วันลอยกระทง-โพธิ์ไทร

ลอยกระทง เปน็ ประเพณขี องไทยทีป่ ฏบิ ตั สิ ืบต่อกันมา
แต่โบราณ เริ่มทาต้ังแตก่ ลางเดอื น 11 ถึงกลางเดอื น 12 ซึ่งเปน็ ฤดูน้าหลาก ที่นยิ มมากคือ ช่วง
วนั เพ็ญเดือน 12 เพราะพระจนั ทรเ์ ต็มดวง แม่น้าใสสะอาด แสงจันทรส์ อ่ งเวลากลางคนื เปน็
บรรยากาศสวยงาม เหมาะแกก่ ารลอยกระทง

เดิมพิธีลอยกระทงเรยี กวา่ พระราชพิธีจองเปรียง
ชักโคม ลอยโคม ซง่ึ เป็นพธิ ขี องพราหมณ์ เพอื่ บชู าพระอศิ วร พระนารายณ์ และพระพรหม
ครน้ั คนไทยรบั กท็ าพธิ ียกโคมเพือ่ บูชาพระบรมสารรี ิกธาตุ พระจุฬามณี ณ สวรรคช์ ั้นดาวดึงส์
ลอยโคมบูชาพระพุทธบาท ณ หาดทรายแม่นา้ นมั มทานที ประเทศอินเดีย

หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอโพธิไ์ ทร

การลอยกระทง ตามสายนา้ น้ี นางนพมาศ สนมเอกของพระร่วงเจา้ กรงุ
สโุ ขทัย คิดทากระทงรูปดอกบัว และรูปต่างๆถวาย พระร่วงทรงใหล้ อย
กระทงตามสายน้าไหล ในหนงั สือ ตารบั ท้าวศรจี ฬุ าลกั ษณ์
พระรว่ งตรัสวา่ "แต่นส่ี ืบไปเบือ้ งหนา้ โดยลาดับกษัตรยิ ใ์ นสยามประเทศ ถงึ
กาลกาหนดนกั ขตั ฤกษว์ ันเพญ็ เดอื น 12 ใหท้ าโคมลอย เป็นรูปดอกบวั อุทศิ
สกั การบูชาพระพุทธบาทนัมฆทานที ตราบเทา่ กลั ปาวสาน"

หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอโพธไิ์ ทร

ปัจจุบันประเพณีลอยกระทง มีการจัดงานกันแทบทุกจังหวัด ถือเป็น
งานประจาปที ส่ี าคญั มีการจัดขบวนแหก่ ระทงและการประกวดตา่ งๆ

ส่วนการลอยโคม ชาวบ้านทางภาคเหนือและภาคอีสานยังนิยมทากัน
ชาวบ้านจะนากระดาษ มาทาเป็นโคมขนาดใหญ่สีต่างๆ เวลากลางคืนแล
เห็นแสงไฟโคมบนท้องฟ้า พร้อมกับแสงจันทร์และดวงดาวสวยงามมาก
ทีเดยี ว

หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอโพธ์ิไทร

ประเพณีลอยกระทง ตรงกับวันเพ็ญ (วันขึ้น 15 ค่า) เดือน 12 ประมาณเดือน
พฤศจิกายน ประเพณีน้ีกาหนดขึ้นเพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์และขอขมาต่อแม่พระ
คงคา บางหลักฐานเชื่อว่าเป็นการบูชารอยพระพุทธบาทที่ริมฝ่ังแม่น้านัมทามหานที และบาง
หลักฐานกว็ า่ เป็นการบชู าพระอปุ คุตอรหันต์หรอื พระมหาสาวก

สาหรับประเทศไทยประเพณีลอยกระทงได้กาหนดจัดในทุกพ้ืนท่ีท่ัวประเทศ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณท่ีติดกับแม่น้า ลาคลอง หรือ แหล่งน้าต่าง ๆ ซ่ึงแต่ละพ้ืนท่ีก็จะมี
เอกลักษณท์ นี่ า่ สนใจแตกต่างกนั ไป

ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอโพธิ์ไทร

ความเช่ือเกีย่ วกับวันลอยกระทง

เป็นการขอขมาพระแม่คงคา ที่มนุษย์ได้ใช้น้า ได้ดื่มกินน้า รวมไปถึงการท้ิงส่ิงปฏิกูล
ต่างๆ ลงในแม่น้าเป็นการสักการะรอยพระพุทธบาท ที่พระพุทธเจ้าทรงได้ประทับ
รอยพระบาทไว้หาดทราย แม่น้านัมมทานที ในประเทศอินเดีย เป็นการลอยความ
ทุกข์ ความโศกรวมถงึ โรคภัยต่างๆ ให้ลอยไปกบั แม่นา้

หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอโพธิ์ไทร

กจิ กรรมวันลอยกระทง
* นากระทงไปลอยตามแม่นา้ ลาคลอง หรอื ตามแหลง่ นา้
* ให้การสนับสนุนกจิ กรรมตา่ ง ๆ ในวนั ลอยกระทง เชน่ การประกวดกระทง การประกวดนางนพ
มาศ
* การละเล่นพนื้ เมือง เชน่ ราวง เพลงเรอื เพอ่ื สืบสานวฒั นธรรมไทย
* จัดนทิ รรศการ หรือพิธีการลอยกระทง เพ่อื เผยแพรแ่ ละอนุรักษป์ ระเพณีไทย
* จัดรณรงค์ใหม้ กี ารใชว้ สั ดจุ ากธรรมชาติมาทากระทง เพ่ือไมใ่ หเ้ กดิ มลภาวะแกแ่ มน่ ้าลาคลอง

หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอโพธไิ์ ทร

จดั ทำโดย ...
นำงสำวภำณุกำ สพุ รรณ

บรรณำรกั ษ์