ำยท่ำรำ

14 เน้ือเพลง ว่าราท่าขวัญเหอกระเชียร
ราท่ากระเชียรปาดตาล
“ว่าราท่าขวัญเหอกระเชียร” ยืนรวม
เท้าพนมมือไวก้ ้มหน้าเล็กนอ้ ย
“ราท่ากระเชียนปาดตาล” ย่ืนเท้าขวา
ออกไปด้านหน้าส้นเท้ามือซ้ายต้ังวง
ล่างมือขวาจีบคว่าด้านหน้าระดับเอว
แลว้ เปล่ียนเปน็ ยื่นเทา้ ขวาไปดา้ นหลัง
แตะจมูกเท้ามือซ้ายจีบคว่าด้านหน้า
ระดับเอวมือขวาตงั้ วงล่าง
หมำยเหตุ ปฏิบัติสลับกันจนหมด
จงั หวะ

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 53

ที่ อธบิ ำยท่ำรำ ภำพประกอบ

15 เนอ้ื เพลง ฉนั นนี้ อ้ งเอยเหวยหนดุ
“ฉันน้ีน้องเอยเหวยหนุด” เท้าขวา
วางหน้าเท้าซ้ายวางหลัง ย่าไปมาหน้า
หลัง มือท้ังสองหงายจีบไขว้ทับกัน
ระดับหน้าอก เอียงซ้าย แล้วสลับ
ออกเป็นต้ังวงไขว้ทับกันระดับหน้าอก
เอียงขวา
หมำยเหตุ ปฏิบัติสลับกันจนหมด
จังหวะ

ส่ือการเรียนการสอนสาหรับเดก็

54 | เอกสารประกอบการเรียน”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธิบำยทำ่ รำ

16 เนื้อเพลง พระพทุ ธเจา้ หา้ มมาร
“พระพุทธเจ้า” ยืนรวมเท้า พนมมือ
ไหว้ระดับอก หนา้ ตรง
“พระพุทธเจ้าห้ามมาร” ยืนรวมเท้า
มือขวาต้ังวงหน้าระดับอกแขนตั้งฉาก
มือซา้ ยแนบชิดลาตัว หนา้ ตรง

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 55

ที่ อธิบำยท่ำรำ ภำพประกอบ

17 เนือ้ เพลง ฉนั น้นี อ้ งเหอนงคราญ
“ฉันน้ีนงคราญ” เท้าขวาวางหน้า เท้า
ซ้ายวางหลัง มือขวาทาบอก มือซ้าย
จีบส่งหลัง เอียงซ้าย แล้วสลับมาเป็น
มือซ้ายตั้งวงหน้า มือขวาปฏิบัติ
เหมือนเดิม เอยี งขวา
หมำยเหตุ ปฏิบัติสลับกันจนหมด
จงั หวะ

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

56 | เอกสารประกอบการเรียน”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธิบำยท่ำรำ

เน้อื เพลง พระรามจะขา้ มสมุทร
“พระรามจะข้าม” ยืนรวมเท้า พนม
มอื ไหวร้ ะดับอก หนา้ ตรง
“แลจะข้ามสมุทร” ยืนเท้าซ้าย เท้า
ขวายกหนา้ กนั เขา่ มอื ซา้ ยจบี ปรกขา้ ง
มือขวากานิ้วช้ีเหยียดแขนตรง ระดับ
สายตา เอียงซ้าย

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 57

ที่ อธบิ ำยทำ่ รำ ภำพประกอบ

18 เน้อื เพลง ราเลน่ ให้สูงสดุ
“ราเล่นให้สูงสุด” เท้าขวาย่าหลัง เท้า
ซ้ายแตะจมูกเท้า มือทั้งสองรวมจีบไว้
ระดับไหล่ แล้วเปล่ียนเป็นเท้าขวา
ก้าวหน้า เท้าซ้ายวางหลังเปิดส้นเท้า
ดึงมือจีบปล่อยเป็นวงบน(วงเขาควาย)
หน้าตรง
หมำยเหตุ ปฏิบัติสลับกันจนหมด
จังหวะ

ส่ือการเรียนการสอนสาหรับเดก็

58 | เอกสารประกอบการเรียน”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธิบำยท่ำรำ

19 เนื้อเพลง เรียกว่าญาครุฑ น่ีญาครุฑ
รอ่ นมา
“เรียกว่าญาครุฑ” เท้าขวาวางหน้า
เท้าซ้ายวางหลังเปิดส้นเท้า มือทั้งสอง
ตั้งวงกลางแล้วสลับเป็นจีบคว่าแล้ว
คลายออกเปน็ ตั้งวงกลาง หนา้ ตรง
“น่ีญาครุฑร่อนมา” ยืนในลักษณะเดิม
มือท้ังสองจีบคว่าแล้วสลับกลับเป็นตั้ง
วงกลาง หน้าตรง

