การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว-

" นาทองคาํ " -วธิ ีการผลิต

ดาวนโ์ หลดไดฟ้ ร.ี .. การวางแผน
การเลอื กพันธุข์ า้ ว
การเตรยี มดิน
การปลูกข้าว
การเก็บเกียวขา้ ว

-เกร็ดนา่ รูเ้ ล็กน้อย

การควบคุมวัชพืช
การจดั การนาํ ในนาขา้ ว
การใส่ปุยในนาขา้ ว

คาํ นาํ

การเกษตรเปนอาชีพหลกั ของคนไทยมานาน ประชากรส่วนใหญ่ของ
ประเทศประกอบอาชพี เกษตรกรรม การเกษตรจงึ มีความสําคญั ในการพัฒนาทาง
เศรษฐกจิ ของประเทศ ซึงรายไดส้ ่วนใหญม่ าจากสินค้าทางการเกษตร
ข้าว เปนอกี หนงึ ในพืชเศรษฐกจิ หลกั ของประเทศไทย ซงึ ทาํ รายไดใ้ ห้กบั ประเทศ
มากมาย

ข้าวทดี ีนนั ได้มาจากเมด็ พันธุ์ทดี ี ผู้จดั ทําได้เล็งเห็นความสําคญั ในการผลิต
เมลด็ พันธ์ุขา้ ว จงึ ได้นาํ ความรทู้ างเทคโนโลยีสารสนเทศมาประยุกต์ในการสร้างสือ
บทเรียนอเิ ล็กทรอนกิ ส์( E-book) เปนเครืองมือในการพัฒนาตอ่ ยอดความรใู้ ห้มี
ประสิทธภิ าพและเกดิ ประโยชน์สูงสุดในการใชง้ านตอ่ ไป

คณะผจู้ ัดทํา

สารบัญ

เรอื ง หน้า

1. การผลติ เมลด็ พันธุ์ข้าว...............................................................1
2. วิธกี ารผลิตเมล็ดพันธ์ขุ า้ ว ......................................................2-3
3. เกร็ดเล็กน้อย........................................................................3...-4
- การควบคมุ วชั พืช
- การจดั การนาํ
- การระบายนาํ กอ่ นเกบ็ เกียว
- การใชป้ ุย
4. ภาพประกอบ............................................................................5
5. แนวคิด...................................................................................6

การผลิตเมล็ดพนั ธุ์ข้าว

ในปจจุบันราคาขา้ วตกตาํ ยงั คงเปนปญหาหลักทียังเปนปญหาใหญข่ อง
เกษตรกรผูป้ ลูกขา้ วการทํานาเพือผลติ เมล็ดพันธ์ขุ า้ วจงึ เปนอกี ทางเลือกหนึงทีนา่
สนใจกบั เกษตรกรท่ปลูกขา้ วจาํ หนา่ ยโดยทวั ไป ซงึ การผลติ เมล็ดพันธุข์ ้าว
จาํ หนา่ ย สามารถจําหนา่ ยไดใ้ นราคา กโิ ลกรมั ละ 25 บาท ซงึ ได้ราคาทีสูงกว่า
การทํานาทัวไปถึง 2 เท่า

คณุ รัชชาภา มที องหลาง

เกษตรกรผูผ้ ลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว

หน้า 1

วิธกี ารผลติ เมล็ดพนั ธุ์ขา้ ว

1.วางแผนการปลกู
-เลียงการปลูกต่างจากพันธ์เุ ดิมไม่เกดิ ขา้ วพันธเ์ุ รือ
ซงึ ตา่ งจากพันธ์ุทปี ลกู ในฤดู
-ถ้าปลูกขา้ วพันธใ์ุ หม่ควรกาํ จัดขา้ วพันธืเรอื กอ่ น
-ไมป่ ลกู ข้าวพันธ์อุ ่อนแอตอ่ อากาศเย็นช่วง
กนั ยายน-พฤศจกิ ายน และฝนตกชุกระยะเกบ็ เกียว

2.เลือกพันธขุ์ ้าว
-พันธท์ุ ีสนใจเหมาะกับพืนทกี ารปลกู และระดับนํา
-ตา้ นทานตอ่ โรคและแมลงในพืนที
-พันธุ์ทตี ลาดต้องการ

3.เตรยี มดนิ
-กาํ จดั ขา้ วพันธเ์ุ รือ
-ขยายแปลงพันธ์แุ รก เริมจากตากหนา้ ดนิ
หลังเกบ็ เกียวขา้ วอยา่ งน้อย 2 สัปดาห์
โดยการไถกลบตอซัง ระบายนาํ ให้หน้าดินแห้ง 2 สัปดาห์
จนข้าวเรืองอก จากนันใช้ขลุบยาํ กลบขา้ วเรอื
-หมกั ไว้ 1-2 สัปดาห์ คราดเทอื กปลกู
-ปรบั พืนนาให้เรยี บสมาํ เสมอ ทาํ รอ่ งระบายนําทุก 4 เมตร

