บรูไน

เราคอื อาเซยี น
บรูไนดารสุ ซาลาม

“ปณั ณภัทร”  เขยี น
La  Pluie  วาดภาพประกอบ

เราคืออาเซียน บรูไนดารุสซาลาม

ในเครือบริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง  จำกัด  (มหาชน)
65/101 - 103  ถนนชัยพฤกษ์ (บรมราชชนนี)  เขตตลิ่งชัน  กรุงเทพฯ  10170
โทรศัพท์  0-2422-9999  ต่อ  4964,  4969  โทรสาร  0-2434-3555,  0-2434-3777,  0-2435-5111

E-mail:  [email protected]

สงวนลิขสิทธิ์หนังสือเล่มนี้ตามพระราชบัญญัติ พ.ศ. 2537
ห้ามคัดลอกเนื้อหา  ภาพประกอบ  รวมทั้งดัดแปลงเป็นแถบบันทึกเสียง  ตลับวีดิทัศน์

หรือเผยแพร่ด้วยรูปแบบและวิธีการอื่นใดก่อนได้รับอนุญาต

เลขมาตรฐานสากลประจำหนังสือ 978-974-247-357-4
พิมพ์ครั้งแรกโดยสำนักพิมพ์อมรินทร์คอมมิกส์  กรกฎาคม  2555
พิมพ์ครั้งที่  2  กรกฎาคม  2555 พิมพ์ครั้งที่  3  กรกฎาคม  2555
พิมพ์ครั้งที่  4  สิงหาคม  2555

ข้อมลู ทางบรรณานกุ รมของศูนย์ข้อมลู อมรนิ ทร์

ปณั ณภทั ร  (นามปากกา).
เราคอื อาเซียน  บรไู นดารสุ ซาลาม  /  La  pluie:  วาดภาพประกอบ.-  พมิ พ์ครง้ั ท่ี  4.-  กรงุ เทพฯ: 
อมรินทรค์ อมมิกส์  อมรินทรพ์ ร้นิ ติง้ แอนดพ์ ับลชิ ชง่ิ ,  2555.
56  หน้า:  ภาพประกอบ  (ส)ี .   

1.  บรไู น - - กลมุ่ ประเทศอาเซยี น.    2.  บรไู น - - ประวตั ศิ าสตร.์     I.  La  pluie,  ผวู้ าดภาพประกอบ. 
II.  ชื่อเรือ่ ง.    X  เนการาบรูไนดารุสซาลาม.

ย  ป57ร7  2555ข DDC  341.247
ISBN  978-974-247-375-4 

เจ้าของ  ผู้พิมพ์ผู้โฆษณา  บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง  จำกัด  (มหาชน) 
กรรมการผู้จัดการใหญ่  ระริน  อุทกะพันธุ์  ปัญจรุ่งโรจน์  •  บรรณาธิการที่ปรึกษา  สุภาวดี  โกมารทัต
ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการสายงานหนังสือเล่ม  องอาจ  จิระอร  •  บรรณาธิการอำนวยการ  อุษณีย์  วิรัตกพันธ์
รองบรรณาธิการอำนวยการ  จตุพล  บุญพรัด  •  ผู้ช่วยรองบรรณาธิการอำนวยการ  นภาพร  พิทยวราภรณ์

บรรณาธิการบริหาร  นฤมล  อิทธิวิวัฒน์
บรรณาธิการ  ปัญชิกา  แสนยะมูล  •  เลขานุการ  ศศิธร  เอมอิ่ม
ที่ปรึกษาฝ่ายซับเอดิเตอร์  มนทิรา  วงศ์ชะอุ่ม  •  ซับเอดิเตอร์  พรภัทร  อมรศุภรศาสตร์
ที่ปรึกษาฝ่ายศิลปกรรม  เอกจิตร  โพธิ์ปลั่ง  •  ผู้จัดการฝ่ายศิลปกรรม  พีระพงศ์  โพสินธุ์

ศิลปกรรม  อรณัญช์  สุขเกษม,  ดวงหทัย  มิตตอุทิศชัยกุล
ผู้อำนวยการฝ่ายจัดการสำนักพิมพ์  ชัชฎา  พรหมเลิศ

พิสูจน์อักษร  สุนทรีย์  ไกรวิจิตร  •  คอมพิวเตอร์  สริสา  ยาวิลาศ
ผู้จัดการฝ่ายประสานงานสำนักพิมพ์  อมราลักษณ์  เชยกลิ่น

ประสานงานสำนักพิมพ์  สิทธิพร  แสงทองพราว,  อภิฌาณ์  ลีภัทรพณิชย์  •  ประสานงานการผลิต  บรม  คมเวช
ผู้จัดการอาวุโสฝ่ายการตลาดและสื่อสารแบรนด์  มนต์  ขอเจริญ

เจ้าหน้าที่การตลาดและสื่อสารแบรนด์  รมิตา  บุญพาสุข,  สุภัญญา  จันทศร
เว็บเอดิเตอร์  อาทิตยา  สาระภิรมย์
แยกสีและพิมพ์ที่ 

สายธุรกิจโรงพิมพ์    บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง  จำกัด  (มหาชน) 
65/16  ถนนชัยพฤกษ์  (บรมราชชนนี)  เขตตลิ่งชัน  กรุงเทพฯ  10170

โทรศัพท์  0-2422-9000,  0-2882-1010  โทรสาร  0-2433-2742,  0-2434-1385
จัดจำหน่ายโดย 

บริษัทอมรินทร์บุ๊คเซ็นเตอร์    จำกัด 
108    หมู่ที่  2    ถนนบางกรวย - จงถนอม    ตำบลมหาสวัสดิ์    อำเภอบางกรวย    จังหวัดนนทบุรี    11130 

โทรศัพท์  0-2423-9999    โทรสาร  0-2449-9222,  0-2449-9500 - 6 
Homepage:  http://www.naiin.com
ราคา  75  บาท

คำนิยม

ความร่วมมือร่วมใจ คือพลังสำคัญที่จะนำพาไปสู่ความสุขความสำเร็จ 

ทั้งในแง่ส่วนตัวและส่วนรวม
ประชาคมอาเซียนคือสิ่งที่สะท้อนให้เห็นถึงพลังแห่งความร่วมมือของ 
ประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้  ที่วันนี้ได้ก้าวขึ้นมาเป็นที่ยอมรับ 
ของประชาคมโลก
แต่ละประเทศต่างก็มีวัฒนธรรม  ความเชื่อ  ประวัติศาสตร์  และ 
วิถีชีวิตที่แตกต่างกัน  ความเป็นอาเซียนไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงสิ่งเหล่านี ้
แต่มุ่งเน้นให้รักษาเอกลักษณ์ของตนท่ามกลางความแตกต่างหลากหลาย 
และร่วมมือสร้างสรรค์พัฒนาด้วยใจอันเป็นหนึ่งเดียว
เหตุนี้  การรู้จักประเทศเพื่อนบ้านในกลุ่มสมาชิกประชาคมอาเซียน 
จงึ เปน็ สง่ิ สำคญั ในการเรยี นรเู้ พอ่ื จะกา้ วเดนิ ไปในสงั คมโลกดว้ ยกนั   โดยเฉพาะ 
อย่างยิ่งเด็กและเยาวชนที่จะเติบโตขึ้นมาอย่างมีพื้นฐาน  มีความพร้อมที่จะ 
เดินเคยี งคูไ่ ปกับเพอ่ื นร่วมประชาคมอยา่ งเทา่ ทนั และเทา่ เทยี ม
หนังสือชุด “เราคืออาเซียน” คือหนังสือสำหรับเด็กและเยาวชนเพื่อ 
ทำความรจู้ กั ประเทศสมาชกิ อาเซยี นทง้ั   10  ประเทศ  และเรยี นรเู้ รอ่ื งประชาคม 
อาเซยี นในรปู แบบทง่ี า่ ยตอ่ ความเขา้ ใจ  นจ่ี งึ เปน็ เสมอื นหนา้ ตา่ งบานแรกทเ่ี ดก็  ๆ 
จะได้เปิดเพ่อื ทำความร้จู กั กบั เพื่อน ๆ ในประชาคมอาเซียนแห่งน้ี
และนี่คือก้าวแรกแห่งการเตรียมความพร้อมสำหรับเยาวชนไทย 
ทจ่ี ะกา้ วเขา้ สปู่ ระชาคมอาเซยี นไดอ้ ยา่ งมน่ั ใจ  เพราะมคี วามเขา้ ใจในเพอ่ื นบา้ น 
ร่วมประชาคมเดยี วกัน

