พละ Ebook psd.

กฎ กตกิ า และพน้ื ฐานการเล่น

คำนำ

หนงั สืออิเลก็ ทรอนิกส์เล่มน้ีเป็นส่วนหน่ึงของรายวชิ า พ32201
พลศึกษาช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี5 ซ่ึงไดศ้ ึกษาคน้ ควา้ เก่ียวกบั กีฬา
วอลเลยบ์ อลโดยมีจุดประสงคจ์ ดั ทาข้ึนเพือ่ ประกอบการศึกษา
โดยมีเน้ือหาเกี่ยวกบั ประวตั ิของกีฬาวอลเลยบ์ อลและกฎ กติกา
การเลน่ หากผดิ พลาดประการใดทางคณะผจู้ ดั ทาหนงั สือ

อิเลก็ ทรอนิกส์จึงขออภยั มา ณ ท่ีน้ีดว้ ย
คณะผจู้ ดั ทากลุม่ 3

สารบญั

ประวตั ิ หนา้
1-3

กฎ กติกาการเล่น 4-10

การแนะนาคนดู 12-13

ประวตั ิ

Volleyball

ตน้ กำเนิดกฬี ำวอลเลยบ์ อล

กีฬาวอลเลยบ์ อลถือกาเนิดในปี ค.ศ.1895 โดยนายวลิ เลียม จี.
มอร์แกน ผอู้ านวยการฝ่ ายพลศึกษาของสมาคมY.M.C.A
เมืองฮอลโยค รัฐแมสซาซูแซตส์ ประเทศสหรัฐอเมริกา ซ่ึงได้
เกิดข้ึนเพียง 1 ปี ก่อนการแขง่ ขนั กีฬาโอลิมปิ กสมยั ใหม่ คร้ังที่ 1
ณ กรุงเอเธนส์ โดยเขามีความคิดท่ีตอ้ งการใหม้ ีกีฬาสาหรับเล่น
ในช่วงฤดูหนาวแทนกีฬากลางแจง้ เพอ่ื ออกกาลงั พกั ผอ่ นหยอ่ น
ใจยามหิมะตก

เขาไดเ้ กิดแนวความคิดท่ีจะนาลกั ษณะและวธิ ีการเลน่ ของ
กีฬาเทนนิสมาดดั แปลงใชเ้ ลน่ จึงใชต้ าขา่ ยเทนนิสซ่ึงระหวา่ ง
เสาโรงยมิ เนเซียมสูงจากพ้ืนประมาณ 6 ฟตุ 6 นิ้ว และใชย้ างใน
ของลูกบาสเกตบอลสูบลมใหแ้ น่นแลว้ ใชม้ ือและแขนตีโตข้ า้ ม
ตาขา่ ยกนั ไปมา แตเ่ นื่องจากยางในของลูกบาสเกตบอลเบา
เกินไปทาใหล้ ูกบอลเคลื่อนที่ชา้ และทิศทางท่ีเคล่ือนไปไม่
แน่นอน จึงเปลี่ยนมาใชล้ ูกบาสเกตบอลแตล่ ูกบาสเกตบอลก็
ใหญ่หนกั และแขง็ เกินไปทาใหม้ ือของผเู้ ล่นไดร้ ับบาดเจ็บ

จนในที่สุดเขาจึงใหบ้ ริษทั Ant G. Spalding
and Brother Company ผลิตลูกบอลท่ีหุม้ ดว้ ย
หนงั และบุดว้ ยยาง มีเสน้ รอบวง 25-27 นิ้ว มี
น้าหนกั 8-12 ออนซ์ หลงั จากทดลองเลน่ แลว้
เขาจึงต้งั ชื่อเกมการเล่นน้ีวา่ “มินโทเนตต”์

(Mintonette) ค.ศ. 1896 ไดม้ ีการปรถชุม
สมั มนาผนู้ าทางพลศึกษาที่วทิ ยาลยั สปริงฟี ลด์

(Spring-field College)

