288 บรรยากาศกิจกรรม “แปะปะ ประดิษฐ์ดอก”
289 แผนการจัดการเรียนรู้ หลักสูตรท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เรื่อง ผ้าทอไทยทรงด าในบริบทร่วมสมัย ของจังหวัดสุพรรณบุรี วิชา ศ22102 ผ้าทอไทยทรงด าในบริบทร่วมสมัย 2 ระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เอกลักษณ์ผ้าทอไทยทรงด า เรื่อง ลักษณะเฉพาะในงานด้านผ้าทอไทยทรงด า วัน ศุกร์ ที่ 2 มิถุนายน 2560 คาบเรียนที่ 3 เวลา 10.10-11.00 น. จ านวน 1 คาบ (50 นาที) ผู้รับผิดชอบ นายกิตติศักดิ์ คนแรงดีนิสิตระดับมหาบัณฑิต สาขาวิชาศิลปศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ สาระที่ 1 ทัศนศิลป มาตรฐาน ศ 1.1 สรางสรรคงานทัศนศิลปตามจินตนาการ และความคิดสรางสรรค วิเคราะห วิพากษ วิจารณคุณคางานทัศนศิลป ถายทอดความรูสึก ความคิด ตองานศิลปะอยางอิสระ ชื่นชม และประยุกตใชในชีวิตประจ าวัน ตัวชี้วัด / ผลการเรียนรู้ ศ.1.1 ม.1/1 บรรยายความแตกตางและความคลายคลึงกันของงานทัศนศิลปและสิ่งแวดลอม โดยใชความรูเรื่องทัศนธาตุ ศ.1.1 ม.1/2 บรรยายเกี่ยวกับความเหมือนและความแตกตางของรูปแบบการใชวัสดุอุปกรณ ในงานทัศนศิลปของศิลปน สาระที่ 1 ทัศนศิลป มาตรฐาน ศ 1.2 เขาใจความสัมพันธระหวางทัศนศิลป ประวัติศาสตร และวัฒนธรรม เห็นคุณคางานทัศนศิลปที่เปนมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปญญาทองถิ่น ภูมิปญญาไทย และสากล ตัวชี้วัด / ผลการเรียนรู้ ศ.1.1 ม.1/1 ระบุและบรรยายเกี่ยวกับ ลักษณะรูปแบบงานทัศนศิลป์ของชาติ และของท้องถิ่นตนเองจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ศ.1.1 ม.1/2 ระบุและเปรียบเทียบงานทัศนศิลป์ของภาคต่าง ๆ ในประเทศไทย
290 ทักษะทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 1. ทักษะด้านเนื้อหาจากการปฏิบัติ การเรียนรู้ด้านเนื้อหาจากการปฎิบัติจริง 2. ทักษะด้านชีวิตและการท างาน ทักษะความคิดแปลกใหม่ การแก้ปัญหาและ ความสามารถในการท างานร่วมกับผู้อื่น จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. พุทธิพิสัย : แยกแยะคุณสมบัติของผ้าทอไทยทรงด ากับผ้ายุคปัจจุบันได้ 2. ทักษะพิสัย : สามารถท างานได้ตามโจทย์ที่ก าหนดอย่างคล่องแคล่ว และรวดเร็ว 3. จิตพิสัย : มีความรับผิดชอบงานที่ได้รับมอบหมาย และปฏิบัติงานได้ตรงต่อเวลา สาระส าคัญ อัตลักษณ์ของผ้าทอไทยทรงด า และการเปรียบเทียบคุณสมบัติ ที่มีความแตกต่างกับผ้าใน ปัจจุบันและผ้าทอจากแหล่งอื่นได้ วิธีการสอน การสอนแบบอธิบาย การสอนแบบทดลอง การสอนแบบมีส่วนร่วม การสอนแบบบูรณาการ การสอนแบบอภิปราย การสอนแบบโครงงาน การสอนแบบ Mapping การสอนแบบนิรนัย การสอนแบบอุปนัย กระบวนการทางความคิดรวบยอด ทักษะการปฏิบัติ กระบวนการแก้ปัญหา และการท างาน เป็นกลุ่ม ชิ้นงาน/ภาระงาน (หลักฐานร่องรอยแสดงความรู้) แผ่นกระดาษสรุป “กิจกรรมสวยงาม ตามท้องเรื่อง” และใบงานบันทึกความรู้