ดร.สรุ นิ ทร ์ พศิ สุวรรณ
เลขาธิการอาเซยี น

สารบญั

น้อมรบั ใชต้ ามแนวทางของพระอัลลอฮเ์ สมอ 7
8
•  คำขวญั ประเทศและภาพแผนทภี่ มู ภิ าคอาเซยี น 12

ซาลามัต  ดาตงั ...สวัสดบี รูไน 16
22
•  ขอ้ มูลพ้ืนฐาน  พนื้ ท ่ี จำนวนประชากร  ธงชาต ิ ตราแผ่นดนิ  
และดอกไมป้ ระจำชาติ

ทำเลทต่ี ั้ง

•  พกิ ัดท่ตี ัง้   อาณาเขต  ภูมอิ ากาศ  เทอื กเขา  แม่น้ำ 
และทรัพยากรธรรมชาติ

ปกบ้านครองเมือง

•  ประวตั ิความเปน็ มาและรูปแบบการปกครอง

ทำมาคา้ ขาย

•  เศรษฐกิจการคา้   สินคา้ นำเข้า - สง่ ออก  และระบบเงนิ ตรา

เป็น  อย ู่ คือ...วิถชี าวบรูไน 25
48
•  วัฒนธรรมความเปน็ อยูข่ องผคู้ น  ภาษา 54
อาหาร  การแตง่ กาย  และเทศกาลประเพณีต่าง ๆ

ปกั หมุดจดุ หมาย

•  สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์
และสถานทที่ อ่ งเท่ียวโดดเด่นของประเทศ

นามนี้สำคัญไฉน

•  บคุ คลสำคญั ที่ทรงอิทธิพลในอดีตถึงปัจจุบนั

เมยี นมาร์ เวยี ดนาม
ลาว

ไทย
กมั พูชา

ดารบุสรซูไานลาม

มาเลเซยี

สิงคโปร์

อนิ โดนีเซยี

  น้อมรบั ใชต้ ามแนวทาง
ของพระอลั ลอฮเ์ สมอ 
(Always  in  service  with  God's  guidance)

เปน็ คำขวญั ประจำชาตขิ องประเทศบรไู น  ประเทศ 

เล็ก ๆ ที่ร่ำรวยจากน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ  และให้ 
ความสำคัญกับความมั่งคั่งโดยไม่ละเลยเรื่องความมั่นคง 
ทางจิตใจ  ชาวบรูไนยังยึดมั่นตามหลักคำสอนศาสนา 
อสิ ลาม  ซง่ึ เปน็ ทง้ั แกน่ หลกั ในการปกครองและการดำเนนิ  
ชีวิต  สมดังคำขวญั ประเทศ

ฟิลปิ ปินส์

ซาลามตั   ดาตงั ...
สวสั ดบี รไู น

ประเทศบรูไน มีชื่อเป็นทางการว่า 
“เนการาบรูไนดารุสซาลาม”  (Negara 

Brunei  Darussalam)  แปลว่า  ดินแดนแห่ง 
ความสงบสุข  เมืองหลวงคือ  บันดาร์เสรี 
เบกาวนั   (Bandar  Seri  Begawan)  เมอื งทา่  
สำคญั   ไดแ้ ก่  มูอาและเซรีอา
ประเทศบรูไนมีขนาดพื้นที่  5,765 
ตารางกิโลเมตร  ร้อยละ  70  ของพื้นที่เป็น 
ปา่ ไม ้ บรไู นมปี ระชากร  414,000  คน  (ป ี 2553) 
จัดว่าเป็นประเทศที่มีประชากรน้อยที่สุดใน 
อาเซียน

ธงชาติ

ผืนธงสเี หลอื ง  หมายถงึ
พระมหากษัตริย์

สีขาวและดำ  หมายถงึ
มขุ มนตรี  (เทียบเทา่ ตำแหนง่ นายกรัฐมนตรี)

ธงชาติบรูไน เป็นธงสี่เหลี่ยมผืนผ้าสีเหลือง  มีแถบสีขาวและดำ 

พาดทแยงมุม  โดยสีขาวอยู่ด้านบน  สีดำอยู่ด้านล่าง  ตรงกึ่งกลางผืนธง 
มภี าพตราแผ่นดนิ ของบรไู น
แตเ่ ดมิ ประเทศบรไู นใชธ้ งสเี หลอื งลว้ น ๆ เปน็ สญั ลกั ษณ ์ ตอ่ มาไดค้ าด 
แถบสขี าว - ดำ  และปรบั เปลย่ี นแบบธงอกี ครง้ั โดยเพม่ิ รปู ตราแผน่ ดนิ ดงั เชน่  
ในปัจจุบัน  บรูไนเริ่มมีธงชาติใช้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่  29  กันยายน 
พ.ศ. 2502

รหู้ รือไม่

ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ใช้สีเหลืองเป็น 
สปี ระจำสถาบนั พระมหากษตั รยิ  ์ ยกตวั อยา่ งใกลต้ วั  ๆ กเ็ ชน่  
สีธงมหาราชของไทยเรานัน่ เอง

ตราแผ่นดิน ราชธวชั
และพระกลด
ปกี นก

มือสองขา้ ง

พระจันทร์เส้ียว

ตราแผน่ ดนิ   ประกอบดว้ ยสญั ลกั ษณ ์ 5  อยา่ ง  ได้แก่
•  ราชธวัช  (ธง)  และ พระกลด  (ร่ม)  เป็นของใช้สำหรับพระ- 

มหากษตั รยิ แ์ หง่ บรูไน  สญั ลักษณ์นจ้ี ึงหมายถึงสมเด็จพระราชาธิบดีแห่งบรไู น 
ดารุสซาลาม

•  ปกี นก  4  ขน  หมายถงึ   การพทิ กั ษด์ แู ล  4  ดา้ น  คอื   ความยตุ ธิ รรม 

ความสงบ  ความเจริญ  และสนั ตสิ ุขของชาติ
10

•  มอื สองขา้ ง  หมายถงึ   รฐั บาลทม่ี หี นา้ ทย่ี กระดบั ความมง่ั คง่ั   สนั ตสิ ขุ  
และความเจริญก้าวหน้าใหป้ ระเทศ  ดงั รูปมอื ท่ยี กชูขนึ้
•  พระจันทร์เสี้ยว  คือ  ศาสนาอิสลาม  ศาสนาประจำชาติบรูไน 
ภายในพระจันทร์เสี้ยวมีข้อความ    คือคำขวัญ 
ประจำชาติบรูไนภาษาอาหรับ  มีความหมายว่า  “น้อมรับใช้ตามแนวทางของ 
พระอัลลอฮเ์ สมอ”  ส่วนแถบแพรด้านลา่ งสุดจารึกชอื่ ประเทศเปน็ ภาษามลายู

