รูปแบบการสอนแบบปฏิบัติจริง

รูปแบบการจัดการเรยี นรู้ที่มงุ่ เน้นการปฏบิ ัติจริง

โดยใช้ชดุ ใบงานทกั ษะการทางานร่วมกันด้วยกระบวนการPDES

รายวิชาการงานอาชพี และเทคโนโลยี 2 (ง31102) ระดับชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ่ี 4

ประไพศรี ลีฬหะกร

กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี โรงเรียนเมอื งสุราษฎร์ธานี
สานกั งานเขตพื้นท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 11

สานักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พื้นฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

ส่วนที่ 1 ที่มา และแนวคิด

ที่มา
หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 กลุ่มสาระการเรียนรู้การงาน

อาชีพและเทคโนโลยี สาระการดารงชีวิตและครอบครัว เป็นสาระเก่ียวกับการทางานในชีวิตประจาวัน
ชว่ ยเหลือตนเอง ครอบครวั และสงั คมไดใ้ นสภาพเศรษฐกิจท่ีพอเพยี ง ไม่ทาลายส่งิ แวดล้อม เน้นการปฏิบัติ
จรงิ จนเกิดความมั่นใจและภูมิใจในผลสาเรจ็ ของงาน เพ่ือให้ค้นพบความสามารถ ความถนัด และความสนใจ
ของตนเองมีมาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ง1.1 เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะ
กระบวนการทางาน ทักษะการจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ
การแสวงหาความรู้ มีคณุ ธรรมและลกั ษณะนสิ ัยในการทางาน มจี ติ สานึกในการใช้พลังงาน ทรัพยากร และ
ส่ิงแวดลอ้ มเพื่อการดารงชีวิตและครอบครัว และในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 4-6 ได้กาหนดตัวชี้วัด จานวน
7 ตัว ได้แก่ 1) อธิบายวิธีการทางานเพ่ือการดารงชีวิต 2) สร้างผลงานอย่างมีความคิดสร้างสรรค์และมี
ทักษะการทางานร่วมกัน 3) มีทักษะการจัดการในการทางาน 4) มีทักษะกระบวนการแก้ปัญหาในการ
ทางาน 5) มีทักษะในการแสวงหาความรู้เพื่อการดารงชีวิต 6) มีคุณธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน
และ 7) ใชพ้ ลงั งานทรพั ยากรในการทางานอย่างค้มุ ค่าและย่ังยืน เพ่อื การอนรุ ักษ์ส่ิงแวดล้อม

จากการศึกษาพบว่า การจัดการเรียนการสอนยังมีบางส่วนมุ่งเน้นตัวชี้วัดความรู้ความ
เข้าใจในวิธีการทางานมากกว่าจะมุ่งเน้นไปที่ตัวชี้วัดทักษะการทางาน หรือให้เวลาและน้าหนักคะแนนใน
ส่วนความรู้ความเข้าใจมากกว่าคะแนนทักษะการทางาน และมอบหมายให้นักเรียนลงมือปฏิบัติงานเพียง
2 หรือ 3 ชิ้นงาน ในงานเพ่ือการดารงชีวิต (งานเกษตร งานบ้าน งานประดิษฐ์ งานธุรกิจ และงานช่าง)
ตามความรู้ความสามารถและความสนใจของครูผู้สอน (ผลการศึกษาสภาพการจัดการเรียนการสอนใน
โรงเรียน สังกัดสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 11) ซ่ึงไม่เป็นไปตามที่หลักสูตรกลุ่มสาระ
การเรยี นรกู้ าหนดไวข้ ้างตน้ วา่ “เป็นสาระเกี่ยวกับการทางานในชีวิตประจาวัน ท่ีเน้นการปฏิบัติจริงจนเกิด
ความม่ันใจและภูมิใจในผลสาเร็จของงาน เพื่อให้ค้นพบความสามารถ ความถนัด และความสนใจของ
ตนเอง” เน่ืองจากจัดการเรียนรู้เพียง 2 – 3 งาน ก็ยังไม่สามารถทาให้นักเรียนค้นพบความสามารถ ความ
ถนัด และความสนใจของตนเองได้

หน้ า |2

แนวคดิ

1. แนวคิดเกยี่ วกบั ปฏบิ ัตินิยม (Pragmatism)
การศึกษาทฤษฎีธรรมชาติของความรู้กลุ่มปฏิบัตินิยม (Pragmatism) เป็นแนวคิดที่

ใหค้ วามสาคญั แกค่ วามรู้และความเปน็ จริง สิง่ ใดทเ่ี รียกวา่ จรงิ ไดต้ อ้ งเป็นสิ่งที่ช่วยให้มนุษย์บรรลุจุดมุ่งหมาย
ของชีวิตและช่วยพัฒนาชีวิตให้ดีขึ้น หรือเป็นประโยชน์ต่อชีวิต ส่ิงนี้เรียกว่า“ประสบการณ์”
(Experience) และประสบการณ์นี้ถึงจะเป็นจริงแต่ก็เป็นสิ่งท่ีเปล่ียนแปลงได้ไม่ตายตัว เช่ือว่า ความรู้หรือ
ความจรงิ เกดิ จากการปฏบิ ตั ิหลักการของปฏิบัตินยิ มจะเน้นย้าในเร่ือง 1) การลงมือปฏิบัติการจริง คือ ให้ลง
มือ กระทาจริง ๆ แล้วผลทางปฏิบัติก็จะเกิดมีข้ึน 2) การมีประสิทธิภาพในทางปฏิบัติ คือ ผลแห่งการ
กระทาท่ีออกมาให้ผลน่าพอใจ เป็นความสาเร็จ กาไร คุ้มทุน คุ้มค่า 3) การมีคุณประโยชน์ของผลทางการ
ปฏบิ ตั ิ คือผลของการกระทาทอี่ อกมาจะต้องมคี ุณประโยชน์แกต่ นเอง สงั คม และประเทศชาติ

