สื่อการเรียนรู้ e-book สาระดนตรี เล่ม 2 เรียนรู้เครื่องดนตรีสากล

คู่มือการใช้



1. บทเรียนส าเร็จรูป เป็นสื่อการเรียนการสอนที่นักเรียนใช้ศึกษา
หาความรู้ได้ด้วยตนเอง โดยมีครูเป็นผู้คอยแนะน าวิธีการใช้ที่ถูกต้อง


ภายในของแต่ละเล่มประกอบด้วย จุดประสงค์การเรียนรู้ เนื้อหา
แบบฝึกหัด เฉลย และแบบทดสอบหลังเรียน นักเรียนควรเรียนรู้ทีละ
เล่ม เรียง ตามล าดับไม่ควรข้ามเล่มหรือข้ามกรอบการเรียนรู้


ในการศึกษาหาความรู้
2. เมื่อนักเรียนศึกษาเล่มใดควรเรียนรู้ไปทีละกรอบ เช่น กรอบ
เนื้อหา กรอบแบบฝึกหัด กรอบเฉลย เพราะจัดเรียงล าดับจากง่าย

ไปหายากอยู่แล้ว
3. ในการท าแบบฝึกหัดแต่ละกรอบ นักเรียนควรซื่อสัตย์ไม่ดู

ค าตอบจากเฉลยก่อน เพราะจะท าให้ไม่เข้าใจเนื้อหาต่อเนื่องและอาจ

ท าแบบทดสอบหลังเรียนไม่ผ่านตามเกณฑ์ที่ก าหนดต้องกลับไปศึกษา
ใหม่ตั้งแต่กรอบแรกจนถึงกรอบสุดท้าย

4. การท าแบบทดสอบหลังเรียน รอให้ครูตรวจทานการท า

แบบฝึกหัดแต่ละกรอบให้เสร็จเรียบร้อยก่อนจึงท าได้
5. เมื่อท าแบบฝึกหัดหลังเรียนเสร็จ ตรวจค าตอบจากเฉลยแล้ว
บันทึกคะแนนที่ได้ไว้ทุกครั้งหรือแจ้งให้ครูบันทึกให้ก็ได้ ถ้าใครท า
คะแนนไม่ผ่านเกณฑ์ ต้องกลับไปศึกษาใหม่ตั้งแต่กรอบแรกจนถึงกรอบ


สุดท้าย







1

ู้
จุดประสงค์การเรียนร

1. นักเรียนสามารถจ าแนกประเภทของเครื่องดนตรีสากลได้
(ศ 2.1 ป.4/2)
2. นักเรียนสามารถอธิบายถึงลักษณะของเสียงเครื่องดนตรีสากล


ในแต่ละประเภทได้
(ศ 2.1 ป.4/2)





























2

แบบทดสอบก่อนเรียน


เลือกค าตอบที่ถูกที่สุดเพียงค าตอบเดียว (10 คะแนน)
1. เครื่องดนตรีสากลแบ่งออกเป็นกี่ประเภท

ก. 3 ประเภท ข. 4 ประเภท
ค. 5 ประเภท ง. 6 ประเภท


2. การแบ่งประเภทของเครื่องดนตรีสากล ใช้สิ่งใดเป็นตัวก าหนด
ก. รูปร่างลักษณะ ข. วัสดุที่ท า
ค. เสียง ง. ถูกทุกข้อ
3. เครื่องดนตรีชนิดใด ไม่มีระดับเสียง


ก. ไวโอลิน ข. กลองใหญ่
ค. กีต้าร์ ง. ฟลูต


4. แซกโซโฟน เป็นเครื่องดนตรีประเภทใด
ก. เครื่องเป่าลมไม้ ข. เครื่องกระทบ
ค. เครื่องสาย ง. เครื่องเป่าลมทองเหลือง

5. ไวโอลิน มีวิธีท าให้เกิดเสียงเหมือนกับเครื่องดนตรีไทยชนิดใด

ก. ปี่ ข. กรับ

ค. ระนาดเอก ง. ซอสามสาย












3

6. ข้อใดเป็นเครื่องดนตรีสากลทั้งหมด


ก. โปงลาง กีต้าร์ ข. ฟลูต กลองใหญ่
ค. ไวโอลิน ซอสามสาย ง. ทรัมเป็ต ขลุ่ยเพียงออ
7. เครื่องดนตรีชนิดใดเป็นเครื่องดนตรีประเภทลิ่มนิ้ว

