รายงานขนมไทย

ขนมไทย

คนิตา เฑยี รฆโรจน์ 6401103001016
ทตั พงศ์ ชอบงาน 6401103001019
ปิ ยะธิดา วรดิถี 6401103001025
สุวภัทร พฒั นสิงห์ 6401103001030
อภญิ ญา เร๊ะดุมหลี 6401103001229
ฮัซนีซา บากา 6401103001230

รายงานนเี้ ป็ นส่วนหนง่ึ ของการศึกษาวิชาเทคโนโลยสี ารสนเทศและการศึกษาค้นคว้า
ภาคเรียนท่ี 1 ปี การศึกษา 2564
มหาวิทยาลยั ราชภัฎสุราษฏร์ธานี



ขนมไทย

นางสาวคนติ า เฑยี รฆโรจน์ รหัสนักศึกษา6401103001016
นายทตั พงศ์ ชอบงาน รหัสนกั ศึกษา6401103001019
นางสาวปิ ยะธิดา วรดิถี รหสั นกั ศึกษา6401103001025
นางสาวสุวภทั ร พฒั นสิงห์ รหัสนักศึกษา6401103001030
นางสาวอภญิ ญา เร๊ะดุมหลี รหัสนักศึกษา6401103001229
นางสาวฮัซนซี า บากา รหัสนักศึกษา6401103001230

รายงานนเี้ ป็ นส่วนหนง่ึ ของการศึกษาวชิ าเทคโนโลยสี ารสนเทศและการศึกษาค้นคว้า
ภาคเรียนที่ 1 ปี การศึกษา 2564
มหาวทิ ยาลยั ราชภฎั สุราษฏร์ธานี

ก

คานา

รายงานเล่มน้ีจดั ทาข้ึนเพอื่ เป็นส่วนหน่ึงของวิชาเทคโนโลยสี ารสนเทศและการศึกษาคน้ ควา้
ของหลกั สูตรวิชาภาษาองั กฤษ คณะครุศาสตร์มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั สุราษฎร์ธานี เพื่อใหไ้ ดศ้ ึกษา
หาความรู้ในเรื่องราวของขนมไทย โดยไดศ้ ึกษาผา่ นแหล่งความรู้ต่างๆ อาทิเช่น แหล่งความรู้จาก
เวบ็ ไซตต์ ่างๆโดยรายงานเล่มน้ีตอ้ งมีเน้ือหาเกี่ยวกบั ประวตั ิความเป็นมาของขนมไทย ความสาคญั
ของขนมไทย การแบ่งประเภทของขนมไทย ขนมไทยแต่ละภาค วตั ถดุ ิบที่มกั ทา และประโยชนข์ อง
ขนมไทย

ขอขอบพระคณุ อาจารยส์ ุพฒั น์ สีระพดั สี อาจารยป์ ระจารายวิชาเทคโนโลยสี ารสนเทศและ
การศึกษาคน้ ควา้ ท่ีกรุณาใหค้ าแนะนาและตรวจสอบเพ่อื ปรับปรุงแกไ้ ขขอ้ บกพร่องต่างๆ จนทาให้
เอกสารเล่มน้ีมีความถูกตอ้ งมากข้ึน ทา้ ยท่ีสุดขอขอบพระคุณผเู้ ป็นเจา้ ของตาราทุกเล่มท่ีผเู้ ขียนใช้
อา้ งอิงที่มีส่วนใหค้ วามรู้ความคดิ อนั เป็นประโยชน์และเกิดแนวทางในการเขยี นและเรียบเรียงขนม
ไทย ใหส้ าเร็จไดด้ ว้ ยดี

คณะผจู้ ดั ทา
22 กนั ยายน 2564

ข

สารบัญ

เรื่อง หน้า
คานา.................................................................................................................................................ก
สารบญั ..............................................................................................................................................ข
สารบญั ภาพ.......................................................................................................................................ค
ประวตั ิความเป็นมาของขนมไทย......................................................................................................1
ความสาคญั ของขนมไทย..................................................................................................................2
การแบง่ ประเภทของขนมไทย...........................................................................................................3
ขนมไทยแต่ละภาค............................................................................................................................6
วตั ถุดิบหลกั ท่ีมกั ใชป้ รุงขนมไทย.....................................................................................................9
ประโยชน์ของขนมไทย...................................................................................................................11
บรรณานุกรม...................................................................................................................................13

ค

สารบญั ภาพ

ภาพท่ี หน้า
3.1.1 ขนมตะโก.้ ......................................................................................................................3
3.1.2 ขนมเปี ยกปนู ..................................................................................................................3
3.1.3 ขนมกะละแม..................................................................................................................3
3.2.1 ขนมช่อ...........................................................................................................................3
3.2.2 ขนมใส่ไส้.......................................................................................................................3
3.2.3 ขนมน้าดอกไม.้ ...............................................................................................................3
3.3.1 ขนมทองหยอด................................................................................................................4
3.3.2 ขนมทองหยบิ ..................................................................................................................4
3.3.3 ขนมฝอยทอง...................................................................................................................4
3.4.1 ขนมกลว้ ยทอด................................................................................................................4
3.4.2 ขนมขา้ วเม่าทอด..............................................................................................................4
3.4.3 ขนมนางเลด็ .....................................................................................................................4
3.5.1 ขนมจ่ามงกฎุ ....................................................................................................................4
3.5.2 ขนมทองมว้ น...................................................................................................................4
3.5.3 ขนมเบ้ือง.........................................................................................................................4
3.6.1 ขนมปาด..........................................................................................................................5
3.6.2 ขนมใส่ไส.้ .......................................................................................................................5
3.6.3 ขนมเทียน.........................................................................................................................5
4.1.1 ขนมเทียน.........................................................................................................................6
4.1.2 ขนมวง..............................................................................................................................6