ดอกไมป้ ระจำชาติ

ดอกไม้ประจำชาติของบรูไน  คือ  ดอกซิมโปร์  (Simpor)  หรือที ่

รู้จักในชื่อดอกส้านชวา  (Shrubby  Dillenia)  ทางภาคใต้บ้านเรา  ดอกซิมโปร ์
มกี ลบี ดอกสเี หลอื งขนาดใหญ ่ เวลากลบี ดอกบานออกจะดคู ลา้ ยรม่   ขน้ึ อยทู่ ว่ั ไป 
ตามรมิ แมน่ ำ้ ของประเทศบรไู น  โดยเฉพาะแมน่ ำ้ เตม็ บรู ง  (Temburong)  และ 
พบตามบงึ หรอื บรเิ วณทม่ี ที รายสขี าว  ชาวบรไู นนยิ มใชร้ ปู ดอกไมช้ นดิ นต้ี กแตง่  
ออกแบบงานฝมี อื พน้ื เมอื ง  และใสไ่ วบ้ นธนบตั ร  นอกจากซมิ โปรจ์ ะเปน็ ไมด้ อก 
ท่สี วยงามแล้ว  ส่วนต่าง ๆ ของต้นซิมโปร์ยงั มสี รรพคณุ ทางยาอกี ดว้ ย

11

ทำเลท่ตี ้งั

ประเทศบรูไน ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของ เกาะบอร์เนียว

บรูไนเป็นประเทศขนาดเล็กและมีดินแดนไม่ติดกัน  จึงแยกเป็น  2  ส่วน 
ภมู ปิ ระเทศสว่ นใหญเ่ ปน็ ทร่ี าบและชายฝง่ั ทะเล  โดยดา้ นทศิ ตะวนั ออกเปน็ พน้ื ท่ี 
ชายฝง่ั สงู ขน้ึ เปน็ ภเู ขา  และดา้ นทศิ ตะวนั ตกเปน็ เนนิ เขาตำ่   ประชากรรอ้ ยละ  97 
อาศยั อย่ทู างด้านตะวนั ตก  เพราะด้านตะวันออกมีภูเขาสูงเป็นจำนวนมาก

เมยี นมาร์ เวียดนาม
ลาว

ไทย ฟิลปิ ปินส์
กัมพชู า

บรไู น
มาเลเซยี ดารุสซาลาม

สงิ คโปร์

อินโดนเี ซยี

12

รูห้ รือไม่

เกาะบอร์เนียว  (Borneo)  เป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ  3 

ของโลก  ซึ่งมีประเทศอยู่  3  ประเทศ  คือ  มาเลเซีย  อินโดนีเซีย  และบรูไน 
แตก่ อ่ นพน้ื ทบ่ี นเกาะนส้ี ว่ นใหญเ่ คยเปน็ ของบรไู น  ตอ่ มาชอ่ื เรยี กกเ็ พย้ี นจากบรไู น 
มาเป็นบอร์เนียว

บา้ นใกล้เรอื นเคียง

อาณาเขตของบรูไนล้อมรอบด้วยประเทศมาเลเซียเกือบทั้งหมด  โดย 
ทศิ ตะวนั ออก  ทศิ ตะวนั ตก  และทศิ ใต ้ ตดิ รฐั ซาราวกั   ประเทศมาเลเซยี   สว่ น 
ทศิ เหนอื   ตดิ ทะเลจนี ใต้

ขนาดของประเทศบรูไนใกล้เคียงกับจังหวัดจันทบุร ี
หรือมขี นาดเปน็   12  เทา่ ของจังหวดั ภูเก็ต

ภเู ก็ต

~ ~บรูไน จนั ทบุรี x 12

13

เทอื กเขาและแม่น้ำ

บรไู นม ีภเู ขา และปา่ ไมม้ ากมาย  เทอื กเขาทส่ี งู ทส่ี ดุ ในประเทศคอื เทอื กเขา 
บกู ติ ปากอง  (Bukit  Pagon)  อยใู่ นเขตเตม็ บรู ง  ตดิ กบั พรมแดนมาเลเซยี   ยอดเขา 
ที่สงู สดุ สงู ถึง  1,850  เมตรจากพืน้ ดนิ
  แม่น้ำ ที่สำคัญ  ได้แก่  แม่น้ำบรูไน  แม่น้ำเบไลต์  แม่น้ำแพนดารัน 
แม่น้ำเตม็ บรู ง  แมน่ ำ้ ตตู ง

ฝนฟ้าอากาศ

ประเทศบรูไนมีลักษณะภูมิอากาศร้อนชื้น  ฝนตกชุกตลอดปี  อุณหภูม ิ
เฉลี่ยอยู่ที่  28 - 32  องศาเซลเซียส  ฝนจะชุกมากเป็นพิเศษช่วงเดือนกันยายน - 
มกราคม  และเดือนพฤษภาคม - กรกฎาคม  ส่วนช่วงเดือนมีนาคม - เมษายน 
จะเปน็ ชว่ งท่ีอากาศเย็นสบายท่สี ุด
ภัยธรรมชาติที่มีโอกาสเกิดขึ้นที่บรูไน  ได้แก่  พายุไต้ฝ่นุ   แผ่นดินไหว 
และอุทกภัย

14

บรูไนไม่ยินยอมให้  รหู้ รอื ไม่
อุตสาหกรรมใดก็ตามดำเนิน 
กิจการโดยส่งผลกระทบต่อ  เวลาที่บรไู นเรว็ กว่า
สง่ิ แวดลอ้ ม  ทำลายธรรมชาติ ประเทศไทย  1  ชัว่ โมง

ทรพั ย์ในดินสินในน้ำ

พนื้ ทร่ี ้อยละ  70  ของประเทศบรูไนเป็น 
ผนื ป่า  บรไู นจงึ ยงั อดุ มสมบูรณด์ ้วยป่าไม้และ 
แร่ธาตุ  มีพื้นดินที่เหมาะแก่การเพาะปลูก 
สัตว์นำ้ ในน่านน้ำกย็ งั อดุ มสมบูรณเ์ ชน่ กัน
การสำรวจพบแหล่งน้ำมันในบรูไนเมื่อ 
ปี พ.ศ. 2422  (ค.ศ. 1879)  ทำให้บรูไนร่ำรวย 
ดว้ ยนำ้ มนั และกา๊ ซธรรมชาต ิ จงึ เปน็ ผผู้ ลติ นำ้ มนั รายใหญเ่ ปน็ อนั ดบั   3  ของภมู ภิ าค 
อาเซยี น  และเปน็ ผผู้ ลติ กา๊ ซธรรมชาตเิ ปน็ อนั ดบั   4  ของโลก  ซง่ึ ทรพั ยากรนำ้ มนั และ 
ก๊าซธรรมชาตถิ อื เป็นรายไดห้ ลักของประเทศ

สตั ว์โลกนา่ รู้

บนเกาะบอร์เนียวมีสัตว์เฉพาะถิ่นที่หาดูที่อื่น 
ไม่ได้  นั่นก็คือ  ลิงจมูกยาว  ถ้าเด็ก ๆ ไปเที่ยวบรูไน 
กจ็ ะได้เจอเจ้าจอ๋ จมูกยาวจ้ะ

