1 การเรียนการสอนแบบโครงงาน ( Project Approach ) โครงงานเรื่อง “ไพล สันปูเลย” โดย นางลักษิกา ปุ๊ดพรม ครูประจำชั้น อนุบาล 3 /1 โรงเรียนอนุบาลเทศบาลตำบลสันปูเลย สังกัดเทศบาลตำบลสันปูเลย อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่
2 คำนำ โครงงาน เรื่อง “ไพล สันปูเลย” เป็นการศึกษาค้นคว้า สำรวจตรวจสอบ ทดลอง เพื่อให้ได้คำตอบ ในเรื่องที่เด็กสนใจหัวข้อการศึกษาค้นคว้า มุ่งเน้นให้นักเรียนเกิดทักษะ การคิดสังเกต และสืบค้นข้อมูล โครงงาน เรื่อง “ไพล สันปูเลย” เป็นส่วนหนึ่งของการจัดประสบการณ์การเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย ซึ่งมี เนื้อหาเกี่ยวกับการเรียนการสอนแบบโครงงาน (Project Approach) มี 3 ระยะ ระยะที่ 1 เริ่มต้นโครงการ ระยะที่ 2 พัฒนาโครงการ ระยะที่ 3 สรุปผลโครงการ การเรียนการสอนแบบโครงงานครูมีบทบาทกระตุ้น ให้เด็กคิดไตร่ตรองทบทวนเกี่ยวกับความคิดของตัวเองที่มีต่อหัวข้อโครงงานนั้น และแลกเปลี่ยนความคิดกับ เด็ก ซึ่งเด็กจะเกิดการเรียนรู้ได้เป็นอย่างดี และตอบสนองต่อการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ได้ดีได้จากการที่ เด็กได้ลงมือปฏิบัติ สำรวจ ทดลอง ประดิษฐ์ และคิดวางแผนปัญหาด้วยตนเอง การเรียนการสอนแบบ โครงงานเปิดโอกาสให้เด็กเข้าใจหัวข้อนั้นอย่างลึกซึ้ง เข้าใจ ความสัมพันธ์และได้รับความรู้ที่เด็กๆ นำไปใช้ ชีวิตประจำวัน ในอนาคตได้ประสบความสำเร็จยิ่งขึ้น ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าโครงงาน เรื่อง “ไพล สันปูเลย”เล่มนี้มีประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจไม่มากก็น้อย และผู้สนใจศึกษาสามารถใช้เป็นแนวทางหรือปรับใช้ได้เหมาะสมกับโครงงานของตนเองได้ต่อไป ผู้จัดทำ นักเรียนชั้นอนุบาล 3 ห้อง 1
3 สารบัญ เนื้อหา หน้า โครงงาน เรื่อง “ไพล สันปูเลย” 1 ที่มาของโครงงาน 1 วัตถุประสงค์ 1 โครงงาน 3 ระยะ ระยะที่ 1 : เริ่มต้นโครงงาน 1 ระยะที่ 2 : พัฒนาโครงงาน 3 ระยะที่ 3 : สรุปผลโครงงาน 13 ภาคผนวก
1 ชื่อโครงงาน ไพล สันปูเลย ผู้จัดทำ นักเรียนชั้นอนุบาล 3/1 ครูผู้สอน นางลักษิกา ปุ๊ดพรม โรงเรียนอนุบาลเทศบาลตำบลสันปูเลย ชั้นอนุบาล 3/1 จำนวนนักเรียน 25 คน ปีการศึกษา 2566 ระยะเวลา วันที่ 2-13 กันยายน 2564 รวม 10 วัน ที่มาของโครงการ สืบเนื่องจากที่เรียนหน่วยชุมชนของเรา เด็กตั้งคำถาม สงสัย ว่าทำไมถึงชื่อเหมือนโรงเรียน ของเรา ทำไมชื่อเหมือนตำบลของเรา เด็กๆ จึงอยากจะเรียนรู้ จึงเป็นที่มาของโครงงานนี้ วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้เด็กๆ ได้เรียนรู้จากการทำโครงงานไพล สันปูเลย เป็นการเตรียมพัฒนาการทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านร่างกาย ด้านอารมณ์-จิตใจ ด้านสังคม ด้านสติปัญญา 2. เพื่อปลูกฝังให้เด็กๆ ได้เรียนรู้จักอนุรักษ์และรักษาเอกลักษณ์ของตำบล ซึ่งเคยเป็นพื้นที่การปลูก ต้นปูเลย 3.การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ส่งเสริมทักษะในการทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม 4.เพื่อให้เด็กเกิดการเรียนรู้ โดยการปฏิบัติจริง 5. เพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่าง เด็ก ผู้ปกครอง และโรงเรียน ระยะที่ 1 เริ่มต้นโครงงาน ครูจัดการเรียนรู้หน่วยชุมชนของเรา และสอนเกี่ยวกับพืชเศรษฐกิจในตำบล เด็กในห้องเรียนไม่รู้จัก ไพล/ปูเลย แต่เด็กสงสัยว่าทำไมถึงชื่อเหมือนโรงเรียนและตำบลที่อาศัยอยู่ จึงเป็นเรื่องที่เด็กๆสนใจจะมาทำ เป็นโครงงานของห้องเรียน เด็กๆส่วนใหญ่อยากเรียนรู้เรื่องไพล สันปูเลยเกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับไพล สันปูเลย ไพล สันปูเลยสามารถนำมาทำอะไรได้บ้าง ไพล สันปูเลยมีประโยชน์อย่างไร เด็กๆส่วนใหญ่สนใจจึงร่วมกัน เพื่อจะนำไปต่อยอดหาคำตอบเกี่ยวกับ ไพล/ปูเลย
2 คำถามที่เด็กอยากรู้เกี่ยวกับไพล สันปูเลย น้องจีน่า : ทำไมชื่อเหมือนโรงเรียนของเราคะ น้องภูมิ : ทำไมชื่อเหมือนตำบลของเราเลยครับ น้องกัปตัน : เราไม่รู้จัก มันคือต้นอะไรครับ น้องออก้า : มันมีประโยชน์ไหมครับ น้องจีเนียส : คุณครูเอามาให้ดูหน่อยได้ไหมครับ น้องเฟียต : ผมก็ไม่เคยเห็นครับ สิ่งที่เด็กรู้แล้ว สิ่งที่เด็กต้องการเรียนรู้ สิ่งที่เด็กควรรู้ -ชื่อของไพล/ปูเลย -ลักษณะ สีของไพล/ปูเลย -สามารถรับประทานได้ -ประโยชน์ของไพล/เลย -รสชาติของไพล/เลย -การแปรรูป -ลักษณะ สีของไพล/ปูเลย -สามารถรับประทานได้ -ประโยชน์ของไพล/เลย -รสชาติของไพล/เลย -การแปรรูป
3 ระยะที่ 2 พัฒนาโครงงาน เด็กๆ ค้นหาคำตอบจากแหล่งข้อมูลที่หลากหลาย ผ่านกิจกรรมที่ปฏิบัติจริง การสืบค้นจากการ ทดลอง การแลกเปลี่ยน ความคิดเห็น เพื่อให้เด็กได้รับประสบการณ์ตรงมากที่สุด โครงงานระยะที่ 2 Project Approachไพล สันปูเลย สิ่งทีเด็กๆเรียนรู้ ความส าคัญของไพล/ปูเลย -เอกลักษณ์ของตำบล -การอนุรักษ์ ส่วนประกอบของไพล/ปูเลย -ลำต้น -ใบ -เหง้า –ดอก ประโยชน์ของไพลปูเลย -ลำต้น -ใบไพล -ดอกไพล -เหง้า ใช้ไพล / ปูเลยทำอะไร -ประกอบทำอาหาร -ผลิตภัณฑ์ดูแลผิว -ยารักษาโรค –ทำขนม - - การปลูกไพล สันปูเลย -การปลูก
4 ระยะที่ 2 : การพัฒนาโครงงาน Project approach "ไพลสันปูเลย" ให้เด็กศึกษาเรื่องของไพล(ปูเลย) ผ่านโซเชียลมีเดีย ข้นัตอนน้ีจะเป็นการจดัโอกาสใหเ้ด็กสนใจเรียนรู้โดยคุณครูจะเป็นผจู้ดัหาสื่อต่างๆ พร้อมท้งันา กิจกรรม เพื่อช่วยเด็กในการสืบค้นและรวบรวมข้อมูล เปิ ดโอกาสให้เด็กแต่ละคนมีส่วนร่วมในกิจกรรม และร่วม สนทนา ซกัถาม ในสิ่งที่เด็กแต่ละคนสนใจ สิ่งที่เด็กๆเรียนรู้
