SEJ T3

Kandungan BAB 1 Kedatangan Kuasa Barat 1 BAB 2 Pentadbiran Negeri-negeri Selat 8 BAB 3 Pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu 15 BAB 4 Pentadbiran Negeri-negeri Melayu Tidak Bersekutu 23 BAB 5 Pentadbiran Barat di Sarawak dan Sabah 30 BAB 6 Kesan Pentadbiran Barat Terhadap Ekonomi dan Sosial 37 BAB 7 Penentangan Masyarakat Tempatan 44 BAB 8 Kebijaksanaan Raja dan Pembesar Melayu Menangani Cabaran Barat 52 Ujian Akhir Sesi Akademik 58 Jawapan CONTOH

1 BAB 1 Kedatangan Kuasa Barat Praktis Bergrafik 1 Lengkapkan carta pengurusan grafik berikut dengan faktor kedatangan kuasa Barat mengikut tempoh masa yang diberikan. Buku Teks m/s 11 – 15 2 Namakan wilayah sasaran di kawasan Alam Melayu berdasarkan kuasa Barat yang dinyatakan. Buku Teks m/s 16 Peta Titi Kuasa Barat Wilayah sasaran as as as as (a) Belanda (d) Sepanyol (b) Jerman (e) Amerika Syarikat (c) Portugis Abad ke-17 dan 18 (a) (d) (b) (c) Pelabuhan persinggahan Abad ke-16 Perkembangan industri kereta Kesuburan tanah dan kekayaan hasil bumi Ciptaan kapal wap (e) (f) (h) (g) (i) Abad ke-19 dan ke-20 CONTOH

Sejarah Tingkatan 3 Bab 1 2 Praktis Topikal 1 Bahagian A Kestabilan dan Kemakmuran Negara Kita 1.1 1 Rajah berikut berkaitan dengan tugas pemimpin dalam sistem pemerintahan beraja. ⦁ Mentadbir jajahan dan daerah ⦁ Menjaga keamanan, kemakmuran dan kestabilan negeri X Siapakah X? A Sultan B Penghulu C Pembesar D Yang di-Pertuan Besar 2 Apakah bentuk sistem pemerintahan yang terdapat di Sabah? I Lembaga II Yamtuan Besar III Sistem Kesukuan IV Sistem Kesultanan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 3 Negara kita terkenal dengan hasil hutan seperti kayu-kayan, kapur barus dan rotan. Siapakah pedagang luar yang membeli hasil hutan kita? I Belanda II British III China IV India A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 4 Maklumat berikut berkaitan dengan sistem timbangan di negeri-negeri Melayu. 12 saga = 1 mayam 16 mayam = 1 bungkal 12 bungkal = 1 kati Buku Teks m/s 4 Buku Teks m/s 5 Buku Teks m/s 6 Buku Teks m/s 7 Antara berikut, yang manakah ditimbang menggunakan sistem timbangan tersebut? I Bunga cengkih III Perak II Buah pala IV Emas A I dan II C II dan III B I dan IV D III dan IV 5 Pernyataan berikut berkaitan dengan pendidikan tidak formal di Sarawak. Pendidikan ini disampaikan melalui cerita lisan Sekiranya anda ialah seorang kanak-kanak pada masa tersebut, apakah yang mungkin anda pelajari? A Pantang larang B Nasihat kehidupan C Koleksi peribahasa D Kepercayaan turun-temurun 6 Maklumat berikut berkaitan dengan pendidikan formal masyarakat Melayu. ⦁ Hal pentadbiran negara ⦁ Sistem politik Di manakah pembelajaran tersebut dilaksanakan? A Istana B Pondok C Madrasah D Masjid dan surau Faktor Kedatangan Kuasa Barat ke Negara Kita 1.2 7 Senarai berikut berkaitan penubuhan syarikatsyarikat kuasa Barat. ⦁ Syarikat Hindia Timur Inggeris 1600 ⦁ Syarikat Hindia Timur Belanda 1602 ⦁ Syarikat Hindia Timur Perancis 1664 Apakah implikasi penubuhan syarikat-syarikat tersebut ke atas Tanah Melayu? A Masyarakat majmuk B Eksploitasi ekonomi C Perkembangan wilayah D Pemodenan pentadbiran Buku Teks m/s 8 Buku Teks m/s 9 Buku Teks CONTOH m/s 10