2. การเรยี นรู้จากการปฏบิ ตั ิ (Action learning)
LALLEY และ MILLER (2007) ไดน้ าเสนอวธิ กี ารสอนตามลาดับช้ันที่สอดคล้องกันของ

การเกบ็ รักษาความรู้ของนักเรียนในรูปกรวยปิระมิด ได้สรุปการจัดกิจกรรมท่ีทาให้เราจดจาส่ิงที่ได้จากการ
เรยี นรตู้ า่ งกัน ดังน้ี

1. การเรยี นในหอ้ งเรยี น (Lecture) น่งั ฟงั บรรยาย จะจาไดเ้ พยี ง 5%
2. การอ่านด้วยตวั เอง (Reading) จะจาไดเ้ พ่มิ ขน้ึ เป็น 10%
3. การฟงั และได้เห็น (Audiovisual) เช่น การดูโทรทัศน์ ฟังวทิ ยุ จาได้ 20%
4. การได้เห็นตัวอยา่ ง (Demonstration) จะชว่ ยให้จาได้ 30%
5. การได้แลกเปลี่ยนพูดคุยกัน (Discussion) เช่น การพูดคุยแลกเปล่ียนความรู้
กันในกล่มุ จะช่วยให้จาได้ถึง 50%
6. การไดท้ ดลองปฏบิ ัติเอง (Practice by doing) จะจาไดถ้ ึง 75% และ
7. การไดส้ อนผอู้ น่ื (Teaching) เชน่ การติว หรอื การสอน จะช่วยใหจ้ าไดถ้ ึง
90% ดังรปู

หน้ า |3

จากแนวคิดปฏิบัตินิยม และ การเรียนรู้จากการปฏิบัติ (Action learning) เป็นแนวคิดที่
สอดคล้องกับ หลักสูตรการงานอาชีพและเทคโนโลยี สาระการดารงชีวิตและครอบครัวที่ “เน้นการปฏิบัติ
จริงจนเกิดความมนั่ ใจและภูมิใจในผลสาเรจ็ ของงาน เพ่ือให้คน้ พบความสามารถ ความถนัด และความสนใจ
ของตนเอง”ฉะนั้นผู้วิจัยจึงสร้างรูปแบบการจัดการเรียนรู้ท่ีเน้นการปฏิบัติจริงโดยใช้ชุดใบงานทักษะการ
ทางานร่วมกันด้วยกระบวนการPDES รายวิชาการงานอาชีพและเทคโนโลยี 2 (ง31102) ระดับชั้น
มัธยมศึกษาปีท่ี 4 โรงเรียนเมืองสุราษฎร์ธานี เพื่อพัฒนาทักษะการทางานร่วมกันของนักเรียนให้เกิดการ
เรียนรู้ที่ยง่ั ยืน สามารถคน้ พบความถนัดและความสนใจของตนเองได้

ส่วนที่ 2 วตั ถปุ ระสงคข์ องรูปแบบ

เพ่ือใช้จัดการเรียนรู้ รายวิชาการงานอาชีพและเทคโนโลยี 2 (ง31102) สาระการดารงชีวิตและ
ครอบครวั ระดบั ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีที่ 4 ดงั ต่อไปนี้

1. พฒั นาทักษะการทางานรว่ มกนั ของนกั เรยี น
2. เพ่อื ศึกษาความรคู้ วามเขา้ ใจเก่ยี วกับวิธกี ารทางานเพื่อการดารงชีวติ ของนักเรียน
3. เพอื่ ศึกษาความถนัดและความสนใจในการทางานเพื่อการดารงชวี ิตของนักเรยี น

หน้ า |4

ส่วนท่ี 3 กระบวนการจัดการเรียนรู้ของรปู แบบ

กระบวนการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ท่ีเน้นการปฏิบัติจริง โดยใช้ชุดใบงาน
ทักษะการทางานร่วมกันด้วยกระบวนการPDES รายวิชาการงานอาชีพและเทคโนโลยี 2 (ง31102)
ระดับช้ันมัธยมศึกษาปที ี่ 4 แบ่งเป็น 5 การเรยี นรู้ ดงั นี้

1. การเรยี นร้ทู ่เี น้นการปฏิบัติจริงโดยใช้ชุดใบงานทักษะการทางานร่วมกันด้วยกระบวนการ
PDES : งานปลกู พชื สวนครวั

2. การเรยี นร้ทู ี่เน้นการปฏิบตั จิ ริงโดยใช้ชุดใบงานทักษะการทางานร่วมกันด้วยกระบวนการ
PDES : งานแปรรูปสับปะรด

3. การเรยี นร้ทู เ่ี นน้ การปฏิบัติจริงโดยใช้ชุดใบงานทักษะการทางานร่วมกันด้วยกระบวนการ
PDES : งานทาถงั เอนกประสงค์

