แผนการสอนวิชานิวเมติกส์และไฮดอรลิกส์ในอุตสาหกรรม

บันทึกหลังการสอน

1. ผลการใชแ้ ผนการจดั การเรียนรู้
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นของนกั เรยี น/ผลการสอนของคร/ู ปัญหาทพ่ี บ
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

3. แนวทางการแก้ปญั หา
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

แผนการจดั การเรียนรูท้ ่ี 6 หน่วยท่ี 6
ชือ่ วิชา งานนวิ เมติกสแ์ ละไฮดรอลิกสเ์ บ้อื งตน้ เวลาเรียนรวม 72
คาบ
รหสั วชิ า 30102-2007 สอนครง้ั ท่ี 8/18
ชอื่ หน่วย วาล์วควบคุมอัตราการไหล จำนวน 4 คาบ
ชอ่ื เร่อื ง วาลว์ ควบคมุ อัตราการไหล

หัวขอ้ เรอื่ ง แบบฝึกหดั หน่วยที่ 6
6.1 วาลว์ ควบคุมอัตราการไหลสองทิศทาง ใบงานท่ี 7

6.2 วาล์วควบคุมอตั ราการไหลทางเดียว
6.3 การควบคุมความเรว็ กระบอกสูบทางเดยี ว

6.4 การควบคมุ ความเร็วกระบอกสูบสองทาง

แนวคดิ สำคญั
วาล์วควบคุมอัตราการไหลมีหน้าท่ีควบคุมปริมาณลมที่ไหลผ่าน ให้น้อยลงหรือเพ่ิมข้ึนเพื่อควบคุม

ความเร็วของลูกสูบหรือมอเตอร์ลม แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ ชนิดสองทิศทางและชนิดทิศทางเดียว ส่วน
ความเร็วกระบอกสบู จะถกู ควบคมุ โดยอัตราไหลเขา้ หรือออกของลม

สมรรถนะย่อย
1. แสดงความรเู้ กีย่ วกับวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล
2. อา่ นวงจรควบคุมการไหลระบบนิวแมติกส์

จดุ ประสงค์การปฏิบตั ิ

ด้านความรู้ ด้านทกั ษะ
1. บอกโครงสร้างและการทำงานของวาล์ว 1. นำตวั เลข 1–5 ไปจบั คู่กับอกั ษร ก–จ

ควบคมุ อัตราการไหลสองทิศทาง หน้าสญั ลกั ษณ์ให้ถกู ตอ้ ง
2. บอกโครงสร้างและการทำงานของวาลว์ 2. ทำขอ้ ความ /เขา้ /ออก/เข้า และออก/ เติม

ควบคมุ อัตราการไหลทศิ ทางเดียว ลงในคำตอบใหถ้ ูกต้อง

3. อา่ นสัญลกั ษณ์การควบคมุ ความเรว็ 3. ต่อวงจรและทดสอบการควบคมุ ความเรว็
กระบอกสูบทางเดยี ว ของลูกสบู

4. อา่ นสญั ลักษณก์ ารควบคุมความเรว็
กระบอกสูบสองทาง

ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม/บูรณาการปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
แสดงออกด้านการตรงต่อเวลา ความสนใจใฝ่รู้ ความซื่อสัตย์ สุจริต ความมีน้ำใจและแบ่งบัน
ความร่วมมือ ความมมี ารยาท ไม่หยดุ นิง่ ทีจ่ ะแก้ปัญหา ใชอ้ ปุ กรณอ์ ย่างฉลาดและรอบคอบ

เนอื้ หาสาระ
6.1 วาล์วควบคมุ อัตราการไหลสองทิศทาง
เป็นวาล์วควบคุมอัตราการไหลได้ท้ังสองทิศทาง สามารถควบคุมความเร็วของอุปกรณ์ทำงานได้

ท้ังสองทศิ ทาง
หลักการทำงาน เม่ือแรงดันของลมอัดเข้ามาทางด้าน X ปริมาณลมจะผ่านออกไปด้าน Y มาก

หรอื นอ้ ยขน้ึ อยกู่ บั การปรับสกรขู องวาล์วให้เปดิ กว้างหรอื แคบลมจะเขา้ ทาง Y ออกทาง X ก็ได้
6.2 วาลว์ ควบคมุ อัตราการไหลทางเดยี ว
โครงสร้างประกอบดว้ ยวาลว์ ควบคุมอัตราการไหล และวาลว์ กนั กลบั รวมอยู่ในตวั เดยี วกนั
หลักการทำงาน ในจังหวะควบคุมอัตราการไหล ลมจาก X จะดันให้แผ่นยางกันกลับกางออกปิด

บ่าควบคุมให้ลมไหลผ่าน ช่องแคบที่ปลายสกรู ออกสู่ Y ได้อย่างจำกัด ในจังหวะท่ีลมไหลจาก Y ออก X
ลมจะไหล ผ่านไดท้ ้งั ปลายสกรูและยางกันกลับลมจงึ ไหลไดอ้ ย่างอิสระ

6.3 การควบคุมความเร็วกระบอกสูบทางเดียว
- การควบคมุ ด้วยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลสองทาง
- การควบคุมด้วยวาล์วควบคมุ อตั ราการไหลทางเดียว

6.4 การควบคุมความเรว็ กระบอกสูบสองทาง
เน่อื งจากลกู สูบสองทางมรี ูลมเขา้ 2 รู จึงสามารถกำหนดความเรว็ ของลกู สูบทงั้ ขาเขา้ และขาออก

แยกกันได้
- การควบคมุ ความเรว็ แบบควบคมุ ลมเข้า คือ การควบคมุ อตั ราการไหลของลม ด้านลมเขา้ ส่วน
ลมท่รี ะบายออกจะไมถ่ กู ควบคมุ
- การควบคุมความเร็วแบบควบคุมลมออก คือ การควบคุมอัตราการไหลของลมด้านระบาย
ออกจากลกู สูบ ส่วนลมท่ปี อ้ นเขา้ จะไม่ถกู ควบคมุ

กิจกรรมการเรยี นรู้ (สัปดาหท์ ่ี 8/18, คาบท่ี 29-32/56)
39. นกั เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรยี นหนว่ ยที่ 6 ใช้เวลาประมาณ 20 นาที
40. แบ่งนกั เรยี นเปน็ กลมุ่ กลุ่มละ 5 คน
41. ครูใหน้ กั เรียนดเู นอ้ื หาหน่วยท่ี 6
42. ข้ันนำเข้าสู่บทเรียน ครูต้ังคำถามให้นักเรียนช่วยกันตอบ แล้วร่วมกันอภิปรายเพ่ือให้ได้

ขอ้ สรปุ
43. ครแู จง้ จุดประสงคก์ ารเรียนท้งั ทฤษฎแี ละปฏบิ ตั ิ
44. ขน้ั สอน
44.1 ครอู ธิบาย บรรยาย และถามตอบ นักเรยี นศึกษาจากเน้อื หา
44.2แต่ละกลุ่มสง่ ตัวแทนมากลุ่มละ 1 คน มาอภิปรายหน้าช้ันเรยี นเพือ่ สรุป
44.3ครูให้ความรู้เพ่มิ เติมโดยใช้ส่อื PowerPoint
44.4นักเรยี นทำกจิ กรรมตามใบงานท่ี 7

44.5ขณะนักเรยี นทำกิจกรรมตามใบงานครูจะสงั เกตการทำงานกล่มุ
45. ขนั้ สรปุ ครแู ละนักเรยี นร่วมกนั เฉลยกจิ กรรมและร่วมกนั อภิปรายสรปุ บทเรียน
46. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน

สือ่ และแหล่งการเรยี นรู้
11. สอ่ื การเรียนรู้
11.1 หนงั สือเรียน หนว่ ยท่ี 6 เร่อื ง วาล์วควบคมุ อตั ราการไหล
11.2 PowerPoint ประกอบการสอน หน่วยที่ 6
11.3 แบบฝึกหดั
11.4 แบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลังเรียน
12. แหล่งการเรียนรู้
12.1 หนงั สือเกีย่ วกบั ระบบนวิ แมตกิ ส์ ของสำนักพิมพต์ ่าง ๆ
12.2 อินเทอรเ์ นต็

การวดั ผลและประเมินผล
11. การวัดผลและการประเมนิ ผล
11.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกวา่ ร้อยละ

70 ผา่ นเกณฑ์
11.2ทดสอบโดยใชแ้ บบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน
11.3สังเกตการปฏบิ ัตกิ จิ กรรมกลมุ่ โดยใช้แบบประเมินผลการปฏบิ ตั ิกจิ กรรมกลุม่
11.4 ตรวจแบบฝึกหดั

12. เกณฑ์การวดั และประเมนิ ผล
12.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ

70 ผา่ นเกณฑ์
12.2แบบทดสอบหลังเรียน ตอ้ งไดค้ ะแนนไมน่ อ้ ยกว่ารอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์
12.3แบบประเมินพฤติกรรมการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ผ่าน

เกณฑ์
12.4แบบฝึกหดั ต้องได้คะแนนไมน่ อ้ ยกวา่ ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์
12.5ใบงานต้องได้คะแนนไม่น้อยกวา่ รอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์

งานท่มี อบหมาย
งานทม่ี อบหมายนอกเหนอื เวลาเรยี น ใหท้ บทวนเนอ้ื หา รวมท้งั ความสมบูรณข์ องแบบฝึกหดั และ

ใบงาน

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ความสำเร็จของผเู้ รยี น
1. ผลการนำเสนองานกล่มุ
2. ผลการทำแบบฝกึ หดั หน่วยที่ 6
3. คะแนนแบบทดสอบหลังเรยี น (Post-test) หน่วยที่ 6

เอกสารอา้ งองิ
1. หนงั สือเรยี นวิชานิวเมตริกและไฮดรอลิกส์อุตสาหกรรม รหสั วชิ า 2100-1008
บริษัทศูนยห์ นังสอื เมอื งไทย จำกัด
2. เว็บไซต์และสือ่ สงิ่ พิมพ์ท่ีเก่ยี วขอ้ งกบั เนอ้ื หาบทเรียนตามบรรณานกุ รม

บันทกึ หลงั การสอน

1. ผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

2. ผลการเรียนของนกั เรียน/ผลการสอนของครู/ปัญหาทพ่ี บ
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

