Sains Tahun 6

AREN A
PraktisKSeSmaSkRan

Sains 6Tahun

Faizah Shukri

Dinamik Inovatif
Kreatif
Holistik

CONTOH Kandungan iii – viii

Pentaksiran Mata Pelajaran Sains 6Tahun 1–6
7–8
1Unit Kemahiran Saintifik
s

Hari: Tarikh:

1Unit T E M A Inkuiri dalam Sains

Kemahiran Saintifik

Hal. Buku Teks: 1 – 12

Kemahiran Proses Sains
AA PTTeuurlilhsisadldkiaianlologgpeyynaagnngggunssaeeassnuuaasi.ie. mSPua1.1.1deSrPia1.1.y2anTgP2 teKrBliAbTa•tMednailaliamiThinmk embuat

pemerhatian di bawah. SP 1.1.1 TP2

CONTOH
B KTeulalisskdanialhoagiwyaannbgesrieksutuabie.rdasarkan ciri sepunya dalam peta pokok di

bawah. SP 1.1.2 TP3 iThink

Singa Ular Ayam Arnab
Haiwan

1. Beranak 2. Bertelur

(a) (a)
(b) (b)

Disemak oleh :

TP2 Memerihalkan kemahiran proses sains. 1
TP3 Mengaplikasikan kemahiran proses sains untuk melaksanakan tugasan.

C LTuukliiss diaanlognyyaatankganseasluaat i.pengukuran yang sesuai digunakan untuk

mengukur kuantiti berikut. SP 1.1.3 TP1

1. Suhu 2. Isi padu cecair

CONTOH
D TTuulilsiskadniainlofegreynasnygansgesmuuania. sabah bagi pemerhatian di bawah.

SP 1.1.4 TP4 KBAT • Menilai

1.

2.

Disemak oleh :
TP1 Mengingat kembali kemahiran proses sains.

2 TP4 Menganalisis kemahiran proses sains untuk menyelesaikan masalah atau melaksanakan sesuatu tugasan.

E JTauwlaisbdsioaalolagn ybaenrikgust ebesrudaais. arkan rajah di bawah. SP 1.1.5 TP6

1. Apakah yang akan berlaku kepada murid-murid tersebut?
2. Apakah yang sepatutnya dilakukan oleh murid-murid tersebut?

F BTinualissadtiuajlaodguyalabnegrdsaessaurkaai.n hasil penyiasatan di bawah.

SP 1.1.6 TP2 KBAT • Menganalisis

Tiga batang magnet diletakkan berdekatan dengan beberapa klip kertas dalam masa
5 saat. Magnet X dapat menarik 2 klip kertas. Magnet Y dapat menarik 10 klip kertas.
Magnet Z dapat menarik 6 klip kertas.
CONTOH

Disemak oleh : 3

TP2 Memerihalkan kemahiran proses sains.
TP6 Mereka bentuk eksperimen bagi menyelesaikan masalah secara sistematik, dan bertanggungjawab ke atas diri, rakan dan alam sekitar.

CONTOHG JTauwlaisbdsioaalolagn ybaenrikgust.eSsPu1a.1i..7 TP4

1. Apakah perubahan parameter pertumbuhan manusia berdasarkan rajah di atas?
2. Berdasarkan rajah di atas, nyatakan pola perubahan pertumbuhan manusia dari

bayi hingga ke dewasa.

H TTeuralinsgdkiaanlotegnytaannggksitearsaunahi.idup rama-rama dengan jelas.

SP 1.1.8 TP1 KBAT • Menganalisis

Disemak oleh :
TP1 Mengingat kembali kemahiran proses sains.

4 TP4 Menganalisis kemahiran proses sains untuk menyelesaikan masalah atau melaksanakan sesuatu tugasan.

I TTuulilsiskadniajalowgapyaannygasnegsbueatui.l. SP 1.1.9 TP2

Julia merendam dua jenis kain ke dalam bikar yang berisi 150 ml air selama 5 minit.
Dia merekodkan keputusan penyiasatan dalam jadual berikut.

Kain Isi padu air di dalam bikar (ml)

KKaaiinn JJ KKaaiinn KK J Awal Akhir
K
1_1C 150 130

150 120

Definisi secara operasi bagi keupayaan kain untuk

CONTOH menyerap air:

J JTauwlaisbdsioaalolagn ybaernikgust ebesrudaais. arkan penyiasatan di bawah. SP 1.1.10 TP5

Litar A Litar B

1. Litar yang manakah menghasilkan mentol yang lebih terang?

2. Nyatakan
(a) pemboleh ubah dimalarkan :
(b) pemboleh ubah dimanipulasi :
(c) pemboleh ubah bergerak balas :

3. Nyatakan hubungan antara pemboleh ubah dimanipulasi dengan pemboleh ubah
bergerak balas.

Disemak oleh : 5

TP2 Memerihalkan kemahiran proses sains.
TP5 Menilai kemahiran proses sains untuk menyelesaikan masalah atau melaksanakan sesuatu tugasan.

CONTOHK LTuukliiss sduisaulonganyarandgassedsaunaai.lat dalam penyiasatan berdasarkan hipotesis

yang diberi. SP 1.1.11 TP5
Semakin sedikit bilangan mentol,
semakin terang kecerahan mentol.