Sejarah Tingkatan 3 Bab 1 3 8 Maklumat berikut berkaitan dengan tujuan kedatangan kuasa Barat ke negara kita. ⦁ Rempah-ratus ⦁ Bijih timah ⦁ Perak Mengapakah barangan tersebut menjadi buruan kuasa Barat pada abad ke-16? A Persaingan kuasa Barat B Pemintaan tinggi di Eropah C Keperluan Revolusi Industri D Pertukaran dengan negara China 9 Kuasa Barat yang manakah memainkan peranan penting dalam penyebaran agama Kristian di negara-negara seberang laut Eropah? I Portugal II Sepanyol III Denmark IV Amerika Syarikat A I dan II C II dan III B I dan IV D III dan IV 10 Gambar berikut menunjukkan aktiviti di kilang semasa Revolusi Perindustrian di Eropah pada abad ke-17 dan ke-18. Apakah cabaran yang dihadapi oleh kuasa Barat ekoran daripada Revolusi Perindustrian tersebut? A Kewangan C Buruh B Pasaran D Tanah Buku Teks m/s 11 Buku Teks m/s 11 Buku Teks m/s 12 11 Rajah berikut menunjukkan ciptaan kapal wap. Apakah kepentingan pembinaan kapal wap kepada aktiviti perdagangan orang Eropah di Alam Melayu? A Memudahkan laluan kapal layar B Mempercepat urusan perdagangan C Memuatkan barangan kargo lebih banyak D Meningkatkan perdagangan masyarakat setempat 12 Gambar berikut berkaitan dengan Perang Amerika Syarikat-Sepanyol di Filipina. Mengapakah berlakunya peperangan tersebut? A Persaingan kuasa Barat B Percanggahan mazhab C Konflik pemimpin D Perang dingin 13 Senarai berikut merujuk kepada slogan yang digunakan oleh kuasa Barat untuk menyebarkan pengaruh dan tamadun mereka. ⦁ Beban Orang Putih ⦁ Tugas Menyebarkan Tamadun Apakah iktibar yang diperoleh daripada slogan tersebut? A Berani menghadapi cabaran B Bijak menyelesaikan masalah C Berwaspada terhadap propaganda D Bersedia mempertahankan bangsa Buku Teks m/s 14 Buku Teks m/s 15 Buku Teks CONTOH m/s 15

Sejarah Tingkatan 3 Bab 1 4 Persaingan Kuasa Barat untuk Mendapatkan Tanah Jajahan 1.3 14 Nama berikut merupakan nama sebuah tempat di Alam Melayu. Segenting Kra Kuasa Barat yang manakah ingin membina terusan di tempat tersebut? A Rusia C Perancis B Britain D Sepanyol 15 Mengapakah Rusia ingin meluaskan kuasanya ke Ujung Salang? A Pangkalan tentera B Pembinaan terusan C Membuka petempatan D Kekayaan bahan mentah 16 Kuasa Barat yang manakah berusaha mendapatkan Timor Leste? A British B Belanda C Portugis D Amerika Syarikat Perbezaan Strategi Kuasa Barat untuk Menguasai Negara Kita 1.4 17 Pada tahun 1873, Parti Liberal telah digantikan dengan Parti Konservatif di Britain. Apakah kesan peristiwa tersebut terhadap Tanah Melayu? A Berkerajaan sendiri B Perang saudara tamat C Campur tangan British D Peningkatan taraf hidup 18 Mengapakah pedagang Negeri-negeri Selat mendesak kerajaan British untuk campur tangan di negeri Melayu? A Keselamatan penduduk B Kepentingan perdagangan C Mendapatkan perlindungan D Takut diserang oleh kuasa lain 19 Siapakah tokoh yang dihantar oleh kerajaan British bagi menggantikan Gabenor Harry Ord? A James Brooke B Andrew Clarke C Sir Edward Gent D Sir Harold MacMicheal Buku Teks m/s 16 Buku Teks m/s 16 Buku Teks m/s 16 Buku Teks m/s 18 Buku Teks m/s 18 Buku Teks m/s 18 20 Apakah strategi yang digunakan oleh kuasa Belanda dalam melakukan peluasan kuasa? I Ugutan II Pajakan III Perjanjian IV Serangan fizikal A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 21 Pernyataan berikut berkaitan dengan suatu strategi yang digunakan oleh kuasa Barat. Kontrak yang membolehkan orang lain menggunakan tanah dalam tempoh masa dan dengan bayaran tertentu Apakah strategi yang dimaksudkan tersebut? A Ugutan B Pajakan C Manipulasi D Serangan fizikal 22 Jadual berikut menunjukkan perjanjian yang ditandatangani oleh pihak Belanda dengan pemerintah tempatan. Tahun 1650 Belanda dan Perak Tahun 1786 Belanda dan Selangor Apakah persamaan kedua-dua perjanjian tersebut? A Penguasaan wilayah B Penetapan sempadan C Keperluan hasil galian D Penempatan penasihat 23 Syarikat British Utara Borneo telah meluaskan pengaruhnya ke atas Sabah. Apakah strategi yang telah digunakan? A Manipulasi B Tipu helah C Perjanjian D Pajakan 24 Apakah peristiwa yang membawa kepada campur tangan British di Negeri Sembilan? A Pembunuhan pedagang B Konflik antara pembesar C Perebutan takhta kerajaan D Lanun merompak kapal dagang Buku Teks m/s 19 Buku Teks m/s 19 Buku Teks m/s 20 Buku Teks m/s 21 Buku Teks CONTOH m/s 21

