ชั่วโมงที่ 8 การดูแลรักษาเสื้อผ้าฯ

การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

33

การดารงชีวติ และครอบครัว ม. 4–6
หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เสื้อผ้าน่าใช้

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7
การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

เวลา 1 ช่ัวโมง

34

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

ข้อควรปฏิบตั ใิ นการดูแลรักษาเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย

1. สวมหรือถอดเส้ือ กระโปรง และกางเกงดว้ ยความระมดั ระวงั
2. ไม่ควรนาสิ่งของท่ีหนาหรือหนกั ใส่กระเป๋ าเส้ือหรือกางเกง
3. ไม่ควรนามือซุกกระเป๋ าเส้ือหรือกางเกงตลอดเวลา

ใส่ผา้ กนั เป้ื อน 4. ระมดั ระวงั เส้ือผา้ และเคร่ืองแต่งกายขณะทากิจกรรมต่าง ๆ
ขณะประกอบอาหาร 5. เมื่อกลบั ถึงบา้ นควรเปล่ียนเส้ือผา้ และเครื่องแต่งกาย

35

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.1 การลบรอยเปื้ อนบนเสื้อผ้า

1. รอยเปื้ อนเลอื ด แช่เส้ือผา้ ดว้ ยน้าเยน็ จนรอยเลือดจาง ซกั ดว้ ยน้าอุน่ ผสมผงซกั ฟอก
ถา้ ยงั เหลือรอยเป้ื อนใหเ้ ช็ดดว้ ยไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ หรือใชส้ บ่ถู ู
2. รอยเปื้ อน บริเนวณาแรปอ้ งยมเปา้ื โอรนยขตยร้แี งลรว้อรยีบเปซ้ื อกั นทนั ททิ้งีไไวมส้ ่คักวครรปู่แล่อว้ ใยชใหแ้ ปร้ อรยงปเลัดืออดอแกหง้ แลว้
นา้ มัน ซเพกั รดาว้ะยจนะ้ทาอาุน่ใหผซ้สกัมอผองซกยกั าฟกอก

3. รอยเปื้ อนไข่ แช่ดว้ ยน้าเยน็ ซกั กบั น้าเปลา่ หลาย ๆ คร้ังจนหมดคราบเหนียว
และซกั ดว้ ยน้าผสมผงซกั ฟอก
4. รอยเปื้ อน
ช็อกโกแลต ซกั ดว้ ยน้าอุน่ ผสมผงซกั ฟอก ใชแ้ ปรงพลาสติกถูเบา ๆ จนหมด
คราบ
5. รอยเปื้ อนชา
และกาแฟ แช่ผา้ ในน้าอุ่นก่อน แลว้ ใชน้ ้าอุน่ รดบริเวณที่เป็นคราบซ้าหลาย ๆ

คร้ัง แลว้ ซกั ดว้ ยน้าอุ่นผสมผงซกั ฟอก 36

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.1 การลบรอยเปื้ อนบนเสื้อผ้า

6. รอยเปื้ อน ใชน้ ้าแขง็ ถบู ริเวณรอยเป้ื อน หมากฝรั่งจะแขง็ แกะออกไดง้ ่าย
หมากฝรั่ง เชด็ รอยที่เหลือดว้ ยน้ามนั ก๊าด แลว้ ซกั ดว้ ยน้าอุ่นผสมผงซกั ฟอก

7. รอยเปื้ อน ควรลา้ งออกโดยใชฟ้ องน้าชุบน้ามนั ยคู าลิปตสั หรือกลีเซอรีนเชด็
ลปิ สตกิ ที่รอยเป้ื อน แลว้ ลา้ งออกดว้ ยน้า แต่ถา้ ยงั ไม่หมดใหใ้ ชฟ้ องน้าชุบ
น้ามนั ไฟแชก็ เชด็ อีกคร้ัง
8. รอยเปื้ อนหมึก
ปากกาลกู ลน่ื ถา้ หมึกยงั ไม่แหง้ ใหเ้ อาเกลือโรยตรงรอยหมึกแลว้ ถดู ว้ ยมะนาว
ก่อนซกั ถา้ หมึกปากกาลกู ลื่นแหง้ แลว้ จุ่มบริเวณรอยเป้ื อนลงใน
9. รอยเปื้ อน นมสด แลว้ นาไปซกั ดว้ ยน้าผสมผงซกั ฟอกใหส้ ะอาด
โคลน
แช่น้าธรรมดา ขย้หี ลาย ๆ คร้ังจนหมดโคลนแลว้ ซกั ดว้ ยน้าผสม
10. รอยเปื้ อน ผงซกั ฟอก
สนมิ เหลก็
ใชเ้ กลือป่ นโรยที่รอยเป้ื อนแลว้ ถดู ว้ ยมะนาวผา่ ซีก ทิ้งไวส้ กั ครู่ ราด
ดว้ ยน้าร้อน นาไปซกั ดว้ ยน้าผสมผงซกั ฟอก