15

ปกบ้านครองเมือง

ประวตั ศิ าสตร์

ในอดตี บรไู นมกี ำลงั อำนาจมาก  มสี ลุ ตา่ นเปน็ ผปู้ กครองรฐั   ซง่ึ มอี าณาเขต 
ครอบครองพน้ื ทส่ี ว่ นใหญข่ องเกาะบอรเ์ นยี วและสว่ นหนง่ึ ของหมเู่ กาะซลู ู  (Sulu) 
เมื่อเริ่มมีชาวยุโรปเดินเรือมาค้าขาย  บรูไนก็เฟื่องฟูทางการค้า  สินค้าส่งออก 
ท่สี ำคัญในสมัยน้นั   คอื   การบรู   พริกไทย  และทองคำ
หลังจากนั้น  บรูไนก็ค่อย ๆ เสียดินแดนให้ยุโรป  รัฐเริ่มเสื่อมอำนาจลง 
ต่อมาเซอร์เจมส์  บรุก  (James  Brooke)  ชาวอังกฤษ  เดินทางมาและได้ยื่น 
ข้อเสนอช่วยปราบปรามโจรสลัด  สุลต่านจึงยกดินแดนบางส่วนให ้ แล้วอังกฤษ 
กเ็ รม่ิ มอี ำนาจการปกครองมากขน้ึ เรอ่ื ย ๆ  จนบรไู นไดล้ งนามในสนธสิ ญั ญายนิ ยอม 
เปน็ รฐั ในอารกั ขาขององั กฤษอยา่ งสมบรู ณใ์ นป ีพ.ศ. 2449  ทำใหอ้ งั กฤษมอี ำนาจ 
การปกครองอย่างเต็มที่เป็นเวลา  95  ปี  จนกระทั่งได้รับเอกราชจากอังกฤษเมื่อ 
วนั ท ่ี 1  มกราคม  พ.ศ. 2527

16

การเมืองการปกครอง

ประเทศบรูไนมีรูปแบบการปกครอง 
แบบ สมบูรณาญาสิทธิราชย์  ประมุขผู้นำ 
รัฐบาลคนปัจจุบันคือ  สมเด็จพระราชาธิบดี 
ฮัจญี  ฮัสซานัล  โบลเกียห์  มูอิซซัดดิน  วัด- 
เดาละห ์ (His  Majesty  Sultan  Haji  Hassanal 
Bolkiah  Mu’izzaddin  Waddaulah)  สมเดจ็  
พระราชาธบิ ดอี งคท์  ่ี 29  โดยทรงเปน็ องคพ์ ระ- 
ประมขุ ของประเทศตง้ั แตว่ นั ท ่ี 5  ตลุ าคม  2510 
จนถงึ ปัจจุบัน

คำนนี้ ่ารู้

การปกครองระบอบสมบรู ณาญาสทิ ธริ าชย ์ (Absolute  Monar- 
chy)  คือ  ระบอบการปกครองที่มีกษัตริย์เป็นผู้ปกครอง  มีสิทธิ์ขาดในการบริหาร 

ประเทศ  ในอดีตประเทศไทยเคยมีการปกครองรูปแบบนี้ตั้งแต่สมัยสุโขทัย  และมีการ 
เปลีย่ นแปลงการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตยในป ี พ.ศ. 2475 

วันสำคญั แหง่ ชาติของบรไู น

•  วันชาต ิ คือ  วนั ท ่ี 23  กมุ ภาพนั ธ์
•  วนั ประกาศอิสรภาพ  คอื   วนั ท ่ี 1  มกราคม  พ.ศ. 2527
•  วนั คล้ายวนั ประสูติสมเดจ็ พระราชาธิบดี
ตรงกับวันท ่ี 15  กรกฎาคม

17

เขตการปกครอง บรไู น - มูรร์ า
บนั ดาร์เสรีเบกาวนั
ทะเลจนี ใต้

ตูตง เตม็ บรู ง
เบไลต์ มาเลเซีย

บรูไนแบง่ เขตการปกครองออกเป็น  4  เขต  ไดแ้ ก่ 
1.  เขตบรไู น - มรู ์รา  (Brunei - Muara)
2.  เขตเบไลต ์ (Belait)
3.  เขตเตม็ บูรง  (Temburong)
4.  เขตตูตง  (Tutong)

18

อำนาจปกครอง

อำนาจการปกครองสูงสุดในบรูไนนั้นเป็นของสุลต่าน  ตามรัฐธรรมนูญ 
ของประเทศบรูไน  (ฉบับปี พ.ศ. 2527)  ที่กำหนดให้สุลต่านเป็น อธิปัตย์  คือ 
เป็นทั้งประมุขและนายกรัฐมนตร ี โดยมีเกณฑ์ว่า  ผู้เป็นนายกรัฐมนตรีจะต้อง 
เปน็ ชาวบรไู นเชอ้ื สายมาเลยโ์ ดยกำเนดิ และตอ้ งนบั ถอื ศาสนาอสิ ลามนกิ ายซนุ หน่ี
ปัจจุบันนอกจากสมเด็จพระราชาธิบดีจะทรงเป็นประมุขของประเทศ 
และนายกรฐั มนตรแี ลว้   ยงั ดำรงตำแหนง่ ทางการเมอื งอน่ื  ๆ ดว้ ย  ไดแ้ ก ่ รฐั มนตรี 
ว่าการกระทรวงกลาโหมและกระทรวงการคลงั
ทางด้านการบริหารประเทศ  รัฐบาลบรูไนให้ความสำคัญกับประชาชน 
เป็นอย่างยิ่ง  เช่นเมื่อปี พ.ศ. 2548  สมเด็จพระราชาธิบดีเปิดโอกาสให้นักธุรกิจ 
ที่ไม่ใช่มุสลิม  แต่มีความสามารถ  เข้ามาเป็นคณะรัฐมนตรีเป็นครั้งแรก  เพื่อ 
ต้องการพฒั นาประเทศให้กา้ วหน้า
นอกจากนี้บรูไนยังมีระบบ รัฐสวัสดิการ ที่มีประสิทธิภาพ  คือรัฐให ้
บรกิ ารประชาชนโดยไมเ่ กบ็ คา่ เลา่ เรยี น  เดก็ อายตุ ำ่ กวา่   12  ปไี มต่ อ้ งเสยี คา่ รกั ษา 
พยาบาล  รวมทง้ั สนับสนนุ ให้ทุกคนมีที่อยอู่ าศัยเปน็ ของตวั เอง
ประเทศที่มีระบบรัฐสวัสดิการจะใช้ระบบการเก็บภาษี* แบบก้าวหน้า 
นั่นคือ  รัฐบาลจะเก็บภาษีจากคนรวยเป็นจำนวนมากกว่าคนจนมาก  ส่วนคน 
ที่มีฐานะไม่ดีก็จะเก็บในอัตราน้อยหรือไม่เรียกเก็บเลย  ซึ่งรัฐจะนำเงินภาษีที่ 
เกบ็ ได้นี้มาใช้จ่ายใหบ้ ริการทางสงั คมแกป่ ระชาชน

* ภาษีเงินได้  คือ  เงินที่รัฐบาลบังคับเก็บจากประชาชน  เพื่อนำมาใช้พัฒนาบริหารประเทศ 
เปน็ ประโยชนต์ ่อส่วนรวม

คำน้ีน่ารู้

รัฐสวัสดิการ  (Welfare  State)  เป็นระบบสังคมที่รัฐให้การดูแล 

ประชาชนทุกคนให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างเท่าเทียมกัน  โดยเน้นปัจจัยพื้นฐานที ่
จำเปน็ ตอ่ การดำรงชวี ติ   เชน่   เรอ่ื งสขุ ภาพ  การศกึ ษา  แกไ้ ขปญั หาการวา่ งงานเพอ่ื ให้ 
มีรายไดเ้ ลี้ยงชีพหรอื ทอี่ ยู่อาศัย

