แนวทางแก้ปัญหาสัตว์น้ำในทะเลไทยลดลง

สแัตนวว์นท้าำใงนกทาระแเลก้ไไทขยปัญลดหลาง

GEN 211
ป รัช ญ า เ ศ ร ษ ฐ กิ จ พ อ เ พี ย ง

ส ารบัญ

01 ความสำคัญของท้องทะเล
02 พื้นที่จังหวัดที่ต้องการ

แก้ไขปัญหา

03 กลุ่มเป้าหมาย
04 กิจกรรมที่สนใจ
05 การประยุกต์ใช้หลักปรัชญา

เศรษฐกิจพอเพียง

06 สิ่งที่ได้เรียนรู้

ความสำคัญ
ของท้องทะเล

ทะเลเป็นแหล่งอาหารที่คนไทยคุ้น การลดลงของสัตว์ทะเลไม่ได้ส่ง ซึ่งอาจส่งผลให้ วันหนึ่งอาหาร
ผลแค่ต่อระบบนิเวศ แต่รวมไป ทะเลอาจกลายเป็นอาหารที่คน
เคยกันมาเนิ่นนาน เราอาจได้ยินมา ถึงชีวิตของชาวประมง ชุมชน ไม่กี่กลุ่มสามารถเข้าถึงได้
ตลอดว่าท้องทะเลไทยกำลังเผชิญ ชายฝั่ ง หรือแม้แต่คนเมืองที่จะ ดังนั้นในฐานะผู้บริโภคมีอะไร
ต้องจ่ายแพงขึ้นเพื่อซื้ออาหาร บ้างที่เราสามารถทำได้เพื่อ
ปัญหาด้านความมั่นคงทาง ทะเล และเมื่อสิ่งแวดล้อมถูก ปกป้องอนาคตของทะเล
ทรัพยากรปลาทะเล ที่เรานิยม คุกคาม ความมั่นคงทางอาหาร
ก็จะสั่นคลอน
บริโภค ซึ่งกำลังลดลงและมีสิทธิ์
จะหมดไปในอนาคต

Title

แนวทางการแก้ไขปัญหาสัตว์น้ำในทะเลไทยลดลง
Eps. 01
ความสำคัญของท้องทะเล

1

พื้นที่จังหวัด

ที่ต้องการ

แก้ไขปัญหา

จังหวัดสมุทรปราการตั้งอยู่ริม
แม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณตอนปลาย
สุดของแม่น้ำเหนืออ่าวไทย จึงเรียก
ว่า ปากน้ำ ในด้านการประมง ถูก
แบ่งเป็นสามประเภทคือ การประมง
น้ำจืด การประมงน้ำกร่อย การเพาะ
เลี้ยงสัตว์ชายฝั่ ง และการประมง
ทะเล ซึ่งถือว่าเป็นหนึ่งในผลผลิต
สัตว์น้ำที่สำคัญของประเทศไทย

Title 2

แนวทางการแก้ไขปัญหาสัตว์น้ำในทะเลไทยลดลง
Eps. 02
พื้นที่จังหวัดที่ต้องการแก้ไขปัญหา

ในด้านการแปรรูปอาหารมีหลาก ซึ่งในปัจจุงบันกำลังประสบ อ้างอิงจากปี 2504 เรืออวนลาก
หลายรูปแบบ เช่น โรงงานปลา ปัญหา การทำการประมงเกิน
ป่น โรงงานน้ำปลา โรงงานทำ ขนาด ทำให้เรือประมงพาณิชย์ เคยจับสัตว์น้ำในอ่าวไทยได้ชั่วโมง
กะปิ รวมทั้งงานที่เกี่ยวข้องกับ ต้องขยายพื้นที่ในการจับปลา
การทำประมง คือ คานเรือและอู่ เพื่อชดเชยต่อประชากรปลาที่ ละ 298 กิโลกรัม ต่อมาปี 2555
ต่อเรือ ลดลงอย่างต่อเนื่อง และการ
ขยายพื้นที่นี้ส่งผลกระทบต่อ ลดลงเหลือชั่วโมงละ 18.2
ความสมดุลของระบบนิเวศทาง
ทะเล โดยความเสียหายที่พบได้ กิโลกรัม ซึ่งในปัจจุบันสิบกว่าปี
บ่อย คือ การจับปลาแบบลาก
อวน ที่มักมีสัตว์น้ำอื่นๆติดอวน หลังนี้จำนวนสัตว์ทะเลที่จับได้ยัง
มาด้วยเป็นจำนวนมาก ทำให้
สัตว์น้ำหลากหลายสายพันธุ์ถูก ลดลงต่อเนื่อง ทั้งนี้ ในปี 2550
จับจนถึงจุดเสี่ยง หรือ เกิดขีด
จำกัดในการเกิดทดแทน ประมงไทยเคยจับปลาน้ำเค็มได้