L JTaulalinskadnialsoagtuyaenkgspseerismueani. dan tulis laporan berdasarkan perkara di

bawah. SP 1.1.12 TP6 KBAT • Mengaplikasi
Perkara:
1. Mengenal pasti masalah
2. Membuat hipotesis
3. Menentukan pemboleh ubah
4. Membuat prosedur
5. Mengumpul data
6. Mentafsir data
7. Membuat kesimpulan

Disemak oleh :
TP5 Menilai kemahiran proses sains untuk menyelesaikan masalah atau melaksanakan sesuatu tugasan.

6 TP6 Mereka bentuk eksperimen bagi menyelesaikan masalah secara sistematik, dan bertanggungjawab ke atas diri, rakan dan alam sekitar.

Hari: Tarikh:

Praktis UASA 1

Soalan ObjektifCONTOH 1. Rajah 1 menunjukkan seekor
lAempabkua.hApnetmarbaolheahiwubaanhbdeimrikaunitp, ulasi
JJaawwaabbsesmeumausaoaslaona.lan. ybaenrdgamsaarknaankaehksmpeermimpeunntyearsiecbiruit?
1. Rajah 1 menunjukkan seekor yCABDCABanJKKMKISgkeeeaiaaspnacmsnauiedsamtbraatuiauanhnnagatsluanteukpcataleuahartaliayleakmemrbinaugta?hari
1. Rleamjabhu1. Amnetanruanjhuakkiwanansebeekroikrukt,ucing
3. DApaBkuahruanlagt pengukuran yang sesuai
yyaannggkmuraunsadkaanhlemmeamh.punyai ciri digunakan untuk mengukur jisim?
yang sama seperti lembu? A Termometer
A Ikan B Jam randik
B Siput C Alat penimbang
C Kambing D Pita pengukur
D Burung
4. Rajah 3 menunjukkan pengelasan
Rajah 1 sumber tenaga.

Apakah inferens yang boleh dibuat Sumber tenaga
berdasarkan keadaan kucing ter-
sebut? Matahari Gas asli
A Kucing tersebut tidak makan X
B Kucing tersebut tiada tempat
Rajah 3
tinggal
C Kucing tersebut tidak mendapat Apakah X?
A Angin
udara B Petroleum
D Kucing tersebut tidak mendapat C Arang batu
D Bahan nuklear
cahaya

2. Rajah 2 menunjukkan satu
eksperimen untuk menguji masa
untuk tuala kering di bawah cahaya
matahari.

Rajah 2

Disemak oleh : 7

CONTOH Soalan Subjektif

1. Rajah 1 menunjukkan satu penyiasatan tentang isi padu air apabila sebilangan
guli dimasukkan ke dalam silinder penyukat.

m�
100

90
80
70
60
50
40
30
20
10

Rajah 1
(a) (i) Nyatakan satu alat lain yang boleh digunakan untuk menyukat isi padu

air.

(ii) Apakah unit piawai yang digunakan untuk menyukat isi padu air?

(b) Maklumat di bawah menunjukkan keputusan penyiasatan.
• Bilangan guli: 1, isi padu air: 30 ml
• Bilangan guli: 2, isi padu air: 35 ml
• Bilangan guli: 3, isi padu air: 40 ml

Berdasarkan maklumat yang diberi, bina sebuah jadual untuk menunjukkan
keputusan penyiasatan.

(c) Berapakah isi padu air, dalam ml, jika lima biji guli dimasukkan ke dalam silinder
penyukat?

8 Disemak oleh :

Jawapan

Unit 1 Kemahiran Saintifik 3. Jika jenis litar ialah selari, maka kecerahan
mentol akan bertambah.
Kemahiran Proses Sains
K +
A Deria penglihatan digunakan untuk memerhati −
cecair yang dititiskan ke dalam kelalang kon.
Selain itu, deria sentuhan juga digunakan untuk
memegang alat dan radas dalam eksperimen
tersebut.

B 1. (a) Singa 2. (a) Ular L (Jawapan murid)
(b) Arnab (b) Ayam

C 1. Praktis UASA 1
CONTOH
30 Soalan Objektif 3. C
20 1. A 4. A
10 2. C
0
-10 Soalan Subjektif
1. (a) (i) Bikar
Termometer (ii) Mililiter (ml) / Liter (l)
(b) Bilangan guli
2.

123

Bikar Isi padu air (ml) 30 35 40
(c) 50 ml

D 1. Rama-rama memerlukan udara untuk bernafas Unit 2 Manusia
2. Biji benih memerlukan air untuk hidup

E 1. Murid-murid akan jatuh dan cedera Pembiakan Manusia 2. Testis
2. Duduk di tempat masing-masing A 1. Zakar

F Bilangan klip Kekuatan B 1. Menghasilkan sperma.
kertas yang magnet 2. Memindahkan sperma ke dalam faraj
Magnet dapat ditarik perempuan.

