วันวิสาขบูชา

นางสาวพทั รศยา วรรณวตั ร
ตาแหน่ง บรรณารกั ษ์ ผูจ้ ดั ทา

หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอนาตาล

ความหมายของวนั วิสาขบูชา

วนั วสิ าขบชู า ตรงกบั วนั ขน้ึ 15 คา่ เดือน 6 ตามปฏทิ ินจันทรคตขิ องไทย ซึ่งมกั จะตรงกับเดอื น
พฤษภาคม หรอื มถิ นุ ายน แต่ถา้ ปใี ดมีอธกิ มาส คือ มีเดือน 8 สองหน ก็เลอ่ื นไปเปน็ วนั ขนึ้ 15 ค่า
กลางเดือน 7 หรือราวเดือนมถิ ุนายน

อย่างไรกต็ าม ในบางปีของบางประเทศอาจกาหนด วนั วสิ าขบูชา ไม่ตรงกบั ของไทย เนื่อง
ดว้ ยประเทศเหล่าน้ันอยใู่ นตาแหน่งทต่ี า่ งไปจากประเทศไทย ทาใหว้ ัน-เวลาคลาดเคลอื่ นไป
ตามเวลาของประเทศน้ัน ๆ

นางสาวพทั รศยา วรรณวตั ร
ตาแหนง่ บรรณารกั ษ์ ผูจ้ ัดทา

ห้องสมุดประชาชนอาเภอนาตาล

ประวตั วิ นั วิสาขบชู าและความสาคญั
ของวันวสิ าขบชู า

วนั วสิ าขบูชา ถอื เป็นวันสาคัญยง่ิ ทางพระพทุ ธศาสนา เพราะเปน็ วันทีเ่ กิด 3
เหตกุ ารณ์สาคญั ที่เกย่ี วกบั วถิ ชี วี ิตของพระสมั มาสมั พทุ ธเจา้ เวยี นมาบรรจบกันใน
วนั เพญ็ เดือน 6 แม้จะมชี ว่ งระยะเวลาหา่ งกนั นับเปน็ เวลาหลายสบิ ปี ซง่ึ เหตุการณ์
อศั จรรย์ 3 ประการ ได้แก่...

1. วนั วสิ าขบชู า เปน็ วนั ที่
พระพทุ ธเจา้ ประสูติ

เมื่อพระนางสิริมหามายา พระมเหสีของพระเจ้าสทุ โธทนะ แห่งกรงุ กบลิ พัสด์ุ ทรงพระครรภแ์ ก่จวนจะ
ประสตู ิ พระนางแปรพระราชฐานไปประทบั ณ กรงุ เทวทหะ เพือ่ ประสตู ิในตระกลู ของพระนางตาม
ประเพณีนยิ มในสมยั นน้ั ขณะเสด็จแวะพกั ผอ่ นพระอิริยาบถใต้ต้นสาละ ณ สวนลมุ พนิ ีวัน พระนางก็ได้
ประสตู ิพระโอรส ณ ใตต้ น้ สาละนัน้ ซ่งึ ตรงกบั วนั เพ็ญ เดอื น 6 ก่อนพุทธศักราช 80 ปี คร้ันพระกมุ าร
ประสตู ไิ ด้ 5 วนั ก็ไดร้ ับการถวายพระนามวา่ "สทิ ธัตถะ" แปลวา่ "สมปรารถนา"

เม่อื ขา่ วการประสตู ิแพรไ่ ปถึงอสิตดาบส 4 ผอู้ าศยั อยู่ในอาศรมเชงิ เขาหิมาลัย และมี
ความค้นุ เคยกับพระเจา้ สทุ โธทนะ ดาบสจึงเดนิ ทางไปเขา้ เฝ้า และเม่อื เหน็ พระราชกุมารกท็ านายได้
ทนั ทีวา่ น่คี อื ผ้จู ะตรสั รู้เปน็ พระสมั มาสัมพุทธเจ้า จงึ กลา่ วพยากรณ์วา่ "พระราชกุมารนจ้ี ักบรรลพุ ระ
สัพพญั ญุตญาณ เห็นแจ้งพระนิพพานอันบริสุทธ์ิอย่างย่งิ ทรงหวังประโยชนแ์ กช่ นเปน็ อันมาก จะประกาศ
ธรรมจกั รพรหมจรรย์ของพระกุมารน้ีจกั แพร่หลาย" แลว้ กราบลงแทบพระบาทของพระกมุ าร พระเจา้ สุ
ทโธทนะทอดพระเนตรเห็นเหตุการณ์นัน้ ทรงร้สู ึกอัศจรรยแ์ ละเปี่ยมล้นด้วยปตี ิ ถึงกบั ทรุดพระองค์ลง
อภวิ าทพระราชกุมารตามอยา่ งดาบส