เอกสารประกอบการเรยี น “โนราบทสอนรา” | 59

ที่ อธิบำยท่ำรำ ภำพประกอบ

20 เน้ือเพลง ครุฑมันเหลียวน้องเหอเห็น
นาค
“ครุฑมันเหลียวน้องเหอเห็นนาค” ยืน
ลักษณะเดิม มือทั้งสองจีบคว่าพร้อม
จีบผ้าระดับอกแล้วคลายออกเป็นต้ังวง
หน้าระดับอก หน้าตรง สะดุ้งตัวขึ้นลง
ตามจงั หวะ
“ค รุ ฑ เ ห ลี ย ว เ ห็ น น า ค ” ป ฏิ บั ติ
เช่นเดียวกันกับท่า “ครุฑมันเหลียว
น้องเหอเห็นนาค”

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

60 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธิบำยทำ่ รำ

21 เน้ือเพลง ครุฑเหอมันรา แลมันราปีก
ถ้า
“ครุฑเหอมันรา” ยืนในลักษณะเดิม
มือท้ังสองจีบผ้าข้างลาตัวระดับไหล่
แล้วคลายออกเป็นต้ังวงกลางพร้อมกับ
สน่ั ลาตวั หน้าตรง
“แลมันราปีกถ้า” ปฏิบัติเช่นเดียวกัน
กบั ท่า “ครุฑเหอมนั รา”

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 61

ที่ อธิบำยทำ่ รำ ภำพประกอบ

เน้ือเพลง มาทาให้เป็นน้องเหอรูป
พญาครฑุ ทาเปน็ รูปครุฑ
“มาทาให้เป็นน้องเหอรูปพญาครุฑ”
ยืมรวมเท้า ย่อเข่าเล็กน้อย มือท้ังสอง
ต้ังวงกลาง หน้าตรง

เนื้อเพลง ลงยุดเอานาคเหอเอานาค
22 นาคา

“ลงยดุ เอานาคเหอเอานาคนาคา” เท้า
ขวาวางหน้า เท้าซ้ายวางหลังเปิดส้น
เท้า มือท้ังสองจีบคว่า ก้มศีรษะ
เล็กน้อย ดึงจีบขึ้นแขนตึงพร้อมกับ
สะด้งุ ตวั ตามจงั หวะ หน้าตรง

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

62 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธิบำยทำ่ รำ

23 เนอื้ เพลง ครฑุ มนั เฉี่ยวน้องเหอนาคได้
ครุฑเฉย่ี วนาคได้
“ครุฑมันเฉ่ียวน้องเหอนาคได้” ยืน
ลักษณะเดิม มือทั้งสองจีบคว่าพร้อม
กับส่ันมือ ก้มศีรษะ แล้วเปลี่ยนมือท้ัง
สองเป็นต้ังวงหน้าระดับศีรษะ หน้า
ตรง
“ค รุ ฑ เ ฉี่ ย ว น า ค ไ ด้ ” ป ฏิ บั ติ
เช่นเดียวกับท่า “ครุฑมันเฉี่ยวน้อง
เหอนาคได”้

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 63

ที่ อธิบำยท่ำรำ ภำพประกอบ

24 เนื้อเพลง พาร่อนสู่ดาว ร่อนสู่ดาว
เวหา
“พาร่อนสู่ดาว” เท้าซ้ายวางหน้า เท้า
ขวาวางหลังเปิดส้นเท้า มือซ้ายเท้า
สะเอว มอื ขวากามือช้ี
“ร่อนสู่ดาวเวหา” ยืนลักษณะเดิม มือ
ขวาช้ีระดับสายตา 3 คร้ัง พร้อมกับ
สะดงุ้ ตัว เอยี งซา้ ย

ส่ือการเรียนการสอนสาหรับเดก็

64 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธบิ ำยท่ำรำ

25 เน้ือเพลง มาทารูปน้ีหนุมาน เป็นรูป
หนุมาน
“มาทาเป็นรูปน้ีหนุมาน เป็นรูปหนุ
มาน” ยืนกางขาทั้งสองออกจากกัน
เล็กน้อย มือทั้งสองกามือโดยมือซ้าย
หงายและมือขวาคว่า สลับกันพร้อม
กับลักคอ

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 65

ที่ อธบิ ำยท่ำรำ ภำพประกอบ

26 เนื้อเพลง ทะยานไปเผา ไปเผาเมือง
ลงกา
“ทะยานไปเผา” ขาทั้งสองย่าอยู่กับที่
ในลักษณะเดิม มือทั้งสองกามือชูขึ้น
ต้งั ฉาก
“ไปเผาเมืองลงกา” เท้าซ้ายกระทืบ
ข้ึนตั้งฉาก มือขวากามือตั้งฉาก มือ
ซ้ายกามอื ชีร้ ะดบั สายตาเหยียดแขนตึง

ส่ือการเรียนการสอนสาหรับเดก็

66 | เอกสารประกอบการเรียน”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธบิ ำยท่ำรำ

28 เนือ้ รอ้ ง มาทาเปน็ รูปนี้ทา้ วเทวา
“ทารูปท้าวเทวา” ขาซ้ายย่อ ขาขวา
ทับเข่าซ้าย (เหมือนท่านั่งขัดสมาธิ)
มือซ้ายต้ังวงบัวบาน มือขวาตั้งวงหน้า
ระดบั สะเอว หน้าตรง