2

นายวลิ เลียม จี มอร์แกน ไดส้ าธิตวธิ ีการเล่นตอ่ หนา้ ที่
ประชุมหลงั จากที่ประชุมไดช้ มสาธิต ศาสตราจารย์
อลั เฟรด ที เฮสเตด (Alfred T. Helstead) ไดเ้ สนอแนะให้
มอร์แกนเปล่ียนจาก
มินโทเนตต์ (Mintonette) เป็น “วอลเลยบ์ อล” (Volleyball)
โดยใหค้ วามเห็นวา่ เป็นวธิ ีการเลน่ โตล้ ูกบอลใหล้ อยขา้ ม
ตาข่ายไปมาในอากาศ โดยผเู้ ล่นพยายามไม่ใหล้ ูกบอลตก
พ้นื ค.ศ.1928 ดร.จอร์จ เจ ฟิ เชอร์
(Dr. George J. Fisher) ไดป้ รับปรุงและเปล่ียนแปลงกติกา
การเลน่ วอลเลยบ์ อลเพอื่ ใชใ้ นการแขง่ ขนั กีฬาวอลเลยบ์ อล
ในระดบั ชาติ และไดเ้ ผยแพร่กีฬาวอลเลยบ์ อลจนไดร้ ับ
สมญานามวา่ บดิ ำแห่งกฬี ำวอลเลย์บอล

3

การเขา้ มาในประเทศไทย

วอลเลย์บอลได้แพร่เข้ำมำในประเทศไทยต้งั แต่ช่วงไหนน้ันยงั ไม่
มหี ลกั ฐำนแน่ชัดแต่ชำวไทยบำงกล่มุ เริ่มเล่นและแข่งขัน
วอลเลย์บอลในช่วงสงครำมโลกคร้ังทสี่ องปี 2477 กรมพลศึกษำ
ได้จัดพมิ พ์กตกิ ำเผยแพร่โดยอำจำรย์นพคุณ พงษ์สุวรรณ ซึ่งจดั
ให้มีกำรแข่งขันเป็ นคร้ังแรกโดยใช้กตกิ ำกำรเล่นระบบ 9 คนและ
ต้งั แต่น้ันมำกฬี ำวอลเลย์บอลกพ็ ฒั นำขนึ้ มำโดยตลอดต่อมำเม่ือปี
2005 ได้มกี ำรประชุมหำรือพจิ ำรณำจัดต้งั สมำคมขนึ้ มำ
รับผดิ ชอบ จนกระทง่ั มกี ำรจดั ต้งั สมำคมวอลเลย์บอลสมัครเล่น
แห่งประเทศไทย (

) อย่ำงเป็ นทำงกำรขึน้ เมื่อ
วนั ท่ี 28 กรกฎำคม พ.ศ.2502 และเปลย่ี นระบบกำรแข่งขนั เป็ น 6
คน และต่อมำได้บรรจุเข้ำในหลกั สูตรช้ันมธั ยมศึกษำตอนต้นเมื่อ
ปี 2521 หลกั สูตรช้ันมธั ยมศึกษำตอนปลำยเม่ือปี 2541

วอลเลย์บอลเป็ นกฬี ำทไ่ี ด้รับควำมนิยมทว่ั โลกและได้เข้ำมำ
ในไทยต้งั แต่ปี 2477 ทำงกรมพลศึกษำได้จดั พมิ พ์กตกิ ำหลงั จำก
น้ันกไ็ ด้มีกำรแข่งขันเร่ือยมำทำให้กฬี ำวอลเลย์บอลสำมำรถเล่น
ได้ทุกเพศทุกวยั

4

ปัจจุบนั ไดถ้ ูกเพ่มิ เป็นหลกั สูตรวชิ าพละศึกษาทา
ใหส้ ามารถเรียนรู้ กฎวอลเลยบ์ อล , กติกา
วอลเลยบ์ อล , วธิ ีการเล่นวอลเลยบ์ อลอยา่ งถูก
วธิ ีการ , สัญญาณมือกรรมการ