ง

ภาพที่ หน้า
4.1.3 ขนมตม้ หวั หงอก............................................................................................................6
4.1.4 ขนมใส่ไส้......................................................................................................................6
4.1.5 ขนมอาละหวา่ ................................................................................................................6
4.1.6 ขนมส่วยทะมิน..............................................................................................................6
4.1.7 งาโบ๋...............................................................................................................................6
4.1.8 แปโหย๋...........................................................................................................................6
4.2.1 ลูกชุป.............................................................................................................................7
4.2.2 ฝอยทอง.........................................................................................................................7
4.2.3 ขนมกลว้ ย......................................................................................................................7
4.3.1 ขา้ วจี่..............................................................................................................................7
4.3.2 บา่ ยมะขาม.....................................................................................................................7
4.3.3 กระยา-สาทร..................................................................................................................7
4.3.4 ขา้ วบา่ ยเกลือ...................................................................................................................7
4.3.5 ขา้ วเหนียวน่ึงจ้ิมน้าผ้งึ .....................................................................................................7
4.3.6 มะขามบา่ ยขา้ ว................................................................................................................7
4.4.1 ขนมหนา้ ไข่.....................................................................................................................8
4.4.2 ขนมคอเป็ด......................................................................................................................8
4.4.3 ขนมดาดา.........................................................................................................................8
4.4.4 ขนมลา...........................................................................................................................8
4.4.5 ขนมพอง.........................................................................................................................8
4.4.6 ขนมบา้ ...........................................................................................................................8

1

1.ประวัตคิ วามเป็ นมาของขนมไทย

ในสมยั โบราณคนไทยจะทาขนมเฉพาะวาระสาคญั เท่าน้นั เป็นตน้ วา่ งานทาบุญ เทศกาล
สาคญั หรือตอ้ นรับแขกสาคญั เพราะขนมบางชนิดจาเป็นตอ้ งใชก้ าลงั คนอาศยั เวลาในการทา
พอสมควร ส่วนใหญ่เป็น ขนมประเพณี เป็นตน้ วา่ ขนมงาน เนื่องในงานแต่งงาน ขนมพ้ืนบา้ น เช่น
ขนมครก ขนมถว้ ย ฯลฯ ส่วนขนมในร้ัวในวงั จะมีหนา้ ตาจุ๋มจ๋ิม ประณีตวจิ ิตรบรรจงในการจดั วาง
รูปทรงขนมสวยงามขนมไทยท่ีนิยมทากนั ทุกๆ ภาคของประเทศไทย ในพิธีการต่างๆ เน่ืองในการ
ทาบญุ เล้ียงพระ ก็คือขนมจากไข่ และมกั ถือเคลด็ จากชื่อและลกั ษณะของขนมน้นั ๆ งานศิริมงคล
ตา่ งๆ เช่น งานมงคลสมรส ทาบญุ วนั เกิด หรือทาบญุ ข้ึนบา้ นใหม่ ส่วนใหญก่ จ็ ะมีการเล้ียงพระกบั
แขกท่ีมาในงาน เพอื่ เป็นศิริมงคลของงานขนมกจ็ ะมีฝอยทอง เพื่อหวงั ใหอ้ ยูด่ ว้ ยกนั ยดื ยาว มีอายยุ นื
ขนมช้นั ก็ใหไ้ ดเ้ ล่ือนข้นั เงินเดือน ขนมถว้ ยฟูกข็ อใหเ้ ฟื่ องฟู ขนมทองเอกกข็ อใหไ้ ดเ้ ป็นเอก เป็นตน้

สมยั รัตนโกสินทร์ จดหมายเหตุความทรงจาของกรมหลวงนรินทรเทวี กล่าวไวว้ า่ ในงาน
สมโภชพระแกว้ มรกตและฉลองวดั พระศรีรัตนศาสดาราม ไดม้ ีเคร่ืองต้งั สารับหวานสาหรับ
พระสงฆ์ 2,000 รูป ประกอบดว้ ย ขนมไสไ้ ก่ ขนมฝอย ขา้ วเหนียวแกว้ ขนมผิง กลว้ ยฉาบ ล่าเตียง
หรุ่ม สังขยา ฝอยทอง และขนมตะไล ในสมยั รัชกาลที่ 5 มีการพมิ พต์ าราอาหารออกเผยแพร่ รวมถึง
ตาราขนมไทยดว้ ย จึงนบั ไดว้ า่ วฒั นธรรมขนมไทยมีการบนั ทึกเป็นลายลกั ษณ์อกั ษรคร้ังแรก ตารา
อาหารไทยเล่มแรกคอื แม่ครัวหวั ป่ าก์ เขยี นโดยทา่ นผหู้ ญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ ในหนงั สือเลม่ น้ี มี
รายการสารับของหวานเล้ียงพระไดแ้ ก่ ทองหยบิ ฝอยทอง ขนมหมอ้ แกง ขนมหนั ตรา ขนมถว้ ยฟู
ขนมลืมกลืน ขว้ เหนียวแกว้ วุน้ ผลมะปราง ในสมยั ตอ่ มาเมื่อการคา้ เจริญข้ึนในตลาดมีขนมนานา
ชนิดมาขาย ท้งั ขายอยกู่ บั ท่ี แบกกระบงุ หาบเร่ และมีการปรับปรุงการบรรจุหีบห่อไปตามยคุ สมยั
เช่นในปัจจุบนั มีการบรรจุในกลอ่ งโฟมแทนการห่อดว้ ยใบตองในอดีต