X 2 Lemah C 1. Tiub Fallopio 3. Ovari
2. Uterus 4. Faraj

Y 10 Kuat D 1. Menerima sperma dan menjadi saluran bayi
dilahirkan
Z 6 Sederhana
2. Tempat persenyawaan berlaku
G 1. Ketinggian dan saiz badan 3. Tempat embrio berkembang dan membesar
2. Meningkat 4. Menghasilkan ovum

H Rama-rama dewasa akan bertelur dengan banyak. Proses Persenyawaan Manusia hingga Bayi Dilahirkan
Selepas beberapa hari, telur rama-rama akan pecah
dan menghasilkan ulat beluncas. Ulat beluncas A 1. faraj 3. embrio
tidak mempunyai sayap. Selepas beberapa 2. ovum
minggu, bulu akan tumbuh pada badan ulat
beluncas. Kemudian, ulat beluncas akan berubah B 1. – Tangan dan kaki mula terbentuk
dan menggantungkan diri dalam kepompong – Embrio mempunyai ekor yang kecil
sebagai tempat perlindungan. Kaki dan kepaknya Embrio kelihatan seperti bayi
akan terbentuk di dalam kepompong. Selepas itu, 2. – Embrio dipanggil fetus
kepompong akan pecah dan menghasilkan rama- – Fetus terbentuk dengan lengkap
rama. Badan fetus berputar sehingga kepalanya
3. – menuju ke arah serviks
I Isi padu air di dalam bikar –
J 1. Litar A
Kepentingan Pembiakan kepada Manusia
2. (a) Bilangan mentol / Bilangan sel kering Memastikan generasi tidak pupus
(b) Jenis litar
(c) Kecerahan mentol Sistem Saraf Manusia
A 1. Rangkaian saraf

2. Otak
3. Saraf tunjang
4. Sistem saraf pusat

J1

B 1. Sistem saraf pusat D
(a) Otak
(b) Saraf tunjang

2. Sistem saraf periferi
(a) Rangkaian saraf

C 1. BENAR 3. SALAH
2. BENAR` 4. BENAR

D 1. Sistem saraf periferi menghantar maklumat ke Proses Hidup Mikroorganisma
sistem saraf pusat A 1. Terdapat kulapuk pada atas roti

2. Sistem saraf periferi menghantar maklumat ke 2. Saiz kulapuk pada roti semakin bertambah
otot untuk tujuan gerak balas 3. Untuk menyiasat saiz kulapuk yang tumbuh
4. (a) Bilangan renjisan air
E 1. Tidak
2. Dia sukar untuk mengimbangkan tubuh (b) Jenis roti
3. Sistem saraf periferi yang terjejas boleh (c) Saiz kulapuk
menyebabkan seseorang itu hilang 5. Kulapuk bertumbuh untuk menjalankan proses
keseimbangan hidup
4. Melakukan rawatan fisioterapi
CONTOH B 1. (a) Belon mengembang
F 1. Memakai topi keledar (b) Mikroorganisma bernafas
2. Menjalankan aktiviti harian dengan postur yang
betul 2. (a) Mikroorganisma bergerak-gerak
3. Makan makanan yang seimbang (b) Mikroorganisma bergerak
4. Tidur secukupnya
3. (a) Kulapuk bertumbuh
G 1. Ya (b) Mikroorganisma bertumbuh
2. Topi keledar boleh melindungi tengkorak
Farhan yang menutupi sistem saraf pusat iaitu 4. Mikroorganisma menjalankan proses hidup
otak seperti bernafas, bertumbuh dan bergerak

Praktis UASA 2 Faktor-faktor yang Mempengaruhi Pertumbuhan
Mikroorganisma (d) Nutrien
Soalan Objektif A 1. (a) Udara (e) Keasidan
1. B
2. D 4. B (b) Air
3. A 5. C (c) Suhu
6. D
2. (a) Tiada mikroorganisma yang tumbuh
Soalan Subjektif (b) Mikroorganisma tumbuh
1. (a) Menghubungkan sistem saraf pusat dengan (c) Tiada mikroorganisma yang tumbuh
(d) Mikroorganisma tumbuh
otot rangka dan organ-organ badan (e) Mikroorganisma tumbuh
(b) Sistem saraf periferi gagal menghantar
B 1. Untuk mengkaji faktor yang mempengaruhi
maklumat dengan tepat kepada otak apabila pertumbuhan mikroorganisma
menerima rangsangan
(c) Sayuran hijau mengandungi mineral dan 2. – Suhu
vitamin yang diperlukan oleh sistem saraf – Keasidan
(d) – Memakai topi keledar
– Menjalankan aktiviti harian dengan postur 3. Pertumbuhan mikroorganisma
4. Mikroorganisma memerlukan suhu dan
yang betul
keasidan yang sesuai untuk tumbuh
Unit 3 Mikroorganisma 5. Apabila bekalan elektrik terputus, suhu di dalam

Mikroorganisma peti sejuk akan meningkat. Suhu yang tidak
terlalu sejuk membolehkan mikroorganisma
tumbuh pada ikan

A 1. Fungi 4. Protozoa Kegunaan dan Keburukan Mikroorganisma
2. Alga 5. Bakteria A 1. Untuk mengurai bahan organik
3. Virus
2. Untuk menghasilkan antibiotik dan vaksin
B 1. (a) Mukor 3. Untuk membuat makanan