3. แนวทางการแก้ปัญหา
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

แผนการจดั การเรียนร้ทู ่ี 7 หนว่ ยท่ี 7
ชอ่ื วชิ า งานนิวเมตกิ สแ์ ละไฮดรอลกิ สเ์ บื้องตน้
เวลาเรยี นรวม 72 คาบ
รหสั วชิ า 30102-2007
ชื่อหนว่ ย วาลว์ ควบคมุ ความดัน สอนครัง้ ที่ 9/18
ช่ือเร่อื ง วาล์วควบคมุ ความดัน จำนวน 4 คาบ

หัวข้อเรอื่ ง แบบฝึกหัดหน่วยที่ 7
7.1 วาลว์ ลดความดัน ใบงานที่ 8

7.2 วาลว์ ระบายความดนั
7.3 วาล์วจัดลำดับ

แนวคิดสำคัญ
วาล์วควบคุมความดันแบ่งออกเป็นวาล์วลดความดัน วาล์วระบายความดันและวาลว์ จดั ลำดับ หน้าที่

ของวาล์วลดความดันคือรักษาความดันด้านออกใช้งานให้คงที่อยู่เสมอความดันด้านเข้าอาจเปล่ียนแปลงได้
หน้าท่ีของวาล์วระบายความดันคือจำกัดความดันไม่ให้มีค่าเกินกำหนด ส่วนหน้าที่ของวาล์วจัดลำดับคือ

ควบคุมการจา่ ยลมตามคา่ ท่ีกำหนดไว้

สมรรถนะยอ่ ย
แสดงความรเู้ กีย่ วกับวาล์วควบคุมความดนั ได้

จุดประสงค์การปฏบิ ตั ิ

ดา้ นความรู้ ดา้ นทกั ษะ
1. บอกสัญลักษณแ์ ละการทำงานของวาล์วลด 1. นำตัวอกั ษรจบั คู่กับตวั เลขใหถ้ กู ตอ้ ง
2. ต่อวงจรและทดสอบวงจรควบคุมการ
ความดนั
2. บอกสญั ลักษณแ์ ละการทำงานของวาล์ว ทำงานด้วยวาลว์ ควบคมุ ความดัน

ระบายความดัน
3. บอกสัญลกั ษณแ์ ละการทำงานของวาลว์

จดั ลำดบั

ด้านคุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
แสดงออกด้านการตรงต่อเวลา ความสนใจใฝ่รู้ ความซื่อสัตย์ สุจริต ความมีน้ำใจและแบ่งบัน
ความร่วมมอื ความมมี ารยาท ไม่หยุดนิ่งทจ่ี ะแกป้ ัญหา ใช้อปุ กรณ์อย่างฉลาดและรอบคอบ

เนอ้ื หาสาระ
7.1 วาล์วลดความดัน
วาล์วลดความดัน (Pressure Regulator Valve) หน้าที่ คือ รักษาความดันด้านที่ถูกนำออกไปใช้

งาน ให้มีค่าคงท่ีอยู่เสมอ โดยท่ีความดันด้านจ่ายลมเข้าอาจเปลี่ยนแปลงมากหรือน้อยไม่คงที่ได้ แต่ความดัน
ต่ำสุดของด้านลมเข้าต้องมีคา่ สงู กวา่ ความดันท่ตี ้ังไว้ด้านลมออกเล็กนอ้ ย วาล์วลดความดันแบ่งเปน็ 2 ชนิด คือ
วาลว์ ลดความดันชนิดระบายความดนั และ วาลว์ ลดความดันชนดิ ไมร่ ะบายความดัน

7.2 วาลว์ ระบายความดนั
วาล์วระบายความดัน (Pressure Limiting Valve) หน้าท่ี คือ จำกัดความดันในวงจรหรือใน

ระบบผลิตลมไม่ให้มีค่าเกินกำหนด เมื่อความดัน ในวงจรหรอื ด้านลมเข้าวาล์ว (Input) สงู เกินพิกดั วาลว์ นี้จะ
ระบายลมออกสู่บรรยากาศจนกระท่ังความดนั ลดลงถงึ พกิ ัด วาลว์ จะปิดการระบาย

7.3 วาล์วจัดลำดับ
วาล์วจดั ลำดบั (Pressure Sequence Valve) มีหน้าที่ ควบคุมการจา่ ยลม เม่ือความดันในวงจร

มคี ่าสูงถึงค่าทก่ี ำหนดวาล์วจะเปิดลมใหไ้ หลผา่ นไปได้

กิจกรรมการเรียนรู้ (สปั ดาหท์ ่ี 9/18, คาบที่ 33-36/56)
47. นกั เรียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหน่วยที่ 7 ใช้เวลาประมาณ 20 นาที
48. แบง่ นักเรยี นเปน็ กล่มุ กลุม่ ละ 5 คน
49. ครใู หน้ ักเรียนดูเนอ้ื หาหน่วยท่ี 7
50. ข้ันนำเข้าสู่บทเรียน ครูต้ังคำถามให้นักเรียนช่วยกันตอบ แล้วร่วมกันอภิปรายเพื่อให้ได้

ข้อสรุป
51. ครูแจ้งจุดประสงคก์ ารเรียนทั้งทฤษฎแี ละปฏิบตั ิ
52. ขน้ั สอน
52.1 ครอู ธิบาย บรรยาย และถามตอบ นกั เรียนศกึ ษาจากเนอ้ื หา
52.2แตล่ ะกลุ่มส่งตวั แทนมากล่มุ ละ 1 คน มาอภปิ รายหนา้ ชน้ั เรยี นเพ่อื สรุป
52.3ครูใหค้ วามรเู้ พิม่ เตมิ โดยใชส้ อ่ื PowerPoint
52.4นักเรยี นทำกิจกรรมตามใบงานที่ 8
52.5ขณะนกั เรียนทำกจิ กรรมตามใบงานครจู ะสงั เกตการทำงานกลุ่ม
53. ข้นั สรปุ ครแู ละนกั เรียนรว่ มกันเฉลยกิจกรรมและรว่ มกนั อภิปรายสรปุ บทเรยี น
54. ใหน้ ักเรยี นทำแบบทดสอบหลังเรียน

สื่อและแหล่งการเรยี นรู้
13. สื่อการเรยี นรู้
13.1 หนังสอื เรียน หน่วยท่ี 7 เร่อื ง วาลว์ ควบคมุ ความดัน
13.2 PowerPoint ประกอบการสอน หน่วยท่ี 7
13.3 แบบฝกึ หดั

13.4 แบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลังเรียน
14. แหล่งการเรยี นรู้

14.1 หนังสือเกี่ยวกบั ระบบนิวแมติกส์ ของสำนกั พิมพ์ตา่ ง ๆ
14.2 อนิ เทอรเ์ น็ต

การวัดผลและประเมนิ ผล
13. การวัดผลและการประเมินผล
13.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ

70 ผา่ นเกณฑ์
13.2ทดสอบโดยใชแ้ บบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรยี น
13.3สังเกตการปฏบิ ตั ิกิจกรรมกลมุ่ โดยใชแ้ บบประเมินผลการปฏิบัติกจิ กรรมกลุ่ม
13.4ตรวจแบบฝกึ หดั

14. เกณฑ์การวัดและประเมินผล
14.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ

70 ผ่านเกณฑ์
14.2แบบทดสอบหลังเรียน ต้องไดค้ ะแนนไม่นอ้ ยกวา่ ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
14.3แบบประเมินพฤติกรรมการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ผ่าน

เกณฑ์
14.4แบบฝกึ หัดตอ้ งได้คะแนนไม่นอ้ ยกวา่ ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
14.5ใบงานต้องไดค้ ะแนนไม่นอ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์

งานท่ีมอบหมาย
งานท่ีมอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ทบทวนเนอื้ หา รวมท้ังความสมบูรณ์ของแบบฝึกหัดและ ใบ

งาน

ผลงาน/ช้นิ งาน/ความสำเรจ็ ของผเู้ รียน
1. ผลการนำเสนองานกลุ่ม
2. ผลการทำแบบฝึกหัดหนว่ ยที่ 7
3. คะแนนแบบทดสอบหลงั เรียน (Post-test) หน่วยที่ 7

เอกสารอา้ งองิ
1. หนังสอื เรยี นวิชานิวเมตริกและไฮดรอลกิ ส์อตุ สาหกรรม รหัสวชิ า 2100-1008
บรษิ ทั ศูนย์หนังสือเมอื งไทย จำกัด
2. เว็บไซต์และสอ่ื สิง่ พมิ พ์ทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั เน้อื หาบทเรยี นตามบรรณานุกรม

บันทึกหลังการสอน

1. ผลการใชแ้ ผนการจัดการเรียนรู้
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นของนกั เรยี น/ผลการสอนของครู/ปญั หาท่พี บ
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

3. แนวทางการแกป้ ัญหา
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 8 หน่วยท่ี 8
ชือ่ วชิ า งานนิวเมตกิ ส์และไฮดรอลิกสเ์ บ้อื งต้น เวลาเรยี นรวม 72
คาบ
รหสั วชิ า 30102-2007 สอนครั้งท่ี 10/18
ชื่อหน่วย วาลว์ หน่วงเวลา จำนวน 4 คาบ
ชอื่ เร่ือง วาล์วหนว่ งเวลา

หัวขอ้ เร่อื ง แบบฝึกหัดหนว่ ยท่ี 8
8.1 วาลว์ หนว่ งเวลาแบบปกติปิด ใบงานที่ 9

8.2 วาลว์ หนว่ งเวลาแบบปกตเิ ปิด

แนวคิดสำคญั
วาล์วหน่วงเวลามหี น้าที่หน่วงเวลาในการจ่ายลมหรือสั่งหยุดลมแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ วาล์วหน่วง

เวลาแบบปกติเปิดและแบบปกติปดิ

สมรรถนะยอ่ ย
แสดงความรู้เกีย่ วกบั วาลว์ หนว่ งเวลา

จุดประสงค์การปฏิบตั ิ

ด้านความรู้ ดา้ นทักษะ
1. ทำเคร่ืองหมายถูก ✓ หน้าข้อทีถ่ ูก หรอื
1. บอกสญั ลกั ษณแ์ ละการทำงานของวาลว์
ผิด  หนา้ ข้อท่ผี ิด
หน่วงเวลาแบบปกตปิ ดิ
2. บอกสัญลกั ษณแ์ ละการทำงานของวาลว์ 2. ตอ่ วงจรและทดสอบวงจรควบคุมการ