29 เนื้อร้อง ขี่แต่มา้ แต่มา้ ชักรถ
“ข่ีแตม่ า้ ” ขาซ้ายยนื ตรง ขาขวา
กระทงุ้ หลงั มือซา้ ยเกบ็ นวิ้ กลางและ

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 67

ที่ อธิบำยทำ่ รำ ภำพประกอบ

นางลงยน่ื ไปด้านหน้า มอื ขวาจีบควา่
“แตม่ า้ ชักรถ” ยอ่ เทา้ ซา้ ย เท้าขวาชกั
ไปขา้ งหนา้ มือซ้ายคว่าลงเก็บนิว้ กลาง

และนว้ิ นาง มือขวาจีบควา่ ชกั ไป
ดา้ นหนา้

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

68 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธิบำยทำ่ รำ
30 เนือ้ ร้อง เป็นรปู ฤาษดี าบส

“เป็นรูปฤาษีดาบส” หันหน้าไปทาง
ซ้ายมือ เท้าซ้ายก้าวข้างเท้าขวาตรง
มือซ้ายวางหลังมือขวายื่นไปด้านหน้า
กามือหลวมๆ ลักคอ

31 เนื้อร้อง ลีลาจะเข้า แลจะเข้าอาศรม

เอกสารประกอบการเรยี น “โนราบทสอนรา” | 69

ที่ อธบิ ำยท่ำรำ ภำพประกอบ

“ลีลาจะเข้าอาศรม” หันหน้าตรง ยืน
รวมเท้า ปลายเท้าแยก ปลายนิ้วมือท้งั
สองข้างเขา้ หากนั

32 เนอ้ื ร้อง สม่ี มุ นอ้ งเหอปราสาท
“สี่มุม” ยืนรวมเท้า นาปลายนิ้วช้ีกับ
นิ้ ว ก ล า ง ท้ั ง มื อ ซ้ า ย แ ล ะ มื อ ข ว า ม า
รวมกัน หนา้ ตรง
“น้องเหอปราสาท” ยืนรวมเท้า นา
ปลายน้ิวท้ังห้าทั้งสองมือคว่าลงแล้ว
นามาชนกัน หนา้ ตรง

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

70 | เอกสารประกอบการเรียน”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธบิ ำยทำ่ รำ

33 เนอื้ ร้อง วาดไว้ใหเ้ ป็นหน้าพรหม
“วาดไว้ให้เป็น” ยืนรวมเท้า มือซ้าย
แบหงายย่ืนไปด้านหน้าระดับอก มือ
ขวาจีบ แล้ววาดมอื หน้าตรง
“หน้าพรหม” ก้าวขาลงฉากสี่ทิศโดย
พนมมือระดับอกและทามือเป็นท่า
พรหมสีห่ น้าหมุนสลับกนั หนา้ หลัง

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 71

ที่ อธบิ ำยทำ่ รำ ภำพประกอบ

ส่ือการเรียนการสอนสาหรับเดก็

72 | เอกสารประกอบการเรียน”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธิบำยทำ่ รำ
34 เนอ้ื รอ้ ง ฉันนีน้ อ้ งเหอเอวกลม

“ฉันนี้น้องเหอเอวกลม” เท้าซ้ายวาง
หลัง เท้าขวาวางหน้า มือซ้ายจีบส่ง
หลัง มือขวาเท้าสะเอว เอียงซ้าย แล้ว
สลับมือซ้ายต้งั วงหน้า เอยี งขวา
หมำยเหตุ ปฏิบัติสลับกันจนหมด
จังหวะ

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 73

ที่ อธบิ ำยท่ำรำ ภำพประกอบ

35 เน้ือร้อง เรียกองค์นารายณ์นี้นารายณ์
นา้ วศร
“เรียกองค์นารายณ์” ยืนตรงผสมเท้า
พนมมือหน้าอก หน้าตรง
“ นี้นารายณ์น้าวศร” เท้าซ้ายยืนย่อ
เท้าขวายกผาหลา มือซ้ายจีบคว่าตรง
หน้าอกมือขวาจีบคว่าเหยียดแขนตึง
เอยี งซา้ ย

ส่ือการเรียนการสอนสาหรับเดก็

74 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธิบำยทำ่ รำ
36 เนื้อรอ้ ง ฉนั น้นี อ้ งเหอบวร

“ฉันน้ีน้องเหอบวร” เท้าขวาวางหน้า
เท้าซ้ายวางหลัง มือทั้งสองข้างตั้งวง
ไขวก้ ันระดับอก เอียงขวา แล้วสลับมา
จบี ไขว้กันระดบั อก เอยี งขวา
หมำยเหตุ ปฏิบัติสลับกันจนหมด
จังหวะ

37 เนอ้ื รอ้ ง พระรามจะวางศรไป
“พระรามจะวางศรไป” เท้าซ้ายยืน
ตรง เท้าขวายกหน้า(แบบตัวพระ) มือ