4. การเรียนรู้ท่ีเนน้ การปฏิบัตจิ ริงโดยใช้ชุดใบงานทักษะการทางานร่วมกันด้วยกระบวนการ
PDES : งานจาหน่ายสนิ ค้า

5. การเรียนรทู้ ่เี นน้ การปฏิบัตจิ ริงโดยใช้ชุดใบงานทักษะการทางานร่วมกันด้วยกระบวนการ
PDES : งานทาเก้าอีไ้ ม้ 4 ขา

มีปฏิทนิ การเรยี นรู้ทเี่ น้นการปฏบิ ัตจิ รงิ โดยใชช้ ุดใบงานฯ ใน 5 งาน (1 ภาคเรยี น) เปน็ ดงั ขา้ งลา่ งนี้

ปฏทิ นิ การเรียนรู้ท่ีเนน้ การปฏบิ ตั ิจรงิ โดยใชช้ ดุ ใบงานทักษะการทางานรว่ มกันดว้ ยกระบวนการPDES

ปฏิทนิ การจดั การเรยี นรู้ที่เน้นการปฏิบตั จิ รงิ ดว้ ยชดุ ใบงานทกั ษะการทางานรว่ มกนั ด้วยกระบวนการ

งาน PDES จานวน 5 งาน

ส ป ด . สปด. ส ป ด . ส ป ด . ส ป ด . ส ป ด . ส ป ด . ส ป ด . ส ป ด . ส ป ด .

1-2 3-4 5-6 7-8 9-10 11-12 13-14 15-16 17-18 19-20

งาน งานปลกู พชื สวนครัว
เกษตร

งาน บ้าน งานแปรรปู งานทาถัง
เอนกประ
งาน สบั ปะรด
ประดิษฯ. สงค์
งานจาหนา่ ย
งาน ฯ งานเกา้ อ้ี
ธุรกิจ เอนกประสงค์ เอนกปร

งาน ช่าง

ะสงค์

หน้ า |5

การจัดการเรียนรู้

การจัดการเรยี นรู้ของรูปแบบ เปน็ การจดั การเรียนรทู้ ี่เนน้ การปฏบิ ตั ิจรงิ โดยใช้ชดุ ใบงานทกั ษะการ
ทางานรว่ มกนั ดว้ ยกระบวนการPDES : ในงานเพ่ือการดารงชีวติ จานวน 5 งาน ไดแ้ ก่ งานปลูกพชื สวนครัว
งานแปรรูปสบั ปะรด งานทาเกา้ อ้ีไม้ 4 ขา งานจาหนา่ ยสินค้า และ งานทาถังเอนกประสงค์

ในแต่ละการเรียนรู้ท่ีเน้นการปฏิบัติจริงโดยใช้ชุดใบงานทักษะการทางานร่วมกันด้วยกระบวนการ
PDES จะประกอบด้วยข้นั การเรยี นรู้จานวน 3 ขัน้ ไดแ้ ก่

1. ขั้นสร้างความสนใจ
2. ขัน้ รับงาน
3. ขน้ั เรยี นรู้โดยใช้ชุดใบงานทกั ษะการทางานร่วมกันดว้ ยกระบวนการPDES
กอ่ นทจ่ี ะจัดการเรียนรู้ ครผู ้สู อนควรเตรยี มใน 4 รายการต่อไปนี้ ไว้ใหพ้ ร้อม

1. ใบมอบหมายงาน
2. ใบความรู้ เรื่อง วธิ ีการทางาน
3. ใบเกณฑ์การประเมนิ งาน
4. ชดุ ใบงานทักษะการทางานร่วมกันโดยใช้กระบวนการPDES ท่ีประกอบด้วย ใบงานท่ี 1
วางแผนงาน (Plan : P) ใบงานที่ 2 ลงมือปฏิบัติงาน (Do : D) ใบงานท่ี 3 ประเมินผลงาน (Evaluate : E)
ใบงานที่ 4 สรปุ ผลงาน (Summarize : S)

การเรยี นรู้ทีเ่ นน้ การปฏิบัตจิ รงิ โดยใชช้ ุดใบงานทักษะการทางานรว่ มกันดว้ ยกระบวนการPDES
ก่อนเรียนการทางานแต่ละงาน1 สัปดาห์(ปลายคาบเรียนก่อน ประมาณ 20 นาที) ครูผู้สอน
ดาเนินการในกิจกรรมข้ันที่ 1และกจิ กรรมข้นั ที่ 2

กิจกรรมขนั้ ที่ 1 ขั้นสร้างความสนใจ
กล่มุ นกั เรยี นร่วมกันบอกถงึ ความสาคญั ความจาเปน็ และประโยชน์ของงาน

กจิ กรรมขั้นท่ี 2 ขน้ั รบั งาน
กลุ่มนักเรยี นรบั เอกสารการทางาน
2.1 ใบมอบหมายงาน
2.2 ใบความรู้ เรื่อง วิธกี ารทางาน
2.3 ใบเกณฑก์ ารประเมนิ งาน
2.4 ชุดใบงานทักษะการทางานร่วมกันโดยใช้กระบวนการPDES ท่ีประกอบด้วย

ใบงานท่ี 1 วางแผนงาน (Plan : P) ใบงานที่ 2 ลงมือปฏิบัติงาน (Do : D) ใบงานท่ี 3 ประเมินผลงาน
(Evaluate : E) ใบงานที่ 4 สรุปผลงาน (Summarize : S)