หน่วงเวลาแบบปกติเปิด ทำงานด้วยวาลว์ หน่วงเวลา

ด้านคณุ ธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
แสดงออกด้านการตรงต่อเวลา ความสนใจใฝ่รู้ ความซ่ือสัตย์ สุจริต ความมีน้ำใจและแบ่งบัน
ความร่วมมอื ความมมี ารยาท ไมห่ ยดุ นง่ิ ทจี่ ะแก้ปญั หา ใชอ้ ปุ กรณอ์ ยา่ งฉลาดและรอบคอบ

เน้อื หาสาระ
วาล์วหน่วงเวลา (Time Delay Valve) วาล์วชนิดน้ีจะทำหน้าที่หน่วงเวลาในการส่ังจ่ายลมหรือหน่วง

เวลาในการส่ังหยุดลมก็ได้ ช่วงเวลาในการหน่วงสามารถกระทำได้ตั้งแต่เวลาน้อย ๆ ไปมาก ๆ ซึ่งข้ึนอยู่กับ
ขนาดของห้องหนว่ งเวลาทีใ่ ชก้ บั วาล์วนนั้ ๆ วาลว์ หนว่ งเวลาสามารถแบง่ ไดเ้ ป็น 2 ชนดิ คือ

1. วาล์วหนว่ งเวลาแบบปกตปิ ดิ
2. วาลว์ หนว่ งเวลาแบบปกติเปิด

กิจกรรมการเรยี นรู้ (สัปดาห์ท่ี 10/18, คาบท่ี 37-40/56)
55. นักเรียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรียนหน่วยที่ 8 ใชเ้ วลาประมาณ 20 นาที
56. แบง่ นักเรียนเปน็ กล่มุ กลมุ่ ละ 5 คน
57. ครใู ห้นกั เรยี นดเู นือ้ หาหน่วยท่ี 8
58. ข้ันนำเข้าสู่บทเรียน ครูตั้งคำถามให้นักเรียนช่วยกันตอบ แล้วร่วมกันอภิปรายเพ่ือให้ได้

ขอ้ สรปุ
59. ครแู จง้ จดุ ประสงค์การเรียนทงั้ ทฤษฎีและปฏิบัติ
60. ข้นั สอน
60.1 ครอู ธิบาย บรรยาย และถามตอบ นกั เรยี นศึกษาจากเนอื้ หา
60.2แตล่ ะกลุ่มส่งตัวแทนมากลมุ่ ละ 1 คน มาอภิปรายหนา้ ชั้นเรยี นเพอ่ื สรปุ
60.3ครูใหค้ วามรู้เพ่มิ เตมิ โดยใช้สื่อ PowerPoint
60.4นักเรียนทำกจิ กรรมตามใบงานที่ 9
60.5ขณะนกั เรยี นทำกิจกรรมตามใบงานครูจะสังเกตการทำงานกลุ่ม
61. ขน้ั สรุป ครแู ละนกั เรยี นรว่ มกันเฉลยกจิ กรรมและร่วมกันอภิปรายสรุปบทเรยี น
62. ใหน้ ักเรียนทำแบบทดสอบหลงั เรยี น

สือ่ และแหล่งการเรียนรู้
15. ส่อื การเรียนรู้
15.1 หนังสอื เรียน หนว่ ยที่ 8 เร่ือง วาลว์ หนว่ งเวลา
15.2 PowerPoint ประกอบการสอน หน่วยที่ 8
15.3 แบบฝึกหัด
15.4 แบบทดสอบก่อนเรยี นและหลงั เรียน
16. แหลง่ การเรียนรู้
16.1 หนังสือเก่ียวกบั ระบบนวิ แมตกิ ส์ ของสำนกั พมิ พต์ ่าง ๆ
16.2 อินเทอร์เนต็

การวัดผลและประเมนิ ผล
15. การวดั ผลและการประเมินผล
15.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกวา่ ร้อยละ

70 ผา่ นเกณฑ์
15.2ทดสอบโดยใชแ้ บบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน

15.3สงั เกตการปฏิบตั ิกิจกรรมกลุ่มโดยใชแ้ บบประเมนิ ผลการปฏิบตั ิกจิ กรรมกลมุ่
15.4ตรวจแบบฝกึ หดั
16. เกณฑ์การวัดและประเมินผล
16.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกวา่ ร้อยละ
70 ผา่ นเกณฑ์
16.2แบบทดสอบหลังเรยี น ต้องได้คะแนนไม่น้อยกวา่ ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์
16.3แบบประเมินพฤติกรรมการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ผ่าน
เกณฑ์
16.4แบบฝกึ หดั ต้องไดค้ ะแนนไม่นอ้ ยกวา่ ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
16.5ใบงานต้องไดค้ ะแนนไม่นอ้ ยกวา่ ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์

งานทีม่ อบหมาย
งานท่ีมอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ทบทวนเนื้อหา รวมท้ังความสมบูรณ์ของแบบฝึกหัดและ ใบ

งาน

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ความสำเร็จของผเู้ รียน
1. ผลการนำเสนองานกลุม่
2. ผลการทำแบบฝึกหัดหนว่ ยท่ี 8
3. คะแนนแบบทดสอบหลังเรยี น (Post-test) หน่วยท่ี 8

เอกสารอ้างอิง
1. หนังสือเรยี นวิชานิวเมตริกและไฮดรอลิกสอ์ ตุ สาหกรรม รหัสวชิ า 2100-1008
บรษิ ัทศูนยห์ นงั สือเมอื งไทย จำกัด
2. เว็บไซต์และส่ือส่ิงพิมพท์ ่ีเกี่ยวข้องกับเนือ้ หาบทเรียนตามบรรณานกุ รม

บันทึกหลังการสอน

1. ผลการใชแ้ ผนการจดั การเรยี นรู้
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นของนักเรียน/ผลการสอนของครู/ปญั หาที่พบ
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

3. แนวทางการแกป้ ัญหา
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

แผนการจัดการเรียนรูท้ ่ี 9 หน่วยท่ี 9
ชื่อวชิ า งานนิวเมตกิ ส์และไฮดรอลกิ ส์เบอ้ื งต้น เวลาเรียนรวม 72
คาบ
รหสั วิชา 30102-2007 สอนครัง้ ท่ี 11/18
จำนวน 4 คาบ
ช่ือหน่วย ตวั นับ

ชอื่ เรอ่ื ง ตวั นับ

หวั ข้อเรื่อง แบบฝกึ หดั หนว่ ยท่ี 9
9.1 ตัวนบั ชนิดนับอย่างเดยี ว ใบงานท่ี 10

9.2 ตัวนับชนดิ ตง้ั จำนวนได้

แนวคดิ สำคญั
ตวั นับเป็นอุปกรณ์ท่ีใช้เพื่อนับรอบการทำงานของอุปกรณ์อ่ืน ๆ หรอื นับจำนวนชน้ิ งาน แบ่งออกเป็น

ตวั นบั ชนดิ นับอยา่ งเดยี วและตวั นับชนิดต้ังจำนวนได้

สมรรถนะย่อย
แสดงความรูเ้ ก่ยี วกบั ตวั นบั

จุดประสงค์การปฏบิ ัติ

ด้านความรู้ ดา้ นทักษะ
1. ทำเคร่อื งหมาย ✓ หนา้ ข้อที่ถูก หรอื
1. บอกสัญลักษณแ์ ละการทำงานของตัวนบั
 หนา้ ขอ้ ท่ผี ิด
ชนดิ นับอย่างเดยี ว
2. บอกสญั ลักษณ์และการทำงานของตัวนับ 2. บอกความหมายสญั ลักษณ์

ชนดิ ตงั้ จำนวนได้ 3. ต่อวงจรและทดสอบวงจรควบคมุ การ

ทำงานด้วยตวั นับ

ดา้ นคณุ ธรรม จรยิ ธรรม/บรู ณาการปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
แสดงออกด้านการตรงต่อเวลา ความสนใจใฝ่รู้ ความซื่อสัตย์ สุจริต ความมีน้ำใจและแบ่งบัน

ความร่วมมือ ความมมี ารยาท ไม่หยุดนง่ิ ทจ่ี ะแก้ปัญหา ใชอ้ ุปกรณอ์ ย่างฉลาดและรอบคอบ

เน้ือหาสาระ
ตัวนับ (Counter) อุปกรณ์ชนิดนใ้ี ช้เพื่อนับรอบการทำงานของอุปกรณ์หรือนบั จำนวนช้นิ งาน ตวั นับมี

หลายชนิด แต่ละชนิดจะมีคุณสมบัติต่างกัน เช่น นับอย่างเดียวมีปุ่มปรับ (Reset) หรือไม่มีปุ่มปรับบางชนิดตั้ง
จำนวนได้

9.1 ตัวนับชนดิ นบั อยา่ งเดียว
ตัวนับชนดิ นบั อย่างเดยี วสามารถแบง่ ออกได้อกี 2 แบบ คือ แบบมี Reset และไมม่ ี Reset

9.2 ตัวนับชนิดตงั้ จำนวนได้
ตัวนับชนิดต้งั จำนวนได้สามารถแบ่งออกไดอ้ ีก 2 ชนดิ คือ แบบนับข้ึนและแบบนับลง

กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สปั ดาห์ที่ 11/18, คาบท่ี 41-44/56)
63. นกั เรยี นทำแบบทดสอบก่อนเรียนหนว่ ยที่ 9 ใช้เวลาประมาณ 20 นาที
64. แบง่ นักเรียนเป็นกลุ่ม กลมุ่ ละ 5 คน
65. ครูใหน้ กั เรียนดูเนอื้ หาหน่วยที่ 9
66. ข้ันนำเข้าสู่บทเรียน ครูต้ังคำถามให้นักเรียนช่วยกันตอบ แล้วร่วมกันอภิปรายเพื่อให้ได้