291 การออกแบบกิจกรรมการเรียนการสอน ขั้นน าเข้าสู่บทเรียน ครูผู้สอนให้นักเรียนแสดงคิดเห็นว่า เมื่อพูดถึงผ้าทอไทยทรงด าแล้ว จะนึกถึงค าว่า อะไรบ้าง ครูผู้สอนร่วมแสดงความคิดเห็นกับนักเรียนเกี่ยวกับภาพจ าของผ้าทอไทยทรงด า ขั้นสอน ครูผู้สอนให้นักเรียนท า“กิจกรรมสวยงาม ตามท้องเรื่อง” โดยแบ่งกลุ่ม 3-4 คน แต่ละ กลุ่มจะได้รับโจทย์เป็นผลงานผ้าทอไทยทรงด าที่แตกต่างกัน คนละ 1 ชิ้น เช่น กลุ่ม 1 เรื่อง เสื้อก้อม กลุ่ม 2 เรื่องเสื้อฮี เป็นต้น แจกกระดาษ ขนาด A2 ให้นักเรียนระดมความคิด โดยวาดรูปและเขียนแสดงความคิดเห็น เกี่ยวกับลักษณะเฉพาะของงานด้านผ้าทอไทยทรงด าที่กลุ่มตนเองได้รับ เปรียบเทียบจุดเด่น และข้อจ ากัดของงานด้านผ้าทอไทยทรงด าชิ้นนั้น ๆ กับผ้าที่มีคุณสมบัติการใช้งานเหมือนกัน ในยุคปัจจุจัน โดยครูคอยเดินให้ค าแนะน าและร่วมเสริมข้อมูลให้สมบูรณ์ ขั้นสรุป แต่ละกลุ่มช่วยกันสรุปประเด็นและออกมาน าเสนอหน้าชั้นเรียน ส่วนกลุ่มอื่นให้จดบันทึก ข้อมูลของกลุ่มที่ออกมารายงานลงบนใบงาน ครูผู้สอนสรุปเนื้อหาเรื่องเอกลักษณ์ผ้าทอไทยทรงด า และเปิดโอกาสให้นักเรียนสอบถาม หากมีข้อสงสัย สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 1. ผลงานด้านผ้าทอไทยทรงด า แหล่งการเรียนรู้ 1. อินเตอร์เน็ต 2. ห้องสมุด 3. กลุ่มทอผ้าต าบลดอนมะเกลือ 4. พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติอู่ทอง 5. ศูนย์ฟื้นฟูวัฒนธรรมไตด าโบราณ
292 การวัดผลและประเมินผล เพื่อให้สอดคล้องกับจุดประสงค์การเรียนรู้ การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ในคาบนี้ มีดังนี้ จุดประสงค์การเรียนรู้ ที่ต้องการวัดและประเมินผล การวัดผล การประเมินผล ด้านพุทธิพิสัย นักเรียนอธิบายและแยกแยะ คุณสมบัติของผ้าทอไทยทรงด า กับผ้ายุคปัจจุบันหรือผ้าจาก แหล่งอื่นได้ พิจารณาจาก การตอบค าถามของนักเรียน ใบงานจาก “กิจกรรม สวยงาม ตามท้องเรื่อง” เกณฑ์การให้คะแนน (5 คะแนน) ความเข้าใจเกี่ยวกับ คุณสมบัติของผ้าทอไทยทรง ด ากับผ้ายุคปัจจุบันหรือผ้า จากแหล่งอื่น ด้านทักษะพิสัย นักเรียนสามารถท างานได้ ตามโจทย์ที่ก าหนดอยาง