นางสาวเพ็ญวิภา เกษมสุข

การฝึกประสบการณ์วชิ าชีพรัฐประศาสนศาสตร์

นางสาวเพ็ญวิภา เกษมสขุ
รหสั นกั ศึกษา 6111216316028

สาขารัฐประศาสนศาสตร์
คณะมนุษยศาสตรแ์ ละสังคมศาสตร์

มหาวิทยาลยั ราชภฏั พระนคร

สถานที่ฝึกประสบการณ์วชิ าชพี รัฐประศาสนศาสตร์
กรมการพัฒนาชมุ ชน กระทรวงมหาดไทย
สำนกั เสรมิ สรา้ งความเขม้ แข็งชุมชน

ศูนยบ์ ริหารงานการขบั เคล่ือนการพัฒนาพ้นื ที่ตน้ แบบ การพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ตามหลกั
ทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล”
ประจำปีการศกึ ษา 2565 ภาคเรียนท่ี 2

ก

คำนำ

รายงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาการฝึกประสบการณ์วิชาชีพรัฐประศาสนศาสตร์ (2554802)
สถานทฝ่ี กึ กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย สำนกั เสริมสร้างความเข้มแข็งชมุ ชน ในภาคเรยี นที่ 2 ปี
การศึกษา 2565 ต้ังแตว่ นั ท่ี 15 พฤศจิกายน 2564จนถงึ วันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2565

เพื่อฝึกประสบการณ์การทำงานจากสถานที่ปฏิบัติงานจริง เรียนรู้ทักษะการทำงานต่างๆ การปฏิบัติตัว
การทำงานกบั คนหมู่มาก และเพื่อศึกษาเรยี นรแู้ นวทางเพื่อนำไปประกอบอาชีพในอนาคต

การฝึกประสบการณ์วิชาชีพรัฐประศาสนศาสตร์ครั้งนี้ได้สำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี เพราะได้รับความ
อนุเคราะห์จากคณะอาจารย์คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สาขารัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร
และเจา้ หน้าทกี่ รมการพฒั นาชมุ ชน สำนกั เสรมิ สรา้ งความเขม้ แข็งชมุ ชน จนการฝกึ ประสบการณว์ ชิ าชพี สำเร็จ
ลลุ ่วง จึงขอขอบพระคณุ มา ณ โอกาสน้ดี ้วย

นางสาวเพญ็ วิภา เกษมสุข
รหัสนกั ศึกษา 6111216316028

ข

สารบญั

บทที่ 1............................................................................................................................................................ 1
กรมการพฒั นาชุมชน กระทรวงมหาดไทย.................................................................................................... 1
บทท่ี 2............................................................................................................................................................ 5
สำนกั เสรมิ สร้างความเข้มแขง็ ชุมชน............................................................................................................. 5
บทที่ 3............................................................................................................................................................ 9
สรปุ ................................................................................................................................................................ 9

ค

บทท่ี 1
กรมการพัฒนาชมุ ชน กระทรวงมหาดไทย

ทต่ี ั้ง

กรมการพฒั นาชุมชน กระทรวงมหาดไทย

กรมการพฒั นาชมุ ชน กระทรวงมหาดไทย ศูนยร์ าชการเฉลมิ พระเกียรติฯ อาคารรฐั ประศาสนภักดี (อาคาร B)
ชัน้ 5 ถนนแจ้งวฒั นะ หลักสี่ กทม. 10210

ประวตั ิกรมการพฒั นาชุมชน

แนวคิดการพัฒนาชุมชนที่เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2483 ได้ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการพัฒนาในกลุ่ม
ประเทศเครือจักรภพจากเดิมมาเป็น การพัฒนาที่เห็นว่าประชาชนเป็นแกนกลางของพลังขบั เคลื่อนทางสังคม
เมื่อแนวคิดการพัฒนาชุมชนนี้เผยแพร่ออกไปจนก่อเกิดเป็นปรัชญาเกี่ยวกับการทำ งานร่วมกันอย่างใกล้ชิด
ระหว่างประชาชนกับรัฐบาลในการปรับปรุงสภาพความเป็น อยู่ซึ่งเรียกว่าขบวนการพัฒนาชุมชน ขบวนการ
ดงั กล่าวได้ส่งผลกระทบตอ่ การพฒั นาในประเทศไทยดว้ ยเชน่ กนั