Sejarah Tingkatan 3 Bab 1 5 (b) pelabuhan – perdagangan – Timur dengan Barat – pusat pengumpulan – Kepulauan Melayu – lada hitam/ buah pala – Selat Melaka – berjiran – Indonesia/ Singapura (c) pelabuhan antarabangsa – Selat Melaka – menaik taraf pelabuhan – Tanjung Pelepas – pelbagai kemudahan – memudahkan urusan – fork lift/ eskalator – hub eksport – satu tempat perhentian – sistem perhubungan – jalan raya/ kapal terbang – kadar cukai Panduan Jawapan Bahagian B 1 Persaingan telah berlaku dalam kalangan kuasa Barat untuk menguasai negara kita ekoran daripada kestabilan dan kemakmuran yang telah dicapai. (a) Senaraikan hasil bumi yang terdapat di negara kita. Buku Teks m/s 6 (i) (ii) (iii) [3 markah] (b) Kedudukan negara kita yang strategik telah menjadi tarikan kuasa Barat pada abad ke-16. Buku Teks m/s 11 Huraikan keistimewaan kedudukan negara kita. [3 markah] (c) Sebagai seorang rakyat Malaysia, kemukakan cadangan anda untuk memanfaatkan kedudukan strategik negara kita dalam perdagangan antarabangsa. [4 markah] CONTOH

Sejarah Tingkatan 3 Bab 1 6 (a) asuhan – diajarkan kemahiran – menangkap ikan – bertukang – kraf tangan – ilmu agama – berbudi pekerti – berkawan – maruah – pantun/ syair/ peribahasa/ pepatah/ pantang larang/ cerita teladan/ pengajaran – Si Tanggang Anak Derhaka (b) matlamat – berdikari – cerita lisan – amalan/ kepercayaan – cara berburu – meramu – dipelajari melalui keluarga/ masyarakat – kemahiran – bersawah/ berternak/ bertukang/ berburu/ memanjat/ memancing/ menyumpit (c) nilai murni – peribadi mulia – rajin – hormat orang tua – ilmu agama – cara sembahyang – berkawan – menjaga maruah diri – gejala sosial – pergaulan bebas Panduan Jawapan 2 Maklumat berikut menunjukkan sistem pendidikan yang telah diamalkan sebelum kedatangan kuasa Barat ke negara kita. Pendidikan tidak formal (a) Senaraikan cara penyampaian pendidikan tidak formal dalam kalangan masyarakat negeri Melayu. Buku Teks m/s 8 (i) (ii) (iii) [3 markah] (b) Bagaimanakah pendidikan tidak formal disampaikan kepada penduduk bumiputera di Sarawak dan Sabah? Buku Teks m/s 8 [3 markah] (c) Bincangkan kerelevenan pengamalan pendidikan tidak formal dalam kalangan generasi muda pada hari ini. [4 markah] CONTOH

Sejarah Tingkatan 3 Bab 1 7 (a) British – Singapura – perebutan takhta – campur tangan – lanun – kapal dagang – rumah api – konflik antara pembesar (b) serangan fizikal – berperang dengan penduduk – monopoli bijih timah – berperang dengan Selangor – bimbang penguasaan – Selat Melaka – berperang dengan Johor – perselisihan – perdagangan – Johor dan Selangor – perebutan perairan Selat Melaka – berperang dengan angkatan Selangor – menyerang Naning – Penghulu Dol Said – membedil Kuala Terengganu – Sultan Omar – perang saudara – masalah takhta – perjanjian dengan Perak – bijih timah – Sultan Ibrahim – bijih timah – Yamtuan Seri Menanti – memeterai perjanjian – naungan British – Sultan Brunei – Raja Sarawak – berpakat dengan Johor – Portugis – berpakat dengan British – Perjanjian Inggeris-Belanda – Melaka – Bangkahulu (c) hubungan diplomatik – persefahaman – perjanjian kerjasama – saling membantu – perjanjian dengan negara jiran – memperketatkan keselamatan – pencerobohan – pasukan peronda keselamatan – memantau sempadan – pertubuhan antarabangsa – hubungan baik – prinsip keamanan sejagat – perpaduan – menentang penjajahan – kestabilan politik – campur tangan kuasa asing – patriotisme – menentang penjajahan – kemakmuran ekonomi – modal/ pasaran Panduan Jawapan Bahagian C 1 Kuasa British dan Belanda telah menggunakan pelbagai strategi dalam menguasai negara kita. (a) Jelaskan strategi manipulasi yang digunakan oleh kuasa British. Buku Teks m/s 21 [6 markah] (b) Apakah persamaan strategi yang digunakan oleh Belanda dan British? Buku Teks m/s 20 – 21 [6 markah] (c) Kemukakan langkah-langkah yang boleh diambil oleh pihak kerajaan bagi mengelakkan campur tangan kuasa asing di negara kita. [8 markah] CONTOH