2

2.ความสาคัญของขนมไทย

ขนมไทยหตั ถกรรมความอร่อยที่แสดงออกถึงความอ่อนชอ้ ยของความเป็นไทย ต้งั แต่คร้ังอดีตกาล
ท่ีก่อกาเนิดภูมิปัญญาไทยหลากหลาย ใหส้ ืบสานตอ่ ท้งั วถิ ีชีวติ ประเพณีวฒั นธรรมที่สามารถนาวสั ดุ
มีอยใู่ นทอ้ งถิ่นมาปรุงแตง่ เป็นของหวานไดม้ ากหลายรูปแบบจดั เป็นมรดกทางวฒั นธรรมอยา่ งหน่ึง
ที่บ่งบอกวา่ คนไทยมีลกั ษณะนิสัยอยา่ งไรเพราะขนมแต่ละชนิดลว้ นมีเสน่ห์ แสดงใหเ้ ห็นถึงความ
ละเอียดออ่ นประณีตวจิ ิตรบรรจงในรูปลกั ษณ์ ต้งั แต่วตั ถดุ ิบที่ใชว้ ธิ ีการทาท่ีกลมกลืนความพิถีพถิ นั
สีท่ีใหค้ วามสวยงามมีกล่ินหอมรสชาติของขนมที่ละเมียดละไมชวนใหร้ ับประทาน แสดงใหเ้ ห็นวา่
คน ไทยเป็นคนใจเยน็ รักสงบ มีฝีมือเชิงศิลปะคาวา่ “ขนม” เขา้ ใจวา่ มาจากคาสองคาท่ีมาผสมกนั คือ
“ขา้ วหนม” “ขา้ วนม” เขา้ ใจวา่ เป็นขา้ วผสมน้าออ้ ย น้าตาล โดยอนุโลมคาวา่ หนม แปลวา่
หวาน ขา้ วหนม ก็แปลวา่ ขา้ วหวาน เรียกส้นั ๆ เร็วๆ ก็กลายเป็น ขนมไป ส่วนท่ีวา่ มาจากขา้ วนม
(ขา้ วเคลา้ นม) น้นั ดูจะเป็นตานานแขกโบราณ อยา่ งขา้ วมธุปายาส (ท่ีนางสุชาดาทาถวาย
พระพุทธเจา้ เม่ือตอนตรัสรู้ก็ว่าเป็นขา้ วหุงกบั นม) คาวา่ ขนม มีใชม้ าหลายร้อยปี ยากจะสันนิฐาน
แน่นอนได้ เช่นเดียวกบั ไมม่ ีหลกั ฐานยนื ยนั แน่นอนวา่ “ขนมไทย” เกิดข้นึ มาต้งั แตส่ มยั ใดเป็นคร้ัง
แรก แตต่ ามประวตั ิศาสตร์ไทยมีหลกั ฐานตอนหน่ึงวา่ มีการจารึกช่ือขนมในแทง่ ศิลาจารึก เป็นการ
จารึกแบบลายแทงสมยั โบราณ ขนมท่ีปรากฏคือ “ไขก่ บ นกปลอ่ ยบวั ลอยอา้ ยต้ือ” ถามผใู้ หญ่ดูถึง
ไดร้ ู้วา่ ไข่กบ หมายถึง เมด็ แมงลกั นกปล่อย หมายถึง ลอดช่อง บวั ลอย หมายถึง ขา้ วตอก อา้ ยต้ือ
หมายถึง ขา้ วเหนียวขนมท้งั ส่ีใชน้ ้ากระสายอยา่ งเดียวกนั คอื “น้ากะทิ” โดยใชถ้ ว้ ยใส่ขนม ซ่ึงเรา
เรียกการเล้ียงขนม๔อยา่ งน้ีว่า“ประเพณี๔ถว้ ย”

ขนมประเภทท่ีใชข้ า้ ว(แป้ง) น้าตาลมะพร้าว คงจะมีมาต้งั แต่สมยั สุโขทยั และกรุงศรีอยธุ ยา
ตอนตน้ เพราะมีการติดต่อกบั ตา่ งประเทศกล่าววา่ ในสมยั สมเด็จพระนารายณ์มหาราชมีทา่ นผหู้ ญิง
ของเจา้ พระยาวิชาเยนชร์บรรดาศกั ด์ิ“ทา้ วทองกีบมา้ ”ทาหนา้ ที่เป็นผกู้ ากบั ชาวพนกั งานของหวาน
ไดป้ ระดิษฐ์ คิดคน้ ขนมตระกูลทองเพราะมีไขผ่ สมคือ ทองหยบิ ทองหยอด ทองพลุ ฝอยทอง ทอง
โปร่ง เป็นตน้ กาพยเ์ ห่ชมเครื่องคาว-หวาน บทพระราชนิพนธใ์ นพระบาทสมเดจ็ พระพุทธเลิศหลา้
นภาลยั ลน้ เกลา้ รัชกาลที่ ๒ ที่ทรงพระราชนิพนธ์ ชมพระศรีสุริเยนทรา บรมราชชนนีดว้ ยกระบวน
แต่งเครื่องเสวย ที่ไม่มีผใู้ ดจะเสมอไดใ้ นคร้ังน้นั ดว้ ยกาพยเ์ ห่ชมเคร่ืองคาวหวาน ที่ไพเราะยง่ิ ในฝี
พระหตั ถด์ ว้ ย

3

3.การแบ่งประเภทของขนมไทย

ขนมหวานไทย จะมีความหวานนา หรือมีความหวานจนรู้สึกในลิ้นของผรู้ ับประทานการทา
ขนมหวานไทยเป็นเร่ืองที่ตอ้ งศึกษาและฝึกฝน ตอ้ งใชศ้ ิลปะ วทิ ยาศาสตร์และความอดทน และ
ความเป็นระเบียบ ความพถิ ีพิถนั ในการประกอบ ขนมไทยแท้ ๆ ตอ้ งมีกล่ินหอม หวาน มนั มีความ
ประณีต ท่ีเกิดข้ึนต้งั แตก่ ารเตรียมส่วนผสม จนกระทง่ั วธิ ีการทา