ในปี พ.ศ. 2483 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศใช้แผนการบูรณะชนบทพัฒนา โดยมีวัตถุประสงค์ 2
ประการ คือ สร้างสรรค์ชีวิตจิตใจของประชาชนในชนบทให้เหมาะสมที่จะเป็นพลเมืองดี และส่งเสริมให้
ประชาชนมีการครองชีพที่ดขี ้ึน และไดจ้ ดั ตง้ั สำนกั งานพัฒนาการท้องถิ่นขน้ึ ในปี พ.ศ. 2499 เพอ่ื ส่งเสริมการมี
ส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาท้องถนิ่ และมีการริเริ่มโครงการพัฒนาท้องถิน่ ในปีถัดมาโดยมีปลัดพัฒนา
กรเปน็ ผู้ ปฏบิ ตั งิ านซ่ึงเรยี กกันในภายหลงั วา่ พฒั นากร

ในปี พ.ศ. 2505 รัฐบาลได้ออกพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวงทบวงกรม ฉบับที่ 10 และจัดตั้ง
กรมการพัฒนาชุมชนข้ึนเปน็ หนว่ ยงานในสังกัดกระทรวงมหาดไทยเม่ือวัน ที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2505 ภารกิจใน
ระยะแรกของกรมการพัฒนาชุมชนคือ ปรับปรุงคุณภาพชีวิตของประชาชนในชนบทโดยการมีส่วนร่วมของ
ประชาชนและการพัฒนา ตนเอง ซง่ึ อาจกล่าวไดว้ า่ พัฒนากรตอ้ งทำงานกับประชาชน มใิ ช่ทำใหป้ ระชาชน

2

อำนาจหนา้ ที่

ตาม กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย พ.ศ. 2552 ลงวันที่ 24
มนี าคม พ.ศ. 2552

กรมการพัฒนาชุมชน มีภารกิจเกี่ยวกับการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ และการมีส่วนร่วมของ
ประชาชน ส่งเสรมิ และพัฒนาเศรษฐกจิ ชมุ ชนฐานรากให้มีความมนั่ คงและมีเสถียรภาพ โดยสนับสนุนให้มีการ
จัดทำและใช้ประโยชน์จากข้อมูลสารสนเทศ ศึกษา วิเคราะห์ วิจัย จัดทำยุทธศาสตร์ชุมชน ตลอดจนการ
ฝึกอบรมและพฒั นาบุคลากรท่ีเก่ียวข้องในการพัฒนาชุมชน เพอ่ื ใหเ้ ป็นชุมชนเขม้ แข็งอย่างย่ังยืน โดยมีอำนาจ
หนา้ ท่ี ดงั ต่อไปนี้

1. กำหนดนโยบาย ยุทธศาสตร์ มาตรการ และแนวทางในการพัฒนาชุมชนระดับชาติ เพื่อให้
หน่วยงานของรัฐ เอกชน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องด้านการพัฒนาชุมชนไดใ้ ช้เป็นกรอบแนวทางในการดำเนินงาน
เพอ่ื เสริมสรา้ งความสามารถและความเข้มแข็งของชุมชน

2. จัดทำและพัฒนาระบบมาตรฐานการพัฒนาชุมชน เพื่อใช้เป็นเครื่องมือสำหรับประเมิน
ความกา้ วหนา้ และมาตรฐานการพัฒนาของชมุ ชน

3. พัฒนาระบบและกลไกในการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ การจัดการความรู้ การอาชีพ การออม
และการบริหารจัดการเงินทุนของชุมชน เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถของประชาชน ชุมชน ผู้นำชุมชน
องคก์ ารชมุ ชน และเครือขา่ ยองค์การชุมชน

4. สนับสนุนและพัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศชุมชน ส่งเสริมการใช้ประโยชน์และการให้บริการ
ขอ้ มูลสารสนเทศชมุ ชน เพ่อื ใช้ในการวางแผนบริหารการพัฒนาได้อยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ

5. ศึกษา วิเคราะห์ วิจัย พัฒนา และสร้างองค์ความรู้เพื่อใช้ในงานพัฒนาชุมชน และการจัดทำ
ยุทธศาสตร์ชมุ ชน

6. ฝึกอบรมและพัฒนาข้าราชการ เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ผู้นำชุมชน องค์การชุมชน และเครือข่าย
องค์การชุมชนให้มีความรู้ ทักษะ ทัศนคติ และสมรรถนะในการทำงาน รวมทั้งให้ความร่วมมือทางวิชาการ
ดา้ นการพฒั นาชุมชนแก่หนว่ ยงานทัง้ ในประเทศ และต่างประเทศ

7. ปฏิบัติการอื่นใดตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกรม หรือตามที่กระทรวง หรือ
คณะรัฐมนตรมี อบหมาย

3

โครงสร้าง/บุคลากร

ผู้บรหิ ารกรมการพัฒนาชมุ ชน

4

โครงสรา้ งและหน่วยงาน

หนว่ ยงานส่วนกลาง

• กองคลงั
• กองแผนงาน
• กองการเจ้าหนา้ ท่ี
• กองนติ ิการ
• กลมุ่ ตรวจสอบภายใน
• กล่มุ พัฒนาระบบบรหิ าร
• กลมุ่ งานคุ้มครองจรยิ ธรรม
• กองทนุ พัฒนาบทบาทสตรี
• สหกรณ์ออมทรัพย์
• สำนกั ตรวจราชการ
• สำนักงานเลขานุการกรม
• สถาบันการพัฒนาชุมชน
• ศูนยส์ ารสนเทศเพอ่ื การพฒั นาชมุ ชน
• สำนกั เสริมสร้างความเข้มแขง็ ชมุ ชน
• สำนักพัฒนาทนุ และองค์กรการเงินชุมชน
• สำนักส่งเสรมิ ภมู ปิ ัญญาทอ้ งถ่ินและวิสาหกิจชมุ ชน

บทที่ 2
สำนักเสรมิ สรา้ งความเขม้ แขง็ ชุมชน

อำนาจหนา้ ที่

1. ศกึ ษา วิเคราะห์ และวิจัยด้านการเสริมสรา้ งความเขม้ แขง็ ชมุ ชน เพ่อื กำหนดนโยบาย ยทุ ธศาสตร์
แผนแม่บท รปู แบบ และแนวทางในการเสริมสรา้ งความสามารถของประชาชน ผู้นำชมุ ชน องค์การชุมชน
และเครอื ขา่ ยองค์การชมุ ชนในการบริหารจัดการชุมชนตามแนวคดิ ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

2. กำหนดนโยบายและพัฒนาเกณฑ์มาตรฐาน รูปแบบ วิธีการประเมิน และรับรองมาตรฐานผู้นำ
ชมุ ชน
องค์การชุมชน เครือขา่ ยองคก์ ารชุมชน และชมุ ชน

3. ศกึ ษา วเิ คราะห์ วจิ ยั และดำเนินการเก่ยี วกับการจดั การความรูช้ ุมชน
4. สง่ เสรมิ สนบั สนุนการจัดทำยุทธศาสตร์ชมุ ชน แผนชมุ ชน และการดำเนินกิจกรรมโดยชุมชน
5. ศึกษา วิเคราะห์ วิจัย ส่งเสริมพัฒนาระบบการบริหารจัดการชุมชนและสรุปบทเรียนของชุมชน
ต้นแบบ เพื่อขยายผลไปสู่ชมุ ชนอ่นื
6. ประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐและองค์กรเอกชนทั้งในและต่างประเทศ/ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องด้าน
การพฒั นาชมุ ชน ตามความรบั ผิดชอบของส่วนราชการ

ภารกิจ

ส่งเสริมและพัฒนาขีดความสามารถของผู้นำชุมชน องค์การชุมชน และเครือข่ายองค์การชุมชนให้มี
ความสามารถในการบริหารจัดการชุมชน การส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ การมีส่วนร่วมของประชาชนการ
จัดการความรู้ชุมชนตลอดจนสนับสนุนสื่อเสริมสร้างการเรียนรู้และการพัฒนา ระบบมาตรฐานการพัฒนา
ชุมชนเพื่อพัฒนาคณุ ลักษณะมาตรฐานการพฒั นาชุมชน

หน่วยงานภายในสสช.