(b) Yis B 1. (a) Konjunktivitis (c) Kurap
2. (a) Paramesium (b) Tuberkulosis (d) Malaria
(b) Amoeba
3. (a) Fitoplankton 2. Penyakit HIV
3. Salmonella
(b) Spirogyra 4. Bakteria yang berada di dalam mulut telah
4. (a) Escherichia coli
(b) Streptococcus menukarkan gula dan kanji dalam makanan
5. (a) HIV kepada asid yang menyebabkan pereputan
(b) Virus Influenza gigi
5. Memberus gigi
C Hidupan seni yang tidak dapat dilihat dengan mata
kasar C 1. Pertumbuhan bakteria

J2

2. Bakteria yang terdapat dalam nasi lemak 2. (a) Interaksi antara dua spesies yang memberi
mengeluarkan toksik di dalam usus dan manfaat kepada satu spesies dan tidak
menyebabkan keracunan makanan memberi sebarang manfaat atau kesan
buruk kepada satu spesies lagi
3. Cirit-birit / Muntah / Pening kepala
4. Berlaku perubahan tekstur, rupa, bau dan rasa (b) Ikan remora melekat pada badan ikan
jerung untuk memakan sisa makanan
pada makanan yang dimakan jerung dan mendapat
D (Huraikan isi berikut:) pengangkutan. Manakala ikan jerung tidak
mendapat apa-apa
1. – Pembuatan makanan
– Penghasilan antibiotik dan vaksin 3. (a) Interaksi antara dua spesies yang memberi
– Penguraian bahan organik manfaat kepada satu spesies sahaja dan
merugikan satu spesies yang lain
2. – Penyakit berjangkit
– Kerosakan makanan (b) Kutu rambut mendapat tempat tinggal dan
– Pereputan gigi menghisap darah perumah. Manakala
– Keracunan makanan perumah akan kehilangan darah

Praktis UASA 3 E 1. Untuk mendapat makanan dengan memakan
kutu di badan kerbau
Soalan Objektif 3. A
1. C 2. Ya. Badan kerbau bebas daripada kutu
2. A 3. Mutualisme
CONTOH 4. Ya
Soalan Subjektif 5. Burung kedidi memakan sisa makanan yang
1. (a) (i) – Virus
ada pada gigi buaya, manakala gigi buaya
– Protozoa bersih dari kekotoran
(ii) Yis / Mukor F 1. (a) Kuda belang
(b) (i) Supaya segala bakteria dapat ditanggalkan (b) Dubuk
2. Meningkat
dari gigi 3. Ya kerana peningkatan populasi kuda belang
(ii) Berlaku pereputan gigi akan mengurangkan populasi pengeluar dalam
(c) Supaya bakteria tidak berjangkit kepada orang kadar yang banyak
lain 4. Kemandirian spesies dubuk akan terjejas
kerana kekurangan sumber makanan
Unit 4 Interaksi antara Hidupan 5. Interaksi antara haiwan penting kepada
ekosistem
Interaksi antara Hidupan
Interaksi antara Tumbuhan
A Perhubungan aktif antara hidupan yang saling A 1. Air
bergantung antara satu sama lain
2. Ruang
B 1. Mangsa-pemangsa 5. Mutualisme 3. Cahaya matahari
2. Persaingan 6. Komensalisme
3. Simbiosis 7. Parasitisme B Nitrogen; Kalium
4. Simbiosis

Interaksi antara Haiwan

A 1. Interaksi antara spesies yang sama C 1. 3.
2. Interaksi antara spesies yang berlainan

B 1. (a) Makanan 2.
(b) Air
(c) Tempat tinggal atau kawasan
(d) Pasangan

2. (a) Makanan
(b) Air
(c) Tempat tinggal atau kawasan

C 1. Untuk mendapatkan pasangan D 1. Untuk mengkaji kesan ruang kepada persaingan
2. Persaingan intraspesies antara tumbuhan
3. Untuk mendapatkan makanan yang terhad
4. Persaingan interspesies 2. (a) Ruang antara biji benih
5. – Monyet (b) Pertumbuhan biji benih
– Tupai (c) Jenis biji benih

D 1. (a) Interaksi antara dua spesies yang memberi 3. Anak-anak pokok cili di bekas B perlu bersaing
manfaat kepada kedua-duanya untuk mendapatkan ruang dan nutrien

(b) Buran melekatkan dirinya pada cangkerang 4. Memindahkan anak-anak pokok cili ke pasu
umang-umang untuk mendapatkan lain yang lebih besar
pengangkutan supaya mudah untuk
mencari makanan. Umang-umang 5. Tumbuhan memerlukan ruang yang cukup
pula secara tidak langsung mendapat untuk hidup subur
perlindungan daripada buran

J3

E 1. Terdapat tumbuhan yang tumbuh tinggi dan (c) Periuk kera
rendah (d) Tongkat ali
(e) Kacip fatimah
2. Pokok bersaing untuk mendapatkan cahaya
matahari Faktor-faktor yang Menyebabkan Haiwan dan
Tumbuhan Diancam Kepupusan
3. Akar pokok tumbuh jauh ke dalam tanah untuk 1. Untuk pembalakan, pembangunan dan penerokaan
mendapatkan air
kawasan
4. Interaksi antara tumbuhan menjadikan pokok 2. Ya. Penebangan hutan mengakibatkan habitat
yang mendapat semua keperluan asas dengan
cukup dapat hidup. Maka, haiwan dan manusia haiwan dan tumbuhan musnah
dapat menjadikan tumbuhan sebagai sumber 3. Menanam semula pokok / Menebang pokok secara
makanan, tempat berteduh dan sumber oksigen
untuk bernafas terpilih / Memastikan sungai bersih
4. – Bencana alam
F 1. Interaksi antara dua spesies tumbuhan ini
adalah komensalisme di mana pokok orkid liar – Tumpahan minyak di laut
menumpang pada pokok untuk mendapatkan
sumber air dan cahaya matahari. Pokok tidak Pemeliharaan dan Pemuliharaan Haiwan dan
mendapat apa-apa manfaat dan kesan buruk Tumbuhan

