สื่อการเรียนรู้ e-book สาระดนตรี เล่ม 6 อ่าน เขียน โน้ตดนตรีสากล ป.4

คู่มือการใช้




1. บทเรียนส าเร็จรูป เป็นสื่อการเรียนการสอนที่นักเรียนใช้ศึกษา
หาความรู้ได้ด้วยตนเอง โดยมีครูเป็นผู้คอยแนะน าวิธีการใช้ที่ถูกต้อง

ภายในของแต่ละเล่มประกอบด้วย จุดประสงค์การเรียนรู้ เนื้อหา
แบบฝึกหัด เฉลย และแบบทดสอบหลังเรียน นักเรียนควรเรียนรู้ทีละ


เล่ม เรียง ตามล าดับไม่ควรข้ามเล่มหรือข้ามกรอบการเรียนรู้
ในการศึกษาหาความรู้
2. เมื่อนักเรียนศึกษาเล่มใดควรเรียนรู้ไปทีละกรอบ เช่น กรอบ
เนื้อหา กรอบแบบฝึกหัด กรอบเฉลย เพราะจัดเรียงล าดับจากง่าย


ไปหายากอยู่แล้ว
3. ในการท าแบบฝึกหัดแต่ละกรอบ นักเรียนควรซื่อสัตย์ไม่ดู

ค าตอบจากเฉลยก่อน เพราะจะท าให้ไม่เข้าใจเนื้อหาต่อเนื่องและอาจ
ท าแบบทดสอบหลังเรียนไม่ผ่านตามเกณฑ์ที่ก าหนดต้องกลับไปศึกษา
ใหม่ตั้งแต่กรอบแรกจนถึงกรอบสุดท้าย


4. การท าแบบทดสอบหลังเรียน รอให้ครูตรวจทานการท า
แบบฝึกหัดแต่ละกรอบให้เสร็จเรียบร้อยก่อนจึงท าได้
5. เมื่อท าแบบฝึกหัดหลังเรียนเสร็จ ตรวจค าตอบจากเฉลยแล้ว

บันทึกคะแนนที่ได้ไว้ทุกครั้งหรือแจ้งให้ครูบันทึกให้ก็ได้ ถ้าใครท า

คะแนนไม่ผ่านเกณฑ์ ต้องกลับไปศึกษาใหม่ตั้งแต่กรอบแรกจนถึงกรอบ

สุดท้าย







1

ู้
จุดประสงค์การเรียนร

1. นักเรียนสามารถอ่านเครื่องหมายและสัญลักษณ์ทางดนตรีสากลได้


(ศ 2.1 ป.4/4)
2. นักเรียนสามารถเขียนโน้ตดนตรีสากลได้

(ศ 2.1 ป.4/4)































2

แบบทดสอบก่อนเรียน



ตอนที่ 1 ใส่  หน้าข้อความที่กล่าวถูกต้อง
่
ใส  หน้าข้อความที่กล่าวไม่ถูกต้อง (10 คะแนน)


....... 1. ตัวโน้ตใช้บอกความสั้นยาวของเสียงในบทเพลง

....... 2. โน้ตตัวด ามีค่าเป็นครึ่งหนึ่งของโน้ตตัวขาว


....... 3. มีชื่อเรียกว่าโน้ตตัวเขบ็ต 1 ชั้น

....... 4. เส้นที่ 1 ของบรรทัด 5 เส้น อยู่ด้านบนสุด


....... 5. บรรทัด 5 เส้น ใช้บันทึกโน้ตให้เกิดเสียงสั้น – ยาว


....... 6. หางของกุญแจซอล จะบันทึกทับเส้นที่ 4 ของบรรทัด 5 เส้น
........7. สัญลักษณ์ตัว C แทนด้วยเสียง เร


....... 8. หยุดตัวกลมเขียนอยู่ใต้เส้นที่ 4 ของบรรทัด 5 เส้น

....... 9. มีชื่อเรียกว่า ตัวหยุดตัวขาว


.......10. เส้นกั้นห้องที่มี 2 เส้น หมายถึง ห้องจบของบทเพลง




ตอนที่ 2 เขียนตัวโน้ตลงในบรรทัด 5 เส้น เสียงใดก็ได้ 5 เสียง
พร้อมเขียน 3

ชื่อของเสียงให้ถูกต้อง (5 คะแนน)