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 75

ที่ อธบิ ำยทำ่ รำ ภำพประกอบ

ซ้ายจีบระดับแง่ศีรษะ มือขวาตั้งวง
กลางระดับไหล่เหยียดแขนตึง เอียง
ซา้ ย

38 เนอ้ื ร้อง ศรออกไปจากแหลง่
“ศรออกไปจากแหล่ง” เท้าซ้ายวาง
หน้า เท้าขวาวางหลัง มือซ้ายเท้า
สะเอวมอื ขวาช้ีทส่ี ะเอว เอียงขวา สลับ
เป็นมือขวาชขี้ ึน้ ระดบั สายตา เอยี งซ้าย
หมำยเหตุ ปฏิบัติสลับกันจนหมด
จังหวะ

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

76 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา” ภำพประกอบ

ที่ อธบิ ำยท่ำรำ

39 เนอ้ื รอ้ ง ศรเหอไปตก ไปตกเขาใหญ่
“ศรเหอไปตก ไปตกเขาใหญ่” ยืนตรง
ผสมเทา้ พนมมือระดับอก หนา้ ตรง
แล้วเท้าขวายกหน้า เท้าซ้ายยืนตรง
มือทั้งสองข้างไปแตะหัวเข้าด้านขวา
หนา้ ตรง

เอกสารประกอบการเรยี น “โนราบทสอนรา” | 77

ที่ อธบิ ำยทำ่ รำ ภำพประกอบ

สรุป

โนราบทสอนราเป็นส่วนหน่ึงของการแสดงโนรา ซ่ึงเป็นศิลปะ
การละเล่นพื้นเมืองของภาคใต้ ท่ีประกอบด้วยการร้อง การรา และการเล่น
เป็นเรื่องราว โดยใช้องค์ประกอบในการแสดง คือ ผู้แสดงประกอบด้วย ตัว
นายโรง ตัวนางรา และตัวตลก เคร่ืองแต่งกายสิ่งสาหรับประกันจัดให้งาม
ท่ีเกี่ยวกับตัวของนักแสดงโนรา เช่ือกันว่าเคร่ืองแต่งกายโนรา เป็นสิ่งของที่
ขุนศรีศรัทธาได้รับพระราชทาน เป็นเครื่องต้น อันมีเทริด กาไลแขน
ป้ันเหน่ง สงั วาลพาดเฉยี ง 2 ข้าง ปีกนกแอ่น หางหงส์ สนับเพลา ดนตรแี ละ
เพลงเคร่ืองเบญจดุริยางค์ มี 6 อย่าง คือ ทับ กลอง ป่ี แตระหรือแกระ
และฉิ่ง ท่ารา และท่าราบทสอนรา มีท่าราทง้ั หมด 39 ท่า ดงั ที่ได้นาเสนอ
แล้วขา้ งตน้

ส่ือการเรียนการสอนสาหรับเดก็

78 | เอกสารประกอบการเรียน”โนราบทสอนรา”

คำถำมทบทวน

แบบฝึกหดั ที่ 1 เรอ่ื งประวัติโนรา
คำช้แี จง ให้นกั เรยี นสรุปสาระสาคญั ของประวัติโนรา ลงในกระดาษคาตอบ
ต้องได้ใจความท้ังชื่อคน สถานที่ และเหตุการณ์ โดยมีความยาวสรุปไม่เกิน
7 บรรทดั
ตอบ...............................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................

เอกสารประกอบการเรยี น “โนราบทสอนรา” | 79

แบบฝกึ หัดท่ี 2 เครือ่ งแตง่ กายโนรา
คำชแ้ี จง ตอบคาถามต่อไปน้มี าใหถ้ กู ต้อง
1. เครอ่ื งแต่งกายโนราท่เี ป็นเครอื่ งประดบั มอี ะไรบ้าง
ตอบ………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….

2. เคร่อื งแต่งกายโนราทเ่ี ป็นเคร่ืองลูกปัด มี่กชี่ นิ้ อะไรบ้าง........................
ตอบ………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………….

3. เครอ่ื งแตง่ กายโนราทเ่ี ทียบเคียงกับมงกุฎกษัตริยค์ อื
ตอบ………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………….

4. เหนบ็ เพลา คอื อะไร
ตอบ………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………….

5. อปุ กรณ์สาหรับตวั ตลกของโนราคอื อะไร มีกล่ี กั ษณะ ประกอบด้วย
ตอบ………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………….
.....................................................................................................................

ส่ือการเรียนการสอนสาหรับเดก็

80 | เอกสารประกอบการเรียน”โนราบทสอนรา”

แบบฝกึ หดั ท่ี 3 เครอ่ื งดนตรโี นรา
คำช้แี จง ให้นักเรียนเติมชือ่ เคร่อื งดนตรีที่ใช้เล่นในการแสดงโนราตอ้ งในชอ่ ง
ให้ถูกตอ้ ง และโปรดจัดผงั การวางเคร่ืองดนตรีที่ถกู ต้องขณะแสดง

……………………….….. …………………..…………. .………..……………….

……………………… ………………….. …………………………...