8 BAB 2 Pentadbiran Negeri-negeri Selat Praktis Bergrafik 1 Isikan maklumat yang berkaitan dengan sebab SHTI memerlukan Pulau Pinang. Buku Teks m/s 32 2 Lengkapkan carta alir berkaitan dengan isu pewarisan takhta Kesultanan Johor Riau. Buku Teks m/s 38 mempunyai dua orang putera, iaitu Tengku Hussein dan Tengku Abdul Rahman. Tengku Abdul Rahman ditabalkan sebagai Sultan Johor Riau dan mendapat pengiktirafan daripada orang dan . Tengku Hussein yang telah diketepikan telah berundur dan menetap di . Sultan Mahmud Shah III mangkat pada tahun 1812. Tengku Abdul Rahman hadir semasa pemakaman di . Tengku Hussein tidak hadir semasa Almarhum Sultan dimakamkan kerana berada di . Pusat pengumpulan barang (a) British memerlukan barangan dari terutama teh yang mendapat pasaran baik di Eropah. (b) China hanya mahukan emas, , dan rempah-ratus sebagai tukaran. Pelabuhan persinggahan (c) British memerlukan pelabuhan persinggahan antara dengan untuk dijadikan tempat , mendapatkan bekalan makanan dan minuman serta . (d) Memudahkan penjelajahan ke rantau . Pangkalan tentera (e) Pangkalan tentera laut British di Bombay, India sukar mengawal petempatan British di pantai timur India, iaitu di . (f) British memerlukan pangkalan tentera yang lebih strategik untuk mempertahankan petempatan di India daripada ancaman tentera . (g) Perlu menghadapi saingan daripada di Alam Melayu. CONTOH

Sejarah Tingkatan 3 Bab 2 9 Praktis Topikal 2 Bahagian A Peluasan Kuasa British di Pulau Pinang, Singapura dan Melaka 2.1 1 Apakah petempatan yang dibuka oleh orang Melayu dari Sumatera pada tahun 1759? A Batu Uban B Muka Head C Pantai Acheh D Pulau Jerejak 2 Kawasan berikut pernah ditadbir oleh Temenggung Abdul Rahman. Singapura Apakah jenis tanaman yang diusahakan di kawasan ini? A Teh C Gambir B Padi D Lada hitam 3 Mengapakah British memerlukan Pulau Pinang sebagai pusat pengumpulan barang? A Memerlukan teh dari China B Memasarkan rempah-ratus C Mendapat emas dan perak D Menjual bijih timah 4 Ilustrasi berikut menunjukkan bendera Union Jack dinaikkan pada 11 Ogos 1786. Apakah kesimpulan yang boleh dibuat? A Penyelesaian masalah di Kedah B Pertapakan kuasa Barat di negara kita C Raja Abdullah bebas daripada masalah D Hubungan baik antara British dengan Kedah 5 Mengapakah rundingan antara Edward Monckton dengan Sultan Muhammad Jiwa telah mengalami kegagalan? A SHTI tidak memberikan jaminan perlindungan Buku Teks m/s 30 Buku Teks m/s 31 Buku Teks m/s 32 Buku Teks m/s 34 Buku Teks m/s 34 B SHTI meminta tuntutan ganti rugi yang tinggi C SHTI kekurangan bekalan tentera D SHTI tidak berminat membantu 6 British telah menduduki Melaka secara sementara dari tahun 1793 hingga 1814, kemudian telah dipulangkan semula kepada Belanda. Mengapakah keadaan sedemikian berlaku? A Tamat tempoh pajakan B Tamat tempoh perjanjian C Tewas dalam peperangan D Terlibat dengan perang saudara 7 Bagaimanakah Stamford Raffles cuba mengambil Singapura? A Membedil Singapura dan Johor B Memanipulasi isu pewarisan takhta C Melakukan pakatan dengan Belanda D Memeterai perjanjian dengan pembesar 8 Pernyataan berikut berkaitan dengan situasi di Johor. ⦁ Sultan Abdul Rahman bersemayam di Lingga ⦁ Sultan Hussein bersemayam di Singapura Apakah peristiwa yang menyebabkan kewujudan dua orang sultan di Johor? A Campur tangan British B Campur tangan Belanda C Penyelesaian pertikaian D Wasiat daripada pemerintah terdahulu 9 Pernyataan berikut berkaitan dengan perjanjian yang dimeterai antara British dengan pemerintah Singapura. Perjanjian 2 Ogos 1824 Apakah iktibar yang diperoleh daripada peristiwa tersebut? A Bijak menyelesaikan masalah B Hasil ekonomi perlu dikongsi bersama C Perpecahan membawa ruang penjajahan D Mengukuhkan penguatkuasaan undangundang Buku Teks m/s 36 Buku Teks m/s 38 Buku Teks m/s 38 Buku Teks CONTOH m/s 39