ขนมไทย สามารถจดั แบ่งเป็นชนิดตา่ ง ๆ ไดต้ ามลกั ษณะของเคร่ืองปรุง ลกั ษณะกรรมวิธีใน
การทา และลกั ษณะการหุงตม้ ไดด้ งั น้ี
3.1 ขนมที่ทาใหส้ ุกดว้ ยการกวน ส่วนมากใชก้ ระทะทอง กวนต้งั แต่เป็นน้าเหลวใสจนงวด แลว้ เท
ใส่พิมพห์ รือถาดเม่ือเยน็ จึงตดั เป็นชิ้น เช่น ตะโก้ ขนมลืมกลืน ขนมเปี ยกปนู ขนมศิลาอ่อน และ
ผลไมก้ วนตา่ งๆ รวมถึง ขา้ วเหนียวแดง ขา้ วเหนียวแกว้ และกะละแม

3.1.1 ขนมตะโก้ 3.1.2 ขนมเปี ยกปนู 3.1.3 ขนมกะละแม

3.2 ขนมที่ทาใหส้ ุกดว้ ยการน่ึง ใชล้ งั ถึง บางชนิดเทส่วนผสมใส่ถว้ ยตะไลแลว้ น่ึง บางชนิดใส่ถาด
หรือพมิ พ์ บางชนิดห่อดว้ ยใบตองหรือใบมะพร้าว เช่น ช่อม่วง ขนมช้นั ขา้ วตม้ ผดั สาลี่อ่อน สงั ขยา
ขนมกลว้ ยขนมตาล ขนมใส่ไส้ ขนมเทียน ขนมน้าดอกไม้

3.2.1 ขนมช่อ 3.2.2 ขนมใส่ไส้ 3.2.3 ขนมน้าดอกไม้
ม่วง ไส้ไส้ น้าดอกไมน้ ้าดอกไม้

4

3.3 ขนมท่ีทาใหส้ ุกดว้ ยการเช่ือม เป็นการใส่ส่วนผสมลงในน้าเช่ือมที่กาลงั เดือดจนสุก ไดแ้ ก่
ทองหยอด ทองหยบิ ฝอยทอง เมด็ ขนุน กลว้ ยเช่ือม จาวตาลเช่ือม

3.3.1ขนมทองหยอด 3.3.2ขนมทองหยบิ 3.3.3ขนมฝอยทอง

3.4 ขนมท่ีทาใหส้ ุกดว้ ยการทอด เป็นการใส่ส่วนผสมลงในกระทะที่มีน้ามนั ร้อนๆ จนสุก เช่น
กลว้ ยทอด ขา้ วเมา่ ทอด ขนมกง ขนมคา้ งคาว ขนมฝักบวั ขนมนางเลด็

3.4.1ขนมกลว้ ยทอด 3.4.2ขนมขา้ วเมา่ ทอด 3.4.3ขนมนางเลด็

3.5 ขนมที่ทาใหส้ ุกดว้ ยการน่ึงหรืออบ ไดแ้ ก่ ขนมหมอ้ แกง ขนมหนา้ นวล ขนมกลีบลาดวน ขนม
ทองมว้ น สาล่ีแขง็ ขนมจ่ามงกฎุ นอกจากน้ี อาจรวม ขนมครก ขนมเบ้ือง ขนมดอกลาเจียกที่ใช้
ความร้อนบนเตาไวใ้ นกลุ่มน้ีดว้ ย

3.5.1ขนมจ่ามงกุฎ 3.5.2ขนมทองมว้ น 3.5.3 ขนมเบ้ือง

5

3.6 ขนมท่ีทาใหส้ ุกดว้ ยการตม้ ขนมประเภทน้ีจะใชห้ มอ้ หรือกระทะตม้ น้าใหเ้ ดือด ใส่ขนมลงไป
จนสุกแลว้ ตกั ข้นึ นามาคลกุ หรือโรยมะพร้าว ไดแ้ ก่ ขนมถวั่ แปบ ขนมตม้ ขนมเหนียว ขนมเรไร
นอกจากน้ียงั รวมขนมประเภทน้า ท่ีนิยมนามาตม้ กบั กะทิ หรือใส่แป้งผสมเป็นขนมเปี ยก และขนม
ที่กินกบั น้าเช่ือมและน้ากะทิ เช่น กลว้ ยบวชชี มนั แกงบวด สาคเู ปี ยก ลอดช่อง ซ่าหร่ิม

3.6.1ขนมถว่ั แปบ 3.6.2 ขนมเรไร 3.6.3ขนมซ่าหริ่ม

6

4.ขนมไทยในแต่ละภาค

ขนมไทย เป็นสิ่งที่อยคู่ ู่กบั สารับในอาหารไทยมาชา้ นาน ซ่ึงวตั ถุดิบหลกั ท่ีใชใ้ นการทาขนม
ไทยส่วนใหญ่ คือ แป้ง น้าตาล และกะทิ ทาใหข้ นมมีรสชาติหวาน หอม เหนียว และมนั สะทอ้ นถึง
ความเก่าแก่ พถิ ีพิถนั และรสชาติที่เป็นเอกลกั ษณ์ของคนไทยจนกลายเป็นที่รู้จกั ของคนทวั่ โลก ซ่ึง
ขนมไทยเป็นนิยมทาในทกุ ภูมิภาคของประเทศไทย โดยสามารถแบ่งตามภาคได้ ดงั น้ี
4.1 ขนมไทยในภาคเหนือ