กจิ กรรมขั้นที่ 3 ขั้นเรียนร้ดู ้วยชดุ ใบงานทกั ษะการทางานร่วมกันดว้ ยกระบวนการPDES
ในเวลาวา่ งหรอื วันหยุด กลุม่ นกั เรยี นดาเนนิ การ ดังน้ี

หน้ า |6

ข้ันที่ 1 วางแผนงาน (Plan : P)
เป็นข้ันพัฒนาทักษะการจัดการ– วางแผนการทางาน และทักษะแสวงหา

ความรู้ในการทางาน รวมในข้ันเดียวกัน โดยร่วมกันศึกษาทาความเข้าใจในใบมอบหมายงานแล้วจัดทาใบ
งานท่ี 1 ดงั นี้

ข้อท่ี 1 ร่วมวางแผนทางาน โดยร่วมกันพิจารณามอบหมายงานย่อยให้

สมาชกิ ช่วยกนั ทาตามความรคู้ วามสามารถ วา่ ใครควรทางานอะไร และทาช่วงระยะวันไหนตามแบบใบงาน
กาหนด

ข้อที่ 2 ร่วมแสวงหาความรู้ในวิธีการทางาน โดยทุกคนช่วยกันแสวงหา

ความรู้ในเรื่องการทางาน จากใบความรู้ หรือแหล่งความรู้อ่ืนท่ีมีความรู้ที่ถูกต้องและเหมาะสม อาจจะเป็น
ผู้ปกครอง เอกสาร หรือ www. โดยใช้วิธีการศึกษา สอบถาม สัมภาษณ์ หรือสังเกต แล้วนามาเขียนสรุป
เปน็ วิธกี ารทางานที่ถกู ต้อง

ขน้ั ท่ี 2 ลงมือปฏบิ ัติงาน (Do : D)

เป็นขั้นพัฒนาทักษะการจัดการ -ลงมือปฏิบัติงาน และทักษะการแก้ปัญหา
การทางาน รวมในขนั้ เดียวกนั โดยจดั ทาใบงานท่ี 2 ดงั นี้

ข้อที่ 1 ร่วมลงมือทางาน โดยถ่ายภาพการทางานแล้วนามาปะติดในใบงาน

เป็นหลักฐานการทางานตามลาดับ
ขอ้ ที่ 2 รว่ มแกป้ ญั หาการทางาน เป็นการนาเสนอปัญหาในการทางานต้ังแต่

ต้นจนกระทั่งงานสาเร็จ โดยวิเคราะห์สาเหตุของปัญหา วิธีการแก้ปัญหา และผลการแก้ปัญหาใน 2

ประการ

ขนั้ ท่ี 3 ประเมินผลงาน (Evaluate : E)
เปน็ ขั้นพัฒนาทกั ษะการจดั การ -ประเมนิ และแกไ้ ขปรับปรุงผลการทางานให้

มคี ุณภาพดีย่งิ ขึน้ โดยจัดทาใบงานท่ี 3 ดังนี้
ข้อท่ี 1 รว่ มประเมินการทางานเม่ืองานเสร็จในแต่ละระยะ โดยประเมินตาม

รายการกาหนดใน 3 ระดับ ไดแ้ ก่ ระดบั น้อย ระดับปานกลาง และระดับมาก ในใบงานที่ 3

ข้อที่ 2 ร่วมปรับปรุงงานให้ดีข้ึน หากกลุ่มนักเรียนประสงค์จะปรับปรุง
คุณภาพการทางานให้ดีข้ึน ก็ให้ดาเนินการภายในระยะเวลา 1 สัปดาห์ หลังจากทราบผลการประเมิน โดย
เขียนรายละเอียดวิธกี ารปรบั ปรุงตามลาดบั อยา่ งชดั เจน

ขั้นที่ 4 สรปุ ผลงาน (Summarize : S)
เปน็ ข้นั พฒั นาทักษะการจดั การ –สรปุ ผลการทางานและให้ข้อเสนอแนะใน

การทางานคร้ังตอ่ ไปเม่อื ทางานเสรจ็ เรยี บร้อยแล้ว ก็ให้จดั ทาใบงานที่ 4 ดงั นี้

ข้อท่ี 1 ร่วมกันนาเสนอเทคนิควิธีการทางานที่ทาให้งานมีสาเร็จอย่างมี
คณุ ภาพ และขอ้ ดี ข้อด้อยในการทางานของกลมุ่ ของงานน้ัน

ขอ้ ท่ี 2 รว่ มกนั เสนอแนะในการทางานให้งานมีคุณภาพมากย่ิงขน้ึ (2 ขอ้ )

หน้ า |7

ส่วนที่ 4 การวัดและประเมนิ ผลการใช้รูปแบบ

การวดั และประเมินผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ท่ีเน้นการปฏิบัติจริง โดยใช้ชุดใบงานทักษะ
การทางานรว่ มกนั ดว้ ยกระบวนการPDES ประกอบดว้ ย 3 ประเดน็

1. ประเมินความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการทางานเพื่อการดารงชีวติ
2. ประเมนิ ทักษะการทางานร่วมกันของนักเรยี น