Sejarah Tingkatan 3 Bab 2 10 10 Mengapakah British bertekad untuk mempertahankan kedudukan di Singapura? A Menjadi pelabuhan bebas B Membuka petempatan baharu C Menambahkan wilayah pengaruh D Meningkatkan kegiatan perdagangan Perjanjian London 1824 dan Kesannya Terhadap Alam Melayu 2.2 11 Antara berikut, yang manakah adalah syarat Perjanjian London 1824? I Belanda menyerahkan Melaka II British berundur dari Sumatera III British membuka petempatan baharu IV British mengiktiraf Belanda di Singapura A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 12 Apakah kesan Perjanjian London 1824 ke atas Kesultanan Johor Riau? A Kuasa sultan diiktiraf B Takhta dituntut kembali C Menamatkan pemerintahan D Penyelesaian perang saudara 13 Apakah peristiwa yang membawa kepada pengisytiharan Pahang sebagai negeri yang bebas pada tahun 1853? A Kemenangan dalam perang saudara B Penguasaan British di Johor C Anugerah daripada sultan D Hasil perjuangan rakyat 14 Mengapakah Sultan Mahmud Muzaffar Shah IV (1841 – 1857) tidak berpuas hati dengan Perjanjian London 1824? A Tidak dapat hadir B Gagal memenuhi syarat C Tidak mendapat ganti rugi D Di luar pengetahuan pihak istana 2.3 Pembentukan Negeri-negeri Selat 15 Apakah fungsi Sistem Kapitan di Melaka (1824 – 1826)? A Menguruskan cukai B Mewujudkan keamanan C Mengusahakan ekonomi D Mengendalikan laluan kapal Buku Teks m/s 40 Buku Teks m/s 43 Buku Teks m/s 44 Buku Teks m/s 45 Buku Teks m/s 45 Buku Teks m/s 46 16 Maklumat berikut berkaitan dengan nama Negeri-negeri Selat. ⦁ Melaka ⦁ Singapura ⦁ Pulau Pinang Apakah kepentingan hubungan dengan negerinegeri di atas kepada negeri-negeri Melayu? A Pelaburan modal asing B Pembekal hasil galian C Negeri naungan D Pelabuhan 2.4 Pentadbiran Negeri-negeri Selat 17 Mengapakah SHTI telah memindahkan pusat pentadbiran ke Singapura pada tahun 1832? A Hak negeri dikembalikan B Tuntutan pedagang C Dasar kerajaan D Lebih strategik 18 Berikut ialah peristiwa yang telah berlaku di Negeri-negeri Selat. ⦁ Masalah rompakan terhadap kapal dagang ⦁ Penggunaan mata wang rupee Apakah tindakan yang diambil oleh SHTI bagi mengatasi masalah tersebut? A Pemindahan pentadbiran B Pelantikan ketua baharu C Pembebasan negara D Pengukuhan kuasa 19 Berikut ialah satu bentuk pentadbiran yang telah dijalankan oleh pihak British di negara kita. Negeri-Negeri Selat 1826 Berdasarkan pelaksanaan pentadbiran di atas, apakah nilai yang boleh dipupuk dalam kalangan generasi muda pada hari ini? A Berpendirian teguh B Bertoleransi antara kaum C Mengutamakan permuafakatan D Bijak menyelesaikan masalah yang dihadapi Buku Teks m/s 47 Buku Teks m/s 48 Buku Teks m/s 49 CONTOH

Sejarah Tingkatan 3 Bab 2 11 Bahagian B 1 Kesultanan Kedah tergugat pada abad ke-18 dan berusaha mendapatkan bantuan ketenteraan bagi mempertahankan kedaulatan negeri. (a) Nyatakan masalah yang dihadapi oleh Kesultanan Kedah. Buku Teks m/s 34 [2 markah] (b) Bagaimanakah Francis Light menduduki Pulau Pinang? Buku Teks m/s 34 – 45 [4 markah] (c) Apakah iktibar yang boleh dipelajari daripada peristiwa pendudukan Pulau Pinang oleh SHTI? [4 markah] (a) takhta – bunga emas (b) tipu helah – Francis Light – perjanjian – Sultan Abdullah – memenuhi syarat – menawarkan – membuka petempatan – Pulau Pinang – jawapan – ditipu – menghimpunkan – Seberang Perai – mengambil semula – dipaksa – perjanjian – 1791 – mengiktiraf pendudukan British di Pulau Pinang (c) berwaspada – tidak terpedaya – janji – bijak menyelesaikan masalah – bantuan – kerjasama – pemimpin dengan rakyat – masalah – bersatu padu – penjajahan kuasa luar Panduan Jawapan CONTOH

Sejarah Tingkatan 3 Bab 2 12 (a) British – Sumatera – Bangkahulu – petempatan baharu – Kepulauan Riau Lingga – selatan Singapura – Belanda mengiktiraf – Singapura – Melaka – jajahan takluknya – petempatan baharu di Tanah Melayu (b) dua lingkungan pengaruh – perpecahan empayar – tanah jajahan British – Kesultanan Riau Lingga – kedaulatan Pahang – Selat Melaka (c) peperangan – British – Belanda – mendapatkan penyelesaian – pertikaian – memiliki Melaka – membentuk Negeri-negeri Selat – menggabungkan Melaka, Singapura dan Pulau Pinang – Kesultanan Johor Riau – berpecah dua – Alam Melayu – berpecah – lingkungan pengaruh – pelabuhan Singapura – kemajuan – pertikaian kuasa Panduan Jawapan 2 Pernyataan berikut merujuk kepada perjanjian yang dimeterai oleh kuasa Barat yang membawa perubahan besar dalam sejarah negara kita. Perjanjian London 17 Mac 1824 (a) Nyatakan syarat-syarat yang telah dipersetujui dalam perjanjian tersebut. Buku Teks m/s 43 (i) (ii) (iii) [3 markah] (b) Apakah kesan perjanjian tersebut terhadap Alam Melayu? Buku Teks m/s 42 – 45 [3 markah] (c) Pada pendapat anda, apakah peristiwa yang mungkin telah berlaku sekiranya perjanjian tersebut tidak dimeterai? [4 markah] CONTOH