5 ระยะที่ 2 : การพัฒนาโครงงาน Project approach "ไพลสันปูเลย" เรียนรู้ประสบการณ์ตรงจากต้นปูเลย ขั้นตอนนี้จะเป็นการจัดโอกาสให้เดเด็กสนใจเรียนรู้โดยคุณครูจะเป็นผู้จัดหาสื่อต่างๆ พร้อมทั้งนำ กิจกรรมที่หลากหลายมาจัดให้กับเด็ก เพื่อช่วยเด็กในการสืบค้นและรวบรวมข้อมูลด้วยการปฏิบัติจริง เปิด โอกาสให้เด็กแต่ละคนมีส่วนร่วมในกิจกรรม และช่วยให้เด็กสามารถทำงานตามความสามารถของตัวเอง โดย คุณครูช่วยสนับสนุน สิ่งที่เด็กๆเรียนรู้
6 ระยะที่ 2 : การพัฒนาโครงงาน Project approach "ไพลสันปูเลย" ศึกษาแหล่งเรียนรู้ต้นปูเลย ขั้นตอนนี้จะเป็นการจัดโอกาสให้เดเด็กสนใจเรียนรู้โดยคุณครูจะเป็นผู้จัดหาสื่อต่างๆ พร้อมทั้งนำ กิจกรรมที่หลากหลายมาจัดให้กับเด็ก เพื่อช่วยเด็กในการสืบค้นและรวบรวมข้อมูลด้วยการปฏิบัติจริง เปิด โอกาสให้เด็กแต่ละคนมีส่วนร่วมในกิจกรรม และช่วยให้เด็กสามารถทำงานตามความสามารถของตัวเอง โดย คุณครูช่วยสนับสนุน สิ่งที่เด็กๆเรียนรู้
7 ระยะที่ 2 : การพัฒนาโครงงาน Project approach "ไพลสันปูเลย" เหง้าปูเลยจากการขยำกระดาษ ขั้นตอนนี้จะเป็นการจัดโอกาสให้เดเด็กสนใจเรียนรู้โดยคุณครูจะเป็นผู้จัดหาสื่อต่างๆ พร้อมทั้งนำ กิจกรรมที่หลากหลายมาจัดให้กับเด็ก เพื่อช่วยเด็กในการสืบค้นและรวบรวมข้อมูลด้วยการปฏิบัติจริง เปิด โอกาสให้เด็กแต่ละคนมีส่วนร่วมในกิจกรรม ทำกิจกรรมศิลปะตามความคิดสร้างสรรค์ของตนเอง และช่วยให้ เด็กสามารถทำงานตามความสามารถของตัวเอง โดยคุณครูช่วยสนับสนุน สิ่งที่เด็กๆเรียนรู้
8 ระยะที่ 2 : การพัฒนาโครงงาน Project approach "ไพลสันปูเลย" ฉีกปะกระดาษ ดอกไพล(ปูเลย) ขั้นตอนนี้จะเป็นการจัดโอกาสให้เดเด็กสนใจเรียนรู้โดยคุณครูจะเป็นผู้จัดหาสื่อต่างๆ พร้อมทั้งนำ กิจกรรมที่หลากหลายมาจัดให้กับเด็ก เพื่อช่วยเด็กในการสืบค้นและรวบรวมข้อมูลด้วยการปฏิบัติจริง เปิด โอกาสให้เด็กแต่ละคนมีส่วนร่วมในกิจกรรม ทำกิจกรรมศิลปะตามความคิดสร้างสรรค์ของตนเอง และช่วยให้ เด็กสามารถทำงานตามความสามารถของตัวเอง โดยคุณครูช่วยสนับสนุน สิ่งที่เด็กๆเรียนรู้
9 ระยะที่ 2 : การพัฒนาโครงงาน Project approach "ไพลสันปูเลย" กิจกรรมกลุ่ม การปลูกต้นปูเลยจ าลอง "ไพลในสวน" ขั้นตอนนี้จะเป็นการจัดโอกาสให้เดเด็กสนใจเรียนรู้โดยคุณครูจะเป็นผู้จัดหาสื่อต่างๆ พร้อมทั้งนำ กิจกรรมที่หลากหลายมาจัดให้กับเด็ก เพื่อช่วยเด็กในการสืบค้นและรวบรวมข้อมูลด้วยการปฏิบัติจริง เปิด โอกาสให้เด็กแต่ละคนมีส่วนร่วมในกิจกรรม ทำกิจกรรมศิลปะตามความคิดสร้างสรรค์ของตนเอง และช่วยให้ เด็กสามารถทำงานตามความสามารถของตัวเอง โดยคุณครูช่วยสนับสนุน สิ่งที่เด็กๆเรียนรู้