คล่องแคล่ว และรวดเร็ว พิจารณาจาก การวาดรูปและเขียนแสดง ความคิดเห็น “กิจกรรม สวยงาม ตาม ท้องเรื่อง” เกณฑ์การให้คะแนน (10 คะแนน) นักเรียนสามารถท างานได้ ตามโจทย์ที่ก าหนดอยาง คล่องแคล่ว และรวดเร็ว ด้านจิตพิสัย มีความรับผิดชอบงานที่ได้รับ มอบหมาย และปฏิบัติงานได้ ตรงต่อเวลา พิจารณาจาก การสังเกตการท างาน ความถูกต้องสมบูรณ์ของงาน เกณฑ์การให้คะแนน (5 คะแนน) มีความรับผิดชอบงานที่ ได้รับมอบหมาย และ ปฏิบัติงานส่งตรงต่อเวลา
293 การบันทึกผลหลังการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ผลการสอน นักเรียนสามารถวิเคราะห์รูปแบบและการใช้งานผ้าทอไทยทรงด าที่ได้รับมอบหมาย และ กระจายงานแบ่งกันท าภายในกลุ่มได้ ปัญหาและอุปสรรค การจับกลุ่มยังมีที่มีนักเรียนที่เก่งและอ่อน ที่แตกต่างกันชัดเจน ท าให้กลุ่มที่มีเด็กอ่อนมากจะ ท างานเสร็จช้า แนวทางการแก้ไข ครูจัดกลุ่มให้ผู้เรียนที่มีความเก่งและอ่อนในจ านวนกลุ่มละเท่า ๆ กัน ลงชื่อ..................................................ผู้สอน ( นายกิตติศักดิ์ คนแรงดี ) ข้อเสนอแนะอาจารย์ประจ าวิชา - ลงชื่อ..................................................อาจารย์ประจ าวิชา ( นางจิตรลดา เกิดเรือง )
294 บรรยากาศกิจกรรม “สวยงาม ตามท้องเรื่อง”
295 แผนการจัดการเรียนรู้ หลักสูตรท้องถิ่น กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เรื่อง ผ้าทอไทยทรงด าในบริบทร่วมสมัย ของจังหวัดสุพรรณบุรี วิชา ศ23103 ผ้าทอไทยทรงด าในบริบทร่วมสมัย 3 ระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 อดีตที่สร้างสรรค์ เรื่อง การออกแบบผลิตภัณฑ์ วัน พุธ ที่ 31 พฤษภาคม 2560 คาบเรียนที่ 2 เวลา 9.20-10.10 น. จ านวน 1 คาบ (50 นาที) วัน ศุกร์ ที่ 2 มิถุนายน 2560 คาบเรียนที่ 5 เวลา 13.00-13.50 น. จ านวน 1 คาบ (50 นาที) ผู้รับผิดชอบ นายกิตติศักดิ์ คนแรงดีนิสิตระดับมหาบัณฑิต สาขาวิชาศิลปศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ สาระที่ 1 ทัศนศิลป มาตรฐาน ศ 1.1 สรางสรรคงานทัศนศิลปตามจินตนาการ และความคิดสรางสรรค วิเคราะห วิพากษ วิจารณคุณคางานทัศนศิลป ถายทอดความรูสึก ความคิด ตองานศิลปะอยางอิสระ ชื่นชม และประยุกตใชในชีวิตประจ าวัน ตัวชี้วัด / ผลการเรียนรู้ ศ.1.1 ม.1/1 บรรยายความแตกตางและความคลายคลึงกันของงานทัศนศิลปและสิ่งแวดลอม โดยใชความรูเรื่องทัศนธาตุ ศ.1.1 ม.1/3 วิเคราะหและบรรยายวิธีการใชทัศนธาตุและหลักการออกแบบในการสรางงาน ทัศนศิลปของตนเองใหมีคุณภาพ ศ.1.1 ม.1/5 ทักษะในการผสมผสานวัสดุตาง ๆ ในการสรางงานทัศนศิลปโดยใชหลักการ ออกแบบ ศ.1.1 ม.1/6 สรางงานทัศนศิลปทั้ง 2 มิติ และ 3 มิติเพื่อถายทอดประสบการณ และจินตนาการ ศ.1.1 ม.1/7 สรางสรรคงานทัศนศิลป สื่อความหมายเปนเรื่องราวโดยประยุกตใชทัศนธาตุ และหลักการออกแบบ