Sejarah Tingkatan 3 Bab 2 13 (a) Pulau Pinang – Francis Light – Gabenor Jeneral British – status pelabuhan bebas – perdagangan – pedagang persendirian – Presidensi keempat – Benggala, Madras dan Bombay – gabenor – pentadbir – Singapura – Residen – Leftenan Gabenor British – pelabuhan bebas – pusat pertemuan – mengumpulkan hasil – China – Melaka – Residen Konsular – Sistem Kapitan – keamanan – suku-suku kaum – seorang ketua kaum – penegak undang-undang – luar bandar – penghulu (b) menjimatkan – menyeragamkan – menguasai keseluruhan Selat Melaka – laluan utama perdagangan – pelabuhan bebas – pedagang tempatan – kapalkapal dagang – pedagang luar – Arab/ India/ China/ Eropah/ Amerika – pusat pengumpulan hasil – bijih timah – mengimbangi perdagangan – menyaingi pelabuhan Belanda – pintu masuk – mempercepatkan pembangunan ekonomi – masyarakat berbilang kaum – modal – perkembangan – pantas (c) berwaspada – tidak terpedaya – bijak menyelesaikan masalah/ ketidakstabilan – bantuan kuasa asing – pentadbiran yang stabil – kerjasama jentera pentadbir – kerjasama kukuh – pemerintah dengan pembesar – masalah/ konflik/ krisis – pemerintah – sistem ketenteraan – menghadapi serangan/ ancaman – perjanjian – tidak dimanipulasi/ ditipu Panduan Jawapan Bahagian C 1 SHTI telah menubuhkan Negeri-negeri Selat 1826 hasil penyatuan Pulau Pinang, Singapura dan Melaka di bawah satu pentadbiran. (a) Huraikan latar belakang Pulau Pinang, Singapura dan Melaka sebelum pembentukan Negeri-negeri Selat pada tahun 1826. Buku Teks m/s 46 [6 markah] (b) Mengapakah pembentukan Negeri-negeri Selat amat perlu bagi SHTI? Buku Teks m/s 47 [6 markah] (c) Kemukakan pengajaran yang boleh dipelajari daripada peristiwa pengambilan Negeri-negeri Selat oleh SHTI. [8 markah] CONTOH

Sejarah Tingkatan 3 Bab 2 14 (a) undang-undang British – Negeri-negeri Selat – pemberontakan – Pejabat India tidak mampu mentadbir Negeri-negeri Selat – tidak memberikan perhatian – melindungi pedagang-pedagang Negerinegeri Selat – tidak puas hati – Gabenor Jeneral British – dibantu oleh Gabenor Negeri-negeri Selat – Residen Konsular di setiap negeri (b) tiada wakil – Majlis Perundangan – meluluskan undang-undang bagi Negeri-negeri Selat – gagal mengawal masalah rompakan – kapal dagang – pertelingkahan kumpulan Cina – mata wang rupee – mata wang Negeri-negeri Selat – mata wang Dolar Sepanyol – cukai pelabuhan – taraf pelabuhan bebas – tempat buangan banduan – menjejaskan imej (c) jati diri kukuh – semangat menentang kuasa asing – rasional – bertindak wajar – anasir negatif – cinta akan negara – mempertahankan kedaulatan/ imej negara – perbuatan – nama negara – menjual rahsia negara – institusi raja – bekerjasama – bersatu padu – bekerjasama dengan kerajaan – menyokong dasar-dasar kerajaan – berkorban – mempertahankan negara – tentera sukarela/ menganggotai pasukan keselamatan Panduan Jawapan 2 Negeri-negeri Selat mengalami perubahan pentadbiran sejak pembentukannya pada tahun 1826. (a) Jelaskan pentadbiran Negeri-negeri Selat yang telah dijalankan di bawah Pejabat India (India Office) dari tahun 1858 hingga 1867. Buku Teks m/s 48 [6 markah] (b) Mengapakah pusat pentadbiran Negeri-negeri Selat dipindahkan ke London pada tahun 1867? Buku Teks m/s 49 [6 markah] (c) Apakah nilai yang patut ada pada masyarakat kini dalam menangani ancaman luar? [8 markah] CONTOH

15 BAB 3 Pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu Praktis Bergrafik 1 Lengkapkan peta buih berikut dengan syarat-syarat Perjanjian Pangkor. Buku Teks m/s 70 2 Lorekkan Negeri-negeri Melayu Bersekutu dalam peta berikut. Buku Teks m/s 74 Syarat Perjanjian Pangkor (a) (e) (b) (d) (c) CONTOH