ขอ้ สรปุ
67. ครแู จ้งจุดประสงค์การเรยี นทั้งทฤษฎีและปฏิบตั ิ
68. ขน้ั สอน
68.1 ครอู ธิบาย บรรยาย และถามตอบ นักเรียนศกึ ษาจากเนื้อหา
68.2แต่ละกล่มุ สง่ ตัวแทนมากลมุ่ ละ 1 คน มาอภิปรายหน้าชน้ั เรยี นเพอ่ื สรุป
68.3ครูใหค้ วามร้เู พมิ่ เติมโดยใชส้ อ่ื PowerPoint
68.4นกั เรียนทำกิจกรรมตามใบงานที่ 10
68.5ขณะนักเรยี นทำกิจกรรมตามใบงานครูจะสังเกตการทำงานกลมุ่
69. ขน้ั สรปุ ครแู ละนักเรียนร่วมกันเฉลยกิจกรรมและรว่ มกันอภิปรายสรุปบทเรียน
70. ใหน้ ักเรยี นทำแบบทดสอบหลงั เรยี น

ส่อื และแหลง่ การเรียนรู้
17. สอ่ื การเรียนรู้
17.1 หนงั สือเรียน หน่วยท่ี 9 เรอื่ ง ตวั นับ
17.2 PowerPoint ประกอบการสอน หนว่ ยที่ 9
17.3 แบบฝกึ หดั
17.4 แบบทดสอบกอ่ นเรยี นและหลงั เรยี น
18. แหลง่ การเรยี นรู้
18.1 หนงั สือเก่ียวกับระบบนวิ แมติกส์ ของสำนักพิมพต์ า่ ง ๆ
18.2 อนิ เทอรเ์ นต็

การวดั ผลและประเมนิ ผล
17. การวดั ผลและการประเมนิ ผล
17.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ

70 ผา่ นเกณฑ์
17.2ทดสอบโดยใช้แบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลงั เรยี น

17.3สงั เกตการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มโดยใชแ้ บบประเมนิ ผลการปฏบิ ตั กิ ิจกรรมกลุ่ม
17.4ตรวจแบบฝกึ หดั
18. เกณฑ์การวัดและประเมนิ ผล
18.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ
70 ผา่ นเกณฑ์
18.2แบบทดสอบหลังเรยี น ตอ้ งได้คะแนนไม่น้อยกวา่ ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
18.3แบบประเมินพฤติกรรมการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ผ่าน
เกณฑ์
18.4แบบฝกึ หดั ต้องไดค้ ะแนนไม่นอ้ ยกวา่ ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
18.5ใบงานต้องไดค้ ะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์

งานทีม่ อบหมาย
งานท่ีมอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ทบทวนเนื้อหา รวมท้ังความสมบูรณ์ของแบบฝึกหัดและ ใบ

งาน

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ความสำเร็จของผูเ้ รียน
1. ผลการนำเสนองานกลุม่
2. ผลการทำแบบฝึกหัดหนว่ ยท่ี 9
3. คะแนนแบบทดสอบหลังเรียน (Post-test) หน่วยท่ี 9

เอกสารอ้างอิง
1. หนังสือเรยี นวิชานิวเมตริกและไฮดรอลิกสอ์ ตุ สาหกรรม รหัสวชิ า 2100-1008
บรษิ ัทศูนยห์ นงั สือเมอื งไทย จำกัด
2. เว็บไซต์และส่ือส่ิงพิมพท์ ่ีเก่ียวข้องกับเนือ้ หาบทเรียนตามบรรณานุกรม

บนั ทึกหลังการสอน

1. ผลการใช้แผนการจัดการเรยี นรู้
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

2. ผลการเรียนของนักเรยี น/ผลการสอนของครู/ปญั หาทีพ่ บ
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

3. แนวทางการแก้ปัญหา
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

แผนการจัดการเรยี นรูท้ ่ี 10 หนว่ ยท่ี 10
ชื่อวิชา งานนิวเมตกิ สแ์ ละไฮดรอลิกสเ์ บื้องตน้ เวลาเรยี นรวม 72
คาบ
รหสั วิชา 30102-2007 สอนครง้ั ท่ี 12/18
ช่อื หน่วย การเขยี นวงจรนิวแมติกส์ จำนวน 4 คาบ
ชอื่ เรอื่ ง การเขยี นวงจรนิวแมตกิ ส์

หัวข้อเรื่อง แบบฝกึ หัดหน่วยที่ 10
10.1 การกำหนดไดอะแกรมวงจร ใบงานที่ 11

นวิ แมตกิ ส์
10.2 การกำหนดโคด้ อุปกรณ์

แนวคดิ สำคญั
การเขยี นวงจรนวิ แมติกส์จะจัดวางเรียงอุปกรณต์ ามข้อบังคับของวศิ วกรรมสถานแห่งสหพันธ์-ธารณรัฐ

เยอรมัน ฉบับที่ 3226 เร่ือง วงจรระบบนิวแมติกส์ และการกำหนดโค้ดอุปกรณ์จะใช้อยู่ 2 ระบบ คือระบบ
ตัวอักษรและระบบตัวเลข

สมรรถนะยอ่ ย
2. แสดงความรู้เกย่ี วกับการเขียนวงจรนวิ แมตกิ ส์
3. อา่ นและเขียนวงจรระบบนวิ แมติกสต์ ามหลักการและกระบวนการ

จุดประสงค์การปฏิบตั ิ

ดา้ นความรู้ ด้านทักษะ
1. อา่ นความหมายไดอะแกรมของวงจร 1. บอกความหมายของโคด้ ได้

นิวแมตกิ ส์ 2. ทำระบบการกำหนดโค้ดแบบตวั อกั ษร
2. อา่ นและกำหนดโค้ดอุปกรณ์แบบ และตวั เลขกำหนดลงในวงจรนิวแมตกิ ส์

ตวั อกั ษรและแบบตัวเลข 3. ตอ่ วงจรและทดสอบวงจรควบคุม

กง่ึ อตั โนมตั ิ/อัตโนมัติ

ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม/บูรณาการปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
แสดงออกด้านการตรงต่อเวลา ความสนใจใฝ่รู้ ความซื่อสัตย์ สุจริต ความมีน้ำใจและแบ่งบัน
ความร่วมมือ ความมีมารยาท ไม่หยดุ น่ิงทจ่ี ะแก้ปัญหา ใชอ้ ุปกรณ์อย่างฉลาดและรอบคอบ

เน้ือหาสาระ
10.1 การกำหนดไดอะแกรมวงจรนิวแมตกิ ส์

การเขียนวงจรนิวแมติกส์จะจัดวางเรียงอุปกรณ์ตามข้อบังคับของวิศวกรรมสถานแห่งสหพันธ์
สาธารณรฐั เยอรมนั ฉบบั ที่ 3226 เรอ่ื ง วงจรระบบนิวแมตกิ ส์ เผยแพรเ่ มอ่ื เดือนธันวาคม พ.ศ. 2509

10.2 การกำหนดโคด้ อุปกรณ์
ในระบบนิวแมตกิ ส์นิยมใชโ้ คด้ อยู่ 2 ระบบ คือ
1. ระบบตัวอักษร ในระบบน้ีจะกำหนดให้ใช้ตัวอักษรภาษาอังกฤษตัวพิมพ์ใหญ่เป็นโค้ดของ

อปุ กรณ์ทำงาน และใชต้ ัวอกั ษรภาษาอังกฤษตัวพิมพ์เลก็ เป็นโคด้ ของชุดสัญญาณสั่งให้ระบบทำงาน
2. ระบบตัวเลข เป็นระบบท่ีนิยมกันในทางปฏิบัติโดยใช้ตัวเลข 1.0, 1.1, 1.2 ...2.0, 2.1,

2.2 เป็นตน้

กิจกรรมการเรยี นรู้ (สปั ดาห์ท่ี 12/18, คาบท่ี 45-48/56)
71. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรยี นหนว่ ยที่ 10 ใช้เวลาประมาณ 20 นาที
72. แบ่งนกั เรียนเปน็ กลุ่ม กลมุ่ ละ 5 คน
73. ครใู ห้นกั เรยี นดูเนื้อหาหนว่ ยท่ี 10
74. ข้ันนำเข้าสู่บทเรียน ครูตั้งคำถามให้นักเรียนช่วยกันตอบ แล้วร่วมกันอภิปรายเพื่อให้ได้

ขอ้ สรุป
75. ครูแจง้ จดุ ประสงค์การเรียนทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ
76. ขน้ั สอน
76.1 ครอู ธิบาย บรรยาย และถามตอบ นกั เรียนศกึ ษาจากเนื้อหา
76.2แต่ละกล่มุ ส่งตวั แทนมากลุ่มละ 1 คน มาอภปิ รายหน้าชัน้ เรียนเพื่อสรปุ
76.3ครูให้ความรู้เพิ่มเตมิ โดยใช้สอ่ื PowerPoint
76.4นักเรยี นทำกจิ กรรมตามใบงานที่ 11
76.5ขณะนักเรยี นทำกจิ กรรมตามใบงานครูจะสังเกตการทำงานกลมุ่
77. ขั้นสรุป ครแู ละนักเรียนรว่ มกนั เฉลยกิจกรรมและร่วมกนั อภิปรายสรุปบทเรียน
78. ให้นกั เรยี นทำแบบทดสอบหลงั เรียน

ส่อื และแหล่งการเรยี นรู้
19. สือ่ การเรียนรู้
19.1 หนงั สอื เรยี น หน่วยท่ี 10 เรือ่ ง การเขียนวงจรนิวแมติกส์
19.2 PowerPoint ประกอบการสอน หนว่ ยที่ 10
19.3 แบบฝกึ หัด
19.4 แบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลงั เรยี น

20. แหลง่ การเรยี นรู้
20.1 หนังสือเก่ยี วกับระบบนวิ แมติกส์ ของสำนักพิมพ์ตา่ ง ๆ
20.2 อินเทอร์เน็ต

การวดั ผลและประเมินผล
19. การวดั ผลและการประเมินผล
19.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกวา่ ร้อยละ