5

กฎ กติกา

ผเู้ ล่น
ในทีมจะตอ้ งมีผเู้ ล่นไม่เกิน 12 คน ผฝู้ ึกสอน 1 คน ผชู้ ่วยผู้
ฝึกสอน 1 คน เทรนเนอร์ 1 คน และคระแพทย์ 1 คน
ผเู้ ลน่ จะลงเล่นในสนามไดค้ ร้ังละ 6 คน โดยแบ่งออกเป็น
หนา้ ตาข่าย 3 คน และดา้ นหลงั อีก 3 คน
สามรถเปลี่ยนตวั ผเู้ ลน่ คร้ังละกี่คนกไ็ ด้ โดยผเู้ ล่นเดิมที่ถูก
เปล่ียนออกสามารถเปลี่ยนกลบั มาเล่นในสนามไดอ้ ีก
การแตง่ กายในชุดแข่งขนั ตอ้ งแต่งกายในชุดแข่งขนั
เหมือนกนั ท้งั ทีมประกอบไปดว้ ย เส้ือสวมคอ กางเกงขาส้ัน
ถุงเทา้ และรองเทา้ ผา้ ใบพ้ืนยางที่ไม่มีสน้ โดยผเู้ ลน่ แตล่ ะคน
จะตอ้ งติดหมายเลขกากบั ไวท้ ่ีเส้ือกาหนดใหใ้ ชเ้ ลข 1-18
เท่าน้นั สาหรับหวั หนา้ ทีมจะตอ้ งมีแถบผา้ ขนาด 8×2
เซนติเมตร ติดอยใู่ ตห้ มายเลขบริเวณเส้ือดว้ ย

6

ลกู วอลเลย์บอล

o เป็นทรงกลมมีเส้นรอบวงประมาณ 65-67
เซนติเมตร น้าหนกั 360-280 กรัม

o ทาจากหนงั สังเคราะห์ท่ียดื หยนุ่ ได้
o ซ่ึงในการแขง่ ขนั ระดบั โลกจะใชล้ ูกบอล 3 ลูกตอ่

การแข่งขนั เพือ่ ความตอ่ เนื่องหากบอลออกนอก
สนาม

7

สนำม

ขนำดสนำม ยาว 18 เมตร กวา้ ง 9 เมตร ถูกแบ่ง
ออกเป็น 2 ฝั่งแดนดว้ ยตาข่าย ทาใหเ้ กิดพ้นื ท่ีแดนละ
9×9 เมตร
พืน้ ทีโ่ ล่ง พ้นื ที่โล่งเหนือสนามควรสูงอยา่ งนอ้ ย 7 เมตร
แตแ่ นะนาสูงท่ี 8 เมตร ส่วนพ้ืนที่โล่งรอบสนามควร
กวา้ งอยา่ งนอ้ ย 3 เมตรข้ึนไป ในการแข่งขนั ระดบั โลก
หรือท่ีเป็นทางการมกั กาหนดพ้ืนท่ีโล่งเหนือสนามที่
12.5 เมตร ดา้ นขา้ ง 5 เมตร ดา้ นหลงั 6.5 เมตร
สีพืน้ สนำม สีพ้ืนสนามตอ้ งเป็นสีอ่อนและสีแตกต่าง
กบั พ้นื ที่โลง่ รอบสนาม
ตำข่ำย กวา้ ง 1 เมตร ขึงเหนือเสน้ สนามกลางสนาม
แถบบนของตาข่ายกวา้ ง 7 ซม.
ประเภทชาย ส่วนบนของตาข่ายจะสูงจากพ้นื สนาม
2.43 เมตร (8 ฟตุ )
ประเภทหญิง ส่วนบนของตาข่ายจะสูงจากพ้ืนสนาม
2.24 เมตร (7 ฟตุ )
เส้นขอบสนำม เป็นเส้นสีขาวรอบพ้นื ท่ีสนาม กวา้ ง 2
นิ้ว (5ซม.) ประกอบดว้ ยเสน้ ขา้ งและเสน้ หลงั ถือเป็นสี
แสดงขอบเขตและเป็นส่วนหน่ึงของพ้นื ท่ีสนาม