นางสาวพทั รศยา วรรณวัตร
ตาแหน่ง บรรณารกั ษ์ ผจู้ ัดทา

2. วนั วสิ าขบูชา เปน็ วนั ที่พระพทุ ธเจ้า
ตรสั ร้อู นตุ ตรสมั มาสัมโพธิญาณ

หลังจากออกผนวชได้ 6 ปี จนเมื่อพระชนมายุ 35 พรรษา เจา้ ชายสทิ ธตั ถะกท็ รงตรสั รเู้ ป็นพระพุทธเจา้
ณ ใต้รม่ ไมศ้ รีมหาโพธิ์ ฝงั่ แมน่ ้าเนรญั ชรา ตาบลอรุ เุ วลาเสนานิคม ในตอนเชา้ มืดของวันพุธ ขึ้น 15 คา่
เดอื น 6 ปรี ะกา ก่อนพทุ ธศกั ราช 45 ปี ปจั จุบันสถานทต่ี รัสร้แู หง่ นเี้ รยี กวา่ พุทธคยา เปน็ ตาบลหน่งึ ของ
เมืองคยา แห่งรฐั พิหาร ของอินเดีย

สงิ่ ท่ีตรสั รู้ คือ อรยิ สจั 4 เปน็ ความจริงอนั ประเสริฐ 4 ประการของพระพทุ ธเจา้ ซง่ึ พระพทุ ธเจา้
เสดจ็ ไปทีต่ ้นมหาโพธิ์ และทรงเจรญิ สมาธภิ าวนาจนจิตเปน็ สมาธิได้ฌานที่ 4 แล้วบาเพญ็ ภาวนาตอ่ ไปจน
ไดฌ้ าน 3 คอื

- ยามต้น : ทรงบรรลุ "ปพุ เพนวิ าสานุสสตญิ าณ" คอื ทรงระลกึ ชาติในอดตี ท้งั ของตนเองและ
ผอู้ ่ืนได้

- ยามสอง : ทรงบรรลุ "จตุ ูปปาตญาณ" คือ การรแู้ จ้งการเกิดและดบั ของสรรพสัตว์ทง้ั หลาย ดว้ ย
การมตี าทิพย์สามารถเหน็ การจุตแิ ละอุบตั ขิ องวญิ ญาณทง้ั หลาย

- ยามสาม หรอื ยามสดุ ทา้ ย : ทรงบรรลุ "อาสวกั ขยญาณ" คือ รูว้ ธิ กี าจดั กเิ ลสด้วย อริยสัจ 4
(ทุกข์ สมุทยั นโิ รธ มรรค) ได้ตรัสรู้เปน็ พระสมั มาสัมพทุ ธเจา้ ในคืนวันเพญ็ เดือน 6 ซ่งึ ขณะนั้นพระพทุ ธ
องคม์ พี ระชนมายไุ ด้ 35 พรรษา

3. วนั วสิ าขบูชา เปน็ วนั ทีพ่ ระพทุ ธเจา้
เสด็จเข้าสู่ปรินพิ พาน

(ดับสังขารไม่กลับมาเกดิ สร้างชาติ สร้างภพอกี ตอ่ ไป)