้
ึ
่
ดูทีถูกมัย ไมพอตออีกหนานง
้
่

ตอนที่ 2 เขียนโน้ตตัวด าลงในบรรทัด 5 เส้น เสียงใดก็ได้
5 เสียง พร้อมเขียนระดับเสียงให้ถูกต้อง
(5 คะแนน)































4

กรอบที่ 1












ี
ตัวโน้ตดนตร




ตัวโน้ต คือ เครื่องหมายที่ใช้ส าหรับบันทึกบอกระดับเสียงดนตรี
และความสั้นความยาวของเสียงในบทเพลง มีอัตราจังหวะที่

แตกต่างกัน ดังนี้


จังหวะ
4
ภาพ ชื่อตัวโน้ต (ในอัตราจังหวะ )
4

ตัวกลม มีอัตราจังหวะมาก

ที่สุดคือ 4 จังหวะ

ตัวขาว 2 จังหวะ


ตัวด า 1 จังหวะ


1
ตัวเขบ็ต 1 ชั้น 2 จังหวะ


ภาพที่ 1 โน้ตตัวกลม โน้ตตัวขาว โน้ตตัวด า โน้ตตัวเขบ็ต 1 ชั้น
ที่มา: (นพดล พิพัฒน์รังสรรค์, 2559)







5

ี
ตัวโน้ตดนตร



จังหวะ
4
ภาพ ชื่อตัวโน้ต (ในอัตราจังหวะ )
4

1
ตัวเขบ็ต 2 ชั้น 4 จังหวะ

ตัวเขบ็ต 3 ชั้น 1 จังหวะ

8
1
ตัวเขบ็ต 4 ชั้น 16 จังหวะ



ภาพที่ 2 โน้ตตัวเขบ็ต 2 ชั้น โน้ตตัวเขบ็ต 3 ชั้น โน้ตตัวเขบ็ต 4 ชั้น

ที่มา: (นพดล พิพัฒน์รังสรรค์, 2559)
















6

กรอบที่ 2








แบบฝึกหัด



โยงเส้นจับคู่ตัวโน้ตกับสัญลักษณ์ให้ถูกต้อง (4 คะแนน)

1. โน้ตตัวด า ก.



2. โน้ตตัวเขบ็ต 1 ชั้น ข.


3. โน้ตตัวขาว ค.



4. โน้ตตัวกลม ง.
























7

กรอบที่ 3








เฉลย


1. โน้ตตัวด า ก.



3. โน้ตตัวเขบ็ต 1 ชั้น ข.


3. โน้ตตัวขาว ค.


4. โน้ตตัวกลม ง.






























8

กรอบที่ 4











บรรทัด 5 เส้น

บรรทัด 5 เส้น ใช้บันทึกตัวโน้ตตามระดับเสียงสูงต่ า มีลักษณะ


เป็นเส้นตรงขนานกัน มี 5 เส้น และมีช่องว่างของบรรทัด 4 ช่อง
มีลักษณะดังนี้
บรรทัด 5 เส้น


5 4
เส้น 4 3 ช่อง
3
2 2
1
1




ภาพที่ 3 บรรทัด 5 เส้น
ที่มา: (www.wikipedia.org/โน้ตดนตรี, 2559)



















9

กรอบที่ 5









แบบฝึกหัด







ตอบค าถามให้ถูกต้อง (3 คะแนน)

1. บรรทัด 5 เส้น มีไว้ส าหรับท าอะไร

……………………………………………



2. บรรทัด 5 เส้น มีช่องว่างของบรรทัดทั้งหมดกี่ช่อง
……………………………………………




3. วาดรูปบรรทัด 5 เส้น





















10

กรอบที่ 6









เฉลย




1. บรรทัด 5 เส้น มีไว้ส าหรับท าอะไร
บันทึกตัวโน้ต



2. บรรทัด 5 เส้น มีช่องว่างของบรรทัดทั้งหมดกี่ช่อง
4 ช่อง




3. วาดรูปบรรทัด 5 เส้น (ขนาดสั้น - ยาว เท่าใดก็ได้ แต่ช่อง

ต้องห่างเท่ากัน)
