37

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.1 การลบรอยเปื้ อนบนเสื้อผ้า

ข้อแนะนาในการลบรอยเปื้ อน

1. ลบรอยเปื้ อนให้เร็วทสี่ ุด
2. ทดลองใช้สารลบรอยเปื้ อนกบั เนือ้ ผ้าด้านในก่อน
3. การใช้สารลบรอยเปื้ อนควรทาอย่างรวดเร็ว
4. ควรเลอื กใช้สารลบรอยเปื้ อนทม่ี ีความเข้มข้นน้อยหลาย ๆ คร้ัง
5. ถ้าไม่ทราบสาเหตุทเ่ี กดิ รอยเปื้ อน ให้ใช้ฟองนา้ ชุบนา้ ถูตรงรอยเปื้ อนก่อน

38

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.2 การซักผ้า

การเตรียมผ้าก่อนซัก

1. ไม่ควรทิ้งผา้ ท่ีสกปรก 2. ตรวจดูรอยเป้ื อน 3. ตรวจรอยชารุด
ไวน้ านเกินไป

4. ตรวจดูส่ิงตกคา้ ง 5. แยกผา้ สีตกซกั ต่างหาก 6. แยกเส้ือผา้ เป็นกอง ๆ
ท่ีอยใู่ นกระเป๋ า

39

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.2 การซักผ้า

วธิ ีการซักผ้าด้วยเครื่องซักผ้า

การซกั ผา้ ดว้ ยเครื่องซกั ผา้ จะช่วยประหยดั เวลาและทุ่นแรงในการซกั ผา้
เคร่ืองซกั ผา้ ในปัจจุบนั มี 2 แบบ คือ แบบธรรมดา และแบบอตั โนมตั ิ

เคร่ืองซกั ผา้ แบบธรรมดา เครื่องซกั ผา้ แบบอตั โนมตั ิ

40

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.2 การซักผ้า

ข้ันตอนการซักผ้าด้วยเคร่ืองซักผ้า

1. ตรวจสอบความพร้อมของเครื่องซกั ผา้

2. ปฏิบตั ิตามข้นั ตอน คาแนะนาในการซกั

3. เลือกใชส้ ารทาความสะอาดชนิดที่ใชก้ บั เครื่องซกั ผา้

4. ทาความสะอาดและจดั เกบ็ เคร่ืองซกั ผา้ หลงั ใชง้ าน
เสร็จ

41

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.2 การซักผ้า

ข้อควรระวงั ในการใช้เคร่ืองซักผ้า

1. การต้งั เวลา ความเร็ว และอุณหภมู ิท่ีเหมาะสม จะช่วย
ถนอมเน้ือผา้ และไม่ทาใหเ้ คร่ืองชารุด

ต้งั ค่าการซกั 2. ขณะเคร่ืองซกั ผา้ ทางานอยา่ ยน่ื มือลงไปในถงั ซกั
ใหเ้ หมาะสมกบั ผา้ หรือป่ันแหง้ เพราะจะทาใหเ้ กิดอนั ตรายได้

42

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย

2.2 การซักผ้า
เรื่องน่ารู้

43

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.2 การซักผ้า
บูรณาการอาเซียน

หมู่บ้านโดบีซู เมอื งมัณฑะเลย์ ประเทศเมยี นมา มีสมาชิกประมาณ
50 ครัวเรือน ประกอบอาชีพรับจ้างซักผ้าด้วยวธิ ีการซักมือและทุบผ้าเพอื่ ขจดั
คราบสกปรก