เมอ่ื พระพทุ ธองค์ไดต้ รสั รู้และแสดงธรรมเป็นเวลานานถงึ 45 ปี จนมพี ระชนมายุได้ 80 พรรษา ได้
ประทบั จาพรรษา ณ เวฬุคาม ใกล้เมอื งเวสาลี แคว้นวัชชี ในระหว่างน้ันทรงพระประชวรอยา่ งหนัก ครัน้
เม่อื ถึงวนั เพญ็ เดือน 6 พระพทุ ธองคก์ ับพระภกิ ษสุ งฆท์ ัง้ หลายกไ็ ปรับภตั ตาหารบณิ ฑบาตทบี่ า้ นนายจุน
ทะ ตามคากราบทลู นมิ นต์ พระองคเ์ สวยสกู รมทั ทวะท่ีนายจนุ ทะต้งั ใจทาถวายก็เกิดอาพาธลง แตท่ รงอด
กลัน้ มงุ่ เสดจ็ ไปยังเมอื งกุสนิ ารา ประทบั ณ ป่าสาละ เพอื่ เสด็จดบั ขนั ธ์ปรินพิ พาน

เมื่อถงึ ยามสุดท้ายของคนื น้นั พระพทุ ธองคก์ ท็ รงประทานปัจฉมิ โอวาทว่า "ดกู ่อนภิกษุท้งั หลาย
อนั วา่ สงั ขารทง้ั หลายยอ่ มมีความเส่ือมสลายไปเป็นธรรมดา ท่านทงั้ หลายจงยังกิจท้ังปวงอันเป็นประโยชน์
ของตนและประโยชนข์ องผู้อืน่ ใหบ้ รบิ ูรณด์ ้วยความไม่ประมาทเถิด" หลงั จากน้นั ก็เสด็จเข้าดบั ขนั ธ์
ปรนิ พิ พานในราตรีเพ็ญ เดือน 6 น้นั

นางสาวพทั รศยา วรรณวตั ร
ตาแหน่ง บรรณารกั ษ์ ผู้จดั ทา

วันวิสาขบูชาเปน็ วันสาคัญสากลของสหประชาชาติ

วนั วสิ าขบชู า ถือเป็นวนั สาคัญทสี่ ดุ ทางพระพุทธศาสนา เนือ่ งจากล้วนมีเหตุการณ์ที่เกีย่ วขอ้ งกบั การ
ถอื กาเนดิ ของพระพุทธศาสนา คือ เป็นวันทพ่ี ระศาสดา คือ พระสมั มาสัมพทุ ธเจา้ ประสูติ ตรัสรู้ และ
ปรินิพพาน ดังนัน้ พทุ ธศาสนกิ ชนท่ัวโลกจึงใหค้ วามสาคัญกบั วันวิสาขบชู าน้ี

และในวนั ท่ี 13 ธนั วาคม พ.ศ. 2542 องค์การสหประชาชาติได้ยอมรบั ญัตติทีป่ ระชุม กาหนดให้
วนั วสิ าขบชู าเป็นวนั สาคญั ของโลก โดยเรยี กวา่ Vesak Day ตามคาเรียกของชาวศรลี ังกา ผทู้ ่ยี น่ื เรอื่ งให้
สหประชาชาตพิ ิจารณา และได้กาหนดใหว้ นั วสิ าขบูชาน้ถี ือเป็นวันหยดุ วนั หนงึ่ ของสหประชาชาติอีกดว้ ย
ทั้งนี้ เพื่อให้ชาวพทุ ธท่วั โลกได้มโี อกาสบาเพญ็ บญุ เน่อื งในวันประสตู ิ ตรสั รู้ และปรินิพพานของพระบรม
ศาสดา

โดยการทสี่ หประชาชาตไิ ดก้ าหนดใหว้ ันวิสาขบชู าเปน็ วนั สาคัญของโลกน้นั ไดใ้ ห้เหตุผลไว้วา่
องค์สมเด็จพระสมั มาสมั พทุ ธเจ้าทรงเป็นมหาบุรุษผู้ให้ความเมตตาต่อหมู่มวลมนษุ ย์ เปดิ โอกาสใหท้ กุ
ศาสนาสามารถเข้ามาศึกษาพุทธศาสนา เพื่อพสิ ูจนห์ าข้อเท็จจรงิ ได้โดยไมจ่ าเปน็ ตอ้ งเปลย่ี นมานับถือ
ศาสนาพทุ ธ และทรงสง่ั สอนทกุ คนโดยใช้ปัญญาธคิ ุณ โดยไม่คิดค่าตอบแทน

นางสาวพทั รศยา วรรณวัตร
ตาแหนง่ บรรณารกั ษ์ ผู้จัดทา