มกั จะทาจากขา้ วเหนียว และใชว้ ิธีการตม้ เป็นหลกั อาทิ ขนมเทียน ขนมวง ขา้ วตม้ หวั หงอก ซ่ึง
มกั ทากนั ในช่วงเทศกาลสาคญั เช่น เขา้ พรรษา สงกรานต์

4.1.1ขนมเทียน 4.1.2ขนมวง 4.1.3ขา้ วตม้ หวั หงอก

ส่วนขนมท่ีนิยมในงานบุญเกือบทุกเทศกาลของภาคเหนือ คือขนมใส่ไสห้ รือขนมจ๊อก นอกจาก
น้นั ยงั มีขนมเฉพาะถิ่นอยา่ ง ขนมอาละหวา่ (คลา้ ยกบั ขนมหมอ้ แกง) ขนมเป็งมง้ ซ่ึงคลา้ ยขนมอาละ
หวา่ แตม่ ีการหมกั แป้งใหฟ้ ูก่อน ขนมส่วยทะมินทาจากขา้ วเหนียวน่ึง น้าตาลออ้ ยและกะทิ

4.1.4ขนมใส่ไส้ 4.1.5ขนมอาละหวา่ 4.1.6ขนมส่วยทะมิน

ในช่วงที่มีน้าตาลออ้ ยมากจะนิยมทาขนมอีก 2 ชนิดคือ งาโบ๋ ทาจากน้าตาลออ้ ยเค่ียวใหเ้ หนียว
คลา้ ยตงั เมแลว้ คลุกงา กบั แปโหย่ ทาจากน้าตาลออ้ ยและถวั่ แปยี มีลกั ษณะคลา้ ยถวั่ ตดั ขนมไทย
เหลา่ น้ีเป็นด้งั เดิมท่ีมาจากชาวไทยใหญ่ ท่ีมีเฉพาะจงั หวดั แม่ฮ่องสอนเทา่ น้นั

4.1.7งาโบ๋ 4.1.8แปโหย่

7

4.2 ขนมไทยในภาคกลาง
มกั ทามาจากขา้ วเจา้ อาทิ ขา้ วตงั นางเยยี่ วเลด็ (ขนมนางเลด็ ) ขา้ วเหนียวมูน ขนมกลีบลาดวน ลกู

ชุบ หมอ้ ขา้ วหมอ้ แกง ฝอยทอง ทองหยบิ ขนมตาล ขนมกลว้ ย ขนมเผือก ขนมของภาคกลางส่วน
ใหญ่เป็นขนมท่ีมีความพิถีพถิ นั เป็นหลกั เน่ืองจากมีขนมหลายชนิดท่ีมาจากในร้ัวในวงั จึงมี
ส่วนผสมและหนา้ ตาดูแปลกออกไป ท้งั ยงั มีการนาวตั ถดุ ิบท่ีไมค่ นุ้ ตาอยา่ ง ไข่ มาใชใ้ นการทาดว้ ย

4.2.1ลูกชุป 4.2.2ฝอยทอง 4.2.3ขนมกลว้ ย

4.3 ขนมไทยในภาคอีสาน

เป็นขนมท่ีทาแบบงา่ ย ๆ ไม่พิถีพิถนั อาทิ ขา้ วจี่ บ่ายมะขามหรือมะขามบา่ ยขา้ ว ขา้ วโป่ ง
นอกจากน้นั เป็นขนมในงานบญุ พธิ ี ที่เรียกวา่ ขา้ วประดบั ดิน ลกั ษณะคลา้ ยกบั ขา้ วตม้ มดั อีกท้งั ยงั มี
กระยา-สารท ท่ีตอ้ งรับประทานคกู่ บั กลว้ ยไข่ ขา้ วทิพย์ ขา้ วยาคู

4.3.1ขา้ วจี่ 4.3.2บ่ายมะขาม 4.3.3กระยา-สารท

ในบางจงั หวดั จะมีขนมหรือของวา่ งแบบง่าย ๆ ไวร้ ับประทานดว้ ยเช่นกนั อยา่ งเช่น ขา้ วเหนียว
น่ึงจ้ิมน้าผ้งึ หรือขา้ วบา่ ยเกลือ ในจงั หวดั เลย โดยจะนาขา้ วเหนียวป้ันเป็นกอ้ นจ้ิมเกลือใหพ้ อมีรส
เคม็ บางคร้ังอาจใส่มะขามไวเ้ ป็นไส้ดา้ นใน เรียกมะขามบ่ายขา้ ว เป็นตน้

4.3.4ขา้ วบ่ายเกลือ 4.3.5ขา้ วเหนียวน่ึงจ้ิมน้าผ้ึง 4.3.6มะขามบ่ายขา้ ว

8

4.4 ขนมไทยในภาคใต้
เนื่องจากมีพ้นื ท่ีติดกบั ประเทศมาเลเซีย อีกท้งั ยงั มีชาวมสุ ลิมอาศยั อยเู่ ป็นจานวนมาก ทาใหม้ ี

ขนมใหเ้ ลือกมาดว้ ยเช่นกนั มีการนาท้งั ขา้ วเจา้ และขา้ วเหนียวมาใชใ้ นการทาขนม ท้งั ยงั การนา
เคร่ืองเทศ สมุนไพรมาใชใ้ นขนม อยา่ งเช่น ขนมหนา้ ไข่ ทาจากแป้งขา้ วเจา้ นวดกบั น้าตาล นาไปน่ึง
หนา้ ขนมทาดว้ ย กะทิผสมไข่ น้าตาล เกลือ ตะไคร้และหอมแดง ราดบนตวั ขนม แลว้ นาไปน่ึงอีก
คร้ัง ขนมคอเป็ด ทาจากแป้งขา้ วเจา้ ผสมกบั แป้งขา้ วเหนียว นวดรวมกบั ไข่ไก่ รีดเป็นแผน่ ตดั เป็น
ชิ้นนาไปทอด เมื่อสุกนาไปเคลา้ กบั น้าตาลโตนดท่ีเคี่ยวจนเหนียวขน้ ขนมดาดา เป็นขนมของชาว
ไทยมสุ ลิม ใชใ้ นโอกาสเดียวกบั ฆานม ประกอบดว้ ยขา้ วเจา้ ขา้ วเหนียวผสมน้าบดใหล้ ะเอียด นาไป
ละเลงในกระทะที่มีน้ามนั ร้อน ๆ พบั ใหเ้ ป็นแผน่ กินกบั น้าตาลเหลว