296 สาระที่ 1 ทัศนศิลป มาตรฐาน ศ 1.2 เขาใจความสัมพันธระหวางทัศนศิลป ประวัติศาสตร และวัฒนธรรม เห็นคุณคางานทัศนศิลปที่เปนมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปญญาทองถิ่น ภูมิปญญาไทย และสากล ตัวชี้วัด / ผลการเรียนรู้ ศ.1.1 ม.1/1 ระบุและบรรยายเกี่ยวกับ ลักษณะรูปแบบงานทัศนศิลป์ของชาติ และของท้องถิ่นตนเองจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ทักษะทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 1. ทักษะด้านเนื้อหาจากการปฏิบัติ การเรียนรู้ด้านเนื้อหาจากการปฎิบัติจริง 2. ทักษะด้านชีวิตและการท างาน ทักษะความคิดแปลกใหม่การแก้ปัญหาและ ความสามารถในการท างานร่วมกับผู้อื่น จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. พุทธิพิสัย : อธิบายแนวคิดในการน าลวดลายเดิมมาผสมผสานจนเกิดเป็นงานใหม่ได้ 2. ทักษะพิสัย : สามารถท างานได้ตามโจทย์ที่ก าหนดอย่างคล่องแคล่ว และรวดเร็ว 3. จิตพิสัย : มีความรับผิดชอบงานที่ได้รับมอบหมาย และปฏิบัติงานได้ตรงต่อเวลา สาระส าคัญ การออกแบบและสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์จากผ้าทอไทยทรงด ารูปแบบร่วมสมัย และสามารถ น าเสนอแนวคิดได้ วิธีการสอน การสอนแบบอธิบาย การสอนแบบทดลอง การสอนแบบมีส่วนร่วม การสอนแบบบูรณาการ การสอนแบบอภิปราย การสอนแบบโครงงาน การสอนแบบ Mapping การสอนแบบนิรนัย การสอนแบบอุปนัย กระบวนการทางความคิดรวบยอด ทักษะการปฏิบัติ กระบวนการแก้ปัญหา และการท างาน เป็นกลุ่ม ชิ้นงาน/ภาระงาน (หลักฐานร่องรอยแสดงความรู้) ผลิตภัณฑ์ ถุงผ้ากราฟิกลายไทยทรงด า จาก “กิจกรรมคิดได้ ใช้ดี”
297 การออกแบบกิจกรรมการเรียนการสอน (คาบที่ 1) ขั้นน าเข้าสู่บทเรียน ครูผู้สอนหยิบย่ามแดงไทด าทรงโบราณแบบดั้งเดิมขึ้นมาโชว์ให้นักเรียนดู และ ให้นักเรียน แสดงความคิดเห็น ว่าหากจะให้นักเรียนใช้ในชีวิตประจ าวันจะรู้สึกอย่างไร มีเหตุผลที่จะใช้ หรือไม่ใช้อย่างไร ครูผู้สอนหยิบถุงผ้ากราฟิกลายไทยทรงด าขึ้นมา และถามค าถามเดียวกันอีกครั้ง คือหากจะ ให้นักเรียนใช้ในชีวิตประจ าวันจะรู้สึกอย่างไร มีเหตุผลที่จะใช้หรือไม่ใช้อย่างไร ขั้นสอน ครูผู้สอนบรรยายเรื่องการออกแบบสินค้าเชิงวัฒนธรรม