ก. ทรอมโบน ทรัมเป็ต ข. ฟลูต โอโบ

ค. ออร์แกน เปียโน ง. กลองใหญ่ ฉาบ
8. เชลโล เป็นเครื่องดนตรีประเภทใด

ก. เครื่องสาย ข. เครื่องตี
ค. เครื่องเป่าลมไม้ ง. เครื่องลิ่มนิ้ว

9. เครื่องดนตรีชนิดใดมีรูปร่างลักษณะคล้ายคลึงกัน

ก. จะเข้ เปียโน ข. กลองเบส ออร์แกน
ค. คลาริเน็ต ซึง ง. กีต้าร์ พิณ

10. ทรัมเป็ต เป็นเครื่องดนตรีที่ท ามาจากอะไร

ก. ไม้ ข. โลหะ

ค. ทองแดง ง. พลาสติก











4

กรอบที่ 1











ประเภทของเครื่องดนตรีสากล

เครื่องดนตรีสากลเป็นเครื่องดนตรีที่แสดงเอกลักษณ์
ของชาวตะวันตกซึ่งเป็นผู้คิดและประดิษฐ์ขึ้นเพื่อน ามาบรรเลง


ในโอกาสต่างๆ
เครื่องดนตรีสากลมีรูปร่างและลักษณะที่แตกต่างกันออกไป ดังนั้น
จึงสามารถแบ่งเครื่องดนตรีสากลออกเป็น 5 ประเภท ดังนี้

1. เครื่องสาย

2. เครื่องเป่าลมไม้
3. เครื่องเป่าลมทองเหลือง

4. เครื่องตี
5. เครื่องลิ่มนิ้ว





















5

กรอบที่ 2





แบบ



แบบฝึกหัด


ใส่ หน้าข้อที่กล่าวถูกต้อง ใส่  หน้าข้อที่กล่าวไม่ถูกต้อง
(3 คะแนน)


........ ชาวตะวันตกคิดค้นเครื่องดนตรีสากลมาเพื่อบรรเลงในโอกาสต่างๆ

........ เครื่องเป่าลมทองแดง จัดเป็นประเภทของเครื่องดนตรีสากล
........ เครื่องดนตรีสากล แบ่งออกเป็น 5 ประเภท





























6

กรอบที่ 3









เฉลย

1. 

2. 
3. 



































7

กรอบที่ 4












เครื่องสาย


เครื่องสายเป็นเครื่องดนตรีที่ท าให้เกิดเสียงโดยการท าให้สาย
เกิดการสั่นสะเทือนโดยวิธีการดีดหรือสี ความตึงของสายท าให้เกิดเสียง


ที่แตกต่างกัน
ไวโอลิน ท าจากไม้ มี 4 สาย ใช้สีด้วยคันชัก




ไวโอลิน









ภาพที่ 1 ไวโอลิน

ที่มา: (www.cpss.ac.th, 2559)












8

เครื่องสาย





อูคูเลเล่ ท าจากไม้ รูปร่างคล้ายกับกีต้าร์แต่มีขนาดเล็กกว่าและมี

4 สาย





อูคูเลเล่










ภาพที่ 2 อูคูเลเล่
ที่มา: (www.wikipedia.org/เครื่องดนตรีสากล, 2559)













9

เครื่องสาย


กีต้าร์โปร่ง ท าจากไม้ ล าตัวของกีต้าร์ท าหน้าที่เป็นกล่องเสียง
มี 6 สาย มีเสียงดังกังวาน


กีต้าร์ไฟฟ้า ท าจากไม้ ล าตัวของกีต้าร์มีตัวรับสัญญาณ
แรงสั่นสะเทือนของสายกีต้าร์ เพื่อส่งต่อไปยังเครื่องขยายเสียง

มี 6 สาย




กีต้าร์ไฟฟ้า
กีต้าร์โปร่ง









ภาพที่ 3 กีต้าร์โปร่ง กีต้าร์ไฟฟ้า
ที่มา: (www.wikipedia.org/เครื่องดนตรีสากล, 2559)











10

กรอบที่ 5












แบบฝึกหัด



โยงเส้นจับคู่ให้ถูกต้อง (4 คะแนน)