2.08 ล้านตัน แต่ปี 61 ลดเหลือ

แค่ 1.39 ล้านตัน โดยเฉลี่ยลดลง

ร้อยละ 1.20 ต่อปี

Title 3

แนวทางการแก้ไขปัญหาสัตว์น้ำในทะเลไทยลดลง
Eps. 01
พื้นที่จังหวัดที่ต้องการแก้ไขปัญหา

ISSUE NO. 3 NOVEMBER
2022

กลุ่มเป้าหมาย

TARGET GROUP

กลุ่มชาวประมงพื้นบ้าน ช่วงอายุ 40 - 60 ปี 4
ณ ตำบลท้ายบ้าน อำเภอเมืองสมุทรปราการ




Title

แนวทางการแก้ไขปัญหาสัตว์น้ำในทะเลไทยลดลง

Eps. 03
พื้กลุ่มเป้าหมาย

กิจกรรมที่สนใจ

กิจกรรมพัฒนาแหล่งอาศัยสัตว์น้ำ โดย
การสร้างกระโจมบ้านปลาในทะเล

การสร้างบ้านปลา 1 หลัง แบบกระโจมนั้น

จะมีการนำไม้ไผ่ไปปักลงในทะเลบริเวณ

ชายฝั่ งที่มีป่าชายเลน ด้วยการใช้ปลาย

ไม้ไผ่ด้านโคนต้น กดลงไปในดินท้องทะเล

ด้วยมือให้ลึกเท่าที่จะทำได้ จากนั้นรวบ

ส่วนปลายของไม้ไผ่ให้มีลักษณะเป็นกระ

โจมแล้วมัดรวมกันด้วยเชือก ใช้ทาง

มะพร้าวทั้งสดและแห้งมาผูกคลุมติดกับ

ตัวกระโจมอีกชั้น ก็จะได้กระโจมบ้านปลา

จำนวน 1 หลัง ซึ่งไม้ไผ่และทางมะพร้าวจะ

สร้างร่มเงาและเกิดช่องแคบขนาดต่างๆ

เอื้ อต่อการเข้ามาอยู่อาศัยของสัตว์น้ำขนาดเล็ก
ที่ออกมาจากบริเวณป่าชายเลน เพื่อหากิน เจริญ
เติบโตและหลบภัยสัตว์น้ำขาดใหญ่ที่จะเข้ามาฮุบ
กินเป็นอาหาร ยิ่งบริเวณปากอ่าวของทะเลหากมี
บ้านปลามากเท่าไหรก็จะมีความสมบูรณ์ของสัตว์
น้ำมากเท่านั้นเป็นทับทวี เมื่อชาวประมงชายฝั่ ง
ออกทำการประมงในพื้นที่ก็จะสามารถจับสัตว์น้ำ
ตัวโตๆ ได้ในปริมาณที่เพิ่มมากขึ้น ซึ่งนับเป็นอีก
หนึ่งวงจรสังคมชีวิตจากป่าสู่สัตว์น้ำและผู้คน

Title 5

แนวทางการแก้ไขปัญหาสัตว์น้ำในทะเลไทยลดลง
Eps. 04
กิจกรรมที่สนใจ

กิจกรรมที่สนใจ

โครงการ พัฒนาอาชีพและส่งเสริมความ
เข้มแข็งของชุมชนประมง

การเพิ่มผลผลิตสัตว์น้ำ :
โดยการพัฒนาแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำใน
ชุมชน เช่น การสร้างซั้งกอ ซั้งเชือกสำหรับ
เป็นแหล่งอาศัย ที่หลบภัย ที่วางไข่และเลี้ยง
ตัวอ่อนของสัตว์น้ำ

การพัฒนาปรับปรุงการจับสัตว์น้ำ :

โดยการปรับเปลี่ยนเครื่องมือทำการประมง
ตามมาตรฐานการทำประมงพื้นบ้านอย่าง
ยั่งยืนให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมของ
ชุมชนและชนิดสัตว์น้ำ

การเพิ่มมูลค่าแก่สินค้าสัตว์น้ำ :