เอกสารประกอบการเรยี น “โนราบทสอนรา” | 81

แบบฝึกหดั ท่4ี บทรอ้ ง

คำชี้แจง โปรดเขียนบทร้อง บทสอนรา ใหถ้ ูกต้อง

สอนเอยสอนรา ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

…………………………………… ……………………………………………

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

82 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา”

แบบทดสอบหลังเรยี น

คำชแ้ี จง แบบทดสอบฉบับนี้เปน็ แบบปรนยั ชนิดเลือกตอบ 5 ตัวเลือก
จานวน 10 ขอ้ 10 คะแนน ใหน้ กั เรียนเลอื กคาตอบทีถ่ กู ต้องท่ีสุดเพยี งขอ้
เดียวแล้วทาเครื่องหมาย (X) ลงในกระดาษคาตอบ ใชเ้ วลา 10 นาที

1. การแสดงโนราเป็นศิลปะการละเล่นของคนในแถบภาคใด

ก. ภาคกลาง ข. ภาคอีสาน

ค. ภำคใต้ ง. ภาคเหนอื

จ. ภาคตะวนั ตก

2. พระบิดาของนางนวลทองสาลชี อ่ื อะไร

ก. พระยามาลา ข. พระยาดารง

ค. ขนุ ศรศี รทั ธา ง. พระยำสำยฟ้ำฟำด

จ. ขุนแผน

3.ตามตานานนางนวลทองสาลีตงั้ ครรภเ์ พราะเหตใุ ด

ก.เสวยดอกลาดวน ข เสวยดอกอัญชนั

ค.เสวยเกสรดอกกุหลาบ ง.เสวยเกสรดอกบวั

จ.เสวยใบบวั

4.ขนุ ศรศี รัทธามีชือ่ เดมิ ว่าอะไร ข. นายกนั ต์
ก. ขุนแผน ง. เด็กชายตน้
ค. นายแดง

เอกสารประกอบการเรยี น “โนราบทสอนรา” | 83

จ.เด็กชำยน้อย

5.ขอ้ ใดไมใ่ ชเ้ คร่ืองแตง่ กายโนรา ข.กำไลแผง
ก.ปกี นกแอ่น ง.เทริด
ค.ผ้าห้อย
จ.เลบ็

6.ข้อใดคอื เครอ่ื งดนตรีทใ่ี ช้ในการแสดงโนราท้ังหมด

ก.โหม่ง แตระ ป่ี ข.โหมง่ กรบั ป่ี

ค.ระนาด ป่ี ขิม ง.แตระ จะเข้ กลอง

จ. กลอง ฉงิ่ ขลุ่ย

7.ทา่ ราใดไมอ่ ยูใ่ นบทสอนรา ข.สอนเอยสอนรา
ก.ครเู จำ้ เอยครสู อน ง.ปลดปลงลงมาได้
ค.ราสงู เสมอหน้า
จ.ทา่ กระหนกโคมเวยี น

8. “………………………….” วาดไว้ใหเ้ ปน็ หน้าพรหม ควรเติมบทรอ้ งใด

ก.ทารปู ทา้ วเทวา ข.สี่มุมปรำสำท

ค.ราสูงเสมอหน้า ง.เป็นรูปฤษีดาบส

จ.มาทาใหเ้ ปน็ น้องเหอรูปครุฑ

ส่ือการเรียนการสอนสาหรับเดก็

84 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา”

9.จากภาพเป็นท่าราในตวั เลือกใด ข.มาทาใหเ้ ปน็ นีห้ นุมาน
ก.เปน็ รปู ฤษีดาบส ง. เรียกองค์นำรำยณน์ ้ำวศร
ค.พระรามจะวางศรไป
จ.ศรออกไปจากแหล่ง

10. จากภาพเป็นท่าราในตวั เลอื กใด ข.ทารปู ทา้ วเทวา
ก.เป็นรูปฤษีดาบส ง.มาทาเปน็ รปู นี้หนุมาน
ค.ฉันนี้น้องเหอบวร
จ.มำทำใหเ้ ปน็ นอ้ งเหอรปู ครฑุ

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 85

กระดำษคำตอบ

โรงเรยี น........................................................ปกี ารศึกษา...........................
ชอื่ .............................................................ช้ัน...................เลขท่ี................
กลุ่มสาระการเรียนร.ู้ ....................วันท่ี..............เดือน...................พ.ศ..........

ข้อ ก ข ค ง จ ข้อ ก ข ค ง จ
16
27
38
49
5 10

ประเมินผล
เตม็
ได้

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

86 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา”

บรรณำนุกรม

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 87

บรรณำนกุ รม

ธีรวัฒน์ ชา่ งสาน. (2543). รำยงำนกำรวิจยั เคร่อื งลกู ปัดโนรำในจังหวดั
นครศรธี รรมรำช. นครศรีธรรมราช : สถาบนั ราชภัฏ
นครศรธี รรมราช.