1. ก. กีต้าร์ไฟฟ้า






2. ข. อูคูเลเล่






3. ค. ไวโอลิน







4. ง. กีต้าร์โปร่ง













11

กรอบที่ 6











เฉลย







1. ก. กีต้าร์ไฟฟ้า





2. ข. อูคูเลเล่







3. ค. ไวโอลิน






4. ง. กีต้าร์โปร่ง













12

กรอบที่ 7













เครื่องเป่าลมไม้


เป็นเครื่องดนตรีชนิดเป่า ตัวเครื่องท ามาจากไม้ แต่ปัจจุบัน
มีการน าวัสดุอื่ นๆ มาใช้แทน เช่น โลหะ พลาสติก น ามาใช้ท าเป็น

เครื่องดนตรี
ขลุ่ยรีคอร์เดอร์ เป็นเครื่องดนตรีที่ท าจากไม้ แต่ในปัจจุบัน

นิยมท าด้วยพลาสติก บริเวณปากเป่าจะท าเป็นช่องลม ใช้นิ้วปิดเปิด
รูบังคับเสียงท าให้เกิดเป็นเสียงต่างๆ

ฟลูต เป็นเครื่องดนตรีที่ท าจากไม้ แต่ในปัจจุบันวัสดุที่ใช้ผลิต
เป็นโลหะท าให้มีเสียงที่ดังขึ้น







ขลุ่ยรีคอร์เดอร์
ฟลูต





ภาพที่ 4 ขลุ่ยรีคอร์เดอร์ ฟลูต
ที่มา: (www.cpss.ac.th, 2559)






13

คลาริเน็ต ท ามาจากไม้หรือพลาสติก มีหลายขนาด เกิดเสียง
โดยใช้ลิ้นเดี่ยวรัดติดกับปากเป่า


แซกโซโฟน ท าจากโลหะแต่มีการใช้ลิ้นเดี่ยวแบบเดียวกับ
คลาริเน็ต แซกโซโฟนมีหลายขนาด สามารถสร้างเสียงได้หลากหลาย



แซกโซโฟน





คลาริเน็ต









ภาพที่ 5 คลาริเน็ต แซกโซโฟน
ที่มา: (www.cpss.ac.th, 2559)







14

กรอบที่ 8












แบบฝึกหัด

เติมค าตอบในแผนภูมิความคิดให้ถูกต้อง (4 คะแนน)








...................





................... เครื่องเป่าลมไม้ ...................







...................












15

กรอบที่ 9












เฉลย





ฟลูต





คลาริเน็ต ขลุ่ย

เครื่องเป่าลมไม้ รีคอร์เดอร์





แซกโซโฟน







*หมายเหตุ ใส่ค าตอบสลับที่กันได้









16

กรอบที่ 10












เครื่องเป่าลมทองเหลือง



เป็นเครื่องดนตรีชนิดเป่า ตัวเครื่องดนตรีท ามาจากโลหะ
มีเสียงทุ้มต่ า แหลมสูงแตกต่างกันไป

ทูบา ท าจากโลหะท่อลมเป็นทรงกรวย ตรงปลายท่อบาน
ออกเป็นล าโพง มีลูกสูบส าหรับบังคับเสียง


ทรอมโบน ท าจากโลหะปลายบานออกเป็นล าโพง มีท่อ
ลักษณะตัว U ส าหรับเลื่อนเข้า - ออกเพื่อเปลี่ยนระดับเสียง
ทรัมเป็ต ท าจากโลหะท่อลมเป็นทรงกรวย ตรงปลายท่อบาน

ออกเป็นล าโพง มีลูกสูบส าหรับบังคับเสียง ขนาดเล็กกว่าทูบา












ทูบา ทรอม ทรัมเป็ต
โบน

ภาพที่ 6 ทูบา ทร
อมโบน ทรัมเป็ต

ที่มา: (www.cpss.ac.th, 2559)






17

กรอบที่ 11








แบบฝึกหัด



ตอบค าถามให้ถูกต้อง (2 คะแนน)

1. ตัวของเครื่องเป่าลมทองเหลืองท ามาจากอะไร
..........................................................................................................


2. บอกชื่อเครื่องดนตรีประเภทเครื่องเป่าลมทองเหลืองมา 1 ชื่อ
.....................................................................................................
