4.4.1ขนมหนา้ ไข่ 4.4.2ขนมคอเป็ ด 4.4.3ขนมดาดา

นอกจากน้ีชาวใตม้ ีความเชื่อในเทศกาลวนั สารท เดือนสิบ จะทาบุญดว้ ยขนมท่ีมีเฉพาะใน
ทอ้ งถิ่นภาคใตเ้ ท่าน้นั เช่น ขนมลา ขนมพอง ขา้ วตม้ ห่อดว้ ยใบกะพอ้ ขนมบา้ หรือขนมลกู สะบา้
ขนมดีซาหรือเมซา ขนมเจาะหูหรือเจาะรู ขนมไข่ปลา ขนมแดง เป็นตน้

4.4.4ขนมลา 4.4.5ขนมพอง 4.4.6ขนมบา้

ภาพต่างๆ ขนมไทยแต่ละภาคจะมีความเป็นเอกลกั ษณ์เฉพาะตวั ที่แตกตา่ งกนั ออกไป เน่ืองดว้ ย
ลกั ษณะของวตั ถดุ ิบ ประเพณี กิจกรรมต่างๆของแตล่ ะพ้ืนที่ สภาพแวดลอ้ ม ปัจจยั เหลา่ น้ีกล็ ว้ นมีผล
ตอ่ ขนมประจาทอ้ งถิ่น ขนมไทยต่างๆของแต่ละทอ้ งถิ่น เป็นตน้

9

5.วตั ถดุ บิ หลกั ขนมไทย

ขนมไทยส่วนใหญ่ทำมำจำกขำ้ วและจะใชส้ ่วนประกอบอื่นๆ เช่น สี ภำชนะ กล่ินหอมจำก
ธรรมชำติ ขำ้ วท่ีใชใ้ นขนมไทยมีท้งั ใชใ้ นรูปขำ้ วท้งั เมด็ และขำ้ วที่อยใู่ นรูปแป้ง นอกจำกน้นั ยงั
มีวตั ถดุ ิบอื่นๆ เช่น มะพร้ำว ไข่ น้ำตำล ซ่ึงจะกลำ่ วถึงรำยละเอียดดงั ต่อไปน้ี

ขนมไทย มีเอกลกั ษณ์ดำ้ นวฒั นธรรมประจำชำติไทยคอื มีควำมละเอียดออ่ น ประณีตในกำร
เลือกสรรวตั ถุดิบ วธิ ีกำรทำ ท่ีพถิ ีพถิ นั รสชำติอร่อยหอมหวำน สีสนั สวยงำม รูปลกั ษณ์ชวน
รับประทำน ตลอดจนกรรมวิธีท่ีประณีตบรรจง
1.ขำ้ วและแป้ง

กำรนำขำ้ วมำทำขนมของคนไทยเริ่มต้งั แตข่ ำ้ วไม่แก่จดั ขำ้ วอ่อนท่ีเป็นน้ำนม นำมำทำขำ้ วยำคู
พอแก่ข้นึ อีกแต่เปลือกยงั เป็นสีเขียวนำมำทำขำ้ วเมำ่ ขำ้ วเม่ำที่ไดน้ ำไปทำขนมไดอ้ ีกหลำยชนิด

2.มะพร้ำวและกะทิ
มะพร้ำวนำมำใชเ้ ป็นส่วนประกอบของขนมไทยไดต้ ้งั แตม่ ะพร้ำวอ่อนจนถึงมะพร้ำวแก่

3.น้ำตำล
แตเ่ ดิมน้นั น้ำตำลท่ีนำมำใชท้ ำขนมคือน้ำตำลจำกตำลหรือมะพร้ำว ในบำงทอ้ งท่ีใชน้ ้ำตำลออ้ ย

น้ำตำลทรำยถูกนำมำใชภ้ ำยหลงั

4.ไข่
ไขท่ ี่ใชท้ ำขนมน้ีจะตีใหข้ ้ึนฟู ก่อนนำไปผสม ขนมบำงชนิดเช่น ทองหยบิ ทองหยอด ฝอยทอง

ตอ้ งแยกไขข่ ำวและไข่แดงออกจำกกนั แลว้ ใชแ้ ตไ่ ขแ่ ดงไปทำขนม

5.ถว่ั และงำ
ถวั่ และงำจดั เป็นส่วนผสมท่ีสำคญั ในขนมไทยกำรใชถ้ วั่ เขียวน่ึงละเอียดมำทำขนมพบไดต้ ้งั แต่

สมยั อยธุ ยำ เช่นขนมพิมพถ์ ว่ั ทำดว้ ยถวั่ เหลืองหรือถวั่ เขยี วกวนมำอดั ใส่พมิ พ์

10

6.กลว้ ย
กลว้ ยมีส่วนเก่ียวขอ้ งกบั ขนมไทยหลำยชนิด ไมว่ ำ่ จะเป็นขนมกลว้ ย กลว้ ยกวน กลว้ ยเช่ือม

