BAB 7 : SALIRAN

Bab

7 Saliran

Nota Ekstra
7.1 Pandang Darat Fizikal Peringkat Aliran Sungai

Peringkat I

Peringkat II
Peringkat III

Peringkat Peringkat I Peringkat II Peringkat III
(hulu) (tengah) (hilir)
Kriteria
Ciri-ciri • Aliran: Deras • Aliran: Sederhana • Aliran: Perlahan.
• Kawasan tanah tinggi
deras. • Kawasan landai.
yang curam.
• Sungai berbentuk • Proses hakisan masih • Proses pemendapan

lurus dan sempit. berlaku. giat berlaku.
• Berlaku proses
• Sungai mula
hakisan yang giat.
mengangkut beban

hakisan dari peringkat

I.

Pandang darat fizikal • Lurah berbentuk ‘V’ • Lurah berbentuk ‘U’ • Lurah berbentuk ‘U’
• Jeram • Susuh bukit berpanca yang lebar
• Lubang periuk • Likuan sungai
• Air terjun • Likuan terpenggal • Tasik ladam
• Tetambak
• Dataran mandap
• Delta

1

7.2 Sungai dan Tasik Utama di Malaysia

Petunjuk U
Sungai
6oU Tasik Sungai
Kinabatangan
4oU Sempadan Antarabangsa
Sungai Sungai Baram
Bernam Tasik Kenyir Loagan Bunut
Sungai Rajang
2oU Sungai Pahang 114oT

Tasik Chini
Tasik Bera

Sungai
Endau

104oT

7.3 Kepentingan Tasik dan Sungai di Malaysia

Kepentingan Huraian Contoh

Pengangkutan dan perhubungan Penting di kawasan pedalaman • Sungai Rajang, Sarawak
• Sungai Kinabatangan, Sabah

Menghanyutkan kayu balak Kayu balak ditebang di kawasan bukit • Sungai Rajang, Sarawak.
dan dihantar ke kilang melalui sungai • Sungai Kinabatangan, Sabah

Sumber air Untuk kegunaan harian penduduk • Sungai Muda, Kedah
• Sungai Kemubu, Kelantan

Janakuasa hidroelektrik • Untuk kegunaan pertanian
• Sungai beraliran deras dan tasik di • Empangan Chenderoh, Perak
Sempadan semula jadi
Sumber protein kawasan tanah tinggi dijadikan tapak • Empangan Kenyir, Terengganu
janakuasa elektrik
Sumber pendapatan
Sungai menjadi sempadan antara negeri • Sungai Bernam: Sempadan
atau negara Selangor dan Perak

Bekalan ikan air tawar • Sungai Endau: Sempadan Johor
dan Pahang

• Sungai Muda: Sempadan Kedah
dan Pulau Pinang

• Tasik Chini dan Tasik Bera,
Pahang

• Tasik Kenyir, Terengganu
• Sungai Endau, Johor

Aktiviti penternakan ikan dalam sangkar Tasik Chini dan Tasik Bera, Pahang
(akuakultur)

2

Kegunaan domestik Sumber air untuk kegunaan harian • Sungai Pahang, Pahang
Rekreasi dan pelancongan • Sungai Rajang, Sarawak
• Sungai Kinabatangan, Sabah
• Tasik Bera, Pahang

(i) Dijadikan kawasan tarikan

pelancongan.

(ii) Antara aktiviti yang boleh dilakukan • Sungai Kiulu, Sarawak

ialah: • Tasik Kenyir, Terengganu

• Perkelahan • Tasik Banding, Perak

• Berkayak • Air Terjun Kota Tinggi, Johor

• Sukan ekstrem • Sungai Sedim, Kedah

• Memancing

• Rumah inap atas air (Boat house)

3