18

กรอบที่ 12










เฉลย


1. ทองเหลือง

2. ตอบเป็นชื่อเครื่องเป่าลมทองเหลืองได้คะแนนทุกชื่อ เช่น
1. ทูบา

2. ทรอมโบน
3. ทรัมเป็ต






























19

กรอบที่ 13











เครื่องตี




เป็นเครื่องดนตรีที่ท ามาจากโลหะและที่ขึงด้วยหนัง แบ่งเป็น

1.เครื่องตีที่มีระดับเสียง

เบลไลร่า ท าจากโลหะลักษณะเป็นแผ่นวางเรียงกันคล้ายลูก
ระนาด ใช้ไม้ตีให้เกิดเสียง

ไซโลโฟน เป็นระนาดไม้ขนาดเล็กของดนตรีตะวันตก
ปัจจุบันนิยมท าด้วยโลหะ


ไซโลโฟน
เบลไลร่า














ภาพที่ 7 เบลไลร่า ไซโลโฟน

ที่มา: (www.wikipedia.org/เครื่องดนตรีสากล, 2559)





20

เครื่องตี


2.เครื่องตีที่ไม่มีระดับเสียง



ฉาบ ลักษณะเป็นแผ่นโลหะ รูปร่างคล้ายจาน




ฉาบ










ภาพที่ 8 ฉาบ

ที่มา: (www.cpss.ac.th, 2559)














21

เครื่องตี

2.เครื่องตีที่ไม่มีระดับเสียง

กลองใหญ่ เป็นกลองที่ขึงหนังทั้ง 2 หน้า มีหลายขนาดใช้ไม้
ตีเพื่อให้จังหวะ

แทมบูริน ประกอบขึ้นด้วยขอบกลม อาจท าด้วยไม้ พลาสติก
หรือโลหะ รอบๆ ติดด้วยแผ่นโลหะ หรือลูกกระพรวนเป็นระยะ



กลองใหญ่


แทมบูริน











ภาพที่ 9 กลองใหญ่ แทมบูริน

ที่มา: (www.wikipedia.org/เครื่องดนตรีสากล, 2559)








22

กรอบที่ 14









แบบฝึกหัด



เติม  ลงในตารางให้ถูกต้อง (4 คะแนน)




เครื่องดนตรี ท ามาจากโลหะ ขึ้นหน้า
ด้วยหนัง


เบลไลร่า

ไซโลโฟน



กลองใหญ่

ฉาบ



















23

กรอบที่ 15













เฉลย





ขึ้นหน้า
เครื่องดนตรี ท ามาจากโลหะ
ด้วยหนัง



เบลไลร่า 



ไซโลโฟน 


กลองใหญ่ 


ฉาบ 



















24

กรอบที่ 16













เครื่องดนตรีประเภทลิ่มนิ้ว

เป็นเครื่องดนตรีที่มีปุ่มกดเรียงกันเป็นแผง ใช้นิ้วกดเพื่อให้เกิดเสียง


ต่างๆ ตามความต้องการของผู้เล่น ภายในตัวเครื่องจะมีกลไกที่ท าให้
เครื่องดนตรีเกิดระดับเสียงต่างๆ เช่น

เมโลเดียน เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้ลมเป่าเข้าไปในตัวเครื่อง มีลิ่มนิ้ว
สีขาวสลับด า

คีย์บอร์ด เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้ระบบไฟฟ้า เมื่อกดลิ่มนิ้วจึงจะมี
เสียงดังขึ้น


คีย์บอร์ด
เมโลเดียน










ภาพที่ 10 เมโลเดียน คีย์บอร์ด
ที่มา: (www.wikipedia.org/เครื่องดนตรีสากล, 2559)







25

เครื่องดนตรีประเภทลิ่มนิ้ว

เปียโน มีหลายขนาด เป็นเครื่องดนตรีที่เกิดเสียงโดยการกดลิ่มนิ้ว


ท าให้กลไกข้างในท างาน




เปียโน














ภาพที่ 11 เปียโน

ที่มา: (www.wikipedia.org/เครื่องดนตรีสากล, 2559)








26

กรอบที่ 17












แบบฝึกหัด

เลือกค าตอบที่ถูกต้องเพียงข้อเดียว (3 คะแนน)

1. เครื่องดนตรีประเภทลิ่มนิ้ว มีลักษณะของปุ่มกดเป็นอย่างไร
ก. สูง – ต่ า เหมือนขั้นบันได ข. อยู่ในตัวเครื่อง