19

ปัจจุบันรัฐบาลบรูไนตั้งกระทรวงขึ้นมาเพื่อดูแลด้านต่าง ๆ ทั้งหมด 
12  กระทรวง  ได้แก่
1.  สำนักนายกรัฐมนตรี
2.  กระทรวงกลาโหม
3.  กระทรวงการคลัง
4.  กระทรวงการต่างประเทศ
5.  กระทรวงมหาดไทย
6.  กระทรวงศกึ ษาธกิ าร
7.  กระทรวงอุตสาหกรรม
8.  กระทรวงศาสนา
9.  กระทรวงการพฒั นา
10.  กระทรวงวัฒนธรรม  เยาวชน  และกีฬา
11.  กระทรวงสาธารณสขุ
12.  กระทรวงคมนาคม

พรรคการเมอื งสำคญั

บรูไนไม่มีการเลือกตั้งมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2505  เนื่องจากมีการพยายามยึด 
อำนาจสุลต่าน  เมื่อรัฐบาลมีมาตรการควบคุม  พรรคการเมืองจึงมีความสำคัญ 
น้อยลงในเวลาต่อมา  ปัจจุบันพรรคการเมืองที่ถูกต้องตามกฎหมายมีอยู ่
พรรคเดียวคือ  พรรคสามัคคีแหง่ ชาตบิ รไู น  (Parti  Perpaduan  Kebangsaan 
Brunei:  PPKB)  จดทะเบยี นเปน็ พรรคการเมอื งพรรคแรกตง้ั แตบ่ รไู นไดร้ บั เอกราช 
มนี โยบายเนน้ สนบั สนนุ การมรี ฐั บาลทเ่ี ปน็ ตวั แทนของประชาชน  มเี สรภี าพในการ 
ออกความเหน็   การกระจายรายไดท้ ีเ่ ทา่ เทยี มและเปน็ ธรรม

20

รัฐบาลบรูไนเห็นว่าไม่มีความจำเป็นต้องมีพรรค 
การเมือง  เนื่องจากคณะทำงานรับฟังความเห็นและการ 
รอ้ งขอของประชาชนอยู่แล้ว
ในด้านประชาชนนั้น  แม้ว่าจะขาดเสรีภาพทาง 
การเมือง  แต่ก็ไม่มีปัญหา  เพราะได้รับสวัสดิการที่ดีจากรัฐ

กฎหมาย

บรูไนใช้หลักกฎหมายอังกฤษ 
(Common  Law)  ซง่ึ เปน็ กฎหมายทย่ี ดึ คำ 
ตดั สนิ ของศาล  มกั ใชใ้ นประเทศทเ่ี คยเปน็  
อาณานคิ มขององั กฤษมากอ่ น  นอกจากน ้ี
ยังใช้กฎหมายอิสลาม  (Islamic  Shari’a 
Law)  รว่ มดว้ ย

21

ทำมาคา้ ขาย

ชาวบรูไนนิยมทำงานราชการหรือทำงานในบริษัทใหญ ่ๆ  และเนื่องจาก 
การเป็นประเทศเล็ก ๆ ที่มีจำนวนคนอาศัยอยู่น้อย  บรูไนจึงมีปัญหาขาดแคลน 
แรงงานและชา่ งฝมี อื   จงึ รบั จา้ งแรงงานจากตา่ งประเทศ  ไมว่ า่ จะเปน็ อนิ โดนเี ซยี  
ฟิลิปปินส์  มาเลเซีย  หรือคนไทย  เข้าไปทำงานในอุตสาหกรรมต่าง ๆ  เช่น 
ตัดเยบ็ เส้ือผา้   ก่อสรา้ ง
สว่ นรายไดข้ องประเทศนน้ั   แมว้ า่ ปจั จบุ นั จะพยายามเพม่ิ ชอ่ งทางการหา 
รายได้เข้าประเทศให้หลากหลายมากขึ้น  แต่รายได้หลักก็ยังคงมาจากน้ำมัน 
และก๊าซธรรมชาติเป็นจำนวนราวร้อยละ  90  บรูไนจึงต้องมีหน่วยงานกำหนด 
นโยบายน้ำมันและก๊าซของประเทศ  คือ  บริษัทปิโตรเลียมแห่งชาติ  (Brunet 
National  Petroleum  Company  Sedirian  Berhad  หรอื   Pretroleum  Brunei)
นอกจากอุตสาหกรรมปิโตรเลียมแล้ว  บรูไนยังมีอุตสาหกรรมการผลิต 
เสื้อผ้าเพื่อส่งออกไปประเทศในกลุ่มยุโรปและสหรัฐอเมริกา  อีกทั้งยังผลักดัน 
อุตสาหกรรมอาหารฮาลาลกับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในประเทศ  โดยมีจุดขาย 
อย่ทู กี่ ารเป็นประเทศท่ีมคี วามสงบและปลอดภัย

รู้หรือไม่

“ฮาลาล”  (Halal)  ในภาษาอาหรับ  แปลว่า  อนุมัต ิ

สัญลักษณ์ฮาลาลที่ใช้กัน  หมายถึง  เป็นสิ่งที่ศาสนาอนุมัติแล้ว 
เช่น  ให้กินได้  ดื่มได้  ใช้สอยได้  โดยไม่ผิดบัญญัติของศาสนา 
อิสลาม

อาหารฮาลาล  (Halal  Food)  หมายถึง  อาหาร 

หรือผลิตภัณฑ์อาหารซึ่งอนุมัติตามบัญญัติศาสนาอิสลามแล้วว่า 
ชาวมสุ ลิมบริโภคหรือใชป้ ระโยชน์ได้

22

“ B r u n e i   P r e-  ตราสัญลักษณ์
mium  Halal  Brand”  อาหารฮาลาลบรไู น

เป็นโครงการยกระดับมาตรฐาน 
สินค้าและอาหารฮาลาลบรูไนสู่ 
ตลาดสากล  ดว้ ยความรว่ มมอื ของ 
ภาคเอกชนประเทศออสเตรเลยี

สนิ คา้ สง่ ออกทสี่ ำคัญ สินคา้ นำเข้าท่ีสำคัญ

•  นำ้ มันดิบ •  เครือ่ งจักร
•  ก๊าซธรรมชาติ อุตสาหกรรม 
•  ปิโตรเลยี มกลน่ั
•  เสอื้ ผ้า •  รถยนต ์

•  เครอ่ื งใช้ไฟฟา้ •  สินคา้ เกษตร
เช่น  ข้าว  ผลไม้ 
ประเทศค่คู ้าสำคัญของบรูไน

ได้แก ่ ญี่ปุน่   ออสเตรเลีย  จนี  
อินเดีย  สิงคโปร์  ไทย  และเกาหลีใต ้

23

ร้หู รือไม่

เนื่องจากบรูไนเป็นประเทศมุสลิม  จึงเคร่งครัดเรื่องการ 
นำเข้าสินค้าประเภทอาหารเป็นอย่างมาก  กำหนดว่าต้องเป็นอาหารฮาลาล 
เทา่ นน้ั   โดยเฉพาะเนอ้ื โค  กระบอื   แพะ  แกะ  และไก ่ ซง่ึ ตอ้ งผา่ นการตรวจสอบ 
ทง้ั กรรมวธิ กี ารผลติ และการเกบ็ รกั ษาจากกระทรวงศาสนาและกระทรวงอตุ สาห- 
กรรมก่อน  จึงจะนำเข้ามาขายในประเทศได้

สกุลเงิน

หน่วยเงนิ ตราบรไู น  คือ  ดอลลารบ์ รูไน
(1  ดอลลาร์บรไู น  เทียบเท่าประมาณ  25  บาท)
เหรยี ญท่ีใช้กันคอื   1,  5,  10,  20,  50  เซ็นต์
ธนบัตรทใ่ี ช้เปน็ ประจำ  ไดแ้ ก่  1,  5,  10,  50,  100  ดอลลาร์บรไู น