_______. (2560). กำรพฒั นำเครอ่ื งแตง่ กำยโนรำภมู ิปญั ญำชำวบ้ำนในจงั หวดั
นครศรีธรรมรำช. สบื ค้นเมอื่ 2563, กนั ยายน : 7
จาก file:///C:/Users/lenovo/Downloads/128541
A1-337152-1-10-20180614.pdf

ราชบัณฑิตยสภา. (2554). โนรา. สบื ค้นเมอื่ 2563, สงิ หาคม : 12. จาก
https://dictionary.apps.royin.go.th/

Xekkalakpaktai. (2562). ตำนำนโนรำ. สืบค้นเม่อื 2563, กนั ยายน : 7
จาก https://sites.google.com/site/xekkalakpaktai/nora/nora-1

tungsong.com. (2562). เครอ่ื งแต่งกำยโนรำ. สบื คน้ เมอ่ื 2563, กนั ยายน
: 7 จาก https://www.tungsong.com/NakhonSri/Cultures&
Games_Nakhonsri/%E0%B9%82%E0%B8%99%E0%B8
%A3%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B9%8C/group
_nora.html

ราชบณั ฑติ ยสถาน. (2554). พจนำนุกรมแปล ไทย-ไทย. สบื คน้ เมอื่ 2563,
กนั ยายน : 7

จาก https://dictionary.sanook.com/search/dict-th-th-royal-
institute/%E0%B8%9A%E0%B8%97

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

88 | เอกสารประกอบการเรียน”โนราบทสอนรา”

วารสารวฒั นธรรม. (2020). โนรำ ทสี่ ุดแหง่ ทักษณิ นำฏยศำสตร.์ สืบคน้
เมือ่ กันยายน : 7

จาก http://article.culture.go.th/index.php/template-
features/198-2020-03-26-08-58-58
Tungsong.com.(2562). เคร่อื งดนตร.ี สืบคน้ เมอ่ื 2563, กนั ยายน : 7
จาก https://www.tungsong.com/NakhonSri/Cultures&
Games_Nakhonsri/
OpenBase.in.th. (2552). ภำพเคร่ืองดนตรีโนรำ. สบื คน้ เมอื่ 2563,
กนั ยายน : 7
จาก http://www.openbase.in.th/node/9406
นางสาวชรุ พี ร จา่ สอน. (2562). ทำ่ รำมโนรำห์. สบื ค้นเมื่อ 2563,

กนั ยายน : 7
จาก https://www.sites.google.com/site/aungang16
/?tmpl=%2Fsystem%2Fapp%2Ftemplates%
2Fprint%2F&showPrintDialog=1
ศาสตรแ์ ห่งครหู มอโนรา. (2556). บทกลอนและบทร้องของพิธีกรรมโนรำ.
สบื คน้ เมอ่ื 2563, กันยายน : 7
จาก http://krunora.blogspot.com/2013/06/blog-post_7.html
มรดกภูมปิ ัญญาทางวัฒนธรรม. (2563). โนรำโรงคร.ู สืบคนั เม่อื 2563,
กนั ยายน : 8
จาก http://ich.culture.go.th/index.php/th/ich/performing-
arts/236-performance/129-nora

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 89

ฉบบั ราชบณั ฑติ ยสถาน. (2548). พจนำนกุ รมศพั ท์ปรัชญำ. สืบคน้ เมอ่ื
2563, กนั ยายน : 8

จาก http://www.royin.go.th/?printing
ศาสตรแ์ หง่ ครหู มอโนรา. (2556). ควำมเชอื่ เกีย่ วกับโนรำและกำรรำโนรำ
โรงคร.ู สบื ค้นเมือ่ 2563, กันยายน : 8

จาก http://krunora.blogspot.com/2013/05/bloghtml-
post_29.
สานักงานราชบัณฑิตยสภา. (2550). พธิ ี พธิ กี ำร และ พธิ กี รรม. สบื ค้นเมื่อ
2563, กันยายน : 8
จาก http://www.royin.go.th/?knowledges
สานักงานวฒั นธรรมจงั หวัดสงขลา. (2559). โนรำโรงคร.ู สบื คน้ เมอ่ื 2563,
กันยายน : 8
จาก https://www.mculture.go.th/songkhla/ewt
_news.php?nid=445&filename=index
มโนราห์วัฒนธรรมปกั ษ.์ (2562). โอกาสที่ใชใ้ นการแสดง. สบื ค้นเม่ือ2563,
กันยายน : 8
จาก https://sites.google.com/site/mnorahwa
thnthrrmchawpaksti/home/7-xokas-thi-saedng

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

90 | เอกสารประกอบการเรียน”โนราบทสอนรา”