70 ผ่านเกณฑ์

19.2ทดสอบโดยใช้แบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลงั เรยี น
19.3สงั เกตการปฏิบัตกิ จิ กรรมกลุ่มโดยใชแ้ บบประเมินผลการปฏิบตั ิกจิ กรรมกลมุ่
19.4ตรวจแบบฝกึ หัด
20. เกณฑก์ ารวดั และประเมินผล
20.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ
70 ผา่ นเกณฑ์
20.2แบบทดสอบหลังเรียน ตอ้ งได้คะแนนไม่นอ้ ยกว่ารอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์
20.3แบบประเมินพฤติกรรมการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ผ่าน
เกณฑ์
20.4แบบฝกึ หัดต้องไดค้ ะแนนไมน่ ้อยกว่าร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
20.5ใบงานตอ้ งไดค้ ะแนนไม่นอ้ ยกว่าร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์

งานทีม่ อบหมาย
งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ทบทวนเนือ้ หา รวมทั้งความสมบูรณ์ของแบบฝึกหัดและ ใบ

งาน

ผลงาน/ช้นิ งาน/ความสำเรจ็ ของผูเ้ รียน
1. ผลการนำเสนองานกลมุ่
2. ผลการทำแบบฝึกหัดหน่วยที่ 10
3. คะแนนแบบทดสอบหลงั เรียน (Post-test) หน่วยท่ี 10

เอกสารอ้างอิง
1. หนงั สือเรยี นวชิ านิวเมตรกิ และไฮดรอลกิ สอ์ ุตสาหกรรม รหัสวชิ า 2100-1008
บรษิ ัทศนู ย์หนังสอื เมืองไทย จำกัด
3. เว็บไซต์และส่อื สงิ่ พมิ พท์ ี่เกยี่ วขอ้ งกบั เน้อื หาบทเรียนตามบรรณานุกรม

บันทึกหลังการสอน

1. ผลการใชแ้ ผนการจัดการเรยี นรู้
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นของนกั เรยี น/ผลการสอนของครู/ปัญหาท่พี บ
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

3. แนวทางการแก้ปัญหา
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

แผนการจดั การเรียนรทู้ ่ี 11 หน่วยที่ 11
ชอ่ื วชิ า งานนิวเมติกส์และไฮดรอลกิ สเ์ บื้องตน้ เวลาเรียนรวม 72
คาบ
รหัสวชิ า 30102-2007 สอนคร้ังที่ 13/18
ชื่อหน่วย พ้นื ฐานระบบไฮดรอลิกส์ จำนวน 4 คาบ
ชือ่ เรอ่ื ง พื้นฐานระบบไฮดรอลิกส์

หวั ขอ้ เรอ่ื ง แบบฝึกหดั หน่วยท่ี 11
11.1 ความหมายของระบบไฮดรอลิกส์

11.2 คุณสมบัตขิ องของเหลว
11.3 เครื่องจกั รระบบไฮดรอลิกส์

11.4 โครงสร้างระบบไฮดรอลิกส์

แนวคดิ สำคัญ
ระบบไฮดรอลกิ ส์เป็นระบบท่ีนำของเหลว เช่นน้ำมัน มาเป็นวัสดุในการส่งถ่ายกำลังจากต้นทางไปยัง

ปลายทางเพื่อเปลยี่ นพลังงานของของเหลวให้เปน็ พลงั งานกล ซึ่งระบบไฮดรอลิกสถ์ ูกนำมาประยุกต์ใช้งานกับ
เคร่ืองจักรในงานอุตสาหกรรมอย่างกว้างขวาง เคร่ืองดัด รถขุดตัก เคร่ืองรีดโลหะ รถยกสินค้าขนาดใหญ่
เปน็ ตน้

สมรรถนะยอ่ ย
แสดงความรพู้ ืน้ ฐานของระบบไฮดรอลกิ ส์

จุดประสงค์การปฏบิ ตั ิ

ด้านความรู้ ดา้ นทกั ษะ
1. บอกความหมายของระบบไฮดรอลกิ ส์ 1. นำตัวอกั ษรหน้าขอ้ ความเติมหน้าตวั เลข
2. บอกคุณสมบตั ขิ องของเหลวในระบบ
ให้สัมพันธก์ ัน
ไฮดรอลิกส์
3. ยกตัวอยา่ งเครื่องจกั รระบบไฮดรอลกิ ส์
4. บอกส่วนประกอบพ้นื ฐานในระบบ

ไฮดรอลิกส์

ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม/บูรณาการปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
แสดงออกด้านการตรงต่อเวลา ความสนใจใฝ่รู้ ความซ่ือสัตย์ สุจริต ความมีนำ้ ใจและแบ่ง

บัน ความรว่ มมอื ความมีมารยาท

เน้อื หาสาระ
11.1 ความหมายของระบบไฮดรอลกิ ส์
คำวา่ Hydraulics มาจากคำในภาษากรีกว่า Hydor ซ่ึงแปลว่าน้ำ และ Aulis แปลว่าท่อ เดิมคำ

วา่ Hydraulics จึงหมายถึงเฉพาะการไหลของนำ้ ในท่อเท่านัน้ แต่ปัจจุบัน หมายถึงการนำเอาของเหลว (นิยม
ใช้น้ำมัน) มาเป็นวัสดุในการส่งถ่ายกำลังจากต้นทางไปยังปลายทาง เพ่ือเปลี่ยนพลังงานของของเหลวให้เป็น
พลงั งานกล

11.2 คุณสมบัติของของเหลว
- ของเหลวไม่มรี ปู ร่างเป็นของตวั เอง
- ของเหลวไม่ยบุ ตวั
- ของเหลวเมอื่ มแี รงดันจะสง่ แรงออกไปทุกทิศทาง

11.3 เครอ่ื งจกั รระบบไฮดรอลกิ ส์
ระบบไฮดรอลิกส์ถูกนำมาประยุกต์ใช้งานกับเครื่องจักรในงานอุตสาหกรรมอย่างกว้างขวาง

ท้งั เคร่ืองจักรท่ีเคลือ่ นทแ่ี ละติดต้ังอยกู่ บั ท่ี
11.4 โครงสรา้ งระบบไฮดรอลกิ ส์
ในระบบไฮดรอลกิ ส์มีสว่ นประกอบพืน้ ฐานท่ีสำคญั ดังนี้
1. ถังพักน้ำมนั Reservoir มหี นา้ ท่หี ลักในการเก็บนำ้ มันสำหรับใช้งานในระบบ
2. ป้ัมไฮดรอลกิ ส์ (Hydraulic Pump) ทำหนา้ ทีด่ ดู และจ่ายนำ้ มันเขา้ สรู ะบบ
3. วาลว์ ควบคุมความดัน (Pressure Relief Valve) มีหน้าทค่ี วบคมุ ความดันในระบบไม่ใหเ้ กิน
ค่ากำหนด
4. ไส้กรอง (Filter) ทำหนา้ ท่ีกรองสง่ิ สกปรกในน้ำมัน
5. วาล์วควบคุมทิศทาง (Directional Control Valve) มีหน้าที่ควบคุมทิศทางการไหลของ
น้ำมนั
6. วาล์วควบคุมการไหล (Flow Control Valve) มีหน้าท่ีควบคุมความเร็วของลูกสูบ หรือ
มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์
7. อุปกรณ์ทำงาน (Actuator) มีหน้าที่เปลี่ยนพลังงานไฮดรอลิกส์ให้เป็นพลังงานกล ได้แก่
ลกู สบู หรือมอเตอร์ไฮดรอลิกส์

กจิ กรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 13/18, คาบท่ี 49-52/56)
79. นกั เรียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรียนหนว่ ยท่ี 11 ใช้เวลาประมาณ 20 นาที
80. แบง่ นักเรยี นเป็นกลมุ่ กลมุ่ ละ 5 คน
81. ครใู หน้ กั เรียนดูเนื้อหาหน่วยที่ 11
82. ข้ันนำเข้าสู่บทเรียน ครูตั้งคำถามให้นักเรียนช่วยกันตอบ แล้วร่วมกันอภิปรายเพ่ือให้ได้

ขอ้ สรปุ
83. ครูแจง้ จุดประสงคก์ ารเรยี นทง้ั ทฤษฎีและปฏิบัติ
84. ขนั้ สอน
84.1 ครูอธบิ าย บรรยาย และถามตอบ นักเรยี นศึกษาจากเนอื้ หาในหวั ขอ้ เรื่อง
84.2แต่ละกลุม่ ส่งตวั แทนมากล่มุ ละ 1 คน มาอภิปรายหน้าช้นั เรยี นเพ่ือสรุป

84.3ครใู หค้ วามรเู้ พม่ิ เติมโดยใช้สื่อ PowerPoint
84.4นักเรยี นทำแบบฝึกหัด
85. ขนั้ สรปุ ครูและนักเรียนร่วมกันเฉลยกจิ กรรมและรว่ มกนั อภิปรายสรปุ บทเรียน
86. ให้นักเรยี นทำแบบทดสอบหลังเรียน

ส่อื และแหลง่ การเรียนรู้
21. สือ่ การเรยี นรู้
21.1 หนงั สือเรียน หนว่ ยที่ 11 เร่อื ง พืน้ ฐานระบบไฮดรอลกิ ส์
21.2 PowerPoint ประกอบการสอน หน่วยที่ 11
21.3 แบบฝกึ หดั
21.4 แบบทดสอบก่อนเรยี นและหลังเรยี น
22. แหลง่ การเรยี นรู้
22.1 หนงั สือเกี่ยวกับระบบนิวแมตกิ ส์ ของสำนกั พมิ พต์ ่าง ๆ
22.2 อนิ เทอร์เนต็

การวัดผลและประเมนิ ผล
21. การวดั ผลและการประเมินผล
21.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกวา่ ร้อยละ

70 ผา่ นเกณฑ์
21.2ทดสอบโดยใช้แบบทดสอบก่อนเรยี นและหลังเรียน
21.3สังเกตการปฏบิ ตั กิ ิจกรรมกลุ่มโดยใช้แบบประเมินผลการปฏิบตั ิกิจกรรมกลุ่ม
21.4ตรวจแบบฝกึ หดั

22. เกณฑก์ ารวัดและประเมินผล
22.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกวา่ ร้อยละ

70 ผา่ นเกณฑ์
22.2แบบทดสอบหลังเรียน ต้องไดค้ ะแนนไม่นอ้ ยกวา่ ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์
22.3แบบประเมินพฤติกรรมการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ผ่าน