2. Interaksi antara dua spesies tumbuhan ini A 1. Mengekalkan keadaan asal haiwan dan
adalah parasitisme di mana bunga pakma tumbuhan daripada musnah
menyedut nutrien daripada pokok lain sehingga
mati 2. Mengembalikan haiwan dan tumbuhan kepada
keadaan asal supaya dapat dinikmati oleh
3. Interaksi antara dua spesies tumbuhan ini generasi akan datang
adalah komensalisme di mana pokok duit-
duit menumpang pada pokok lain untuk
mendapatkan cahaya matahari dan pokok lain
tidak terjejas

Kepentingan Interaksi antara Hidupan kepada Ekosistem
(Jawapan murid)
CONTOH B 1. BETUL 5. SALAH
2. BETUL 6. BETUL
3. SALAH 7. SALAH
4. BETUL

C 1. Telur penyu diburu untuk dijual dan dimakan
2. Membantu penyu menetaskan telur
3. Memastikan kemandirian spesies penyu

D (Jawapan murid)

Praktis UASA 4 Praktis UASA 5

Soalan Objektif 4. C Soalan Objektif 3. C
1. A 5. B 1. B 4. C
2. A 2. A
3. D
Soalan Subjektif
Soalan Subjektif 1. (a) Anggerik merpati / Periuk kera / Orkid selipar /
1. (a) Mutualisme
Kacip fatimah / Rafflesia
(b) Lebah dapat menghisap nektar dari bunga, (b) (i) Ular / Buaya
manakala bunga menjadikan lebah sebagai
agen pendebungaannya (ii) Haiwan semakin terancam
(c) (i) Menanam semula pokok
(c) – Interaksi antara alga dan kulat
– Interaksi antara buran dan ikan badut (ii) Untuk mengelakkan kepupusan haiwan /
Supaya generasi akan datang dapat
(d) Populasi bunga akan terjejas kerana kurangnya menikmati alam
agen pendebungaan untuk memencarkan butir
debunga ke tempat lain Unit 6 Daya

Unit 5 Pemeliharaan dan Pemuliharaan Daya
1. Tarikan atau tolakan yang bertindak ke atas
Haiwan yang Telah Pupus
sesuatu objek
Haiwan dan Tumbuhan yang Diancam Kepupusan 2. Tolakan
1. (a) Harimau Jawa 2. (a) Badak sumbu 3. Tarikan
(b) Burung dodo (b) Panda Kesan Daya
(c) Mamot (c) Tapir A 1. Memberhentikan objek yang bergerak
(d) Quagga (d) Harimau
(e) Dinosaur (e) Gajah 2. Menggerakkan objek pegun
3. (a) Meranti 3. Mengubah bentuk objek
(b) Orkid selipar 4. Mengubah arah gerakan objek
B 1. Menggerakkan belon yang pegun
2. Mengubah bentuk belon
3. Mengubah arah pergerakan belon
4. Mengubah kelajuan belon
5. Memberhentikan belon yang bergerak

J4

Daya Geseran Soalan Subjektif
A Permukaan bola dan permukaan tanah yang 1. (a) Troli V: Jarak yang dilalui lebih jauh

bersentuhan menghasilkan daya geseran Troli W: Jarak yang dilalui lebih dekat
(b) (i) Beban yang besar menambahkan daya
B 1. (a) Tidak mudah tumbang jika ada gangguan
(b) Sukar ditolak geseran
(ii) Semakin pendek jarak yang dilalui
2. (a) Mengelakkan daripada tergelincir (c) – Jenis troli mainan
(b) Menjadikan tapak kasut haus – Daya yang dikenakan

Faktor-faktor yang Mempengaruhi Daya Geseran Unit 7 Kelajuan
1. Jenis landasan
2. Kereta mainan Q Unit Kelajuan 4. km/j
3. Kurang daya geseran pada landasan cermin 1. km/j
4. Kereta mainan lambat tiba di hujung landasan 2. m/s 5. cm/s
5. Jenis permukaan mempengaruhi daya geseran 3. cm/s 6. m/s

Daya Geseran dalam Kehidupan Harian Hubungan antara Kelajuan, Jarak dan Masa

A 1. Menggunakan pelapik anti gelincir supaya tidak A 1. Kenderaan X
mudah tergelincir 2. Kenderaan X mengambil masa yang paling
singkat untuk sampai ke destinasi
2. Menyapu minyak pelincir pada rantai basikal
supaya memudahkan untuk mengayuh

3. Menggunakan troli beroda agar mudah ditarik
B (Jawapan murid)
CONTOH 3. Z, Y, X
4. km/j
B 1. (a) Masa kereta mainan bergerak
(b) Jarak gelang getah ditarik
Tekanan Udara (c) Jarak yang dilalui oleh kereta mainan