ภำคผนวก

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 91

ภำคผนวก ก. แนวคาตอบ
แบบฝึกหดั ที่ 1 เรื่องประวตั ิโนรา
คำชีแ้ จง ให้นักเรยี นสรปุ สาระสาคัญของประวัตโิ นรา ลงในกระดาษคาตอบ
ตอบ พระยำสำยฟ้ำฟำดเป็นกษัตริย์ครองเมืองๆ หนึ่ง มีชำยำชื่อนำง
ศรีมำลำ มีธิดำชื่อนำงนวลทองสำลี วันหนึ่งนำงนวลทองสำลีสุบินว่ำมี
เทพธิดำมำร่ำยรำให้ดู ท่ำรำมี 12 ท่ำ มีดนตรีประโคม ได้แก่ กลอง ทับ
โหม่ง ฉิ่ง ปี่ และแตระ นำงให้ทำเครื่องดนตรีและหัดรำตำมที่สุบินเป็น
ที่ครึกครื้นในปรำสำท อยู่มำวันหนึ่ง นำงอยำกเสวยเกสรบัวในสระ
หน้ำวัง ครั้นนำงกำนัลเก็บถวำยให้เสวย นำงก็ทรงครรภ์ แต่ยังคงเล่น
รำอยู่ตำมปกติ วันหนึ่งพระยำสำยฟ้ำฟำดเสด็จมำทอดพระเนตรกำรรำ
ของธิดำ เห็นนำงทรงครรภ์ทรงตรัสถำมเอำควำมจริง ได้ควำมเหตุ
เพรำะเสวยเกสรดอกบัว พระยำสำยฟ้ำฟำดไม่ทรงเชื่อ และทรงเห็นว่ำ
นำงทรงทำให้อัปยศ จึงรับสั่งให้ลอยแพ พระธิดำพร้อมด้วยสนมกำนัล
30 คน แพไปติดเกำะกะชัง นำงจึงเอำเกำะนั้นเป็นที่อำศัยเมื่อครรภ์
ครบทศมำสจึงประสูติเป็นโอรสตั้งชื่อเด็กชำยน้อย ทรงสอนให้รำโนรำ
ได้อย่ำงชำนำญ แล้วเล่ำเรื่องแต่หนหลังให้ทรำบ ต่อมำกุมำรน้อย ได้
โดยสำรเรือพ่อค้ำไปเที่ยวรำโนรำไปยังเมืองพระอัยกำ เรื่องเล่ำลือไป
ถึงพระยำสำยฟ้ำฟำด ๆ ทรงปลอมพระองค์ไปดูโนรำ เห็นกุมำรน้อยมี
หน้ำตำคล้ำยพระธิดำ จึงทรงสอบถำมจนได้ควำมจริงว่ำเป็นพระรำช
นัดดำ จึงรับสั่งให้เข้ำวัง มีพระรำชดำรัสให้อำมำตย์ไปรับนำงนวลทอง
สำลีจำกเกำะกะชัง กลับวังแต่นำงไม่ยอมกลับ พระยำสำยฟ้ำฟำดจึง
กำชับให้จับมัดข้ึนเรือพำมำ คร้ันเรือมำถึงปำกนำ้ จะเข้ำเมืองก็มีจระเข้
ลอยขวำงทำงไว้ ลูกเรือจึงต้องปรำบจระเข้ ครั้งนำงเข้ำเมืองแล้ว พระ

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

92 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา”

ยำสำยฟ้ำฟำดได้ทรงจัดพิธีรับขวัญขึ้น และให้มีกำรรำโนรำในงำนนี้
โดยประทำนเครื่องต้น อันมีเทริด กำไลแขน ปั้นเหน่ง สังวำลพำดเฉียง
2 ข้ำง ปีกนกแอ่น หำงหงส์ สนับเพลำ ฯลฯ ซึ่งเป็นเครื่องทรงของ
กษัตริย์ให้เป็นเครื่องแต่งตัวโนรำ และพระรำชทำนบรรดำศักดิ์ให้แก่
กุมำรน้อยรำชนัดดำเป็นขุนศรีศรัทธำ

เอกสารประกอบการเรยี น “โนราบทสอนรา” | 93

แบบฝกึ หัดที่ 2 เคร่อื งแต่งกายโนรา
คำช้ีแจง ตอบคาถามต่อไปนีม้ าใหถ้ ูกต้อง
1. เคร่อื งแต่งกายโนราทเ่ี ป็นเคร่ืองประดับ มอี ะไรบ้าง
ตอบ เล็บ , กำไล , กำไลต้นแขน , ทับทรวง , เทริด , ปีกนกแอ่น
2. เครอ่ื งแต่งกายโนราท่ีเปน็ เครือ่ งลกู ปัด มีก่ ่ีช้นิ อะไรบ้าง
ตอบ มี 5 ชิ้น คือ พำนอก , บ่ำ , ปิ้งคอ , หำงหงส์ , ทับทรวง
3. เครอ่ื งแตง่ กายโนราทเ่ี ทยี บเคียงกบั มงกฎุ กษตั ริยค์ อื
ตอบ เทริด
4. เหนบ็ เพลา คืออะไร
ตอบ กำงเกงโนรำ
5. อุปกรณส์ าหรับตวั ตลกของโนราคืออะไร มกี ลี่ กั ษณะ ประกอบดว้ ย
ตอบ หน้ำกำกนำยพรำน , เชือก

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

94 | เอกสารประกอบการเรียน”โนราบทสอนรา”

แบบฝึกหดั ท่ี 3 เคร่ืองดนตรโี นรา
คำชี้แจง ใหน้ กั เรยี นเติมช่ือเครื่องดนตรีที่ใช้เลน่ ในการแสดงโนราต้องในช่อง
ใหถ้ กู ตอ้ ง และโปรดจัดผงั การวางเคร่อื งดนตรที ถี่ กู ตอ้ งขณะแสดง