เกณฑ์
22.4แบบฝกึ หัดตอ้ งได้คะแนนไมน่ อ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์
22.5ใบงานตอ้ งไดค้ ะแนนไม่น้อยกว่ารอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์

งานที่มอบหมาย
งานทมี่ อบหมายนอกเหนอื เวลาเรียน ให้ทบทวนเน้อื หา รวมทั้งความสมบูรณข์ องแบบฝกึ หดั

ผลงาน/ชิน้ งาน/ความสำเรจ็ ของผ้เู รยี น
1. ผลการนำเสนองานกลมุ่
2. ผลการทำแบบฝึกหัดหน่วยที่ 11

3. คะแนนแบบทดสอบหลังเรียน (Post-test) หน่วยท่ี 11

เอกสารอ้างองิ
1. หนงั สือเรียนวชิ านวิ เมตริกและไฮดรอลิกส์อตุ สาหกรรม รหสั วิชา 2100-1009
บรษิ ัทศูนยห์ นังสือเมอื งไทย จำกัด
2. เว็บไซต์และสอ่ื สง่ิ พิมพ์ที่เก่ียวขอ้ งกับเนือ้ หาบทเรียนตามบรรณานุกรม

บันทึกหลังการสอน

1. ผลการใชแ้ ผนการจัดการเรยี นรู้
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

2. ผลการเรียนของนกั เรยี น/ผลการสอนของคร/ู ปญั หาทพ่ี บ
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

3. แนวทางการแกป้ ญั หา
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 12 หน่วยท่ี 12
ช่อื วชิ า งานนิวเมติกส์และไฮดรอลกิ สเ์ บอื้ งต้น
เวลาเรยี นรวม 72 คาบ
รหัสวชิ า 30102-2007
ชือ่ หนว่ ย อุปกรณต์ ้นกำลังระบบไฮดรอลกิ ส์ สอนคร้ังที่ 14-15/18
ชื่อเร่ือง อุปกรณต์ ้นกำลงั ระบบไฮดรอลกิ ส์ จำนวน 8 คาบ

หัวขอ้ เรือ่ ง แบบฝกึ หัดหนว่ ยท่ี 12
12.1 ถังพกั นำ้ มนั ไฮดรอลกิ ส์

12.2 ปมั๊ ไฮดรอลิกส์
12.3 ถังสะสมความดัน

แนวคิดสำคัญ
อุปกรณ์ต้นกำลังระบบไฮดรอลิกส์ ประกอบด้วยถังพักน้ำมันไฮดรอลิกส์มีหน้าที่เก็บน้ำมัน ระบบ

ความร้อน ขจัดฟองอากาศและสิง่ สกปรกในนำ้ มัน ป้มั ไฮดรอลิกส์มีหนา้ ทจี่ ่ายอตั ราไหลเมื่อทำงานรว่ มกับวาล์ว
ควบคุมความดัน แบ่งออกเป็น 3 ประเภท คือป้ัมแบบเฟือง ปั้มแบบใบพัดและป้ัมแบบลูกสูบ และถังสะสม
ความดนั ทำหนา้ ท่เี ปน็ ปัม้ สำรองในระบบไฮดรอลกิ ส์

สมรรถนะย่อย
แสดงความรเู้ กย่ี วกบั อุปกรณต์ ้นกำลงั ในระบบไฮดรอลกิ ส์

จดุ ประสงค์การปฏิบตั ิ ดา้ นทกั ษะ
ด้านความรู้ 1. ตอบคำถามที่กำหนดให้ได้
2. นำตัวอักษรหนา้ รูปภาพจับคกู่ ับตัวเลข
1. บอกหน้าท่ีและส่วนประกอบของถังพกั
นำ้ มนั ไฮดรอลิกส์ หน้าข้อความ

2. บอกสัญลักษณแ์ ละการทำงานของปั๊มแบบ 3. ทำเครอ่ื งหมาย ✓ หน้าข้อท่ถี ูก หรอื 
หน้าข้อทผ่ี ิด
เฟืองแบบใบพดั และแบบลกู สูบ
3. บอกหน้าที่ประโยชนแ์ ละชนดิ ของถงั 4. จับครู่ ะหวา่ งสญั ลักษณ์ของปั๊มไฮดรอลิกส์
กบั คำอธบิ ายชนิดของปมั๊ ให้ถูกตอ้ ง
สะสมความดัน

ดา้ นคุณธรรม จริยธรรม/บรู ณาการปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
แสดงออกด้านการตรงต่อเวลา ความสนใจใฝ่รู้ ความซอ่ื สัตย์ สุจริต ความมีน้ำใจและแบ่ง

บัน ความรว่ มมือ ความมีมารยาท

เน้อื หาสาระ
12.1 ถังพกั น้ำมันไฮดรอลิกส์
ถังพักน้ำมันไฮดรอลิกส์ (Oil Reservoir) ถังพักน้ำมันมีรูปร่างหลายลักษณะ เช่นรูปทรง

สี่เหล่ียม, ถงั กลมแนวตง้ั และถังกลมแนวนอน เป็นต้น ชนดิ รปู ทรงส่ีเหลี่ยมจะเป็นถังขนาดเลก็ – กลาง ถังกลม
แนวตง้ั ใชก้ บั ระบบเคลื่อนท่ี ส่วนถังกลมแนวนอน จะใชก้ บั ระบบไฮดรอลิกสข์ นาดใหญ่

12.2 ปม๊ั ไฮดรอลิกส์
ป๊ัมไฮดรอลิกส์ (Hydraulic Pump) มีหน้าท่ีจ่ายอัตราไหล (ซม.3/รอบ) เม่ือทำงานร่วมกับ

วาล์วควบคุมความดัน ป๊ัมจะเปลี่ยนพลังงานกลให้เป็นพลังงานไฮดรอลิกส์ในรูปของความ ดัน
ป๊ัมไฮดรอลิกส์ แบ่งเป็น 3 ประเภท คือ ปั๊มแบบเฟือง (Gear Pump) ป๊ัมแบบใบพัด (Vane Pump) และป๊ัม
แบบลกู สูบ (Piston Pump)

12.3 ถังสะสมความดนั
ถังสะสมความดนั (Accumulators) ทำหน้าทเี่ ป็นปม๊ั สำรองในระบบไฮดรอลกิ ส์

ประโยชน์ของถงั สะสมความดนั
1. ใชเ้ ป็นพลังงานสำรองในกรณีพลงั งานหลกั ถกู ตัดขาด
2. ใชช้ ดเชยการรั่วซมึ
3. เป็นอปุ กรณ์ลดแรงกระแทกและการสน่ั ไหวจากการทำงาน

กจิ กรรมการเรียนรู้ (สัปดาห์ที่ 14/18, คาบที่ 53-56/56)
87. นักเรียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหนว่ ยที่ 1 ใชเ้ วลาประมาณ 20 นาที
88. แบง่ นกั เรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 5 คน
89. ครูใหน้ ักเรยี นดูเนื้อหาหน่วยท่ี 12
90. ข้นั นำเขา้ สบู่ ทเรียน
90.1 ครูนำรูปภาพเกี่ยวกับโครงสร้าง ส่วนประกอบ และสัญลักษณ์ของถังน้ำมัน และถังสะสม
ความดันและสัญลกั ษณม์ าให้นกั เรยี นดู
90.2 ครูต้ังคำถามให้นักเรียนช่วยกันตอบ แล้วร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับโครงสร้าง ส่วนประกอบ
และสัญลกั ษณ์ของถังนำ้ มนั และถงั สะสมความดนั และสัญลักษณ์
90.3 ครูแจ้งจุดประสงค์การเรยี นขอ้ 1-2

91. ข้นั สอน
91.1 นักเรยี นแตล่ ะกลมุ่ ศึกษาจากเนอื้ หาในหนว่ ยที่ 12 เร่อื งอปุ กรณต์ ้นกำลังระบบไฮดรอลกิ ส์
91.2 แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนมากลุ่มละ 1 คน มาอภิปรายหน้าชั้นเรียนเพื่อสรุปเกี่ยวกับหน้าที่และ

ส่วนประกอบของถังพกั น้ำมันไฮดรอลิกส์ และสัญลักษณ์และการทำงานของปัม๊ แบบเฟอื ง แบบใบพัด และแบบ
ลูกสูบ

91.3 ครูใหค้ วามรู้เพมิ่ เตมิ โดยใชส้ ือ่ PowerPoint

91.4นกั เรยี นทำแบบฝึกหดั ตอนท่ี 1 และตอนท่ี 2
92.ขั้นสรปุ ครูและนกั เรียนรว่ มกนั เฉลยกจิ กรรมและร่วมกันอภิปรายสรุปบทเรียน

กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สัปดาห์ที่ 15/18, คาบที่ 57-60/56)
6. เตรียมความพรอ้ มในการเรียนโดยการเรยี กชื่อและสำรวจ
7. ขน้ั นำเข้าสู่บทเรียน
7.1 ครทู บทวนเน้ือหาท่เี รียนในครัง้ ท่ี 1
7.2 ครแู จง้ จดุ ประสงค์การเรยี นขอ้ 3
8. ขัน้ สอน
8.1 นักเรียนศึกษาเนอื้ หาจากหนังสอื ในหวั ขอ้ ถงั สะสมความดัน
8.2 ครูให้ความรู้เพ่ิมเติมเกี่ยวกับประโยชน์ของถังความดัน ชนิดของถังสะสมความดัน และถัง
สะสมความดันในระบบไฮดรอลกิ ส์
8.3 นกั เรียนทำแบบฝึกหัดตอนท่ี 3 และตอนที่ 4
9. ข้ันสรปุ ครแู ละนักเรยี นรว่ มกันเฉลยแบบฝึกหดั และรว่ มกนั อภิปรายสรุปบทเรียน
10. ใหน้ ักเรียนทำแบบทดสอบหลงั เรียน

สอ่ื และแหล่งการเรยี นรู้
23. สอื่ การเรยี นรู้
23.1 หนงั สอื เรียน หนว่ ยที่ 12 เรื่อง อุปกรณ์ตน้ กำลังระบบไฮดรอลกิ ส์
23.2 PowerPoint ประกอบการสอน หนว่ ยที่ 12
23.3 แบบฝึกหดั ตอนท่ี 1-4
23.4 แบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน
24. แหล่งการเรียนรู้
24.1 หนงั สอื เก่ยี วกับระบบนวิ แมติกส์ ของสำนกั พิมพต์ า่ ง ๆ
24.2 อนิ เทอรเ์ น็ต