รู้หรือไม่

ประชากรบรูไนมีรายได้ต่อปีสูงเป็นอันดับ  2  ของอาเซียน 
รองจากสิงคโปร ์ และเปน็ อันดบั   26  ของโลก

24

เปน็   อย ู่ คอื ...
วิถชี าวบรไู น

บรูไนเป็นประเทศมุสลิม  จัดระเบียบสังคมตามข้อบัญญัติของศาสนา 
อยา่ งเครง่ ครดั   วถิ กี ารดำเนนิ ชวี ติ ของประชากรจงึ เปน็ ไปตามหลกั ศาสนาอสิ ลาม 
ด้านความเป็นอยู่นั้นสะดวกสบาย  เนื่องจากเป็นประเทศที่ร่ำรวย  รัฐมเี งนิ ดแู ล 
ประชากรในเรอ่ื งปจั จยั พน้ื ฐานเปน็ อยา่ งดี  คนบรไู นสว่ นใหญจ่ งึ ไมม่ ปี ญั หาทาง 
เศรษฐกิจมากนัก  และสว่ นใหญม่ ีรถส่วนตวั ใช้

ผูค้ นบนแผ่นดินบรูไน

ประชากรสว่ นใหญข่ องประเทศมเี ชอ้ื สายมลายรู อ้ ยละ  66.3  เชอ้ื สาย 
จีนรอ้ ยละ  11.2  ชนพื้นเมอื งอื่น ๆ ร้อยละ  3.4  และชนชาติอ่นื  ๆ ร้อยละ  19.1

25

ประชากรเชือ้ สายมลายูประกอบดว้ ยชนเผา่ พนื้ เมือง  7  เผา่   ดงั นี้

ชาวมลายูบรูไน
(Melayu  Brunei) 

เป็นชนพื้นเมืองกลุ่มใหญ่ที่สุด 
บางส่วนยังคงตั้งถิ่นฐานอยู่ในรัฐซาบาห ์
ประเทศมาเลเซยี   ภาษาพดู มสี ำเนยี งเป็น 
เอกลักษณเ์ ฉพาะ

ชาวเกอดายัน  (Kedayan)

ชาวเกอดายันอาศัยอยู่ใน 
ประเทศบรูไน  และรัฐซาบาห์  รัฐ 
ซาราวกั   ประเทศมาเลเซยี   เชอ่ื กนั วา่  
ชนชาวพื้นเมืองนี้คือเชื้อสายของชาว 
ชวา  (ประเทศอินโดนีเซีย)  กับชาว 
มลายบู รไู น  จากการทช่ี าวชวาเดนิ ทาง 
ไปตง้ั ถน่ิ ฐานในบรไู น  และไดแ้ ตง่ งาน 
สบื เชือ้ สายกับชาวมลายบู รไู น

26

ชาวเบไลต ์ (Belait) 

ชาวเบไลต์ส่วนใหญ ่
ตั้งถิ่นฐานอยู่ในเขตเบไลต์ 
มีภาษาเบไลต์เป็นภาษาพูด 
ของตนเอง

ชาวดูซนุ   (Dusun) 

เป็นกลุ่มชนที่ใหญ่ที่สุดในรัฐซาบาห์  ประเทศมาเลเซีย  ส่วนหนึ่ง 
ตั้งถิ่นฐานอยู่ในประเทศบรูไน  ส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์  และม ี
บางส่วนที่นับถือศาสนาอิสลาม  ชาวดูซุนมีความหลากหลายทางภาษา 
และวฒั นธรรม

27

ชาวตูตง  (Tutong) 

ชาวตูตงส่วนใหญ่ตั้ง 
ถน่ิ ฐานอยใู่ นเขตตตู ง  มภี าษา 
พูดเป็นของตนเองคือ  ภาษา 
ตตู ง

ชาวตตู งในชุดแตง่ งาน

ชาวบซี ายา  (Bisaya)

เป็นชนพื้นเมืองฝั่งทะเล 
ด้านตะวันตกของเกาะบอร์เนียว 
ว่ากันว่า  ชื่อบีซายาเพี้ยนมาจาก 
คำว่า  Mabisa  Iya  หมายถึง 
ผชู้ ายหรอื ผ้หู ญิงทส่ี งา่ งาม

28

ชาวมรู ตุ   (Murut)

มีถิ่นอาศัยอยู่ทั้งสาม 
ประเทศบนเกาะบอรเ์ นยี ว

ภาษา

บรูไนใช้ภาษามลายู  (Bahasa  Melayu)  เป็น 
ภาษาราชการ  (เหมือนกับประเทศมาเลเซีย)  ส่วนภาษา 
อังกฤษและภาษาจนี ก็นิยมใชก้ นั เปน็ อนั ดับรองลงมา

29

พยญั ชนะภาษามลายูมลี ักษณะดังนี้

30

เวลาอา่ นหรือเขยี น
ภาษามลายู

จะเรมิ่ จากขวาไปซ้ายนะ
เริม่ จากตรงนจ้ี ะ้

31

ซาดลาาตมังัต

พดู จาภาษามลายู

Hello สวัสดี ซาลามตั   ดาตงั
Good  morning สวสั ดตี อนเชา้ ซาลามตั   ปากี
Good  afternoon สวัสดตี อนบ่าย ซาลามัต  เปอตัง
Good  evening สวัสดตี อนเยน็ ซาลามตั   เปอตัง
Good  night ราตรสี วสั ด์ิ ซาลามตั   มาลาม
Goodbye ลากอ่ น ซาลามตั   ตงิ กาล  หรอื ซาลามตั   จาลนั
Thank  you ขอบคณุ เตอรมิ า  กาสีห์
How  are  you? สบายดีไหม อาปา  กาบาร์
I’m  fine. สบายดี กาบาร ์ บาอิก

32

1  –  ซาต ู 2  –  ดูวอ นบั เล ข
4  –  ปะ 5  -  ลมี อ
7  –  ตูโญะ 8  –  ลาแป 3  –  ตฆี อ
10  –  ซอื ปโู ละ 6  –  แน
9  –  ซือมีแล

เกรด็ นา่ ร ู้

เวลาชาวบรูไนทักทายกันจะใช้ 
การจับมือ  หลังจากปล่อยมือแล้วก ็
เลื่อนมือมาแตะไว้ที่หน้าอกตรงหัวใจ 
ถือเป็นการให้เกียรติ  แต่สำหรับการ 
ทักทายเพศตรงข้าม  ฝ่ายหญิงต้องรอ 
ให้ฝ่ายชายยื่นมือมาก่อน  เพราะชาย 
มุสลิมบางคนจะไม่สัมผัสมือผู้หญิง

33

ศาสนา

ศาสนาประจำชาติของบรูไน 
คือ  ศาสนาอิสลาม  ชาวบรูไนนับถือ 
ศาสนาอิสลามร้อยละ  67  ศาสนา 
พุทธร้อยละ  13  ศาสนาคริสต์ร้อยละ 
10  และอื่น ๆ รอ้ ยละ  10

กฎกตกิ าก่อนเข้าศาสนสถาน

•  ถอดรองเทา้ กอ่ นเข้าศาสนสถานทกุ ครง้ั   ผูท้ ่ไี ม่ใชค่ นมุสลมิ ควรเดนิ  
ในบริเวณที่จัดใหเ้ ท่านน้ั  
•  ผู้หญงิ ท่ีไม่ใชม่ สุ ลมิ ต้องสวมชุดคลุมยาวสีดำทศ่ี าสนสถานจดั เตรียม 
ไว้ใหก้ ่อนเขา้ ไปข้างในทุกครัง้
•  ห้ามถ่ายรปู ในศาสนสถาน