3. ประเมินความถนัดและความสนใจในการทางานเพ่ือการดาร งชีวิตของนักเรยี น

ตารางคะแนนทกั ษะการทางานรว่ มกันโดยแยกตามงานและตวั ช้วี ัด

ทกั ษะการ งานปลกู พืช งานแปร งานทาถงั งาน งานทา รวม
ทางาน สวนครัว รปู เอนกประ จาหนา่ ย เกา้ อีไ้ ม้ 4
สนิ คา้ 100.00
ทกั ษะ 20.00 สบั ปะรด สงค์ ขา 80.00
การจัดการ 16.00 20.00
20.00 20.00 20.00
16.00
16.00 16.00 16.00

วางแผนงาน (1 คะแนน) ลงมอื ปฏบิ ัตงิ าน (8 คะแนน) ประเมนิ ผลงาน (3 คะแนน)
ปรบั ปรงุ ผล (1 คะแนน) สรปุ ผลงาน (3 คะแนน) = 16 คะแนน

ทกั ษะแสวงหา 2.00 2.00 2.00 2.00 2.00 10.00
ความรู้

ทั ก ษ ะ ก า ร 2.00 2.00 2.00 2.00 2.00 10.00
แก้ปัญหา

รวม = ทกั ษะ

การทางาน 20.00 20.00 20.00 20.00 20.00 100.00

รว่ มกนั

หน้ า |8

(ตัวอยา่ ง)
ชดุ ใบงานทกั ษะการทางานร่วมกนั ด้วยกระบวนการPDES

(งานปลกู พืชสวนครัว)

หน้ า |9

ใบงานท่ี 1 วางแผนงาน (Plan : P) งานเกษตร– งานปลูกพืชสวนครวั

จุดประสงคข์ องใบงาน

1. เพ่ือพัฒนาทักษะการจดั การในการปลูกพชื สวนครัว–การวางแผนการทางาน

2. เพ่อื พฒั นาทักษะการแสวงหาความรู้ในการปลูกพืชสวนครัว

ข้อท่ี 1 ร่วมวางแผนการทางานปลูกพชื สวนครัว

แผนการปลกู พืชสวนครวั

วันท่ี......... เดอื น..............................ถึงวันที่........เดือน....................... พ.ศ. ...............

ท่ี งานย่อย ชื่อผู้รบั ผดิ ชอบ ช่วงเวลาทที่ างาน

1. ขัน้ เตรียม

เตรยี มพันธพ์ ชื / ปุ๋ย/จอบ/ ตลบั
เมตร/เชือกฟาง

2 ขัน้ ลงมือทางาน
2.1 งานทาแปลงและปลกู พืช

2.2 งานดแู ลบารุงรกั ษา บอกประเด็นทเี่ ปน็ คณุ ภาพ 2 ประเดน็
- สปด.1-4 ประเดน็ 1….............................................................
ประเด็น 2….............................................................
- สปด. 5 -9
- สปด. 10-14
- สปด.15-16
2.3 งานเก็บผลผลติ

3 งานตรวจคณุ ภาพงาน

ห น ้ า | 10

ขอ้ ท่ี 2 รว่ มแสวงหาความรู้วธิ ีปลกู พืชสวนครัว จากใบความรู้ หรือแหลง่ ความรู้อื่น แลว้ นามาสรปุ เปน็

วธิ ีการทางานที่ถูกต้อง

งานปลูกพืช ระบุแหล่งเรยี นรู้ ระบุวิธีการ

สวนครวั (ผู้ปกครอง/ แสวงหาความรู้ วธิ ีการปลูกพืชสวนครัวทถ่ี กู ต้อง
เวบ็ ไซต์ / (ศึกษา /สังเกต/ (เขียนเรียงลาดับอย่างชดั เจน)
เอกสาร) สมั ภาษณ)์

1. งานทา …………………………………………………………………..
แปลงและ …………………………………………………………………..

ปลูกพชื …………………………………………………………………..
…………………………………………………………………..
…………………………………………………………………..

…………………………………………………………………..
…………………………………………………………………..
…………………………………………………………………..

…………………………………………………………………..

2. งานดแู ล …………………………………………………………………..
รดน้า พรวน …………………………………………………………………..
ดิน ถอนหญ้า …………………………………………………………………..
และใส่ปุ๋ย …………………………………………………………………..
…………………………………………………………………..
…………………………………………………………………..
…………………………………………………………………..

3. งานเกบ็ …………………………………………………………………..
ผลผลติ …………………………………………………………………..
…………………………………………………………………..

ลงช่ือ..................................................... หวั หนา้ กลุ่ม

ห น ้ า | 11

ใบงานที่ 2 ปฏิบตั งิ าน (Do : D) งานเกษตร -งานปลกู พืชสวนครวั

จดุ ประสงค์ของใบงาน

1. เพือ่ พัฒนาทักษะการจดั การในการปลกู พืชสวนครัว– การลงมอื ปฏบิ ัตงิ าน
2. เพอ่ื พัฒนาทกั ษะการแกป้ ัญหาในการปลูกพืชสวนครัว

ขอ้ ท่ี 1 ร่วมลงมือปฏบิ ัตงิ านปลกู พชื สวนครวั โดยถ่ายภาพการทางานและนามาปะติดในใบงานตามลาดบั
ใน 4 ระยะ
ระยะที่ 1 (สปั ดาห์ท่ี 1 – ที่ 4) ทาแปลงและปลกู พืช ในวนั ท่.ี ....... เดือน................ พ.ศ. ...................
(2.00 คะแนน)

ขน้ั ภาพแสดงการทางาน ขนาด 2x3 นิว้ ต่อภาพ
1. ลงมอื ทา ภาพทาแปลงและปลูกพชื ตามลาดับงาน จานวน 3 ภาพ (1.50 คะแนน)
แปลงและปลูก
พชื