1. Kadbod masih melekat pada gelas 2. Tambahkan jarak gelang getah ditarik
2. Udara di sekeliling menolak kadbod 3. 96 cm (Terima jawapan lain antara 80 cm dan
3. Ya 120 cm)
4. Tekanan udara di dalam gelas dan di luar gelas 4. Semakin jauh jarak gelang getah ditarik,
semakin bertambah kelajuan kereta mainan
menjadi sama apabila gelas tidak diisi dengan air dan semakin bertambah jarak yang dilalui oleh
5. Tekanan udara wujud di sekeliling kereta mainan tersebut

Hubung Kait antara Tekanan Udara dengan Ketinggian C 1. Untuk menyiasat hubungan antara kelajuan
lebih tinggi; lebih tinggi kereta mainan dengan masa yang diambil oleh

Aplikasi Tekanan Udara kereta mainan untuk menuruni landasan

A 1. (a) berkurang 2. (a) Pembersih vakum 2. (a) Jenis landasan / Jarak yang dilalui
(b) tinggi (b) Pam sedut (b) Kelajuan kereta mainan
(c) menolak (c) Picagari (c) Masa yang diambil oleh kereta mainan
untuk menuruni landasan
B 1. Ditekan pada singki 3. T. Kerana landasan T lebih condong
2. Apabila pam ditekan pada singki, udara di menyebabkan kelajuan kereta mainan
dalam akan dipaksa keluar dan membentuk bertambah
ruang dengan tekanan yang rendah. Tekanan 4. Semakin bertambah kelajuan kereta mainan,
yang tinggi di dalam salur paip menolak kotoran semakin berkurang masa yang diambil oleh
yang tersumbat apabila pam ditarik ke atas kereta mainan untuk menuruni landasan
3. Membantu menyelesaikan masalah paip D (Jawapan murid)
tersumbat
Mengira Kelajuan, Jarak dan Masa
C
A 1. Kelajuan = Jarak = 5 km = 15 km/j
Masa 20 m

2. Kelajuan = Jarak
Masa

Jarak = Kelajuan 3 Masa
= 80 km/j 3 0.75 j
Apabila udara keluar melalui straw dari belon yang = 60 km
telah ditiup, udara ini akan menolak udara yang
berada di bahagian belakang kereta. Tekanan 3. Kelajuan = Jarak
udara yang lemah di bahagian belakang kereta Masa
akan menyebabkan tekanan udara dari sekeliling
menolak bahagian belakang kereta itu dan Masa = Jarak = 25 km
menyebabkannya bergerak ke depan Kelajuan 50 km/j

Praktis UASA 6 = 0.5 j
= 30 minit
Soalan Objektif
1. A 3. B \ Sonia akan sampai ke pekan pada pukul
2. C 4. A 10.30 pagi

J5

B 1. 15 m 2. (a) Pengeringan
2. 15 m ÷ 10 saat (b) Ketiadaan air
= 1.5 m/s
3. Kecerunan graf jarak melawan masa 3. (a) Penyejukbekuan
4. Berhenti (b) Suhu di bawah takat beku
5. 0 m/s
4. (a) Pengetinan dan pembotolan
Praktis UASA 7 (b) Suhu didih / Suhu yang tinggi

Soalan Objektif 3. B C (Jawapan murid)
1. C D 1. (a) Pemasinan
2. A 4. B
(b) Pengeringan
Soalan Subjektif (c) Pembungkusan vakum
1. (a) (i) Mengkaji hubungan antara kelajuan kereta 2. Air disingkirkan dari makanan
mainan dengan jarak yang dilalui oleh 3. Daging (Terima jawapan lain yang betul)
kereta 4. Terdapat makanan yang boleh diawet
(ii) Semakin bertambah kelajuan kereta menggunakan lebih daripada satu kaedah
mainan, semakin bertambah jarak yang
Kepentingan Teknologi Pengawetan Makanan
1. Boleh menikmati buah-buahan bermusim

sepanjang tahun
2. Mudah disimpan
3. Tahan lama dan mudah diangkut ke mana-mana
4. Boleh dinikmati di luar negara
CONTOH(b) dilalui

Jarak gelang getah Jarak yang dilalui
ditarik (cm) kereta (cm)

4 30 Praktis UASA 8

8 70 Soalan Objektif 4. D
1. B 5. B
12 110 2. D
3. A
(c) Semakin berkurang
Soalan Subjektif
1. (a) (i) Pelilinan
Unit 8 Teknologi Pengawetan Makanan (ii) Pengeringan / penyejukbekuan /
pemasinan
Kerosakan Makanan (b) Buah disalut dengan lilin cair untuk
A 1. Lembik, berlendir, bertompok hitam dan berbau mencegah pertumbuhan mikroorganisma di
permukaannya
masam (c) Makanan akan ditumbuhi mikroorganisma dan
2. Berubah tekstur, berasa masam, berbau busuk, menjadi busuk
(d)
berketul-ketul dan berbuih Makanan Tin dipenuh- Tin
3. Berubah tekstur dan berbau busuk
B 1. Berkulat, berubah warna dimasukkan kan dengan dipateri
2. Buah oren X telah rosak manakala buah oren Y
dalam tin sos, minyak
masih elok
3. Kehadiran suhu yang sesuai di X menyebabkan atau gula