โหมง่ ฉงิ่ แตระหรอื แกระ

ทับ (โทน) กลอง ปี่

เอกสารประกอบการเรียน “โนราบทสอนรา” | 95

แบบฝกึ หัดที่ 4 บทร้อง

คำชีแ้ จง คำช้ีแจง โปรดเขยี นบทรอ้ ง บทสอนรา ใหถ้ กู ตอ้ ง

สอนเอยสอนรำ ครูให้ข้ำรำเทยี มบ่ำ

ปลดปลงลงมำได้ ครูให้ขำ้ รำเทียมพก

วำดไว้ให้ฉำยอก ยกหนกเป็นแผนผำหลำ

รำทำ่ ชสู ูงเสมอหนำ้ เรยี กชอ่ ระยำ้ พวงดอกไม้

ทำ่ น้ีปลดปลงลงมำได้ ครูใหท้ ำ่ รำท่ำรำโคมเวียน

รำทำ่ กระหนกรูปวำด วำดไว้ใหเ้ หมอื นรปู เขยี น

รำท่ำกระหนกโคมเวยี น รำทำ่ กระเชยี รปำดตำล

ฉันนี้นอ้ งเอยเหวยนดุ พระพุทธิเจำ้ หำ้ มมำร

ฉนั นีน้ งครำญ พระรำมจะขำ้ มสมุทร

รำเลน่ ใหส้ ูงสดุ เรยี กวำ่ ญำครฑุ รอ่ นมำ

ครฑุ เหลียวเหน็ นำค ครุฑเหอมนั รำปกี ถำ้

ทำรปู พระยำครุฑ ลงยุดเอำนำคนำคำ

ครฑุ เฉียวเอำนำคได้ พำรอ่ นสดู่ ำวเวหำ

ทำรปู หนมุ ำน ทะยำนไปเผำกรงุ ลงกำ

ทำรปู ท้ำวเทวำ ข่ขี ่ีแต่มำชักรถ

ทำรปู ฤำษีดำบส ลลี ำจะเข้ำอำศรม

สี่มุมยอดปรำสำท วำดไว้ให้เป็นหน้ำพรหม

ฉันน่ีนอ้ งเอวกลม เรียบเรียงนำรำยณ์นำวศร

ฉนั นี่บวร พระรำมจะวำงศรไป

ศรออกไปจำกแหล่ง ศรไปตกเขำใหญ่

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

96 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา”

ภำคผนวก ข. ประวตั วิ ิทยากร

นำงสำว นวลจันทร์ หนพู รหม
ศลิ ปนิ ต้นแบบผใู้ ห้ข้อมลู

ประวตั ิส่วนตัว
ชื่อนางสาว นวลจันทร์ หนพู รหม ชือ่ เลน่ พงษ์ เกิด 8 มกราคม 2539
ไทย พุทธ อยุ่บ้านเลขที่ 48 ถ.ชมอินทร์ ต.คูหาสวรรค์ อ.เมือง จ.พัทลุง
สาเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี คณะศิลปกรรมศาสตร์ นาฎศิลป์ไทย
(พระ) มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั สงขลา
ประวตั ิกำรฝกึ รำโนรำ
เล่นโนราห์มาต้ังแต่อายุ 9 ปี ได้ร่วมแสดงโนราห์กับหลายคณะในภาคใต้ มี
โอกาสได้ไปแสดงไกลถึงภาคกลางและต่างประเทศ รับเกียรติร่วมงานกับ
ศิลปินแหง่ ชาตสิ าขาดนตรีพื้นบา้ น(ปใ่ี ต)้ ครูควน ทวนยก พศ.2558-ปัจจุบนั
ผลงำน
รางวัลรองชนะเลิศอันดับ1แข่งขันประกวดโนราห์ภาคใต้ ณ อบจ.สงขลา
2559 รางวลั โนราหร์ าเดย่ี วยอดเยี่ยม แข่งขันประกวดโนราห์ภาคใต้
ณ อบจ.สงขลา 255

เอกสารประกอบการเรยี น “โนราบทสอนรา” | 97

ภำคผนวก ค. ประวัตผิ ้เู รียบเรยี ง

ชอื่ สกลุ : นางสาวพณั ณิตา กจิ คาม
วัน เดอื น ปีเกิด : 20 มีนาคม 2544
สถานท่เี กดิ : จงั หวัดตรัง
สถานที่อย่ปู ัจจบุ ัน : 241/110 หมู่ 7 ตาบล
ชะมาย อาเภอทุง่ สง จงั หวดั
นครศรีธรรมราช รหสั ไปรษณยี ์ 80110
ปัจจุบันศึกษาอย่ทู ี่ มหาวทิ ยาลัยราชภฏั
นครศรธี รรมราช คณะครศุ าสตร์ สาขา
นาฏศิลป์ ชั้นปที ี่ 2

ชือ่ สกุล : นางสาวขวัญหทัย หญตี อัมฤทธิ์
วนั เดือน ปเี กิด : 22 พฤษภาคม 2543
สถานที่เกิด : จังหวัดนครศรธี รรมราช
สถานท่อี ย่ปู จั จุบัน : 132 หมู่ท่ี 1 ตาบลหวั
ไทร อาเภอหวั ไทร จงั หวดั นครศรีธรรมราช
รหัสไปรษณยี ์ 80170
ปจั จบุ ันศกึ ษาอยทู่ ่ี มหาวิทยาลยั ราชภฏั
นครศรีธรรมราช คณะครุศาสตร์ สาขา
นาฏศลิ ป์ ชน้ั ปีที่ 2

สื่อการเรียนการสอนสาหรับเดก็

98 | เอกสารประกอบการเรยี น”โนราบทสอนรา”