จากนั้นให้นักเรียนท า “กิจกรรม คิดได้ใช้ดี” โดยให้ออกท า “ถุงผ้ากราฟิกลายไทยทรงด า” ครูผู้สอนโชว์ตัวอย่างลวดลายในงานผ้าทอไทยทรงด าที่จะสามารถน ามาต่อยอด ปรับ ประยุกต์ออกแบบจัดวาง เป็นลวดลายกราฟิกลงบนถุงผ้าได้จากนั้นให้นักเรียนลองออกแบบ ลายลงบนกระดาษและน ามาให้ครูช่วยตรวจ เพื่อให้ค าแนะน าและปรึกษา ส าหรับเตรียม สร้างงานจริงในคาบต่อไป ขั้นสรุป ครูผู้สอนยกตัวอย่างการออกแบบที่ดีให้เพื่อนดู พร้อมอธิบายเหตุผลประกอบให้นักเรียน ทราบ ครูผู้สอนสรุปเรื่องการออกแบบในงานสินค่าเชิงวัฒนธรรมอีกครั้ง และเปิดโอกาสให้ นักเรียนถาม หากมีข้อสงสัย การออกแบบกิจกรรมการเรียนการสอน (คาบที่ 2) ขั้นน าเข้าสู่บทเรียน ครูผู้สอนทบทวนความรู้เรื่องการออกแบบในงานเชิงวัฒนธรรมจากคาบก่อน เพื่อให้ผู้เรียน เข้าใจและสามารถถ่ายทอดผลงานออกมาได้อย่างสวยงานแปลกใหม่แต่อยู่ภายใต้อัตลักษณ์ ทางวัฒนธรรม ขั้นสอน ครูผู้สอนแจกอุปกรณ์เพื่อสร้างลวดลายส าหรับเป็นบล็อกลายกระดาษสติ๊กเกอร์ตามลายที่ นักเรียนแต่ละคนออกแบบไว้ นักเรียนปฏิบัติงานโดยน ากระดาษสติ๊กเกอร์ที่ฉลุลายไปแบะบนถุงผ้าในต าแหน่งตามที่ ออกแบบ กดให้แบนเรียบสนิทกับเนื้อถึงผ้า จากนั้นให้ใช้ฟองน้ าป้ายสีอคิลิกและน ามาใช้ มือค่อยๆตบสีตามลายที่ฉลุออก รอให้สีหมาดๆ แล้วจึงแกะสติ๊กเกอร์ออก ท าแบบนี้ทับไป เรื่อย ๆ จนกว่าจะได้ลายกราฟริกซ้อน ๆ ตามที่ต้องการ
298 ขั้นสรุป ให้นักเรียนทุกคนน าผลงานจัดวางหน้าชั้นเรียนและ โดยครูกล่าวชื่นชมถึงความพยายาม ในการน าเอกลักษณ์ลวดลายผ้าทอไทยทรงด ามาใช้ เพื่อให้นักเรียนรู้สึกภูมิใจและเห็นคุณค่า และสนุกไปกับงานด้านวัฒนธรรม สุ่มเลือกนักเรียน 2 คนกล่าวถึงความรู้สึกที่มีต่อกิจกรรม สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 1. ผลงานด้านผ้าทอไทยทรงด า 2. ตัวอย่างผลงาน ถุงผ้ากราฟิกลายไทยทรงด า แหล่งการเรียนรู้ 1. อินเตอร์เน็ต 2. ห้องสมุด 3. กลุ่มทอผ้าต าบลดอนมะเกลือ 4. พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติอู่ทอง 5. ศูนย์ฟื้นฟูวัฒนธรรมไตด าโบราณ
299 การวัดผลและประเมินผล เพื่อให้สอดคล้องกับจุดประสงค์การเรียนรู้ การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ในคาบนี้ มีดังนี้ จุดประสงค์การเรียนรู้ ที่ต้องการวัดและประเมินผล การวัดผล การประเมินผล ด้านพุทธิพิสัย นักเรียนอธิบายแนวคิดใน การน าลวดลายดั้งเดิมมา ผสมผสานจนเกิดเป็นงานใหม่ ได้ พิจารณาจาก การตอบค าถามของนักเรียน การน าเสนอผลงาน