การวดั ผลและประเมินผล
23. การวัดผลและการประเมินผล
23.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกวา่ ร้อยละ

70 ผา่ นเกณฑ์
23.2ทดสอบโดยใช้แบบทดสอบกอ่ นเรยี นและหลังเรยี น
23.3สงั เกตการปฏิบตั กิ ิจกรรมกลุ่มโดยใชแ้ บบประเมนิ ผลการปฏบิ ัตกิ จิ กรรมกลุ่ม
23.4ตรวจแบบฝกึ หัด

24. เกณฑ์การวัดและประเมนิ ผล
24.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ

70 ผ่านเกณฑ์
24.2แบบทดสอบหลังเรียน ตอ้ งได้คะแนนไม่นอ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์

24.3แบบประเมินพฤติกรรมการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ผ่าน
เกณฑ์

24.4แบบฝึกหัดต้องได้คะแนนไมน่ ้อยกว่ารอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์

งานทีม่ อบหมาย
งานที่มอบหมายนอกเหนอื เวลาเรยี นไม่มี

ผลงาน/ชิน้ งาน/ความสำเรจ็ ของผู้เรียน
1. ผลการนำเสนองานกลมุ่
2. ผลการทำแบบฝกึ หัดหน่วยท่ี 12
3. คะแนนแบบทดสอบหลงั เรยี น (Post-test) หน่วยที่ 12

เอกสารอา้ งอิง
1. หนงั สือเรียนวชิ านวิ เมตรกิ และไฮดรอลิกส์อุตสาหกรรม รหสั วิชา 2100-1009
บรษิ ทั ศนู ย์หนังสอื เมืองไทย จำกัด
2. เว็บไซต์และสือ่ สิ่งพมิ พ์ท่เี กยี่ วขอ้ งกับเน้อื หาบทเรียนตามบรรณานกุ รม

บันทึกหลังการสอน

1. ผลการใช้แผนการจดั การเรียนรู้
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นของนกั เรียน/ผลการสอนของคร/ู ปญั หาท่พี บ
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

3. แนวทางการแก้ปัญหา
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ี่ 13 หนว่ ยที่ 13
ชื่อวิชา งานนวิ เมตกิ สแ์ ละไฮดรอลกิ ส์เบอ้ื งต้น เวลาเรยี นรวม 72
คาบ
รหัสวิชา 30102-2007 สอนคร้ังที่ 16/18
ชอื่ หนว่ ย อุปกรณท์ ำงานในระบบไฮดรอลกิ ส์ จำนวน 4 คาบ
ชอ่ื เรือ่ ง อุปกรณท์ ำงานในระบบไฮดรอลกิ ส์

หวั ข้อเรอ่ื ง แบบฝึกหัดหนว่ ยท่ี 13
13.1 กระบอกสบู ไฮดรอลกิ ส์

13.2 มอเตอร์ไฮดรอลิกส์

แนวคิดสำคัญ
อุปกรณ์ทำงานในระบบไฮดรอลิกส์ตัวอย่างเช่น กระบอกสูบไฮดรอลิกส์ให้เป็นอุปกรณ์ทำหน้าท่ี

เปลีย่ นพลงั งานไฮดรอลิกสใ์ หเ้ ป็นพลังงานกล โดยท่ัวไปมีอยู่ 2 ชนิด คือกระบอกสบู ทางเดยี วและกระบอกสูบ
สองทาง ส่วนมอเตอร์ไฮดรอลิกส์เป็นอุปกรณ์ที่เปลี่ยนพลังงานไฮดรอลิกส์ให้เป็นพลังงานกลโดยมีลักษณะ
ทำงานแบบหมนุ

สมรรถนะยอ่ ย
แสดงความรู้เก่ียวกบั อปุ กรณ์ทำงานในระบบไฮดรอลกิ ส์

จุดประสงค์การปฏิบัติ ด้านทกั ษะ
ด้านความรู้
1. จับค่รู ะหวา่ งสญั ลักษณ์และคำอธิบาย
1. บอกลักษณะและการทำงานของกระบอก 2. เขยี นเครื่องหมาย ✓ หน้าขอ้ ทถ่ี กู หรอื

สบู ไฮดรอลิกส์  หนา้ ขอ้ ที่ผิด

2. บอกลักษณะและการทำงานของมอเตอร์ไฮดรอลกิ ส์ 3. จับคู่ภาพโครงสร้างมอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์

กับชื่อท่กี ำหนด

ด้านคุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
แสดงออกด้านการตรงต่อเวลา ความสนใจใฝ่รู้ ความซอื่ สัตย์ สุจริต ความมีนำ้ ใจและแบ่ง

บนั ความรว่ มมือ ความมมี ารยาท

เนื้อหาสาระ
13.1 กระบอกสบู ไฮดรอลิกส์
กระบอกสูบไฮดรอลิกส์ (Hydraulic Cylinders) เป็นอุปกรณ์ท่ีเปล่ียนพลังงานไฮดรอลิกส์ให้

เป็นพลังงานกล กระบอกสบู ไฮดรอลกิ ส์ท่ใี ช้กันอยู่ทว่ั ไปแบ่งเป็น 2 ชนดิ คอื กระบอกสบู ทางเดยี วและกระบอก
สบู สองทาง

13.2 มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์
มอเตอร์ไฮดรอลิกส์ (Hydraulic Motors) คอื อปุ กรณ์ท่ีเปลยี่ นพลังงานไฮดรอลิกสใ์ หเ้ ปน็

พลังงานกล โดยมีลักษณะการทำงานแบบหมนุ

กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สัปดาห์ท่ี 16/18, คาบที่ 61-64/56)
93. นักเรยี นทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหนว่ ยท่ี 13 ใช้เวลาประมาณ 20 นาที
94. แบง่ นกั เรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 5 คน
95. ครูให้นักเรียนดูเนอ้ื หาหนว่ ยที่ 13
96. ข้ันนำเข้าสู่บทเรียน ครูตั้งคำถามให้นักเรียนช่วยกันตอบ แล้วร่วมกันอภิปรายเพื่อให้ได้

ขอ้ สรุป
97. ครแู จง้ จดุ ประสงค์การเรยี นท้งั ทฤษฎีและปฏิบตั ิ
98. ขั้นสอน
98.1 ครอู ธบิ าย บรรยาย และถามตอบ นักเรียนศึกษาจากเนื้อหา
98.2แต่ละกลมุ่ สง่ ตัวแทนมากลมุ่ ละ 1 คน มาอภิปรายหนา้ ชัน้ เรยี นเพ่ือสรปุ
98.3ครใู ห้ความร้เู พมิ่ เตมิ โดยใช้สือ่ PowerPoint
98.4นักเรียนทำแบบฝกึ หดั
99.ขั้นสรุป ครแู ละนักเรยี นรว่ มกนั เฉลยกจิ กรรมและร่วมกนั อภปิ รายสรปุ บทเรียน
100. ใหน้ กั เรียนทำแบบทดสอบหลงั เรียน

ส่อื และแหลง่ การเรยี นรู้
25. ส่อื การเรยี นรู้
25.1 หนงั สอื เรยี น หนว่ ยที่ 13 เร่อื ง อุปกรณ์ทำงานในระบบไฮดรอลิกส์
25.2 PowerPoint ประกอบการสอน หนว่ ยที่ 13
25.3 แบบฝึกหดั
25.4 แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน
26. แหล่งการเรยี นรู้
26.1 หนังสอื เก่ียวกบั ระบบนิวแมติกส์ ของสำนกั พิมพ์ตา่ ง ๆ
26.2 อนิ เทอร์เนต็

การวัดผลและประเมินผล
25. การวัดผลและการประเมินผล
25.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ

70 ผ่านเกณฑ์
25.2 ทดสอบโดยใช้แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน

25.3สงั เกตการปฏิบัตกิ จิ กรรมกล่มุ โดยใชแ้ บบประเมนิ ผลการปฏบิ ตั กิ จิ กรรมกลุ่ม
25.4ตรวจแบบฝกึ หัด
26. เกณฑ์การวัดและประเมนิ ผล
26.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ
70 ผ่านเกณฑ์
26.2แบบทดสอบหลงั เรียน ต้องไดค้ ะแนนไมน่ ้อยกวา่ ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์
26.3แบบประเมินพฤติกรรมการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ผ่าน
เกณฑ์
26.4แบบฝกึ หัดตอ้ งได้คะแนนไมน่ อ้ ยกวา่ ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

งานท่มี อบหมาย
งานทีม่ อบหมายนอกเหนือเวลาเรยี น ให้ทบทวนเน้อื หา รวมทัง้ ความสมบรู ณข์ องแบบฝกึ หัด

ผลงาน/ชน้ิ งาน/ความสำเรจ็ ของผเู้ รยี น
1. ผลการนำเสนองานกลมุ่
2. ผลการทำแบบฝึกหดั หนว่ ยที่ 13
3. คะแนนแบบทดสอบหลงั เรียน (Post-test) หน่วยที่ 13

เอกสารอา้ งองิ
1. หนงั สอื เรยี นวิชานวิ เมตรกิ และไฮดรอลกิ ส์อตุ สาหกรรม รหสั วิชา 2100-1009
บรษิ ัทศนู ยห์ นังสือเมืองไทย จำกัด
2. เวบ็ ไซต์และสอ่ื สงิ่ พิมพ์ที่เกี่ยวขอ้ งกบั เนื้อหาบทเรียนตามบรรณานุกรม

บนั ทึกหลังการสอน

1. ผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

2. ผลการเรียนของนักเรยี น/ผลการสอนของครู/ปัญหาทีพ่ บ
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

3. แนวทางการแกป้ ญั หา
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

แผนการจัดการเรียนร้ทู ่ี 14 หนว่ ยที่ 14
ช่อื วชิ า งานนิวเมติกสแ์ ละไฮดรอลกิ ส์เบอื้ งตน้ เวลาเรยี นรวม 72
คาบ
รหสั วิชา 30102-2007 สอนครั้งท่ี 17/18
ช่อื หน่วย วาลว์ ไฮดรอลิกส์ จำนวน 4 คาบ
ชือ่ เรื่อง วาล์วไฮดรอลิกส์