8

•เส้น 3 เมตร เป็นเส้นท่ีขนานกบั ตาขา่ ย โดยห่างจากตา
ขา่ ย 3 เมตรท้งั สองแดน เส้นน้ีจะแบ่งแดนแตล่ ะฝั่ง
ออกเป็นแดนหนา้ กบั แดนหลงั เป็นเส้นกาหนดขอบเขต
การโจมตีของผเู้ ล่นแดนหลงั
•เส้นจำกดั ขอบเขตผ้ฝู ึ กสอน เป็นเสน้ ประที่วาดต่อจาก
เสน้ รุกออกไปดา้ นขา้ งยาว 1.75 เมตร แลว้ จึงลากต้งั ฉาก
โดยขนานไปกบั เส้นขา้ งจนสุดเสน้ หลงั ของสนาม
•เสำอำกำศ เป็นเสาท่ีติดอยขู่ า้ งตาข่ายท้งั 2 ดา้ นและอยู่
เหนือเสน้ ขา้ งของสนาม เสาสูง 1.8 เมตร เส้นผา่ น
ศูนยก์ ลาง 10 มม. เสาอากาศมกั มีแถบสีแดงสลบั ขาว เสา
อากาศจะยน่ื ข้ึนไปดา้ นบนนบั จากดา้ นบนตาข่าย 80 ซม.
เพ่ือแสดงสมมติฐานแนวเพดานของเส้นขา้ ง บอลจะขา้ ม
ตาข่ายอยา่ งถูกตอ้ งกต็ อ่ เม่ือบอลผา่ นระหวา่ งเสาอากาศ
ท้งั 2 ดา้ นและไม่สัมผสั โดนเสาอากาศ
•อณุ หภูมิ อุณหภูมิภายในสนามไม่ควรต่ากวา่ 10 องศา
เซลเซียส ส่วนการแขง่ ขนั ระดบั โลกหรือที่เป็นทางการ
มกั กาหนดอุณหภูมิในช่วง 16-25 องศาเซลเซียส
•แสง การแขง่ ขนั ระดบั โลกหรือท่ีเป็นทางการมกั กาหนด
ที่ 1,000-1,500 ลกั ซ์โดยวดั ที่ระดบั จากพ้ืนสนามข้ึนมา 1
เมตร

9

สาหรับผตู้ ดั สินวอลเลยบ์ อลจะมี 2 คน คือ ผตู้ ดั สินที่ 1 จะ
ทาหนา้ ท่ีช้ีขาดอยบู่ นเกา้ อ้ีตดั สิน และผเู้ ลน่ ที่ 2 อยดู่ า้ นลา่ ง
ตรงขา้ มผตู้ ดั สินที่ 1 ขณะเดียวกนั จะมีผกู้ ากบั เส้นอีก 4 คน
การนบั คะแนน แรลล่ีพอยท์ หรือนบั ทุกลูกที่ตายจากเซตท่ี
1 ถึงเซตที่ 4 กรณีที่เลน่ 3 ใน 5 ฝ่ ายเสิร์ฟเลน่ ลูกจะนบั ทีละ
1 คะแนนแตถ่ า้ ฝ่ ายเสิร์ฟทาเสียหรือฟาวล์ จะเสียคะแนน
และจะตอ้ งเปลี่ยนใหฝ้ ่ ายตรงขา้ มเลน่ โดยนบั คะแนน
ลกั ษณะเดียวกนั จนกวา่ จะมีทีมใดไดค้ รบ 25 คะแนนก่อน
เป็นทีมชนะในเซตน้นั หลงั จากน้นั เร่ิมตน้ เลน่ กนั ใหม่
จนกวา่ จะรู้ผลพช้ นะว่ึงปกติจะแขง่ กนั หาผชู้ นะ 3 ใน 5 เซต
การแข่งขนั ในเซตตดั สินเซตที่ 3 หากแขง่ ขนั ระบบ 2 ใน 3
หรือเซตที่ 5 ในระบบ 3 ใน 5 จะแข่งขนั แบบแรลลี่พอยท์
หรือนบั แตม้ ทุกแตม้ ที่ฝ่ ายใดฝ่ ายหน่ึงทาลูกเสีย ไม่วา่ จะป็น
ฝ่ ายเสิร์ฟหรือไม่กต็ ามฝ่ ายใดทาลูกเสียหรือผดิ กติกา จะเสีย
แตม้ และเสียสิทธิเสิร์ฟดว้ ย เซตน้ีจะเกมท่ี 15 แตม้ ไวแ้ ตม่ ี
กรณีดิวส์ จะตอ้ งมีแตม้ ห่างกนั 2 แตม้
นอกจากน้ียงั มีกติกาเบ้ืองตน้ บางอยา่ งที่ควรรับรู้ เช่น
ตาแหน่งการเสิร์ฟ ไดเ้ ปลี่ยนใหม่ นกั กีฬาสามารถเสิร์ฟจุด
ใดกไ็ ดโ้ ดยจะตอ้ งไม่เหยยี บเสน้ หลงั สนามเท่าน้นั