mikroorganisma membiak manakala suhu yang Tin Tin Tin dilabel
rendah di Y menyebabkan mikroorganisma dipanaskan disejukkan dan
kurang aktif dan lambat bertumbuh dibungkus
4. Tindakan mikroorganisma menyebabkan
makanan menjadi rosak Unit 9 Bahan Buangan
Pengawetan Makanan
A 1. Untuk menyiasat hubungan antara kepekatan Pengurusan Bahan Buangan
larutan gula dengan bilangan hari untuk
mangga rosak 1. (a) Cermin muka
2. Tempoh mangga untuk rosak lebih lama (b) Botol kaca
3. Kepekatan gula yang tinggi menyebabkan 2. (a) Cawan plastik
keadaan yang tidak sesuai untuk pertumbuhan (b) Pembungkus makanan
mikroorganisma 3. (a) Majalah 4. (a) Tin minuman
4. 16 hari (b) Kotak (b) Besi buruk
5. Pengawetan makanan bertujuan untuk 5. (a) Tinja haiwan 6. (a) Asap kenderaan
menghalang atau melambatkan proses hidup (b) Tinja manusia (b) Botol aerosol
mikroorganisma 7. (a) Sisa nasi
B 1. (a) Penjerukan (b) Kulit epal
(b) Keasidan / Kepekatan gula yang tinggi

J6

Bahan Buangan Terbiodegradasi dan Bahan Buangan 2. Berlaku apabila Bumi berada di antara Matahari
Tidak Terbiodegradasi dan Bulan

A 1. Bahan buangan yang boleh direputkan oleh 3. Fasa bulan purnama
tindakan mikroorganisma dan kembali menjadi 4. Cahaya Matahari bergerak lurus
nutrien di dalam tanah Gerhana Matahari
1. (a) Bulan
2. Bahan buangan yang tidak boleh direputkan
oleh mikroorganisma (b) Bumi
2. Berlaku apabila Bulan berada di antara Matahari
B 1. (a) Kulit pisang
(b) Majalah dan Bumi
3. Bulan bersifat legap
2. (a) Botol aerosol 4. Saiz Bulan lebih kecil daripada Matahari
(b) Tin susu Hubung Kait antara Gerhana dengan Sifat Cahaya

Penggunaan Bahan Terbiodegradasi dan Bahan Tidak ABC
Terbiodegradasi
1. (a) TerbiodegradasiCONTOH DE
Keadaan di Bumi Semasa Gerhana
(b) Tidak terbiodegradasi 1.
2. Bahan buangan K
3. Membekalkan nutrien kepada tanah PQR
4. Menjadikannya pasu bunga (Terima jawapan lain 2. P : Gerhana Bulan separa

yang betul) Q : Gerhana Bulan penuh
5. Mengelakkan paip daripada tersumbat R : Gerhana Bulan separa
Pengurusan Bahan Buangan Secara Terancang 3. Bulan kelihatan perang kemerahan
4. Kesan serakan dan pembiasan cahaya apabila
A 1. Longkang tersumbat cahaya Matahari melalui atmosfera Bumi
2. Terlalu banyak bahan buangan di dalam 5. Kawasan persekitaran menjadi gelap seperti waktu
longkang malam
3. – Bahan buangan dibungkus dan diikat
– Bahan buangan diasingkan mengikut Praktis UASA 10
jenis
– Guna bekas khas untuk membuang bahan Soalan Objektif
kimia 1. B 4. A
– Bahan buangan dijadikan sebagai baja 2. A 5. B
kompos 3. D
– Kurangkan penggunaan, guna semula dan
kitar semula bahan buangan Soalan Subjektif
1. (a) Berlaku apabila Bulan melindungi Bumi
B 1. Menurun
2. Pertambahan bilangan kilang dan kenderaan
3. Kesihatan penduduk menurun / Menyebabkan
masalah kesihatan seperti kanser peparu
4. Pasang penapis pada saluran asap / Tinggikan
saluran asap

C 1. Bungkus dan ikat dengan kemas plastik bahan
buangan

2. Guna semula bahan buangan
3. Asing bahan buangan mengikut jenis bahan

sebelum dimasukkan ke dalam tong sampah
kitar semula
4. Jadikan sebagai baja kompos

Praktis UASA 9 daripada cahaya Matahari
(b) (i) Fasa Bulan baharu
Soalan Objektif (ii) Tidak
1. A 3. B
2. C 4. A (c) (i) Gelap
(ii) Cermin mata hitam / Teleskop
Soalan Subjektif
1. (a) Longkang tersumbat kerana banyak bahan Unit 11 Galaksi
buangan yang dibuang merata-rata
(b) (i) Tidak membuang bahan buangan di dalam Kenali Galaksi
longkang Himpunan jasad yang terdiri daripada jutaan bintang
(ii) Bahan buangan tidak boleh mereput lalu bersama gas, debu dan habuk
menyekat aliran air
(c) Digunakan sebagai pasu bunga / Bekas Galaksi Bima Sakti
pensel
A 1. Berpilin
Unit 10 Gerhana 2. 200 bilion