2. จดั เกบ็ วัสดุ ภาพจดั เกบ็ วัสดุและพ้ืนท่ีทางานให้เรยี บร้อย จานวน 1 ภาพ (0.50 คะแนน)
และพน้ื ท่ี
ทางาน

ห น ้ า | 12

ระยะท่ี 2 (สปด.ท่ี 5 – ที่ 9) ดแู ลบารุงรักษาพืช จนกระท่ังพืชเตบิ โตมีลาตน้ แข็งแรง แตกยอดใหม่ มี
ครบ 8 ตน้ ในวันท่.ี .......-.......... เดือน................ พ.ศ. ................... (2.00 คะแนน)

ข้ัน ภาพแสดงการทางาน ขนาด 2x3 น้วิ ตอ่ ภาพ
งานดแู ล ภาพรดนา้ พรวนดิน ใสป่ ุย๋ ถอนหญ้าและภาพพืชเติบโตมลี าตน้ แข็งแรง แตกยอด
บารงุ รกั ษาพืช ใหม่ จานวน 4 ภาพ (2.00 คะแนน)

ระยะที่ 3 (สปด.ที่ 10 – ท่ี 14) ดูแลบารงุ รกั ษาพชื จนพืชเจริญเตบิ โต แข็งแรง มีดอก/มผี ลอ่อน มีครบ
8 ตน้ ในวนั ท.ี่ .......-.......... เดือน................ พ.ศ. ................... (2.00 คะแนน)

ขน้ั ภาพแสดงการทางาน ขนาด 2x3 นวิ้ ตอ่ ภาพ
งานดแู ล ภาพรดนา้ พรวนดิน ใสป่ ๋ยุ ถอนหญ้าและภาพพืชเจรญิ เติบโต แข็งแรง มีดอก/มีผล
บารุงรักษาพชื อ่อน จานวน 4 ภาพ (2.00 คะแนน)

ห น ้ า | 13

ระยะที่ 4 (สปด.ท่ี 15-ท1่ี 6) ดแู ลบารงุ รักษาพืชมีผลผลิตงามพรอ้ มเก็บ และมีพืชครบ 7-8 ตน้
ในวันท.่ี .......-.......... เดือน................ พ.ศ. ...................(2.00 คะแนน)

ขนั้ ภาพแสดงการทางาน ขนาด 2x3 นว้ิ ต่อภาพ
1. งานเกบ็ ภาพพืชมผี ลผลิตสมบรู ณ์พร้อมเกบ็ ภาพเกบ็ ผลผลติ ผลผลติ ท่สี มบูรณ์
ผลผลิต มีครบ 7-8 ต้น จานวน 3 ภาพ (1.50 คะแนน)

2. งานตรวจ บอกประเด็นท่เี ป็นคุณภาพ 2 ประเด็น (0.50 คะแนน)
คณุ ภาพงาน ประเด็น 1….........................................................................................................
ประเดน็ 2….........................................................................................................

ห น ้ า | 14

ขอ้ ที่ 2 รว่ มนาเสนอปญั หา วิเคราะหส์ าเหตุของปัญหา ลงมอื แกป้ ัญหา และเสนอผลการแก้ปัญหางานปลูก
พืชสวนครวั โดยนาเสนอเฉพาะประเด็นปัญหาทีส่ าคญั ใน 2 ประเด็น ดังตารางข้างลา่ งนี้

งานย่อยท่ี ปัญหาที่พบ สาเหตุของปัญหา วิธีการแกป้ ญั หา ผลการ
ปฏิบตั ิ แก้ปัญหา

1. งานปลูก
พชื

2. งานดแู ล
บารุงรักษา

3. งานเกบ็
ผลผลติ

ลงช่ือ................................................. หวั หนา้ กลุ่ม

ห น ้ า | 15

ใบงานที่ 3 ประเมนิ ผลงาน (Evaluate : E) งานเกษตร -งานปลกู พชื สวนครวั

จดุ ประสงคข์ องใบงาน

เพื่อพัฒนาทักษะการจัดการในการปลูกพชื สวนครัว– การประเมนิ และปรับปรุงผลงาน

ขอ้ ที่ 1. (1) ร่วมกันประเมินงานปลกู พชื สวนครัว กบั ครูผู้สอน จานวน 4 คร้ัง ดังน้ี

ครงั้ ที่ 1 หลังจากปลกู 4 สัปดาห์

ครง้ั ที่ 2 หลงั จากครัง้ ที่ 1 อกี 4 สัปดาห์

ครง้ั ที่ 3 หลังจากครั้งที่ 2 อกี 4 สปั ดาห์

ครง้ั ที่ 4 สปั ดาห์ที่ 15 - 16 เกณฑ์การประเมิน
(2) ทาเครื่องหมาย ในช่องระดับการประเมิน

1 หมายถงึ รายการนัน้ ประเมินผลในระดบั น้อย 1.คะแนน 1-9หมายถึง นอ้ ย
2 หมายถงึ รายการนนั้ ประเมินผลในระดับปานกลาง 2.คะแนน 11-18หมายถึง ปานกลาง

3 หมายถงึ รายการน้นั ประเมินผลในระดับมาก 3.คะแนน 19-27หมายถงึ ดี

ท่ี รายการประเมนิ ระดับการประเมนิ
ครง้ั ที่ 1
123
ครั้งที่ 2
ครั้งท่ี 3 1. แปลงมขี นาดและยกร่องสูงตามกาหนด