10

•วธิ ีกำรเล่นกฬี ำวอลเลย์บอล

ทีมที่ไดเ้ สิร์ฟจะตอ้ งใหผ้ เู้ ล่นท่ีอยตู่ าแหน่งขวาหลงั เป็นผู้
เสิร์ฟเพอื่ เปิ ดเกม จากน้นั ผเู้ ล่นทุกตาแหน่งจะขยบั ตาแหน่ง
วนไปตามเขม็ นาฬิกา การเสิร์ฟจะตอ้ งรอสญั ญาณนกหวีด
ก่อนและใหเ้ ริ่มเสิร์ฟลูกบอลภายใน 5 วนิ าทีทีมที่ได้
คะแนนจะเป็นผเู้ สิร์ฟจนกวา่ จะเสียคะแนนใหฝ้ ่ ายตรงขา้ ม
จึงจะเปล่ียนเสิร์ฟเม่ือลูกเขา้ มาในเขตแดนของทีม จะ
สามารถเล่นบอลไดม้ ากท่ีสุด 3 คร้ังเท่าน้นั สามารถบลอ็ ก
ลูกจากฝ่ ายตรงขา้ มท่ีหนา้ ตาข่ายได้ แตห่ ากผเู้ ล่นล้าเขา้ ไป
ในแดนของฝ่ ายตรงขา้ มจะถือวา่ ฟาวลส์ ามารถขอเวลานอก
ได้ 2 คร้ังตอ่ 1 เซต ใหเ้ วลาคร้ังละ 30 วนิ าทีทุกคร้ังที่
แขง่ ขนั จบ 1 เซตจะตอ้ งมีการเปล่ียนฝั่ง

• กำรคดิ คะแนนกฬี ำวอลเลย์บอล

ทีมจะไดค้ ะแนนเมื่อลูกบอลตกลงในเขตสนามของฝ่ ายตรง
ขา้ ม โดยนบั เป็นลูกละ 1 คะแนน และหากมีการเสียคะแนน
จะตอ้ งเปล่ียนใหท้ ีมที่ไดค้ ะแนนเป็นผเู้ สิร์ฟ หากทีมไหนได้
คะแนนครบ 25 คะแนนก่อนกจ็ ะเป็นผชู้ นะในเซตน้นั ไป แต่
หากคะแนนเสมอกนั ท่ี 24-24 จะตอ้ งมีการดิวซ์ (Deuce)
หมายถึงตอ้ งทาคะแนนใหม้ ากกวา่ อีกฝ่ าย 2 คะแนนถึงจะ
เป็นผชู้ นะ 3 ใน 5 เซต จึงจะเป็นผชู้ นะในเกมน้ยั

11

แนะนำกำรดูวอลเลย์บอล

วอลเลยบ์ อลเป็นกีฬาที่เล่นโดยทีม 2 ทีมบนสนามที่แบ่ง
แดนดว้ ยตาขา่ ย ลกั ษณะการเลน่ อาจแตกตา่ งไดต้ าม
สภาพท่ีจาเป็นเพ่อื ใหท้ ุกคนเลน่ กนั ไดแ้ พร่หลาย กีฬา
ชนิดนนั ทนาการที่ไดร้ ับความนิยมเป็นอนั ดบั 3 ของโลก