หัวข้อเร่อื ง แบบฝกึ หัดหน่วยท่ี 14
14.1 วาลว์ ควบคุมทิศทาง

14.2 วาล์วกนั กลบั
14.3 วาลว์ ควบคมุ อตั ราไหล

14.4 วาลว์ แบง่ นำ้ มัน
14.5 วาลว์ ควบคุมความดนั

แนวคดิ สำคัญ
วาล์วไฮดรอลิกส์ประกอบด้วยวาล์วควบคุมทิศทางทำหน้าที่ควบคุมทิศทางการไหลของน้ำมันเพื่อ

ควบคมุ การทำงานของลกู สูบหรือมอเตอร์ วาลว์ กันกลบั มีหน้าทป่ี อ้ งกันการไหลยอ้ นกลับของนำ้ มันในทศิ ทางท่ี
กำหนดแบง่ ได้ 3 ประเภทคือวาลว์ กันกลบั แบบทั่วไปแบบสองทางและแบบไพล็อต วาลว์ ควบคุมอัตราการไหล
จะควบคุมอัตราการไหลของน้ำมันให้ไหลเข้ากระบอกสูบ 2 ตัวพร้อม ๆ กันวาล์วควบคุมความดันจะใช้ความ
ดันของน้ำมนั มาควบคมุ

สมรรถนะยอ่ ย
แสดงความรู้เก่ยี วกับวาลว์ ไฮดรอลิกส์

จดุ ประสงค์การปฏิบตั ิ ดา้ นทักษะ
ด้านความรู้
1. นำตัวเลขชื่อวาลว์ จับคกู่ ับสัญลักษณ์ให้
1. บอกสัญลักษณแ์ ละการทำงานของวาล์ว ถกู ตอ้ ง
ควบคุมทิศทาง

2. บอกสัญลกั ษณ์และการทำงานของวาลว์ กันกลบั
3. บอกสญั ลกั ษณ์และการทำงานของวาล์ว

ควบคมุ อตั ราไหล
4. บอกสัญลกั ษณแ์ ละการทำงานของวาลว์ แบ่งน้ำมัน
5. บอกสญั ลักษณแ์ ละการทำงานของวาลว์ ควบคุม

ความดนั

ดา้ นคณุ ธรรม จรยิ ธรรม/บรู ณาการปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
แสดงออกด้านการตรงต่อเวลา ความสนใจใฝ่รู้ ความซอ่ื สัตย์ สุจริต ความมีน้ำใจและแบ่ง

บนั ความรว่ มมือ ความมีมารยาท

เน้อื หาสาระ
14.1 วาลว์ ควบคมุ ทิศทาง
วาล์วควบคุมทิศทาง (Directional Control Valve : DCV) มีหน้าท่ีปิด เปิด หรือเปล่ียนทิศทาง

การไหลของน้ำมัน ทั้งนเี้ พ่ือควบคุมให้อุปกรณ์ทำงาน เชน่ ลูกสูบ มอเตอร์ สามารถเคลื่อนทไี่ ปหรือหมุนไปใน
ทศิ ทางที่ต้องการหรือหยุดทำงาน

14.2 วาลว์ กนั กลบั
วาล์วกันกลับ (Check Valve) มีคุณสมบัติในการป้องกันการไหลย้อนกลับของน้ำมันในทิศทาง

หนึ่ง แตใ่ นอีกทศิ ทางหนึ่งน้ำมันสามารถไหลผา่ นได้ วาลว์ กันกลับแบ่งไดเ้ ปน็ 3 ประเภท คือ วาล์วกนั กลับแบบ
ทว่ั ไป วาลว์ กันกลบั สองทางและวาล์วกันกลับแบบไพลอ็ ต

14.3 วาล์วควบคมุ อัตราไหล
วาล์วควบคุมอัตราการไหล (Flow Control Valve)เป็นวาล์วท่ีใช้สำหรับควบคุมความเร็ว

ของอุปกรณ์ทำงาน (กระบอกสูบและมอเตอร์) ถ้าควบคุมให้น้ำมันไหลผ่านมาก อปุ กรณ์ทำงานจะเคล่ือนที่
เร็ว และเคล่อื นท่ชี ้าลง เมอ่ื ควบคมุ ใหน้ ำ้ มันไหลผา่ นวาล์วควบคุมการไหลน้อยลง

14.4 วาล์วแบง่ น้ำมัน
วาล์วแบ่งน้ำมัน (Flow Divider) เป็นอุปกรณ์สำหรับแบ่งน้ำมันให้ไหลเข้ากระบอกสูบ 2 ตัว

พร้อม ๆ กัน ปกติน้ำมันจะเลือกไหลในทิศทางท่ีมีแรงต้านน้อยกว่า ลูกสูบที่เคล่ือนที่ออกก่อนจะมีแรงต้าน
นอ้ ยกว่า หากไม่มีอปุ กรณ์แบ่งน้ำมัน ลูกสบู ที่เคล่ือนที่กอ่ นจะเคลื่อนที่ออกไปจนสุดระยะกระบอกสูบตัวท่ีสอง
จึงจะเคลอื่ นท่ีตาม

14.5 วาล์วควบคุมความดัน
วาล์วควบคุมความดัน (Pressure Control Valve) หมายถึง วาล์วที่นำเอาแรงดันของน้ำมัน

มาควบคุมการปิด–เปิดให้น้ำมันไหลผ่านวาล์วออกไป เพื่อวัตถุประสงค์ตา่ ง ๆ เช่น เพ่ือสรา้ งแรงดัน ในระบบ
ลดความดนั ในวงจร หรอื ควบคมุ ขั้นตอนการทำงานของวงจร เป็นตน้

กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สัปดาหท์ ี่ 17/18, คาบท่ี 65-68/56)
101. นักเรยี นทำแบบทดสอบกอ่ นเรียนหนว่ ยท่ี 14 ใชเ้ วลาประมาณ 20 นาที
102. แบง่ นกั เรยี นเปน็ กล่มุ กลุ่มละ 5 คน
103. ครใู หน้ ักเรยี นดเู นอื้ หาหนว่ ยที่ 14
104. ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน ครูตั้งคำถามให้นักเรียนช่วยกันตอบ แล้วร่วมกันอภิปรายเพ่ือให้ได้

ขอ้ สรปุ
105. ครูแจง้ จุดประสงคก์ ารเรียนทงั้ ทฤษฎีและปฏบิ ัติ
106. ข้ันสอน
106.1 ครูอธบิ าย บรรยาย และถามตอบ นักเรียนศกึ ษาจากเนอ้ื หา
106.2 แตล่ ะกลมุ่ สง่ ตัวแทนมากล่มุ ละ 1 คน มาอภปิ รายหนา้ ชนั้ เรยี นเพือ่ สรปุ
106.3 ครูใหค้ วามรเู้ พม่ิ เตมิ โดยใชส้ ่อื PowerPoint

106.4 นักเรยี นทำแบบฝกึ หัด
107. ข้นั สรุป ครูและนกั เรยี นร่วมกันเฉลยกจิ กรรมและร่วมกันอภปิ รายสรปุ บทเรยี น
108. ใหน้ กั เรยี นทำแบบทดสอบหลังเรียน

ส่อื และแหลง่ การเรียนรู้
27. สอ่ื การเรียนรู้
27.1 หนงั สือเรียน หนว่ ยท่ี 14 เร่ือง วาล์วไฮดรอลกิ ส์
27.2 PowerPoint ประกอบการสอน หน่วยท่ี 14
27.3 แบบฝึกหัด
27.4 แบบทดสอบก่อนเรยี นและหลังเรยี น
28. แหลง่ การเรียนรู้
28.1 หนังสือเกีย่ วกับระบบนวิ แมติกส์ ของสำนักพมิ พต์ า่ ง ๆ
28.2 อนิ เทอร์เน็ต

การวัดผลและประเมนิ ผล
27. การวดั ผลและการประเมนิ ผล
27.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ

70 ผ่านเกณฑ์
27.2ทดสอบโดยใชแ้ บบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน
27.3สงั เกตการปฏบิ ัตกิ ิจกรรมกลุ่มโดยใชแ้ บบประเมนิ ผลการปฏิบัตกิ จิ กรรมกล่มุ
27.4ตรวจแบบฝกึ หัด

28. เกณฑ์การวัดและประเมินผล
28.1แบบประเมินพฤติกรรม ความมีวินัย และความรับผิดชอบ ต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ

70 ผ่านเกณฑ์
28.2แบบทดสอบหลังเรียน ตอ้ งไดค้ ะแนนไม่น้อยกวา่ รอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์
28.3แบบประเมินพฤติกรรมการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ผ่าน

เกณฑ์
28.4แบบฝึกหัดตอ้ งไดค้ ะแนนไมน่ ้อยกวา่ ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์

งานที่มอบหมาย
งานท่มี อบหมายนอกเหนอื เวลาเรียน ใหท้ บทวนเน้อื หา รวมทง้ั ความสมบูรณข์ องแบบฝึกหัด

ผลงาน/ช้นิ งาน/ความสำเร็จของผูเ้ รียน
1. ผลการนำเสนองานกล่มุ
2. ผลการทำแบบฝกึ หดั หนว่ ยท่ี 14
3. คะแนนแบบทดสอบหลังเรยี น (Post-test) หน่วยที่ 14

เอกสารอา้ งองิ

1. หนังสอื เรียนวิชานิวเมตรกิ และไฮดรอลกิ สอ์ ุตสาหกรรม รหัสวิชา 2100-1009
บริษทั ศูนย์หนงั สือเมืองไทย จำกัด

2. เว็บไซต์และสื่อสิ่งพิมพท์ ่ีเกี่ยวขอ้ งกับเนอื้ หาบทเรยี นตามบรรณานกุ รม

บนั ทึกหลังการสอน

1. ผลการใช้แผนการจดั การเรียนรู้
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

2. ผลการเรยี นของนกั เรียน/ผลการสอนของคร/ู ปญั หาท่พี บ
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

3. แนวทางการแก้ปญั หา
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................