ค. เรียงกันเป็นแผง ง. อยู่นอกตัวเครื่อง
2. เครื่องดนตรีประเภทลิ่มนิ้วเกิดเสียงโดยวิธีใด

ก. ใช้ปากเป่า ข. ใช้นิ้วกด
ข. ใช้คันชัก ง. ใช้ไม้ตี

3. เครื่องดนตรีชิ้นใด เป็นเครื่องดนตรีประเภทลิ่มนิ้ว
ก. เมโลเดียน ข. คีย์บอร์ด

ข. เปียโน ง. ถูกทุกข้อ






















27

กรอบที่ 18












เฉลย



1. ค.


2. ข.



3. ง.





























28

กรอบที่ 19












แบบทดสอบหลังเรียน


เลือกค าตอบที่ถูกที่สุดเพียงค าตอบเดียว (10 คะแนน)
1. เครื่องดนตรีสากลแบ่งออกเป็นกี่ประเภท

ก. 3 ประเภท ข. 4 ประเภท
ค. 5 ประเภท ง. 6 ประเภท


2. การแบ่งประเภทของเครื่องดนตรีสากล ใช้สิ่งใดเป็นตัวก าหนด
ก. รูปร่างลักษณะ ข. วัสดุที่ท า
ค. เสียง ง. ถูกทุกข้อ
3. เครื่องดนตรีชนิดใด ไม่มีระดับเสียง


ก. ไวโอลิน ข. กลองใหญ่
ค. กีต้าร์ ง. ฟลูต


4. แซกโซโฟน เป็นเครื่องดนตรีประเภทใด
ก. เครื่องเป่าลมไม้ ข. เครื่องกระทบ
ค. เครื่องสาย ง. เครื่องเป่าลมทองเหลือง

5. ไวโอลิน มีวิธีท าให้เกิดเสียงเหมือนกับเครื่องดนตรีไทยชนิดใด

ก. ปี่ ข. กรับ

ค. ระนาดเอก ง. ซอสามสาย












29

6. ข้อใดเป็นเครื่องดนตรีสากลทั้งหมด


ก. โปงลาง กีต้าร์ ข. ฟลูต กลองใหญ่
ค. ไวโอลิน ซอสามสาย ง. ทรัมเป็ต ขลุ่ยเพียงออ
7. เครื่องดนตรีชนิดใดเป็นเครื่องดนตรีประเภทลิ่มนิ้ว

ก. ทรอมโบน ทรัมเป็ต ข. ฟลูต โอโบ

ค. ออร์แกน เปียโน ง. กลองใหญ่ ฉาบ
8. เชลโล เป็นเครื่องดนตรีประเภทใด

ก. เครื่องสาย ข. เครื่องตี
ค. เครื่องเป่าลมไม้ ง. เครื่องลิ่มนิ้ว

9. เครื่องดนตรีชนิดใดมีรูปร่างลักษณะคล้ายคลึงกัน

ก. จะเข้ เปียโน ข. กลองเบส ออร์แกน
ค. คลาริเน็ต ซึง ง. กีต้าร์ พิณ

10. ทรัมเป็ต เป็นเครื่องดนตรีที่ท ามาจากอะไร

ก. ไม้ ข. โลหะ

ค. ทองแดง ง. พลาสติก











30

กรอบที่ 20










เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน



1. ค 6. ข

2. ก 7. ค


3. ข 8. ก
4. ก 9. ง


5. ง 10. ข










เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน



6. ข
1. ค
2. ก 7. ค

8. ก
3. ข
4. ก 9. ง

5. ง
10. ข






31

แบบบันทึกคะแนนแบบทดสอบก่อนเรียน – หลังเรียน





เลขที่ ก่อนเรียน (Pre – test) หลังเรียน (post – test) ผลต่าง


1
2

3

4

5

6

7

8

9

10
11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21
22

23








32

แบบบันทึกคะแนนแบบทดสอบหลังเรียน



คะแนนบทเรียนส าเร็จรูปแต่ละเล่ม

เลขท เล่ม 1 เล่ม 2 เล่ม 3 เล่ม 4 เล่ม 5 เล่ม 6 เล่ม 7 รวม
ี่
10 10 15 15 15 15 20 100
1

2

3

4

5

6

7
8


9
10

11

12

13

14

15

16
17

18

19

20

21

22

23






33