11

กรอบที่ 7












กุญแจประจ าหลัก


ความหมาย
กุญแจประจ าหลักหมายถึงสัญลักษณ์ทางดนตรีที่ใช้บอกถึงระดับ


เสียงของตัวโน้ตที่บันทึกก ากับไว้ที่ต าแหน่งเริ่มต้นของบรรทัด 5 เส้น
ประเภท
กุญแจประจ าหลักในการบันทึกดนตรีสมัยใหม่มีใช้อยู่เพียง

3 ชนิดคือ กุญแจซอล กุญแจโด และกุญแจฟา












กุญแจซอล กุญแจโด กุญแจฟา



ภาพที่ 4 กุญแจซอล กุญแจโด กุญแจฟา

ที่มา: (www.wikipedia.org/โน้ตดนตรี, 2559)








12

กุญแจประจ าหลัก



กุญแจประจ าหลักที่นิยมใช้

กุญแจประจ าหลัก ที่นิยมใช้และพบในบทเพลงทั่วไปคือกุญแจ
ประจ าหลักซอล หรือ กุญแจซอล มีหน้าที่ในการก าหนดเสียงของตัว

โน้ตที่อยู่ในบรรทัด 5 เส้น
วิธีการเขียนกุญแจซอล เริ่มเขียนที่หัวของกุญแจ คาบเส้นที่ 2 แล้ว


ลากหางของกุญแจซอล มาทับกันตรงเส้นที่ 4 ของบรรทัด 5 เส้น
ดังภาพ


เส้นบรรทัดที่ 4
เส้นบรรทัดที่ 2


เขียนด้วยลายมือ เขียนด้วยโปรแกรมบันทึกโน้ต

ตัวโน้ตที่เขียน ทับเส้นที่ 2 คือ ระดับเดียวกับหัวของกุญแจซอล

จะมีเสียงซอลและไล่ระดับเสียงขึ้นลงตามล าดับ ดังภาพ




โด เร มี ฟา
ซอล ลา ที โด

ภาพที่ 5 กุญแจซอล

ที่มา: (นพดล พิพัฒน์รังสรรค์, 2559)






13

กรอบที่ 8









แบบฝึกหัด



เติมค าให้ถูกต้อง (4 คะแนน)



1. หัวของกุญแจซอลคาบ ของบรรทัด 5 เส้น
..................



..................
2. กุญแจซอลมีหน้าที่ก าหนด ของโน้ตที่อยู่ใน
บรรทัด 5 เส้น

3. โน้ตที่อยู่ในระดับเดียวกับหัวของกุญแจซอล มีเสียง ..................



4. โน้ตที่อยู่ในช่องที่ มีเสียงลา
....................




















14

กรอบที่ 9









เฉลย






1. หัวของกุญแจซอลคาบ ของบรรทัด 5 เส้น
เส้นที่ 2


ระดับเสียง
3. กุญแจซอลมีหน้าที่ก าหนด ของโน้ตที่อยู่ใน
บรรทัด 5 เส้น

3. โน้ตที่อยู่ในระดับเดียวกับหัวของกุญแจซอล มีเสียง ซอล



4. โน้ตที่อยู่ในช่องที่ มีเสียงลา
2




















15

กรอบที่ 10












สัญลักษณ์แทนเสียงโน้ตสากล



สัญลักษณ์แทนเสียงโน้ตสากล มีความแตกต่างจากสัญลักษณ์
แทนเสียงโน้ตไทย โดยสัญลักษณ์แทนเสียงโน้ตไทยจะใช้ตัวอักษรไทย

เป็นตัวก าหนดเสียงของโน้ต ส่วนสากลใช้ตัวอักษรภาษาอังกฤษเป็น

ตัวก าหนดเสียงโน้ต โดยมีลักษณะดังต่อไปนี้


สัญลักษณ์ตัว C แทนด้วยเสียง โด

สัญลักษณ์ตัว D แทนด้วยเสียง เร
สัญลักษณ์ตัว E แทนด้วยเสียง มี
สัญลักษณ์ตัว F แทนด้วยเสียง ฟา


สัญลักษณ์ตัว G แทนด้วยเสียง ซอล
สัญลักษณ์ตัว A แทนด้วยเสียง ลา

สัญลักษณ์ตัว B แทนด้วยเสียง ที


















16

กรอบที่ 11











แบบฝึกหัด


โยงเส้นจับคู่เสียงตัวโน้ตกับสัญลักษณ์ให้ถูกต้อง (5 คะแนน)