1. ฝ่ายอำนวยการ
2. กลมุ่ งานประสานแผนและยุทธศาสตร์
3. กลุ่มงานส่งเสริมผ้นู ำชมุ ชนและองคก์ รชุมชน
4. กลุ่มงานสง่ เสริมการบริหารจดั การชุมชน
5. กล่มุ งานสง่ เสริมการเรยี นร้ชู ุมชน
6. กลมุ่ งานสง่ เสริมสมั มาชพี ชุมชน
7. กลุ่มงานพฒั นาเศรษฐกจิ ฐานรากและประชารัฐ

6

โครงสรา้ งบุคลากร

นางสาวนิภา ทองก้อน
ผ้อู ำนวยการสำนักเสริมสรา้ งความเข้มแขง็ ชมุ ชน

วรรณา ล่มิ พาณิชย์
นกั วิชาการพฒั นาชุมชนเชยี่ วชาญ

ฝ่ายอำนวยการ

7

กลมุ่ งานส่งเสริมการเรียนร้ชู ุมชน
กล่มุ งานสง่ เสริมสัมมาชีพชุมชน
กลุ่มประสานงานการพฒั นาเศรษฐกิจฐานรากและประชารฐั

8

กลุ่มงานประสานแผนและยุทธศาสตร์
กลุ่มงานส่งเสริมผ้นู ำชุมชนและองค์กรชุมชน

กลมุ่ งานส่งเสริมการบริหารจัดการชมุ ชน

บทท่ี 3
สรุป

การปฏบิ ัตงิ าน

การฝึกประสบการณ์วิชาชีพรัฐประศาสนศาสตร์ ณ กรมการพัฒนาชุมชน สำนัก เสริมสร้างความ
เข้มแข็งชุมชน กลุ่มงานที่ได้เข้าฝึก คือ ศูนย์บริหารงานการขับเคลื่อนการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบ การพัฒนา
คุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎใี หม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” จากการท่ีไดเ้ ข้ามาฝึกประสบการณ์งาน
หลักที่ได้รับมอบหมาย มีดังต่อไปนี้ การลงบันทึกทะเบียนหนังสือรับ โพสต์ข่าวและตอบอินบอกซ์เพจโคก
หนอง นา โมเดล การทำหนังสอื ราชการ ถา่ ยเอกสารตา่ ง ๆ ตรวจเช็คฐานข้อมลู ทำตารางสรุปเอกสารแนวทาง
ช้ีแจงจงั หวัดเก่ียวกบั ป้องกันทุจริต รบั อเี มลจากจงั หวัด ทำใบลงทะเบียนผู้เข้ารว่ มการประชุม บันทึกเสียงการ
ประชมุ

ปญั หาและอุปสรรค

ปัญหาที่พบคือตัวนักศึกษาเองนั้นไม่มีความชำนาญดา้ นการใช้โปรแกรม Excel ทำให้การทำงานอาจ
ล่าช้าและทำได้ไม่ดีนัก เนื่องจากกลุ่มงานที่นักศึกษาได้เข้าฝึกนั้นเป็นกลุ่มงานที่ต้องเก็บข้อมูลและคอย
ตรวจสอบข้อมูลจาก Excel

10

ภาคผนวก

11

การประกาศเจตนารมณ์ในการต่อตา้ นการทุจริต

ทำหนงั สือราชการ ทำใบลงทะเบยี นผเู้ ข้ารว่ มการประชุม

12

ตรวจเชค็ ฐานข้อมลู ฐานข้อมูล ทำตารางสรุปเอกสารแนวทาง
ชีแ้ จงจงั หวัดเกี่ยวกับป้องกันทุจรติ

รบั อีเมลจากจังหวัด รับอีเมลจากจังหวัด

13

การลงบนั ทึกทะเบียนหนงั สือรับ การลงบนั ทึกทะเบยี นหนังสือรบั

โพสต์ข่าวและตอบอนิ บอกซ์เพจโคก หนอง นา โมเดล