Gerhana Bulan B 1. Sistem suria
1. (a) Bumi 2. Bima Sakti
3. Sistem suria berada dalam galaksi Bima Sakti
(b) Bulan
C 1. (a) Sistem suria
(b) Bima Sakti

J7

2. Saiz sistem suria adalah jauh lebih kecil Praktis UASA 12
berbanding saiz galaksi Bima Sakti
Soalan Objektif 3. D
3. Saiz alam semesta terlalu besar dan luas 1. B 4. D
D (Jawapan murid) 2. B

Praktis UASA 11 Soalan Subjektif
1. (a) Bekas Z
Soalan Objektif
1. C 4. A (b) Mempunyai keluasan tapak yang kecil
2. D 5. B (c) Semakin besar luas tapak, semakin stabil
3. C
sesuatu objek
Soalan Subjektif (d) Memasang roda penyokong pada basikal
1. (a) Saiz sistem suria sangat kecil jika dibandingkan
dengan saiz galaksi Bima Sakti Unit 13 Teknologi
(b) Galaksi Bima Sakti jauh lebih besar berbanding
planet Musytari Teknologi dan Kepentingannya
(c) Matahari A 1. Ya
(d) Andromeda
2. Tidak
Unit 12 Kestabilan dan Kekuatan 3.
CONTOH
Kestabilan dan Kekuatan Objek dan Binaan 4. Aplikasi pengetahuan sains yang mengatasi
A 1. Keupayaan objek untuk tidak mudah tumbang had keupayaan manusia

apabila dikenakan daya padanya B 1. Membolehkan manusia melihat objek yang
2. Keupayaan objek untuk menahan daya yang sangat kecil

bertindak ke atasnya 2. Membantu membajak sawah
B 1. Y; Y lebih kuat daripada X 3. Membantu manusia pergi ke tempat jauh

2. X; X lebih stabil daripada Y dengan cepat
3. Y; Y lebih kuat daripada X 4. Membantu dalam bidang komunikasi

Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kestabilan Objek Perkembangan Teknologi
dan Binaan 1. Bidang pembinaan
1. Untuk mengkaji kesan ketinggian kepada kestabilan 2. Ya
3. Memberikan manusia tempat tinggal yang lebih
objek
2. (a) Ketinggian bongkah selesa
4. Sukar untuk melakukan aktiviti harian / Ancaman
(b) Masa untuk bongkah tumbang
(c) Keluasan tapak bongkah keselamatan
3. K, J, L 5. – Rumah batu
4. K paling tinggi dan paling kurang stabil
5. – Ketinggian objek – Rumah flat
– Keluasan tapak objek
Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kekuatan Objek dan Kebaikan dan Keburukan Teknologi
Binaan A 1. Memendekkan masa perjalanan

1. (a) Bentuk binaan 2. Menyebabkan pencemaran udara /
(b) Bilangan duit syiling yang boleh ditampung Mengakibatkan kesesakan lalu lintas
(c) Jisim beban / Jenis bahan
3. Menaiki kenderaan awam / Berkongsi kereta
2. Lebih daripada 5 ke destinasi yang sama
3. Binaan melengkung lebih kuat daripada binaan rata
4. – Bentuk struktur B (Jawapan murid)

– Jenis bahan Praktis UASA 13
Kepentingan Binaan yang Kuat dan Stabil
A 1. Tidak mudah rosak Soalan Objektif 3. A
1. D 4. B
2. Jimat kos penyelenggaraan 2. D
3. Lebih selamat
B (Jawapan murid)

C

Kelemahan binaan: Tidak stabil Soalan Subjektif
Cadangan penambahbaikan: Meletakkan penahan 1. (a) Meningkatkan hasil pertanian
pada tapak untuk meningkatkan keluasan tapak
(b) Ya
(c) Baja akan meresap ke dalam tanah, mengalir

ke dalam sungai dan memudaratkan hidupan
akuatik
(d) Menggunakan baja organik yang mesra alam
(e) Penciptaan traktor

J8

AREN A Judul-judul dalam siri ini:

PraktisKSeSmaSkRan Bahasa Melayu

Memaksimumkan penguasaan murid Tahun 4 5 6
dalam pembelajaran
Menepati kehendak Pentaksiran Bilik English
Darjah (PBD)
Berdasarkan kehendak Dokumen Standard Year 4 5 6
Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP) dan
Buku Teks Matematik
Elemen Kemahiran Berfikir Aras Tinggi
(KBAT) dan i-Think Tahun 4 5 6
Sebagai arena praktis untuk murid-murid
membuat latih tubi secara kendiri Sains
Bahan bantu mengajar kepada guru
Tahun 4 5 6
Lot 1 & 2, Jalan BS 7/1A, Taman Bukit Serdang, Seksyen 7,
43300 Seri Kembangan, Selangor Darul Ehsan.
• Bhg. Penjualan: 03 – 8959 2001/ 3001/ 4003
• Faks: 03 – 8957 3611
• Bhg. Editorial: 03 – 6150 3009 • Faks: 03 – 6150 1007
• E-mel: [email protected]
• Laman Web: www.pep-publications.com

Sem. M’sia: RM8.50
Sabah/S’wak: RM8.90

ISBN 978-967-2794-44-8 (Set)
ISBN 978-967-2794-43-1

9 789672 794431