กลว้ ยแขกทอด หรือใชก้ ลว้ ยเป็นไส้ เช่น ขำ้ วตม้ มดั ขำ้ วเหนียวปิ้ งไส้กลว้ ย ขำ้ วเมำ่
กลว้ ยที่ใชส้ ่วนใหญเ่ ป็นกลว้ ยน้ำวำ้ กลว้ ยแตล่ ะชนิดเม่ือนำมำทำขนมบำงคร้ังจะใหส้ ีตำ่ งกนั เช่น
กลว้ ยน้ำวำ้ เมื่อนำไปเชื่อมใหส้ ีแดง กลว้ ยไขใ่ หส้ ีเหลือง เป็นตน้

7.สี
สีท่ีไดจ้ ำกธรรมชำติและใชใ้ นขนมไทย มีดงั น้ี

สีเขยี ว:ไดจ้ ำกใบเตยโขลกละเอียด ค้นั เอำแตน่ ้ำ
สีน้ำเงิน:จำกดอกอญั ชนั เด็ดกลีบดอกอญั ชนั แช่ในน้ำเดือด
ถำ้ บีบน้ำมะนำวลงไปเลก็ นอ้ ยจะไดส้ ีม่วง
สีเหลือง:จำกขมิ้นหรือหญำ้ ฝร่ันหรือกำ้ นดอกกรรณิกำร์
สีแดง:จำกครั่ง
สีดำ:จำกกำบมะพร้ำวเผำไฟ นำมำโขลกผสมน้ำแลว้ กรอง

8.กล่ินหอม
-กล่ินน้ำลอยดอกมะลิ
-กล่ินดอกกระดงั งำ
-กลิ่นเทียนอบ
-กล่ินใบเตย

11

6.ประโยชน์ของขนมไทย

ขนมไทย มีรากเหงา้ มาจากสังคมเกษตรผูกพนั กบั ธรรมชาติ วตั ถุดิบที่นามาทาเป็นขนมก็ลว้ น
มาจากธรรมชาติ ดงั น้ันคุณสมบตั ิหลายประการของผลผลิตตามธรรมชาติก็จะยงั คงมีอยู่มาก จาก
การสารวจคุณค่าทางโภชนาการขนมไทย ของกรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุขพบว่าขนมไทย
ส่วนใหญ่ นอกจากจะมีคุณค่าในสารอาหารหลกั ๆ อยา่ งคาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมนั แลว้ ยงั มีแร่
ธาตุและวิตามินท่ีสาคญั ต่อร่างกายรวมอีกดว้ ย อาทิเช่น แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก วิตามินเอ
เรตินอล แคโรทีน เป็นตน้ ซ่ึงคุณค่าอาหารรวมหมู่แบบน้ีจะหาไม่ไดใ้ นผลิตภณั ฑ์เสริมอาหาร จะ
เป็นการสกดั สารอยา่ งใดอย่างหน่ึงมาบรรจุในแคปซูลเพือ่ ขายในราคาแพงๆ เท่าน้นั และในขนมถุง
สารอาหารท่ีมีประโยชนเ์ หล่าน้ีกย็ งั หาทายาไดอ้ ยากเช่นกนั

- ใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติ

ผกั ใบเขียวหรือดอกไม้ ลว้ นแลว้ แต่เป็นวตั ถุดิบสาคญั ในการนามาผลิตขนมไทย ตอ้ งไม่ลืมวา่
สังคมไทยในยคุ ก่อนน้นั เป็ นสังคมการเกษตร ดงั น้นั ผลผลิตทางการเกษตรจึงสามารถนามาใช้ใน
การผลิตเป็นอาหารต่างๆไดอ้ ยา่ งมากมาย รวมถึงของกินอยา่ งขนมดว้ ย ซ่ึงแน่นอนวา่ ขนมไทยลว้ น
แลว้ แต่มีกรรมวิธีและใชว้ ตั ถุดิบท่ีไดจ้ ากธรรมชาติ จากพืช และอย่างที่หลายๆคนทราบ สารอาหาร
หลกั ส่วนใหญน่ ้นั เกิดจากคาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมนั และแน่นอนวา่ ในขนมไทยกล็ ว้ นแลว้ แต่มี
สารอาหารเหล่าน้ีอยู่อย่างครบครัน รวมถึงแร่ธาตุและวิตามินต่างๆที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย
อยา่ งเช่น แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหลก็ วติ ามินเอ เรียกไดว้ า่ สารอาหารเหล่าน้ีหาไดจ้ ากตามธรรมชาติ
และไดม้ ารวมอยูใ่ นขนมไทยเรียบร้อยแลว้ โดยท่ีไม่ตอ้ งไปเสาะหาของจาพวกอาหารเสริมเลยดว้ ย
ซ้าและตอ้ งไม่ลืมวา่ กรรมวธิ ีในการผลิตขนมไทยน้นั แทบไม่ตอ้ งอาศยั เครื่องจกั รในการผลิต ความ
สะอาด ถูกหลกั อนามยั จึงย่อมมีมากกว่าการผลิตขนมดว้ ยเคร่ืองจกั รตามโรงงานอุตสาหกรรมท่ี
อาจจะมีสารเคมีตกคา้ งไดด้ ว้ ย

- เหมาะสมสาหรับการทานเพ่ือสุขภาพ

ขนมไทยน้ันผลิตจากวตั ถุดิบจากธรรมชาติหรือทางเกษตร จึงเหมาะสมสาหรับการทานเพ่ือ
สุขภาพ คนไทยในยุคสมัยก่อนจึงมีสุขภาพดี แข็งแรงก็เพราะการได้รับประทานอาหารจาก
ธรรมชาติอย่างเช่นขนมไทยน้ีนี่เอง อีกท้งั ยงั เป็ นท่ีนิยมอย่างมากในการนาไปเป็ นของหวานตาม
ร้านอาหารหลงั จากทานอาหารจานหลกั เสร็จเรียบร้อยแลว้ หรือแมแ้ ต่การนาไปเป็นของหวานตาม
งานเล้ียงตา่ งๆ เราเห็นไดช้ ดั จากงานมงคลตา่ งๆ อยา่ งเช่น งานมงคลสมรส หรืองานบวช โดยเฉพาะ

