จัจั จั ด จั ดทำทำทำทำโดย นางสาว จุฑามาศ เหมือมืนมี ชั้นชั้มัธมัยมศึกษาปีที่ปี ที่ ๕ เลขที่ ๑๒ วิชวิาภาษาไทย ๖ ม.๕ โรงเรียรีนบ้า บ้ นปล่องเหลี่ยม การร้ร้อ ร้ร้ งเพลงพื้พื้ พื้พื้ น พื้ น พื้ บ้บ้า บ้ า บ้ น “เพลงกล่อมเด็ก ด็ ”
ความหมายของเพลงกล่อมเด็กด็ กล่อม หมายถึง ร้อร้งเป็นป็ทำ นองเพื่อพื่เล้าโลมใจหรือรืให้เห้พลิน. (ราชบัณบัฑิตยสถาน ๒๕๔๒) เพลงกล่อมเด็กด็หมายถึง เพลงร้อร้งเพื่อพื่ ให้เห้ด็กด็เกิดความเพลิดเพลิน และนอนหลับ ไป ด้วด้ยความอบอุ่นใจ (ประเทือง คล้ายสุบสุรรณ์,ณ์๒๕๒๒) เพลงกล่อมเด็กด็หมายถึง เพลงที่กล่อมให้เห้ด็กด็นอนหลับสบาย เกิดความรู้สึรู้กสึอบอุ่นใจ (ประภาศรี สีหสีอำ ไพ และจารุณีรุณีกองพลพรหม, ๒๕๓๕) นอกจากนี้ ยังยัมีคำมี คำที่มีคมีวาม หมายเดียดีวกัน ได้แด้ก่ เพลงเห่กห่ล่อม บทเห่กห่ล่อม บทกล่อม ในที่นี้ จะใช้คำช้ คำว่าว่เพลง กล่อมเด็กด็หมายถึง เพลงที่ใช้ร้ช้อร้งให้เห้ด็กด็ ฟังฟัเพื่อพื่ ให้นห้อน หลับสบายและเกิดความ อบอุ่นใจ คำ ว่าว่เพลงกล่อมเด็กด็นี้ ภาคเหนือนืเรียรีกว่าว่อือ-อื้อ-จา-จา หรือรืเพลงคือ ภาคอีสาน เรียรีกว่าว่สิทสิ -จูง-จา, เพลงกล่อมลูกลูหรือรืเพลงนอนสาเต้อ ภาคใต้เรียรีกว่าว่เพลงชา น้อน้ง, เพลงน้อน้งนอน หรือรืเพลงร้อร้งเรือรืตรงกับภาษาอังกฤษว่าว่ lullaby หรือรื cradle song ประเภทของเพลงกล่อมเด็กด็ เพลงกล่อมเด็กด็แบ่งบ่ตามลักษณะเนื้อนื้ความอาจแบ่งบ่ ได้ ๓ ประเภท (ธิดธิา โมกรัตรัน์ และวินัวิยนัภู่รภู่ะหงส์,ส์๒๕๒๖) ดังดันี้ ๑. เพลงกล่อม เป็นป็เพลงที่มีเมีนื้อนื้ความเป็นป็เชิงชิกล่อม ให้เห้ด็กด็เพลิดเพลินและหลับไป เช่นช่ “นอนไปเถิดแม่จม่ะกล่อม นวลละม่อม่มแม่จม่ะไกว ทอง คำ าแม่อม่ย่าย่ร้อร้งไห้ สายสุดสุใจเจ้าจ้แม่เม่อย" ๒. เพลงปลอบ เป็นป็เพลงที่มีเมีนื้อนื้ร้อร้งเป็นป็การปลอบมิใมิห้เห้ด็กด็อ้อนหรือรืร้อร้งกวน เช่นช่ “เจ้าจ้เนื้อนื้อ่อนเอย อ้อนแม่จม่ะกินนม แม่จม่ะอุ้มเจ้าจ้ออกชม กินนมแล้วนอนเปลเอย" ๓. เพลงขู่ เป็นป็เพลงที่มีเมีนื้อนื้ร้อร้งเป็นป็เชิงชิขู่ใขู่ห้เห้ด็กด็กลัว จะได้หด้ลับโดยเร็วร็เช่นช่ "อ้ายแมวหง่าวเอย ตัวมันมัยาวไม่น้ม่อน้ย เด็กด็นอนไม่หม่ลับ มากินดับดัเสียสีหน่อน่ยหนึ่งนึ่เกิด อ้ายแมวหง่าวเอย" บทที่ ๑๒ การร้องเพลงพื้นบ้าน:เพลงกล่อมเด็ก
เพลงกล่อมเด็กด็ภาคกลางมีลัมี ลักษณะคำ ประพันพัธ์หธ์ลายแบบ ดังดันี้ ๑. บทที่มี ๓ วรรค เช่นช่ “ผัตผัเจ้าจ้ล่อ ข้าข้วเหนียนีวสองห่อห่ ไม่พม่อกิน" หรือรื “ใครใครเขาก็มากันหมด เจ้าจ้ดอกประดู่ชูดู่ชูรส ไม่เม่ห็นห็มาเอย" ๒. บทที่มี ๔ วรรค เช่นช่ "อ้ายแมวหง่าวเอย คนนอนไม่หม่ลับ หรือรื "นอนเสียสีเถิดเอย เลี้ยงไว้หว้วังวัจะได้เด้พื่อพื่นตัว ๓. บทที่มี ๕ วรรค เช่นช่ "เจ้าจ้เนื้อนื้ละมุนเอย แม่มิม่ ใมิห้ผู้ห้ ใผู้ดต้อง ทองดีเดีจ้าจ้คนเดียดีวเอย" หรือรื "เจ้าจ้เนื้อนื้เย็นย็เอย ครั้นรั้ว่าว่น้ำ ขึ้นขึ้มา แสนเสียสีดายเจ้าจ้คนเดียดีวเอย" ๔. บทที่มี ๖ วรรค เช่นช่ “นกขมิ้นมิ้เหลืองอ่อนเอย ค่ำ แล้วจะนอนที่ตรงไหน จะนอนไหนก็นอนได้ สุมสุทุมทุพุ่มพุ่ ไม้ก็ม้ ก็เคยนอน ลมพระพายชายพัดพัมาอ่อนอ่อน เจ้าจ้เคยจรมานอนรังรัเอย" ๔. บทที่มีตั้มี ตั้งตั้แต่ ๔ วรรคขึ้นขึ้ ไป เช่นช่ ลักษณะคำ ประพันธ์ของเพลงกล่อมเด็ก
หรือรื หรือรื
ภาคอีสาน “นอนสาหล้า หลับตาอย่าย่ลี่อยู่ เจ้าจ้ผู้ฮู้ผู้ ฮู้นอนแล้วอย่าย่ดิงดิ ตีงกมเกี้ยง เฮียงหมอนสนุกนุยิ่งยิ่” “นอนนอนสา หลับตานอน้อน้ง เขามาขายของ แม่สิม่ซื้สิซื้อซื้ ไปทาน เขามาขายอาน แม่สิม่ซื้สิซื้อซื้ ให้เห้จ้าจ้ แมวโพงเป้าป้ตาเหลืองหม่าม่วหม่าม่ว” “นอนสาเด้อด้หล่า หลับตาแม่สิม่ก่สิ ก่อม นอนอ้อมล้อม ในป่าป่อู่แพ แม่ไม่ ปไฮ่ บ่ไบ่ด้มด้าหา แม่ไม่ ปนา หมกป่าป่มาป้อป้น แม่เม่ลี้ยงหม่อม่น อยู่ใยู่นป่าป่สวนหม่อม่น นอนตะแคง อยู่กยู่กไม้หม้นึ่งนึ่ ฟังฟัเสียสีงเอิ้น กะไอ้บ่าบ่วสีลสีา เปิ้นปิ้ ไปนา จับจัอึ้งมาแล่ว จับจัอึ่งแล่ว เลี้ยงวัววัเลี้ยงควาย ควายกูเกูสียสีอีแม่กูม่ด่กูาด่ เต้นเปิ่งปิ่ ฟ้าฟ้อีน้อน้งแจงแวง แจงแวง เห็นห็ควายกูบ่กูบ่ เห็นห็บ่แบ่ท้ จักจัว่าว่ตัวใด อื่อ…” ตัวอย่างเพลงกล่อมเด็กภาคต่าง ๆ ภาคเหนือนื “หลับมองตา นินนิจาเดอะเจ้าจ้แถมสักสับีคบีหนึ่งนึ่เล่า แม่เม่จ้าจ้จะมา หลับอื่ออือจา” “นอนนอนจายเอ่อนอน นอนหลับตาอย่าย่ ไห้ นอนไหล้จั้งจั้กนหลี” “อื่อจาๆ อื่อจาๆ ลับสองตำ อีหล่าน้อน้ยของแม่เม่หย ลับจื่นจื่ๆ ใจนา…ละเน้อน้ …ๆ อี่อ้ายเหย หมู่มึมู่งมึออกออก ไซมันมัออก ยาวศอกยาววา ดัดดั ไม้มม้าเป็นป็สองสามป้อป้ง ไปดัดดันมสาว บ่าบ่เขือขืยาว
ภาคใต้ “ฮา…เอ้อ…ครือรืน้อน้งเหอ ครือรืนางรจนา ทิ้งพวงมาลา เลือกเงาะทันใด ม้าม้วสามลรู้ พาลโกรธยกใหญ่ ขับขัรจนาทรามวัยวั ไปไว้ที่ว้ ที่ปลายนา…เอ้อ…เหอ” “ฮา…เอ้อ…น้อน้งนอน เหอ น้อน้งนอนให้หห้ลับดี แม่เม่ช้อช้ทั้งทั้สี่ มาช่วช่ยพิทัพิ ทักษ์รักรัษา อาบน้ำ แล้วป้อป้นข้าข้ว ทุกทุวันวัค่ำ เช้าช้ทุกทุเวลา มาช่วช่ยพิทัพิ ทักษ์รักรัษา กำ พร้าร้แม่คม่นเดียดีว…เอ้อ…เหอ”
คำ ถามท้ายบท ๑) “มาช่วช่ยพิทัพิ ทักษ์รักรัษา กำ พร้าร้แม่คม่นเดียดีว…เอ้อ…เหอ” จาก ข้อข้ความข้าข้งต้นมาจากเพลงขับขักล่อมของภาคใด? ตอบ:
๒) คำ ว่าว่เพลงกล่อมเด็กด็ภาคเหนือนืและภาคอีสานเรียรีกเพลง กล่อมเด็กด็ว่าว่อะไร ต่างกันอย่าย่งไร ตอบ:
๓) เพลงกล่อมเด็กด็แบ่งบ่ตามลักษณะเนื้อนื้ความได้กี่ด้ กี่ประเภท ตอบ:
เอกสารอ้างอิง http://old-book.ru.ac.th/e-book/t/TL216(49)/TL216(49)-12.pdf ภาพจาก https://kantika2016.wordpress.com/2016/12/01/first-blog-post/