10 ระยะที่ 2 : การพัฒนาโครงงาน Project approach "ไพลสันปูเลย" กิจกรรมประดิษฐ์"ที่คาดหัวปูเลย" ขั้นตอนนี้จะเป็นการจัดโอกาสให้เดเด็กสนใจเรียนรู้โดยคุณครูจะเป็นผู้จัดหาสื่อต่างๆ พร้อมทั้งนำ กิจกรรมที่หลากหลายมาจัดให้กับเด็ก เพื่อช่วยเด็กในการสืบค้นและรวบรวมข้อมูลด้วยการปฏิบัติจริง เปิด โอกาสให้เด็กแต่ละคนมีส่วนร่วมในกิจกรรม ทำกิจกรรมศิลปะตามความคิดสร้างสรรค์ของตนเอง และช่วยให้ เด็กสามารถทำงานตามความสามารถของตัวเอง โดยคุณครูช่วยสนับสนุน สิ่งที่เด็กๆเรียนรู้
11 ระยะที่ 2 : การพัฒนาโครงงาน Project approach "ไพลสันปูเลย" กิจกรรมกลุ่ม "สวนปูเลยจำลอง" ขั้นตอนนี้จะเป็นการจัดโอกาสให้เดเด็กสนใจเรียนรู้โดยคุณครูจะเป็นผู้จัดหาสื่อต่างๆ พร้อมทั้งนำ กิจกรรมที่หลากหลายมาจัดให้กับเด็ก เพื่อช่วยเด็กในการสืบค้นและรวบรวมข้อมูลด้วยการปฏิบัติจริง เปิด โอกาสให้เด็กแต่ละคนมีส่วนร่วมในกิจกรรม ทำกิจกรรมศิลปะตามความคิดสร้างสรรค์ของตนเอง และช่วยให้ เด็กสามารถทำงานตามความสามารถของตัวเอง โดยคุณครูช่วยสนับสนุน สิ่งที่เด็กๆเรียนรู้
12 ระยะที่ 2 : การพัฒนาโครงงาน Project approach "ไพลสันปูเลย" ผลิตภัณฑ์ขัดผิวจากไพล ตำบลสันปูเลย ขั้นตอนนี้จะเป็นการจัดโอกาสให้เดเด็กสนใจเรียนรู้โดยคุณครูจะเป็นผู้จัดหาสื่อต่างๆ พร้อมทั้งนำ กิจกรรมที่หลากหลายมาจัดให้กับเด็ก เพื่อช่วยเด็กในการสืบค้นและรวบรวมข้อมูลด้วยการปฏิบัติจริง เปิด โอกาสให้เด็กแต่ละคนมีส่วนร่วมในกิจกรรม ทำกิจกรรมศิลปะตามความคิดสร้างสรรค์ของตนเอง และช่วยให้ เด็กสามารถทำงานตามความสามารถของตัวเอง โดยคุณครูช่วยสนับสนุน สิ่งที่เด็กๆเรียนรู้
13 ระยะที่ 3 : การสรุปโครงการ Project approach "ไพลสันปูเลย" การนำเสนอนิทรรศการ ขั้นตอนนี้ ..เด็กและคุณครูร่วมกันจัดนิทรรศการ โดยให้เด็กแบ่งปันสิ่งที่เรียนรู้เกี่ยวกับหัวข้อ Project Approach ให้เด็ก ๆ ช่วยกันอภิปรายถึงหลักฐานที่สืบค้น เปรียบเทียบการตั้งสมมุติฐานว่าตรงกันหรือไม่ เล่า เรื่องโครงงานของพวกเขาให้ผู้อื่นฟัง โดยเน้นจุดเด่นของโครงงาน คุณครูและผู้ปกครองช่วยเด็ก ๆ วางแผนการ ดำเนินการ พร้อมเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับสิ่งที่เด็ก ๆ ทำและค้นพบ อย่างเต็มความสามารถ ความสนุกสนาน ความกระตือรือร้นและความภูมิใจในตัวเด็กผ่านผลงานต่าง ๆ ทั้งนี้ครูได้บันทึกความคิดและความสนใจของ เด็กในระหว่างการทำโครงงาน เพื่อเปรียบเทียบความเปลี่ยนแปลงทางความสนใจ ความรู้ และความคิดของ เด็ก ๆ ว่าก่อนเริ่มโครงงานและหลังจากสรุปโครงงานมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร และเพื่อเป็นแนวทางในการ หาหัวข้อของโครงงานในครั้งต่อไป สิ่งที่เด็กๆเรียนรู้