1. มี ก. A



2. ลา ข. B


3. ที ค. D



4. ฟา ง. E



5. เร จ. F




















17

กรอบท 12

ี่









เฉลย




1. มี . ก. A



2. ลา . ข. B


3. ที . ค. D



4. ฟา . ง. E



5. เร . จ. F






















18

กรอบที่ 13











เครื่องหมายหยุด

เครื่องหมายหยุด คือ สัญลักษณ์ที่ใช้ท าให้เสียงดนตรีหรือเสียง
ร้องเงียบหรือหายไปชั่วคราว แต่อัตราจังหวะยังคงด าเนินต่อไปตลอด


ตัวหยุดจะนับจังหวะเช่นเดียวกับตัวโน้ตและเขียนลงบนบรรทัด 5 เส้น
เหมือนตัวโน้ต ตัวหยุดมีลักษณะต่างกัน ดังนี้


เรียกว่า ตัวหยุดตัวกลม เขียนอยู่ใต้เส้นที่ 4

มีอัตราจังหวะเทียบเท่ากับโน้ตตัวกลม



เรียกว่า ตัวหยุดตัวขาว เขียนอยู่บนเส้นที่ 3
มีอัตราจังหวะเทียบเท่ากับโน้ตตัวขาว

เรียกว่า ตัวหยุดตัวด า คาบอยู่บนเส้นบรรทัดที่


2 - 4 มีอัตราจังหวะเทียบเท่ากับโน้ตตัวด า


เรียกว่า ตัวหยุดตัวเขบ็ต 1 ชั้น เขียนใต้เส้นที่ 4
มีอัตราจังหวะเทียบเท่ากับโน้ตตัวเขบ็ต 1 ชั้น


ภาพที่ 6 ตัวหยุดตัวกลม ตัวหยุดตัวขาว ตัวหยุดตัวด า ตัวหยุดตัวเขบ็ต 1 ชั้น

ที่มา: (www.wikipedia.org/โน้ตดนตรี, 2559)








19

เครื่องหมายหยุด





เรียกว่า ตัวหยุดตัวเขบ็ต 2 ชั้น
มีอัตราจังหวะเทียบเท่ากับโน้ตตัวเขบ็ต 2 ชั้น


เรียกว่า ตัวหยุดตัวเขบ็ต 3 ชั้น
มีอัตราจังหวะเทียบเท่ากับโน้ตตัวเขบ็ต 3 ชั้น



เรียกว่า ตัวหยุดตัวเขบ็ต 4 ชั้น
มีอัตราจังหวะเทียบเท่ากับโน้ตตัวเขบ็ต 4 ชั้น





ภาพที่ 7 ตัวหยุดตัวเขบ็ต 2 ชั้น ตัวหยุดตัวเขบ็ต 3 ชั้น ตัวหยุดตัวเขบ็ต 4 ชั้น
ที่มา: (www.wikipedia.org/โน้ตดนตรี, 2559)
















20

กรอบที่ 14












แบบฝึกหัด



เขียนชื่อเครื่องหมายหยุดตามภาพให้ถูกต้อง (4 คะแนน)





…………………………………………….





…………………………………………….





…………………………………………….




…………………………………………….














21

ี่
กรอบท 15












เฉลย หยุดตัวด า





หยุดตัวขาว
ตัวหยุดตัวด า




ตัวหยุดตัวขาว

หยุดตัวเขบ็ต 1 ชั้น




ตัวหยุดตัวเขบ็ต 1 ชั้น
หยุดตัวกลม



ตัวหยุดตัวกลม















22

กรอบที่ 16












เส้นกั้นห้อง



เส้นกั้นห้อง คือ เส้นแบ่งห้องเพลง เป็นเส้นที่มีขีดขวางตั้งฉาก

กับบรรทัด 5 เส้น ใช้แบ่งกลุ่มจังหวะเพลง โดยในแต่ละห้องจะมี
อัตราจังหวะเท่ากันและจะมีเส้นกั้นห้องที่เป็นเส้นหนาหรือใช้เส้น

กั้นห้อง 2 เส้น หมายความว่าเป็นห้องจบของบทเพลง ดังตัวอย่าง


เส้นกั้นห้อง











เส้นกั้นห้อง ห้องจบของบทเพลง


ภาพที่ 8 เส้นกั้นห้อง

ที่มา: (www.wikipedia.org/โน้ตดนตรี, 2559)