34

ระบบการศกึ ษา

บรูไนไม่มีการศึกษาภาคบังคับ  แต่รัฐจะให้การศึกษาแก่ประชาชน 
เพื่อมุ่งพัฒนาให้มีความสามารถด้านสติปัญญาและมีความสุข  และให้เรียน 
โดยไม่มีค่าใช้จา่ ย

ระดบั การศกึ ษาแบง่ ออกเปน็
•  ระดบั ก่อนประถมศกึ ษา  หลักสตู ร  1  ปี  รับสมัครเด็กอาย ุ 5  ขวบ
•  ระดบั ประถมศึกษา  หลกั สตู ร  6  ปี
•  ระดบั มธั ยมศกึ ษา  หลกั สตู ร  7 - 8  ป ี โดยแบง่ เปน็ มธั ยมศกึ ษาตอนตน้  
3  ปี  มัธยมศกึ ษาตอนปลาย  2 - 3  ปี  และเตรยี มอุดมศกึ ษา  2  ปี
•  ระดับอดุ มศกึ ษา  หลักสตู ร  3 - 4  ปี 
บรูไนใช้ทั้งภาษามลายูและภาษาอังกฤษสอนเด็กตั้งแต่ชั้นประถม- 
ศกึ ษาปที  ่ี 4  ขน้ึ ไป  โดยใชภ้ าษามลายสู อนวชิ าความรเู้ กย่ี วกบั ศาสนาอสิ ลาม 
พลศึกษา  ศิลปะ  ส่วนภาษาอังกฤษใช้สอนวิชาหลักอย่างวิทยาศาสตร์ 
คณิตศาสตร ์ เป็นต้น

35

วฒั นธรรมและประเพณี

บรูไนเป็นประเทศที่มีกฎระเบียบค่อนข้างมาก  เรามาเรียนรู้มารยาท 
เบือ้ งตน้ ในสงั คมบรไู นกนั ดกี ว่า

ควรทำ 

•  ผหู้ ญิงควรแตง่ กายใหส้ ุภาพ  มิดชิด  ไม่ใสเ่ ส้ือผ้ารดั รูปจนเกินไป
•  เวลารับหรือยื่นสิ่งของให้ใคร  ให้ใช้มือขวาเท่านั้น  แต่ใช้มือซ้าย 
ชว่ ยประคองดว้ ยได้
•  ชว่ งเดอื นเราะมะฎอน  มสุ ลมิ จะถอื ศลี อดตง้ั แตเ่ ชา้ มดื จนถงึ ตอนเยน็  
ในชว่ งเวลาดงั กลา่ ว  ชาวตา่ งชาตคิ วรกินอาหารในสถานท่ีทจ่ี ดั ไว้ให้

ไม่ควรทำ 

•  ผู้หญิงไม่ควรสังสรรค ์
อยู่ในหมผู่ ชู้ ายกลมุ่ ใหญ่

•  ห้ามใช้นิ้วชี้ชี้ไปที่คนหรือสิ่งของ  เพราะ 
ถอื วา่ ไมส่ ภุ าพ  ใหเ้ ปลย่ี นมาใชน้ ว้ิ หวั แมม่ อื  
ขา้ งขวาชีไ้ ปยังส่งิ ทต่ี อ้ งการแทน
•  อยา่ บีบแตรถา้ ไม่จำเปน็

36

การแสดง

การแสดงของบรูไนมีมากมาย  ทั้งในส่วนที่เป็นของชาวมลายู  ซึ่ง 
คล้ายคลึงกับประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซีย  อินโดนีเซีย  และการแสดง 
ทีเ่ ป็นของชนพื้นเมือง

วงบรรเลงกุลิงตงั กัน 

เป็นวงบรรเลงดนตรีที่ใช้เครื่องสายบรรเลงร่วมกับกุลิงตังกัน  (Kulin- 
tangan)  ใชบ้ รรเลงตามเทศกาลพเิ ศษตา่ ง ๆ  เชน่   งานสมรส  พธิ ที างศาสนา 
รวมทง้ั การบรรเลงต้อนรับคนสำคัญ
กลุ งิ ตงั กนั ประกอบดว้ ยฆอ้ งเลก็   8 - 9  ลกู   ตดี ว้ ยไมห้ มุ้ ผา้   เปน็ เครอ่ื ง 
ดนตรีโบราณของชาวดซู ุน  และแพรห่ ลายในหลายพื้นที่

37

อะได - อะได  (Adai - Adai)

ในอดตี เปน็ เพลงทช่ี าวประมงรอ้ งกนั ยามหาปลา  ปจั จบุ นั เปน็ การแสดง 
ฟ้อนรำประกอบดนตร ี สลับกับการท่องโคลง  เนื้อหาเกี่ยวกับชีวิตชาวประมง

38

ซาปนิ   (Zapin)

ระบำพื้นบ้านของชาวมลายู  ประกอบด้วยเครื่องดนตรีหลากหลาย 
เลือกใช้ตามแต่วาระ  โดยมากมักเล่นด้วยเรบานา  (Rebana)  ด็อมบาค 
(Dombak)  กมั บสุ   (Gambus)  และไวโอลิน

39

อะดุก์ - อะดกุ ์  (Aduk - Aduk)

นยิ มมากในกลมุ่ ชนพน้ื เมอื งเกดายนั ของบรไู น  จดุ เดน่ ของการแสดงชดุ น้ ี
อยู่ทกี่ ารใชก้ ะลามะพรา้ วและกลองให้จงั หวะ

40

กระทรวงวฒั นธรรม  เยาวชน  และการกฬี าของบรไู น 

ตั้งคณะนักแสดงวัฒนธรรมขึ้นมา  มีชื่อว่า “เซนันดุง 
ดารุสซาลาม”  (Senandung  Darussalam) 

เพื่อส่งเสริมและเผยแพร่วัฒนธรรมของบรูไนให้เป็นที่รู้จักใน 
ระดับนานาชาติ  ซึ่งนักแสดงคณะนี้ได้รับเชิญให้ไปแสดงตาม 
ประเทศต่าง ๆ ท่วั โลกเลยทีเดยี ว

เครอ่ื งดนตรี

ตาวะก ์- ตาวะก ์ (Tawak - Tawak)

ทำจากทองเหลือง  เป็นเครื่องเคาะให้เสียง  จัดเป็นฆ้องชนิดหนึ่ง 
สมัยก่อนใช้เคาะเป็นสัญญาณเรียกคนมาชุมนุม 

41

กมั บุส  (Gambus) 

เครอ่ื งดนตรปี ระเภทดดี   คลา้ ย 
กตี าร ์ ม ี 12  สาย  เวลาเลน่ ถอื ไวแ้ นบ 
กบั อก

เกน็ ดงั   (Gendang) 

คำวา่   “เกน็ ดงั ”  เรยี กรวม 
ถึงกลองทุกชนิด  ตัวกลองมี 
ขนาดยาว  ผิวหน้ากลองทำจาก 
หนังวัว  หนังแกะ  ดึงหนังกลอง 
ให้ตึงด้วยเส้นหวาย 
42

เทศกาลวนั เฉลมิ ฉลอง

เทศกาลวนั สำคญั ตา่ ง ๆ ของบรไู นมดี งั นี้ 

วนั เฉลมิ ฉลองเกย่ี วกับชาติ

•  วันชาตบิ รไู น:  23  กุมภาพนั ธ์
•  วันคล้ายวันประสตู ิสมเดจ็ พระราชาธิบดแี ห่งบรูไน:  15  กรกฎาคม