เกณฑ์การให้คะแนน (5 คะแนน) การประยุกต์น าลวดลาย ดั้งเดิมมาผสมผสานจนเกิด เป็นงานใหม่ได้ ด้านทักษะพิสัย นักเรียนสามารถท างานได้ ตามโจทย์ที่ก าหนดอยาง คล่องแคล่ว และรวดเร็ว พิจารณาจาก สร้างผลิตภัณฑ์จาก “กิจกรรมคิดได้ ใช้ดี” เกณฑ์การให้คะแนน (10 คะแนน) นักเรียนสามารถท างานได้ ตามโจทย์ที่ก าหนดอยาง คล่องแคล่ว และรวดเร็ว ด้านจิตพิสัย มีความรับผิดชอบงานที่ได้รับ มอบหมาย และปฏิบัติงานได้ ตรงต่อเวลา พิจารณาจาก การสังเกตการท างาน ความถูกต้องสมบูรณ์ของงาน เกณฑ์การให้คะแนน (5 คะแนน) มีความรับผิดชอบงานที่ ได้รับมอบหมาย และ ปฏิบัติงานส่งตรงต่อเวลา
300 การบันทึกผลหลังการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ผลการสอน นักเรียนทราบเอกลักษณ์ ลักษณะลวดลายในงานผ้าทอไทยทรงด า และสามารถน าไป ประยุกต์ออกแบบเป็นผลงานในรูปแบบร่วมสมัยได้ ปัญหาและอุปสรรค นักเรียนบางคนยังยึดติดกับรูปแบบงานเดิม แนวทางการแก้ไข หาแบบฝึกหัดเรื่องการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ให้นักเรียนได้ลองท า เพื่อสร้าง ประสบการณ์ให้เกิดทัศนคติที่เปิดกว้าง และหลากหลายในการออกแบบผลงานและลวดลายต่อไป ลงชื่อ..................................................ผู้สอน ( นายกิตติศักดิ์ คนแรงดี ) ข้อเสนอแนะอาจารย์ประจ าวิชา - ลงชื่อ..................................................อาจารย์ประจ าวิชา ( นางจิตรลดา เกิดเรือง )
301 บรรยากาศกิจกรรม “คิดได้ ใช้ดี”ครั้งที่ 1
302 บรรยากาศกิจกรรม “คิดได้ ใช้ดี”ครั้งที่ 2
303 ผลงานนักเรียน ถุงผ้ากราฟิกลายไทยทรงด าจากกิจกรรม “คิดได้ ใช้ดี” ผลงาน ชื่อ ด.ช.คมสัน ส่งอิ่ม ด.ช.พิษณุ พันธุ์รู้ดี ด.ช.อรัณย์ จันทร์ใจดี ด.ญ.พรนภา ซ้อนเสียงดัง
304 ผลงาน ชื่อ ด.ญ.ณัฐริกา เพชรมีดี ด.ญ.พรกมลวรรณ อุ่นทิพย์เพชร ด.ญ.เพชรลดา โตอุ่นทิพย์ ด.ช.พัชรพล พันธุ์รู้ดี
305
306 ประวัติผู้เขียนวิทยานิพนธ์ ประวัติผู้เขียนวิทยานิพนธ์ นายกิตติศักดิ์ คนแรงดี เกิดวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2535 จังหวัดสุพรรณบุรี ส าเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี ปริญญาการศึกษาบัณฑิต สาขาทัศนศิลปศึกษา คณะ ศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ในปีการศึกษา 2557 เข้าศึกษาต่อในหลักสูตร ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาศิลปศึกษา ภาควิชาศิลปะ ดนตรี และนาฏศิลป์ศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในปีการศึกษา 2558