23

กรอบที่ 17









แบบฝึกหัด



ใส่ หน้าข้อที่กล่าวถูกต้อง ใส่  หน้าข้อที่กล่าวไม่ถูกต้อง
(5 คะแนน)



1. เส้นกั้นห้องใช้แบ่งโน้ตเพลง


2. เส้นกั้นห้องจบเพลง มี 1 ขีด



3. เส้นกั้นห้องคือเส้นแบ่งห้องเพลง

4. เส้นกั้นห้อง มี 1 ขีด



5. เส้นที่ขีดตั้งฉากกับบรรทัด 5 เส้น คือ เส้นกั้นห้อง


















24

กรอบท 18

ี่









เฉลย


1. 



2. 

3. 



4. 


5. 

























25

กรอบที่ 19












แบบทดสอบหลังเรียน




ตอนที่ 1 ใส่  หน้าข้อความที่กล่าวถูกต้อง
ใส่  หน้าข้อความที่กล่าวไม่ถูกต้อง (10 คะแนน)


....... 1. ตัวโน้ตใช้บอกความสั้นยาวของเสียงในบทเพลง

....... 2. โน้ตตัวด ามีค่าเป็นครึ่งหนึ่งของโน้ตตัวขาว


....... 3. มีชื่อเรียกว่าโน้ตตัวเขบ็ต 1 ชั้น

....... 4. เส้นที่ 1 ของบรรทัด 5 เส้น อยู่ด้านบนสุด


....... 5. บรรทัด 5 เส้น ใช้บันทึกโน้ตให้เกิดเสียงสั้น – ยาว


....... 6. หางของกุญแจซอล จะบันทึกทับเส้นที่ 4 ของบรรทัด 5 เส้น

........7. สัญลักษณ์ตัว C แทนด้วยเสียง เร

....... 8. หยุดตัวกลมเขียนอยู่ใต้เส้นที่ 4 ของบรรทัด 5 เส้น


....... 9. มีชื่อเรียกว่า ตัวหยุดตัวขาว

.......10. เส้นกั้นห้องที่มี 2 เส้น หมายถึง ห้องจบของบทเพลง




ตอนที่ 2 เขียนตัวโน้ตลงในบรรทัด 5 เส้น เสียงใดก็ได้ 5 เสียง

พร้อมเขียน 26
ชื่อของเสียงให้ถูกต้อง (5 คะแนน)

้
ึ
่
ดูทีถูกมัย ไมพอตออีกหนานง
้
่

ตอนที่ 2 เขียนโน้ตตัวด าลงในบรรทัด 5 เส้น เสียงใดก็ได้
5 เสียง พร้อมเขียนระดับเสียงให้ถูกต้อง
(5 คะแนน)































27

กรอบที่ 20














เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
ตอนที่ 1



1.  2. 


3.  4. 

5.  6. 

7.  8. 

9.  10. 


ตอนที่ 2




โด เร มี ฟา ซอล ลา ที โด

(เขียนตัวโน้ตและระดับเสียงเดียวกัน ตัวใดก็ได้ 5 ตัว ไม่จ าต้องเรียง

เสียงต่ าไปสูง)














28

เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน

ตอนที่ 1



1. 
2. 
3.  4. 
5.  6. 

7.  8. 

9.  10. 



ตอนที่ 2




โด เร มี ฟา ซอล ลา ที โด




(เขียนตัวโน้ตและระดับเสียงเดียวกัน ตัวใดก็ได้ 5 ตัว ไม่จ าต้องเรียง
เสียงต่ าไปสูง)
















29

แ บบบันทึกคะแนนแบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน





เลขที่ ก่อนเรียน (Pre – test) หลังเรียน (post – test) ผลต่าง

1

2

3

4

5

6
7

8

9

10

11

12

13

14

15
16

17

18

19

20

21

22

23








30

แบบ บันทึกคะแนนแบบทดสอบหลังเรียน



คะแนนบทเรียนส าเร็จรูปแต่ละเล่ม
ี่
เลขท เล่ม 1 เล่ม 2 เล่ม 3 เล่ม 4 เล่ม 5 เล่ม 6 เล่ม 7 รวม
10 10 15 15 15 15 20 100

1

2

3
4

5

6

7

8

9

10

11

12
13

14

15

16

17

18

19

20

21
22


23






31