Sejarah Tingkatan 3 Bab 3 16 Praktis Topikal 3 Bahagian A Kekayaan Hasil Bumi di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang 3.1 1 Bagaimanakah pembesar Melayu mendapatkan kawasan pegangan untuk mengusahakan perlombongan bijih timah? A Surat tauliah B Surat konsesi C Surat anugerah D Surat perjanjian 2 Bagaimanakah Perak membebaskan negeri daripada naungan Acheh pada abad ke-17? A Bantuan daripada Portugis B Perjanjian dengan British C Menjual konsesi tanah D Menggadai wilayah 3 Apakah punca kemerosotan pengeluaran bijih timah di Perak pada akhir abad ke-18? A Penggunaan teknologi baharu B Kekurangan hasil galian C Aktiviti penyeludupan D Rusuhan pekerja 4 Berikut ialah nama tempat di negeri-negeri Melayu. ⦁ Lukut ⦁ Lembah Kinta ⦁ Kuala Lumpur Apakah persamaan antara ketiga-tiga tempat tersebut? A Kawasan perlombongan B Bekas tanah jajahan Siam C Lokasi kerajaan awal Alam Melayu D Bandar yang dibangunkan oleh British 5 Berikut merupakan nama beberapa orang tokoh. ⦁ Yap Ah Loy ⦁ Sutan Puasa ⦁ Abdullah Hukum Apakah sumbangan tokoh-tokoh tersebut? A Membangunkan bandar B Mewujudkan sistem cukai C Mengusahakan bijih timah D Mendirikan hospital pertama Buku Teks m/s 58 Buku Teks m/s 59 Buku Teks m/s 59 Buku Teks m/s 60 – 61 Buku Teks m/s 61 6 Apakah kegiatan yang dilakukan di Hulu Pahang berikut? ⦁ Sungai Jelai ⦁ Sungai Tembeling ⦁ Sungai Semantan A Penanaman getah B Pusat pedagangan C Pelombongan emas D Pembangunan bandar Peluasan Kuasa British di Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang 3.2 7 Apakah muslihat di sebalik tindakan Gabenor Negeri-negeri Selat, Andrew Clarke untuk campur tangan di negeri Perak? A Menjaga keamanan B Menjaga keselamatan C Meluaskan pengaruh British D Menyelamatkan rakyat Perak 8 Maklumat berikut berkaitan dengan pihak yang terlibat dalam Perang Larut. ⦁ Kumpulan Ghee Hin ⦁ Kumpulan Hai San Apakah sebab berlakunya peperangan di atas? A Berbeza pandangan B Mempertahankan hak C Membuka petempatan D Perebutan kepimpinan 9 Apakah strategi yang digunakan oleh British untuk menguasai negeri Perak? A Ugutan B Desakan C Manipulasi D Serangan fizikal 10 Mengapakah Raja Abdullah telah dinafikan hak ke atas takhta oleh kerabat diraja Perak? A Tidak hadir ke upacara pemakaman Sultan Ali B Kurang sokongan pengikut C Gagal memenuhi syarat D Bukan waris gahara Buku Teks m/s 63 Buku Teks m/s 64 Buku Teks m/s 64 Buku Teks m/s 64 Buku Teks CONTOH m/s 65

Sejarah Tingkatan 3 Bab 3 17 11 Maklumat berikut merujuk kepada suatu peperangan di Selangor. Perang Klang Bagaimanakah peperangan tersebut ditamatkan? A Bantuan kumpulan kongsi gelap B Bantuan ketenteraan oleh British C Sokongan sultan-sultan negeri Melayu D Permuafakatan antara sultan dan pembesar 12 Apakah alasan yang digunakan oleh British untuk campur tangan di Selangor? I Serangan rumah api II Masalah pewarisan takhta III Pembunuhan warga British IV Rompakan kapal dagang British A I dan II C II dan III B I dan IV D III dan IV 13 Mengapakah Sultan Pahang menerima perlindungan daripada British pada tahun 1888? A Pembunuhan Goh Hui B Pergaduhan kongsi gelap C Persetujuan Sultan Pahang D Pertolongan Sultan Abu Bakar 14 Antara padanan berikut, yang manakah adalah betul berkaitan Residen dengan negeri Melayu yang dikuasai? Perak Pahang A Martin Lister J.G. Davidson B J.W.W. Birch J.P. Rodger C J.G. Davidson J.W.W. Birch D J.P. Rodger J.G. Davidson 15 Antara berikut, yang manakah ciri-ciri Sistem Residen yang telah diamalkan di negeri-negeri Melayu? I Sultan diberikan kuasa untuk mengutip cukai II Pentadbiran diketui oleh pembesar tempatan III Kedudukan sultan dan pembesar dikekalkan IV Sistem pentadbiran bercorak Barat diperkenalkan A I dan II C II dan III B I dan IV D III dan IV Buku Teks m/s 66 Buku Teks m/s 68 Buku Teks m/s 69 Buku Teks m/s 72 Buku Teks m/s 73 Pembentukan Negeri-negeri Melayu Bersekutu 3.3 16 Apakah ciri-ciri Negeri-negeri Melayu Bersekutu 1896? I Singapura menjadi pusat pentadbiran II Sultan dan pembesar mempunyai kuasa mutlak III Residen Jeneral mengetuai kerajaan persekutuan IV Kuala Lumpur menjadi pusat pentadbiran A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 17 Pernyataan berikut berkaitan dengan masalah dalam pelaksanaan Sistem Residen di negerinegeri Melayu. ⦁ Tiada panduan yang jelas dalam menjalankan tugas ⦁ Residen semakin berkuasa Apakah kesan daripada masalah tersebut? A Sistem Residen dimansuhkan B Penubuhan pentadbiran baharu C Pemulangan kuasa kepada sultan D Residen diberikan latihan dalaman Pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu 3.4 18 Apakah fungsi Majlis Mesyuarat Negeri yang ditubuhkan di negeri-negeri Melayu selepas campur tangan British? I Menasihati British II Melantik pembesar III Menggubal undang-undang IV Membantu pentadbiran negeri A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 19 Mengapakah British membentuk Durbar? A Menasihati Pesuruhjaya Tinggi British B Mendapatkan sokongan pemerintah Melayu C Memberikan kuasa perundangan kepada pemerintah Melayu D Melibatkan pemerintah tempatan dalam pentadbiran persekutuan Buku Teks m/s 74 Buku Teks m/s 75 Buku Teks m/s 76 Buku Teks CONTOH m/s 77