วนั เฉลิมฉลองของศาสนาอสิ ลาม

•  วันประสูตศิ าสดามุฮมั มัด:  5  กุมภาพนั ธ์
•  วันตรุษฮารีรายออิดิลฟิตรี้  เป็นเทศกาลหลังจากเสร็จสิ้นการถือศีลอดใน 
เดือนเราะมะฎอน  ในวันนี้ชาวมุสลิมจะเยี่ยมเยียนญาติมิตร  ทำอาหารรอ 
เลีย้ งต้อนรับ
•  วนั ตรษุ ฮารรี ายออดิ ลิ อฎั ฮา  จดั ขน้ึ หลงั จากวนั ตรษุ ฮารรี ายออดิ ลิ ฟติ ร้ีประมาณ 
2  เดอื น  เปน็ วันทม่ี กี ารเชือดสตั วพ์ ล ี และเล้ียงดูปูเสื่อญาติมติ ร

43

วันเฉลมิ ฉลองอ่ืน ๆ 

•  วันข้ึนปีใหมส่ ากล:  1  มกราคม
•  วันขึ้นปีใหม่จีน  ราวเดือนมกราคม - กุมภาพันธ์  เป็นวันรวมญาติอีกหน่ึง 
เทศกาล  ซึ่งมีวฒั นธรรมการนำสม้ ไปฝาก  เพือ่ อวยพรใหอ้ ายุยนื และมโี ชค 
และมธี รรมเนยี มทผ่ี ู้ใหญ่ใหอ้ งั่ เปาเด็ก ๆ 
•  วนั ครู:  23  กนั ยายน
•  วนั ครสิ ตม์ าส:  25  ธันวาคม  เปน็ วนั เฉลิมฉลองของชาวคริสต์ในบรไู น

“การแข่งเรือ”  เป็นประเพณีสำคัญของบรูไน  มักจัดขึ้นเมื่อมีบุคคล 

สำคัญมาเยอื น  หรอื ในงานเฉลมิ ฉลองวนั คล้ายวนั ประสตู ขิ องสุลต่าน
44

อาหาร

อาหารบรูไนมีลักษณะคล้ายกับอาหารของประเทศเพื่อนบ้านอย่าง 
มาเลเซยี   สิงคโปร ์ และอินโดนเี ซีย  และยังไดร้ ับอิทธิพลจากอินเดยี   จนี   ไทย 
และญป่ี ุ่นด้วย 
เนอ่ื งจากเปน็ ประเทศมสุ ลมิ   อาหารทก่ี นิ จงึ เปน็ อาหารฮาลาล  มขี า้ วและ 
ปลาเปน็ อาหารหลกั   และมกั มีรสเผด็  

อาหารประจำชาติ

อัมบูยัต  (Ambuyat)

เป็นอาหารประจำชาติที่มีชื่อเสียงที่สุดของประเทศบรูไน  มีส่วนผสม 
ของแป้งสาคูเป็นหลัก  ลักษณะคล้ายข้าวต้มหรือโจ๊กบ้านเรา  คนบรูไนกิน 
อัมบูยัตแทนข้าว  โดยใช้แท่งไม้ไผ่สองขาคล้ายตะเกียบม้วนแป้งขึ้นแล้วจุ่ม 
ในซอสผลไม้เปรี้ยวหรือซอสที่ทำจากกะปิ  กินคู่กับเครื่องเคียง  เช่น  เนื้อ 
ห่อใบตองย่าง  เนื้อทอด  การกินอัมบูยัตให้อร่อยได้รสชาติ  ต้องกินร้อน ๆ 
และกลืนแบบไมต่ ้องเค้ียว

45

อาหารบรูไนอนื่  ๆ

อูดงั   ซมั บลั   เซไร  เบรซ์ ันตนั
(Udang  Sambal  Serai  Bersantan)

อาหารจานขา้ ว  มสี ว่ นประกอบคอื   กุ้ง  กะท ิ และพริก

รหู้ รือไม่

ที่บรูไนไม่มีเครื่องดื่มแอลกอฮอล ์
จำหน่าย  แต่อนุญาตให้ชาวต่างชาตินำ 
เข้ามาได้ตามปริมาณที่กฎหมายกำหนดไว ้
และดม่ื ไดใ้ นท่ีพกั สว่ นตัวเท่าน้ัน

46

การแต่งกาย

ผู้หญิง จะแต่งกายมิดชิดด้วยเสื้อผ้าสีสันสดใส  สวมกระโปรงยาว 
เส้อื แขนยาว  และมผี า้ โพกศีรษะ 
ผชู้ าย จะสวมเสอ้ื แขนยาว  ตวั เสอ้ื ยาวถงึ เขา่   สวมกางเกงขายาวแลว้  
นงุ่ โสร่งทบั
ชดุ ประจำชาตบิ รไู นของผชู้ ายเรยี กวา่   บาจ ู เมลาย ู (Baju  Melayu)
ส่วนชุดของผู้หญิงเรียกว่า  บาจู  กูรัง  (Baju  Kurung)  รูปแบบจะคล้ายชุด 
ประจำชาตขิ องมาเลเซยี

ร้หู รือไม่

สีดำ ถือเป็นสีพิธีการของบรูไน  เวลาเข้าร่วมงานที่เป็นทางการจึงต้อง 

ใสช่ ดุ สีดำ 

ส่วนสีที่ชาวบรูไนไม่นิยมใส่กันคือ  สีเหลือง  เพราะเป็นสีสัญลักษณ์ 

ของสมเด็จพระราชาธิบดีนน่ั เอง
47

ปกั หมุดจดุ หมาย

•  มสั ยดิ โอมาร ์ อาล ี ไซฟดุ ดิน
(Sultan  Omar  Ali  Saifuddin  Mosque)

มัสยิดเก่าแก่ที่งดงามมากจนได้ชื่อว่าเป็นมินิทัชมาฮาล  หรือทัชมาฮาล 
น้อย ๆ  ตั้งอยู่ใจกลางกรุงบันดาร์เสรีเบกาวัน  เมืองหลวงและเมืองท่าที่สำคัญ 
ของบรูไน  สุลต่านโอมาร์  อาลี  ไซฟุดดิน  ที่  3  ผู้เป็นพระราชบิดาของสุลต่าน 
องค์ปัจจุบันเป็นผู้ออกแบบและดูแลการสร้าง  มัสยิดมีความสูง  52  เมตร 
หลังคาทรงกลมสร้างจากทองบริสุทธิ์  พื้นด้านในปูด้วยหินอ่อน  เป็นมัสยิดที ่
เคารพสักการะและเป็นศูนยร์ วมของมสุ ลิมในบรูไน

48

•  หม่บู ้านลอยน้ำกมั ปงเอเยอร ์ (Kampong  Ayer)

หมู่บ้านลอยน้ำที่ใหญ่ที่สุดในโลก  ตั้งอยู่ที่แม่น้ำบรูไน  กรุงบันดาร์เสรี 
เบกาวัน  สะท้อนวิถีชีวิตดั้งเดิมของบรูไน  อันเป็นแบบชาวน้ำ  หมู่บ้านลอยน้ำ 
แห่งนี้มีเสาไม้ค้ำยันเป็นหลักอยู่ด้านล่าง  มีทางเดินไม้เชื่อมต่อกันกับบ้านเรือน 
ในหมู่บ้านมีสาธารณูปโภคครบครัน  เช่น  โรงเรียน  โรงพยาบาล  สถานีตำรวจ 
สัญจรไปมาด้วยเรือ  ชาวยุโรปยุคแรก ๆ ที่มายังบรูไนขนานนามหมู่บ้านกลางน้ำ 
นีว้ า่   “เวนสิ แห่งตะวนั ออก”

49