4.เมล็ดพันธ์ุแหลง่ ทเี ชอื ถอื ได้
-สุ่มการงอกจากเมลด็ ก่อนปลกู
-ใชพ้ ันธข์ุ า้ วอัตรา 20 กโิ ลกรมั /ไร่
(ปลกู แบบหว่านตม) 5 กิโลกรัม/ไร่
(สําหรับปลูกดําด้วยคน)

หนา้ 2

5.วธิ ีการปลกู
1).หวา่ นนําต้ม นําเมล็ดพันธุแ์ ชน่ ํา 1-2 ชัวโมง

นาํ ขนึ หุ้มอกี 36-48 ชัวโมง ค่อยไปหวา่ นลงในนา
2). ปกดํา: การตกกล้าในนาและการปกดาํ ด้วยคน

-กาํ จัดขา้ วเรือในแปลงทีตกกล้า
-นําเมลด็ พันธ์ขุ ้าวแชน่ ําจนเมลด็ เปนตุ่มจึงนําเมลด็ ไปไปหวา่ น
ลงในนา จนกล้าอายุ 20-30 วนั ค่อยถอนกล้าแลว้ นาํ ไปปกดาํ
ในนา ระดบั นาํ ไม่เกนิ 10 เซน็ ตต์ เิ มตร

6.การเก็บเกียวเมลด็ พันธขุ์ า้ ว
-ระบายนํากอ่ นเก็บเกียวอย่างนอ้ ย 7-10 วัน
-เก็บเกยี วเมล็ดพันธุ์ข้าว สุกพอดี ประมาณ 30 วนั
หลังข้าวออกดอก 80%
-ทําความสะอาด รถเกียวนวดอีกครัง
กอ่ นเกบ็ เกียวเมลด็ พันธุ์
-เกยี วขา้ วขอบแปลงแยกเพือทาํ ความสะอาดรถเกยี ว
ขา้ วอีกครัง กอ่ นเกบ็ เกยี วเมลด็ พันธุ์
-ทําความสะอาดภาชนะบรรจุ รถบรรทุกกอ่ นเกบ็ เกียว
และชกั ลากเมลด็ พันธ์ุ

เกรด็ เล็กน้อย

*การควบคุมวัชพืช
-ใช้สารเคมีควบคมุ วชั พืชใหถ้ กู ตอ้ ง(ใบแคบใบกว้าง)
-ถกู กับเวลาทีใชไ้ ด้ผลดี นับจากวนั ทีหวา่ นข้าว
-ใชส้ ารเคมถี กู ตามอัตราของสานทกี ําหนด
-การเปดนําเขา้ หลงั พ่นสารเคมี 3 วนั
-รักษาระดบั นํา 5-10 เซ็นติเมตรหลังกาํ จดั วัชพืชเพือปองกัน
การงอกของวัชพืช

*การจัดการนํา
-รกั ษาระดับนําใหเ้ หมาะสมกับอายขุ า้ ว
-ระยะกล้า 5 เซ็นติเมตร
-ระยะแตกกอ 5-10 เซน็ ต์ตเิ มตร
-ระยะตังท้องถงึ ออกดอก 14 เซนตเิ มตร

หนา้ 3

*ระบายนําก่อนเกบ็ เกยี ว
-หน้าดินเหนยี ว 10-14 วัน
-หน้าดนิ ทราย 7 วัน

*การใชป้ ุย
-กําจดั วัชพืชก่อนใส่ปุย
-ระดับนาํ ขณะใส่ปุย 5-10 เซนติเมตร
-ใส่ปุยเหมาะกบั ชนดิ ของดนิ และระยะการเตบิ โตของข้าว

- การลดความชืนเมล็ดพันธ์ขุ า้ ว :ควรทาํ ความสะอาดลาน
ตาก หรอื ถงั อบกอ่ นรบี ลดความชืนเมล็ดพันธ์ุขา้ วภายใน 24
ชัวโมง หลังการเกบ็ เกียว อณุ หภูมไิ ม่เกนิ 43 องศา
-การตากเมล็ดพันธ์ุ : ควรเกลียให้มคี วามหนาไมเ่ กิน 5
เซนตเิ มตร
-การเก็บรักษา : กาํ จดั แมลงทตี ิดมากบั เมล็ดพันธขุ์ ้าว
โดยรมเมล็ดพันธุข์ ้าวดว้ ยแก๊สฟอสฟน ในรปู อลมู ิเนยี มฟอส
ไฟด์ ชนดิ เมด็ เช่น ฟอสท๊อกซิน2-3 เมด็ /ขา้ ว1ตนั

หนา้ 4

หนา้ 5

หนา้ 6