12

ช่วงเวลาหลงั ๆมาน้ี มีกลุ่มชมรมเกษตรกรหรือกลุ่มชมรมต่างๆที่เริ่มรณรงค์ในการผลิตขนมไทย
เพือ่ จาหน่ายเป็นสินคา้ OTOP และตามร้านสะดวกซ้ือทว่ั ไป อยา่ งเช่นตาม 7-Eleven ในปัจจุบนั เร่ิม
มีการรับขนมช้นั หรือขนมฝอยทองเขา้ มาขายบา้ งแลว้ เห็นไดเ้ ลยวา่ ขนมไทยกาลงั แพร่หลายอย่าง
มากในยคุ ปัจจุบนั น้ี

- ใยอาหาร หรือ Fiber

เป็นอาหารอีกหมู่หน่ึงท่ีร่างกายมีความตอ้ งการไม่นอ้ ยไป กวา่ อาหารหลกั หมูอ่ ื่น ใยอาหารน้ีแท้
ท่ีจริงแลว้ คือ คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนที่ไม่ใช่แป้ง ซ่ึงเป็ นส่วนประกอบของ พืช ผกั และผลไมท้ ี่
รับประทานได้ แต่ไม่ถูกยอ่ ยโดยน้ายอ่ ยในระบบย่อยอาหาร เมื่อผา่ นลาไส้ใหญ่บางส่วนจะถูกยอ่ ย
โดยจุลินทรีย์ ทาให้กลายเป็ นก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ มีเทน ไฮโดรเจน น้า และกรดไขมนั สาย
ส้ันๆ ซ่ึงจะถูกดูดซึมเขา้ สู่ร่างกาย ดว้ ยเหตุน้ี ใยอาหารจึงมีผลช่วยกระตุน้ การทางานของลาไส้ ทา
ให้ระบบขบั ถ่ายเป็ นปกติช่วยดูดซับสารก่อมะเร็งท่ีอาจปะปนมากบั อาหาร ซ่ึงร่างกายสามารถ
ขบั ถ่ายมาพร้อมกบั อุจจาระ ช่วยลดการดูดซึมไขมนั และคอเรสเตอรอลในเส้นเลือดได้และเพื่อ
สุขภาพท่ีดีเราควรบริโภคอาหารท่ีมีเส้นใยอาหารในปริมาณ 25-30 กรัมต่อวนั ซ่ึงในขนมไทยต่างมี
ใยอาหารประกอบอยดู่ ว้ ยท้งั สิ้น

- กากใยอาหาร

ในผกั และผลไมท้ ่ีนามาใชท้ าขนม อยา่ งเช่น กลว้ ยบวดชี บวดเผือก บวดฟักทอง ยงั คงสภาพอยู่
กากใยเหล่าน้ีเป็นประโยชน์ต่อการขบั ถ่ายของร่างกายทีเดียว ในขณะท่ี ขนมพนั ธุ์ใหม่ที่ในยุคน้ีจะ
เป็ นขนมที่ตอ้ งผ่านกระบวนการย่อยสลายหลายข้นั ตอนมาก แป้งที่ใช้ทาขนมก็จะถูกฟอกขาว มี
สารเคมีสังเคราะห์มากมายเขา้ ไปเป็ นส่วนผสมท้งั ในแป้งและน้าตาล ซ่ึงจะย่อยสลายทนั ทีในปาก
เกิดกรดทาให้ฟันผุไดท้ นั ที และความท่ีอาหารมีกากใยนอ้ ยลง โรคที่ตามมาอีก คือ อาการทอ้ งผกู
ปัจจุบนั กลายเป็ นปัญหาของเด็กอย่างย่ิง บางบา้ นถึงกบั ทะเลาะกนั ระหว่างแม่กบั พ่อเรื่องการถ่าย
ของลกู

13

บรรณานุกรม

ปัญจพำณ์ พฤกสลงุ . (2554). คณุ ประโยชนข์ นมไทย. สืบคน้ จาก
https://sites.google.com/site/panjapa38/khun-prayochn-khxng-khnm-thiy

พชั รินทร์ นำวำแกว้ . (2564). ควำมสำคญั ของขนมไทย. สืบคน้ จำก
https://pacharinblog.wordpress.com/%e0%b8%84%e0%b8%a7%e0%b8%b2%e0%b8%a1%e0%
b8%aa%e0%b8%b3%e0%b8%84%e0%b8%b1%e0%b8%8d%e0%b8%82%e0%b8%ad%e0%b8
%87%e0%b8%82%e0%b8%99%e0%b8%a1%e0%b9%84%e0%b8%97%e0%b8%a2/

แม่บำ้ น. (2564). ขนมไทยในแต่ละภำค. สืบคน้ จำก
https://www.maeban.co.th/%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%
B2%E0%B8%A1/879/%E0%B8%82%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B9%84%E0%B8%97%
E0%B8%A2%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%
A5%E0%B8%B0%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%84.php

วกิ ิพเี ดีย. (2564). ขนมไทย. สืบคน้ จำก
https://th.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%82%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B9%84%E0%
B8%97%E0%B8%A2

เอกพรรณ บุญศรี. (2564). กำรแบง่ ประเภทของขนมไทย. สืบคน้ จำก
https://muaynika.wordpress.com/

Natty. (2564). ควำมเป็นมำของขนมไทย. สืบคน้ จากจำก
http://natty-thaidessert.blogspot.com/2010/07/blog-post.html