Sejarah Tingkatan 3 Bab 3 18 (b) pertabalan Sultan Ismail – kemangkatan Sultan Ali – dilantik sebagai Sultan – sokongan pembesar – tuntutan – tidak ditabalkan – tidak hadir – pemakaman – dijemput – menuntut hak – masalah kewangan – desakan pelabur – sokongan pembesar – bantahan Raja Yusuf – menuntut hak – diketepikan (c) kestabilan politik – pentadbiran – sistematik/ licin – keamanan – pemerintah dan pembesar/ rakyat – bersatu padu – keharmonian – mengelakkan konflik – ancaman luar – berbincang/ bermuafakat – propaganda/ tipu helah asing Panduan Jawapan 20 Maklumat berikut berkaitan dengan perjanjian yang melibatkan Negeri-negeri Melayu Bersekutu. Pada tahun 1909, British menubuhkan Majlis Mesyuarat Persekutuan bagi mengawal kuasa perundangan, kewangan dan pentadbiran negeri Buku Teks m/s 77 Apakah pengajaran daripada peristiwa tersebut? A Berfikiran kreatif dan kritis dalam pembangunan negara B Bersatu padu dalam membangunkan ekonomi negara C Bersifat terbuka dalam menghadapi perubahan luar D Bijak mengelakkan campur tangan kuasa asing Bahagian B 1 Rajah berikut menunjukkan sistem penggiliran dalam pewarisan takhta yang diamalkan oleh Kesultanan Perak. Raja Di Hilir Raja Bendahara Raja Muda Sultan (a) Namun, pada akhir abad ke-19, telah berlaku masalah dalam kalangan kerabat diraja Perak berkaitan dengan sistem pewarisan takhta. Namakan tiga pihak yang terlibat dalam masalah pewarisan takhta dalam Kesultanan Perak. Buku Teks m/s 65 (i) (ii) (iii) [3 markah] (b) Jelaskan masalah pewarisan takhta tersebut. Buku Teks m/s 65 [3 markah] (c) Mengapakah kerjasama antara pemerintah dengan pembesar penting dalam menjaga kedaulatan sesebuah kerajaan? [4 markah] CONTOH

Sejarah Tingkatan 3 Bab 3 19 (b) kedudukan sultan dan pembesar negeri dikekalkan – nasihat – diterima – membuat undang-undang – kehilangan kuasa dalam pentadbiran – cukai – Residen – pentadbiran – pembesar dan negeri – digantikan oleh pegawai-pegawai British – sistem bercorak Barat – pentadbiran tradisional (c) kehilangan kuasa – cukai – pegawai Barat – undangundang Barat – Residen – Majlis Mesyuarat Negeri – berbahasa Melayu – adat tradisi orang Melayu Panduan Jawapan 2 Peta berikut menunjukkan negeri-negeri di Tanah Melayu yang telah mengamalkan Sistem Residen. Pahang Z Y X (a) Namakan Residen bagi negeri berikut. Buku Teks m/s 72 X: Y: Z: [3 markah] (b) Terangkan ciri-ciri Sistem Residen. Buku Teks m/s 73 [3 markah] (c) Sekiranya anda ialah seorang pembesar Melayu zaman era pelaksanaan Sistem Residen di negeri-negeri Melayu, mengapakah anda mungkin tidak berpuas hati terhadap sistem tersebut? [4 markah] CONTOH

Sejarah Tingkatan 3 Bab 3 20 3 Carta organisasi berikut menunjukkan keahlian dalam Majlis Mesyuarat Persekutuan yang ditubuhkan pada tahun 1909. Residen Jeneral X Empat orang Raja Melayu Y Z (a) Nyatakan X, Y dan Z. Buku Teks m/s 77 X: Y: Z: [3 markah] (b) Apakah kepentingan Majlis Mesyuarat Persekutuan tersebut kepada British? Buku Teks m/s 77 [3 markah] (c) Apakah kesan pengenalan majlis tersebut kepada Negerinegeri Melayu Bersekutu? [4 markah] (b) meluluskan undang-undang – undang-undang negeri – kewangan negeri – kuasa pentadbiran – Pesuruhjaya Tinggi British – kuasa raja – nasihat British – pentadbiran negeri – pegawai Barat – badan-badan kerajaan (c) pentadbiran dikuasai British – sultan dan pembesar kehilangan kuasa – ahli biasa – kedudukan – dikekalkan – Residen Jeneral dan Pesuruhjaya Tinggi British – cukai – kewangan negeri – perundangan Barat – jabatan baru – Badan Kehakiman/ Jabatan Tanah dan Ukur Panduan Jawapan CONTOH

CONTOH