PENGAWETAN MAKANAN

SAINS

PENGAWETAN
MAKANAN

NURDARIN INSYIRAH
BT

MOHD SHAHRUL REZAL
6 ALPHA

0

CIRI-CIRI MAKANAN ROSAK dengan menggunakan deria

▪ Makanan yang rosak boleh diperhatikan
penglihatan, bau, rasa dan sentuhan.

Ikan: Rosak, berubah tekstur dan berbau busuk.

Daging ayam: Bertukar warna menjadi kehitaman,
berbau busuk dan berlendir.

Roti dan Kek: Berkulat dan mempunyai tompok
kehitaman.

Makanan dalam tin: Berbuih dan keruh, berbau
busuk, tin menjadi kemek, mengembang dan
berkarat.

Susu: Berubah tekstur, berbau busuk, berasa
masam, berbuih dan berketul-ketul.

Nasi: Lembik, berlendir, bertompok hitam dan berbau
masam.

Buah-Buahan: Berubah tekstur, berkulat dan
berubah warna.

Sayuran: bertukar warna kekuningan dan layu.

1

KAEDAH PENGAWETAN MAKANAN

▪ Pengawetan makanan ialah kaedah pemprosesan makanan yang boleh menghalang
atau melambatkan proses hidup mikroorganisma.

▪ Tujuan pengawetan makanan adalah untuk menghalang atau melambatkan proses
hidup mikroorganisma supaya makanan tahan lebih lama dan tidak mudah rosak.

▪ Kaedah pengawetan makanan adalah seperti gambarajah di bawah:-

Pengeringan

Pempasteuran Pendidihan

Pengetinan & Kaedah Penjerukan
Pembotolan Pengawetan
Pembungkusan
Penyalaian Makanan vakum

Pelilinan Pembekuan dan
Pendinginan

Pemasinan

2

PERINCIAN KAEDAH PENGAWETAN MAKANAN

a) Penjerukan

▪ Proses merendam makanan di dalam cuka, larutan gula dan garam.
▪ Penjerukan mengurangkan kandungan air dalam makanan dan menjadikan

keadaan tidak sesuai untuk mikroorganisma bertumbuh atau membiak.
▪ Keasidan yang tinggi akan membunuh dan melambatkan mikroorganisma

bertumbuh.
▪ Contoh makanan: buah-buahan dan sayur-sayuran.

Cili Jeruk Jeruk buah-buahan

b) Pembungkusan vakum

▪ Proses mengeluarkan semua udara daripada bekas atau pembungkus makanan.
▪ Ketiadaan udara menyebabkan bakteria dan kulat tidak boleh bertumbuh dan

membiak.
▪ Contoh: kacang, kerepak, buah-buahan, sosej, cendawan.

Sosej Kerepek

3

c) Pengeringan

▪ Kaedah mengeluarkan atau menyingkirkan air daripada makanan.
▪ Makanan boleh dikeringkan di bawah cahaya matahari atau ketuhar.
▪ Ketiadaan air menyebabkan mikroorganisma akan mati atau menjadi tidak aktif.
▪ Contoh: Ikan kering, asam gelugur, mihun kering, sotong.

Ikan kering Asam gelugur

d) Pengetinan dan pembotolan

▪ Proses memasak makanan pada suhu yang tinggi bertujuan untuk membunuh
mikroorganisma.

▪ Makanan kemudiannya disejukkan dan dimasukkan ke dalam bekas kedap udara.
▪ Pemanasan pada suhu didih dapat membunuh kebanyakan bakteria aktif tanpa

merosakkan rasa dan nilai nutrisi makanan itu.
▪ Contoh makanan: ikan, daging, ayam, buah, dan sayur-sayuran.

Buah Ikan

4

e) Pempasteuran

▪ Proses pemanasan makanan sehingga suhu tertentu untuk beberapa ketika dan
diikuti dengan pendinginan segera.

▪ Tidak merosakkan rasa makanan dan membunuh mikroorganisma.
▪ Contoh makanan: susu dan jus buah-buahan.

Susu Jus buah-buahan

5