จุดมุ่งหมายของการแขง่ ขนั กค็ ือ การส่งลูกขา้ มตา
ขา่ ยใหต้ กลงบนพ้นื ในที่แดนของทีมตรงขา้ ม และ
ป้องกนั ไม่ใหท้ ีมตรงขา้ มส่งลูกขา้ มตาขา่ ยมาตกบนพ้ืนที่
ในเขตแดนของตน แตล่ ะทีมจะสัมผสั ลูกไดม้ ากที่สุด 3
คร้ัง ในการส่งลูกบอลไปยงั แดนของทีมตรงขา้ มสัมผสั
บอลแค่คร้ังเดียวกไ็ ด้ โดยปกติแลว้ การสัมผสั ลูกบอลคร้ัง
แรกกค็ ือ การรับลูก เสิร์ฟ จากใยตรงขา้ ม คร้ังที่ 2 คือ
การ Set บอลข้ึนบนอากาศเพ่ือใหค้ ร้ังที่ 3 ซ่ึงปกติจะใช้
ตบลูกบอลทาไดอ้ ยา่ งสะดวก การเลน่ จะเริ่มตน้ เม่ือทา
การเสิร์ฟลูกบอล โดยผเู้ สิร์ฟส่งลูกบอลขา้ มตาข่ายไปยงั
ทีมตรงขา้ มการเล่นจะดาเนินไปจนลูกบอลตกลงพ้ืนใน
เขตสนามหรือนอกเขตสนาม หรือทีมไม่สามารถส่งลูก
กลบั ไปยงั ทีมตรงขา้ มไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งตามกติกา

12

ส่วนการนบั คะแนนการแข่งขนั วอลเลยบ์ อลจะมี
การไดค้ ะแนนทุกคร้ังที่มีการเล่นลูกถา้ ฝ่ ายรับลูกเสิร์ฟ
ชนะการเล่นลูกน้นั กจ็ ะไดส้ ิทธ์ทาการเสิร์ฟ และผเู้ ลน่
ท้งั หมดตอ้ งหมุนตามเขม็ นาฬิกา 1 ตาแหน่งจะมีผเู้ ล่น
อยใู่ นทีมๆละอยา่ งมาก 12 คน และอยา่ งนอ้ ย 6 คน แต่
จะลงสนามไดท้ ีมละ 6 คน ผเู้ ลน่ ท้งั 6 คนในสนาม
อาจจะเล่นตลอดเกมหรืออาจเปล่ียนตวั ไดต้ ลอด ผเู้ ล่น
ที่เป็นผเู้ สิร์ฟจะเป็นตาแหน่งหลงั ขวาสุด ซ่ึงตาแหน่ง
ของผเู้ ล่นทุกคนจะไม่สามารถเปล่ียนไดต้ ามใจชอบ แต่
จะตอ้ งหมุนเวยี นแบบทวนเขม็ นาฬิกาเม่ือไดส้ ิทธิ
เปลี่ยนเสิร์ฟ ยกเวน้ กต็ ่อเมื่อขณะท่ีกาลงั เลน่ ลูกอยู่
นอกจากน้ีในส่วนของนกั กีฬายงั มีผเู้ ลน่ ตวั รับอิสระ

(Libero player) ซ่ึงเป็นผเู้ ล่น 1 ใน 12 คน แตส่ วม

เส้ือที่มีหมายเลขและสีแตกตา่ งจากผเู้ ลน่ คนอื่นๆอยา่ ง
เห็นไดช้ ดั สามารถเปล่ียนตวั ไปแทนผเู้ ลน่ ท่ีอยใู่ นแดน
หลงั ได้ เม่ือลูกตายและก่อนท่ีผตู้ ดั สินจะเป่ านกหวดี ให้
ทาการเสิร์ฟ โดยไม่นบั เป็นการเปล่ียนตวั เขา้ ออกปกติ

13

สมาชิก

1.นายชนะพล แสงอุทยั เลขท่ี 2
2.นายพศนิ งามเพญ็ เลขท่ี 12
3.นายธนกฤต อนงค์ เลขท่ี 14
4.นางสาวกฤตยิ าภรณ์ คงทะเล เลขท่ี 22
5.นางสาวพรรณวสา กรอนกลาง เลขท่ี 25
6.นางสาวนภสั สร แทง่ ทอง เลขท่ี 34

ช้ันมธั ยมศึกษำปี ท่ี 5/10 กล่มุ 3