14 ระยะที่ 3 : การสรุปโครงการ Project approach "ไพลสันปูเลย" การนำเสนอผลิตภัณฑ์ครีมขัดผิวจากไพล/ปูเลย ขั้นตอนนี้ ..เด็กนำเสนอผลิตภัณฑ์ขัดผิว ที่ลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง โดยให้เด็กแบ่งปันสิ่งที่เรียนรู้เกี่ยวกับ หัวข้อ Project Approach ให้เด็ก ๆ ช่วยกันอภิปรายถึงหลักฐานที่สืบค้น เล่าเรื่องโครงงานของพวกเขาให้ ผู้อื่นฟัง สิ่งที่เด็กๆเรียนรู้
15 ผลจากการทำโครงงาน เด็กเกิดพัฒนาด้านต่างๆ ดังนี้ 1. การส่งเสริมพัฒนาการความสามารถพื้นฐาน 4 ด้าน 1.1 ด้านการเรียนรู้ - เด็กรู้จักตั้งคำถามในสิ่งที่ตนสงสัย - เด็กได้ลงมือทำด้วยตนเอง - เด็กสามารถอธิบายวิธีการเรียนรู้ของตนเอง ว่าเรียนอย่างไรและพบคำตอบที่อยากรู้ - เด็กได้เรียนรู้เรื่องราวต่างๆเกี่ยวกับไพล สันปูเลย - เด็กสามารถสรุปและนำเสนอข้อมูลที่ค้นพบด้วยตนเอง 1.2 ด้านภาษา - เด็กบอกรายละเอียดเกี่ยวกับไพล สันปูเลยโดยใช้คำพูดของตนเอง - เด็กอธิบายถึงสิ่งที่พวกเขาสังเกตเห็นจากการเรียนรู้เกี่ยวกับไพล สันปูเลย - เด็กได้นำเสนอข้อมูลที่ค้นพบด้วยตนเอง 1.3 ด้านสังคม - เด็กสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ - เด็กสามารถแสดงความคิดเห็นของตนเอง และยอมรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น - เด็กเคารพกฎ กติกาของห้องเรียน 1.4 ด้านการเคลื่อนไหว หยิบจับ และใช้อุปกรณ์ในการทำกิจกรรมศิลปะ/กิจกรรมการปลูกต้นปู เลย/กิจกรรมการทำผลิตภัณฑ์ขัดผิวได้อย่างคล่องแคล่ว
16 แบบประเมินพัฒนาการรายบุคคล ชื่อ-นามสกุล........................................................................................อนุบาล 3/1 คำชี้แจง ให้คุณครูทำเครื่องหมายถูกต้องลงไปในช่องว่าง ข้อ รายการ เกณฑ์การประเมิน 3 2 1 1 ด้านการเรียนรู้ 1.1 เด็กรู้จักตั้งคำถามในสิ่งที่ตนสงสัย 1.2 เด็กได้ลงมือด้วยตนเอง 1.3 เด็กสามารถอธิบายวิธีการเรียนรู้ของตนเองว่าเรียนอย่างไร และ พบคำตอบที่อยากรู้ 2 ด้านภาษา 2.1 เด็กบอกรายละเอียดเกี่ยวกับสิ่งที่เรียนได้โดยการใช้คำพูดของ ตนเอง 2.2 เด็กได้นำเสนอข้อมูลที่ค้นพบด้วยตนเอง 2.3 เด็กอธิบายถึงสิ่งที่พบเห็น การสังเกตกับสิ่งที่เรียนรู้ 3 ด้านสังคม 3.1 เด็กสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ 3.2 เด็กสามารถแสดงความคิดเห็นของตนเองและยอมรับฟังความ คิดเห็นของผู้อื่น 3.3 เคารพกฎ กติกาของห้องเรียน 4 ด้านการเคลื่อนไหว หยิบจับ และใช้อุปกรณ์ในการทำกิจกรรมศิลปะ/กิจกรรมการปลูก ต้นปูเลย/กิจกรรมการทำผลิตภัณฑ์ขัดผิวได้อย่างคล่องแคล่ว เกณฑ์การประเมิน 3 ดีมาก 2 ดี 1 พอใช้
17