ครั้งท่ี 4 2. ตน้ พืชมี 2 ชนดิ จานวน 8 ตน้

3. พชื เจริญเตบิ โตดี (ใบ ลาต้นพชื สดชื่น แขง็ แรง)

4. พชื เตบิ โตมีลาต้นแข็งแรง แตกยอดใหม่ มีครบ 8 ตน้

5. แปลงมรี ่องรอยการถอนหญา้ ใส่ปุ๋ย พรวนดิน

6. ตน้ พชื เจริญเติบโต แขง็ แรง มีดอก/ผลอ่อน (เปรียบเทยี บกับพืช

แปลงอืน่ )

7. แปลงมีรอ่ งรอยการถอนหญา้ ใส่ปยุ๋ พรวนดิน

8. แปลงมรี ่องรอยการถอนหญา้ ใส่ป๋ยุ พรวนดนิ

9. พชื มผี ลผลติ งามพร้อมเกบ็ (ดจู านวน) และมีพืช7- 8 ตน้

รวม

สรปุ ผลการประเมินโดยภาพรวม อย่ใู นระดับ...........................

ห น ้ า | 16

ข้อที่ 2. ร่วมปรับปรุงคุณภาพงานปลูกพืชสวนครัวให้ดีข้ึน ภายในระยะเวลา 1 สัปดาห์ หลังจากทราบผล
การประเมนิ ในแตล่ ะคร้งั โดยเขียนรายละเอยี ดวธิ กี ารปรบั ปรุงตามลาดบั อยา่ งชดั เจน
(ทาเฉพาะช่องงานท่ปี รับปรุงเทา่ นนั้ )

ข้อที่ปรบั ปรุงจาก รายละเอยี ดวิธีการปรบั ปรุงและ ผลการแกไ้ ขปรบั ปรงุ
การประเมนิ

ครงั้ ที่ 1 วธิ ีการแกไ้ ขปรับปรงุ ได้ดาเนินการอย่างไรบ้าง

1. ………………………………………………………………………………………………..

2. ………………………………………………………………………………………………..

ผลการแก้ไขปรบั ปรงุ ………………………………………………………………………..

ครงั้ ท่ี 2 วิธีการแก้ไขปรับปรุง ไดด้ าเนินการอย่างไรบา้ ง
1. ………………………………………………………………………………………………..
2. ………………………………………………………………………………………………..
ผลการแก้ไขปรบั ปรงุ ………………………………………………………………………..

ครง้ั ที่ 3 วิธกี ารแกไ้ ขปรบั ปรงุ ไดด้ าเนินการอยา่ งไรบ้าง
1. ………………………………………………………………………………………………..
2. ………………………………………………………………………………………………..
ผลการแก้ไขปรับปรงุ ………………………………………………………………………..

ครงั้ ท่ี 4 วธิ ีการแก้ไขปรับปรุง ไดด้ าเนินการอย่างไรบา้ ง
1. ………………………………………………………………………………………………..
2. ………………………………………………………………………………………………..
ผลการแกไ้ ขปรับปรุง ………………………………………………………………………..

ลงช่อื ................................................... หวั หนา้ กลมุ่

ห น ้ า | 17

ใบงานท่ี 4 สรปุ ผลงาน (Summarize : S) งานเกษตร – งานปลูกพชื สวนครวั

จดุ ประสงค์ของใบงาน
เพ่ือพัฒนาทักษะการจดั การในการปลกู พืชสวนครวั – การสรปุ ผลงาน

ข้อท่ี 1ร่วมกนั นาเสนอเทคนคิ วธิ กี ารปลูกพืชสวนครัวพืชเจริญเติบโต มีผลดี และข้อดี ข้อด้อยในการทางาน
ของกล่มุ
เทคนคิ วิธกี ารปลูกพชื สวนครัวท่ีทาให้พชื เจรญิ เตบิ โต มีผลดจี านวน 2 ข้อ
............................................................................................................................. ............................
........................................................................................................................................................
ข้อดีในการปลูกพืชสวนครัวร่วมกนั (2 ขอ้ ) ขอ้ ด้อยในการปลกู พืชสวนครวั รว่ มกนั (2 ขอ้ )

ขอ้ ท่ี 2 ร่วมกันเสนอแนะการปลกู พชื สวนครัวให้มปี ระสทิ ธภิ าพยิ่งขน้ึ ในคร้ังต่อไป (2 ขอ้ )
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................................................................................

ลงชื่อ................................................... หวั หน้ากลมุ่

ห น ้ า | 18

ที่มา : หลกั สตู รกลุ่มสาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชพี และเทคโนโลยี สาระการดารงชวี ิตและครอบครวั เป็นสาระเกย่ี วกบั การทางาน
ในชวี ติ ประจาวัน ช่วยเหลอื ตนเอง ครอบครวั และสงั คมไดใ้ นสภาพเศรษฐกจิ ทพ่ี อเพยี ง ไม่ทาลายสิ่งแวดลอ้ ม เน้นการปฏิบัติจริง
จนเกดิ ความมน่ั ใจและภมู ิใจในผลสาเรจ็ ของงาน เพือ่ ใหค้ น้ พบความสามารถ ความถนดั และความสนใจของตนเอง