โดยจะเก็บรักษาและแปรรูปสัตว์น้ำตาม
มาตรฐานความปลอดภัย เพื่อสร้างความ
มั่นใจแก่ผู้บริโภค ให้ได้บริโภคสัตว์น้ำที่มี
คุณภาพ โดยกรมประมงได้เชื่อมโยงตลาด
เพื่อนำผลผลิตที่ได้ไปจำหน่ายผ่านองค์กร
ต่างๆด้วย เช่น สมาคมโรงแรม สมาคมการ
ท่องเที่ยว และ ภัตตาคาร

Title

แนวทางการแก้ไขปัญหาสัตว์น้ำในทะเลไทยลดลง
Eps. 04
กิจกรรมที่สนใจ

6

Issue No. 4 Sufficiency Economy Philosophy November
2022
การประยุกต์ใช้หลัก

ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

ความพอประมาณ 7

ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น
เช่น การทำประมงและการบริโภคที่อยู่ในระดับพอดี

ความมีเหตุผล

การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับความพอเพียงที่จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผล โดย
พิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจาก
การกระทำนั้นๆ อย่างรอบคอบ เช่น การทำประมงเกินขนาด ส่งผลให้ความสมดุล
ของระบบนิเวศทางทะเลและสัตว์ทะเลถูกทำลาย

ภูมิคุ้มกัน

การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น
โดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ต่างๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต
เช่น หากปลาในทะเลมีจำนวนลดน้อยลง เราอาจหันไปบริโภคสิ่งอื่นแทน หรือไม่ก็
อาจหันมาเลี้ยงปลาเพื่อบริโภคเอง

เงื่อนไข

เงื่อนไขความรู้

มีความรอบรู้เกี่ยวกับข้อบังคับต่างๆในเรื่องการทำประมง เช่น ห้ามใช้เครื่องมือ
บางชนิดทำการประมงในฤดูปลาที่มีไข่ และวางไข่เลี้ยง

เงื่อนไขคุณธรรม
มีความตระหนักในคุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริต และใช้สติปัญญาในการ
ดำเนินชีวิต เช่น ควรตระหนักถึงปัญหาความเสื่อมโทรมของทรัพยากรสัตว์น้ำ
ในปัจจุบัน ที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ และควรปฏิบัติตามข้อบังคับ
กฎหมายของทางกรมประมงอย่างเคร่งครัด

Title
แนวทางการแก้ไขปัญหาสัตว์น้ำในทะเลไทยลดลง
Eps. 05
การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

สิ่ ง ที่ ไ ด้ เ รี ย น รู้

ผลกระทบจากการทำประมงแบบ เราอาจมองว่าการประมงเป็น
ทำลายล้างนี้ นับว่าสร้างความเสียหาย เรื่องไกลตัวจากคนทั่วไป แต่จริง
อย่างรุนแรงต่อหลายฝ่ายและไม่อาจ ๆ แล้วเราสามารถมีส่วนช่วยให้
ประเมินเป็นมูลค่าได้อย่างชัดเจน เกิดการจับสัตว์ทะเลได้ยั่งยืน
เพราะท้องทะเลต้องใช้ระยะเวลาในการ โดยวิธีง่าย ๆ ด้วยการศึกษา
ฟื้ นฟูตัวเองให้กลับมาอุดมสมบูรณ์อีก ข้อมูลกระบวนการจับสัตว์ทะเล
ครั้ง ซึ่งในบางพื้นที่ที่ถูกทำลาย อาจ แหล่งที่มาของอาหารที่เราเลือก
เป็นการสร้างแผลที่บาดลึกให้กับท้อง ซื้อ และการปฏิเสธการบริโภค
ทะเลและยากเกินที่จะเยียวยา และเป็น สัตว์ทะเลที่มาจากการทำประมง
ที่ชัดเจนแล้วว่า จากสภาพปัญหาการ เกินขนาด เท่านี้ก็เป็นการช่วย
ทำประมงที่เกินขนาดและการใช้เครื่อง สนับสนุนการทำประมงที่ถูกต้อง
มือประมงที่ไม่เหมาะสมในปัจจุบัน ส่ง และลดผลกระทบจากการทำลาย
ผลกระทบโดยตรงต่อปริมาณสัตว์น้ำ ระบบนิเวศในท้องทะเลได้
และระบบนิเวศน์ใต้ท้องทะเลที่มีจำนวน
ลดลง

Title Save the ocean

แนวทางการแก้ไขปัญหาสัตว์น้ำในทะเลไทยลดลง 8
Eps. 06
กสิ่งที่ได้เรียนรู้

THANK YOU