วตั ถุประสงค์ : 1. พัฒนาทกั ษะการทางานรว่ มกนั
2. ศกึ ษาความรคู้ วามเขา้ ใจเกี่ยวกบั วิธกี ารทางานเพอ่ื การดารงชีวติ
3. ศกึ ษาความถนดั และความสนใจในการทางานเพอื่ การดารงชวี ติ

แนวคิด กระบวนการจัดการเรียนรู้ เนอ้ื หา:
1.แ น ว คิ ด ป ฏิ บั ติ นิ ย ม งานเพื่อการดารงชีวิต
2. งานบ้าน : งาน 1.งานเกษตร :
(Pragmatism) แปรรปู สบั ปะรด งานปลกู พืชสวนครวั
2. งานบา้ น :
ทุกส่ิงทุกอย่างเปลี่ยนแปลง การจัดการเรยี นร้ทู ่ีเนน้ การปฏบิ ัตจิ ริง งานแปรรปู สบั ปะรด
แล ะ ส า เ ร็ จ ไ ด้ โ ด ยก า ร ล ง มื อ โดยใช้ชุดใบงานทกั ษะการทางาน 3.งานประดษิ ฐ์ :งาน
กระทาจริง เกิดสิ่งใหม่ๆ ที่ทา รว่ มกนั ดว้ ยกระบวนการPDES ทาถังเอนกประสงค์
ใหโ้ ลกก้าวหน้าและเจรญิ ขนึ ้ 4.งานธรุ กิจ:
------------ งานจาหนา่ ยสนิ คา้
2.ก า ร เ รี ย น รู้ จ า ก ก า ร 5. งานช่าง :
ปฏิบัติ (Action learning) 1.ขัน้ สรา้ งความสนใจ งานทาเกา้ อไ้ี ม้ 4 ขา
2.ขนั้ รบั งาน
เป็นการเรียนรู้ท่ีต้องมีความรู้ 3.ขัน้ เรยี นร้โู ดยใช้ชุดใบงานทักษะ บทบาทครู : แนะนาการ
ความเข้าใจ แล้วสะ ท้อน การทางานร่วมกนั ดว้ ยกระบวนการ ใช้ชดุ สอนรกั สามคั คี
ออกมาด้วยการปฏิบัติให้เห็น PDES แนะนาวิธีปญั หาคือของ
จรงิ ครู
3.รูปแบบการจัดการเรียนรู้ 3.1 ขน้ั ที่ 1 วางแผนการทางาน :
(Instructional Model) ใบงานที่ 1 Plan : (P) บทบาทนักเรยี น :
เป็นโครงสร้างท่ีประกอบด้วย รักสามัคคี เขา้ ใจเอกสาร
หลักการ ทฤษฎีทางการสอน 3.2 ขน้ั ท่ี 2 ลงมอื ปฏบิ ัตงิ าน : ระวังการทางาน ร่วมมอื
ก ร ะ บ ว น ก า ร ใ น ก า ร เ รี ย น รู้ ใบงานท่ี 2 Do : (D) แก้ไข
และวิธีการการจัดการเรียนรู้
ที่ ช่ ว ย ใ ห้ ส ภ า พ ก า ร เ รี ย น รู้ 3.3 ขั้นท่ี 3 ประเมนิ ผลงาน :
เป็นไปตามทฤษฎี หลักการท่ี ใบงานที 3 Evaluate : (E)
กาหนด
3.4 ขน้ั ที่ 4 สรุปผลงาน :
ใบงานที่ 4 Summarize ((S)

ทักษะการทางานรว่ มกนั

ทักษะการทางานรว่ มกนั ความรคู้ วามเขา้ ใจ ความถนดั และความสนใจใน
เกี่ยวกับวิธกี ารทางาน การทางาน

การวัดและประเมินผล

รปู แบบการจัดการเรียนรู้ทเี่ น้นการปฏบิ ตั ิจริงโดยใชช้ ดุ ใบงานทกั ษะการทางานร่วมกนั ดว้ ยกระบวนการPDES

ห น ้ า | 19

บรรณานกุ รม

กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). หลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขน้ั พ้ืนฐานพทุ ธศกั ราช 2551. กรุงเทพฯ :
โรงพิมพช์ ุมนุมสหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย.

บุญชม ศรสี ะอาด. (2543). การวจิ ยั เบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีรยิ าสาส์น.
บุญชม ศรสี ะอาด. (2558). การพฒั นาการวิจัยโดยใชร้ ูปแบบ [Online]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก : http :

www.watpon.com/boonchom/08.doc [2558,พฤศจกิ ายน 2].
ปิรามิดแหง่ การเรียนรู้. (The Learning Pyramid) (2558). [Online]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : http :

http://www.myquestionth.com/ [2558,พฤศจิกายน 2].
พิมพ์พรรณ เทพสเุ มธานนท์,นชุ นาถ สุนทรพันธ์ุ,วินดิ า สทุ ธิสมบูรณ์,นวลลออ แสงสขุ และสวุ พิชชา

ประสิทธธัญกิจ. (2549). ปรัชญาการศกึ ษา. กรงุ เทพฯ : สานักพิมพ์มหาวทิ ยาลยั รามคาแหง.
Joyce, B. and Weil, M. (1996). Models of teaching. Needham Height, Ma. : A Simon&

Schuster Company.
Lalley, James P. ; Miller, Robert H. (2007.Fall). THE Learning Pyramid : Does It Point

Teachers In The Right Direction?. Education. 128 (1) : 64-79.