44

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย

คำชี้แจง นกั เรียนสารวจสารทาความสะอาดเส้ือผา้ ที่วางจาหน่ายในตลาด
แลว้ บนั ทึกผล

บันทกึ ผลการสารวจ

ช่ือสารทาความสะอาด คุณสมบัติ วธิ ีการใช้งาน

ผงซกั ฟอก ขจดั คราบสกปรกบนเส้ือผา้ ผสมน้าแลว้ ซกั เส้ือผา้
น้ายาซกั ผา้ ผสมน้าแลว้ ซกั เส้ือผา้
น้ายาปรับผา้ นุ่ม ขจดั คราบสกปรกบนเส้ือผา้
สารฟอกขาว ผสมน้าแลว้ เเช่ผา้ ไวส้ ักครู่
ทาใหผ้ า้ ท่ีซกั นุ่มน่าสวมใส่
น้ายาขจดั คราบสกปรก ผสมน้าแลว้ แช่ผา้ ทิ้งไว้
ขจดั คราบสกปรกฝังลึก ป้ ายบริเวณที่สกปรก
ขจดั คราบสกปรกที่ปกเส้ือ
แลว้ นาไปซกั
และส่วนอ่ืน ๆ

45

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.2 การซักผ้า

การซักผ้าด้วยเครื่องซักผ้านักเรียนมวี ิธีการประหยดั
นา้ และไฟฟ้ าอย่างไร

แนวคาตอบ
เลือกใชเ้ ครื่องซกั ผา้ แบบประหยดั ไฟฟ้ า และ

ซกั ผา้ สปั ดาห์ละ 1–2 คร้ัง

46

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย

2.3 การตากผ้า

การตากผ้ามวี ธิ ีการปฏบิ ัตดิ ังนี้

1. ผา้ สีควรตากในท่ีโปร่ง มีแสงแดดราไร ส่วนผา้ เน้ือหนาควรตากในที่
ที่มีแดดจดั

2. ควรใชไ้ มห้ นีบผา้ หนีบตรงบริเวณท่ีแขง็ แรงท่ีสุดของเส้ือผา้

3. ราวตากผา้ ตอ้ งไม่เป็นสนิมและไม่มีคราบสกปรก

4. ไม่ควรตากผา้ ในท่ีที่มีกลิ่นและควนั

5. ขณะตากผา้ ควรกลบั เอาดา้ นในของเส้ือผา้ ออก

47

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.4 การรีดผ้า

การรีดผ้ามีข้นั ตอนดังนี้

1. เตรียมอปุ กรณ์ในการรีดผา้ ใหพ้ ร้อม
2. ปรับอุณหภมู ิของเตารีดใหเ้ หมาะกบั ชนิดของผา้
3. ใชว้ ธิ ีรีดท่ีถกู ตอ้ งตามส่วนต่าง ๆ ของเส้ือผา้
4. ผา้ ที่ทอจากเส้นใยสังเคราะห์หรือใยผสมควรรีดเฉพาะตะเขบ็ และส่วนที่ยบั
5. ควรรีดตามความยาวของเส้นใยผา้
6. เมื่อรีดผา้ เสร็จควรปิ ดสวติ ชแ์ ละรีบถอดปลก๊ั ไฟ

48

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.4 การรีดผ้า

เร่ืองน่ารู้

ควรใชน้ ้าอุน่ พรมเส้ือผา้ ท่ีจะรีด
แทนน้าเยน็ เพราะจะทาใหผ้ า้ ชุ่มน้าเร็ว
และใชเ้ วลาในการรีดผา้ เร็วข้ึนกวา่ เดิม

49

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย

2.4 การรีดผ้า
บูรณาการอาเซียน

ใส่น้ายาฆ่าเช้ือ
แบคทีเรีย

ประเทศอนิ โดนีเซียนิยมรีดผ้าบนพนื้ ดงั น้ันจึงมีการพฒั นาเตารีดใส่นา้ ยาฆ่าเชื้อ
แบคทเี รียมาเป็ นจุดขายในตลาดเคร่ืองอปุ โภค ส่วนประเทศฟิ ลปิ ปิ นส์ไม่นิยมใช้
เตารีดไอนา้

50

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.5 การเกบ็ รักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

การเกบ็ รักษาเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย มีวธิ ีการดงั น้ี
1. เกบ็ ในบริเวณท่ีแหง้ สะอาด ปราศจากฝ่ นุ และปลอดภยั จากแมลง

2. พบั และแยกเกบ็ เส้ือผา้ เป็นหมวดหมู่ ไม่ปะปนกนั

3. ควรใชไ้ มแ้ ขวนเพอื่ แขวนเส้ือผา้ ไม่ควรแขวนกบั ตะปหู รือโลหะอ่ืน

4. เส้ือผา้ ประเภทผา้ ยดื ใหพ้ บั เกบ็ ใหเ้ รียบร้อย ไม่ควรใส่ไมแ้ ขวนเส้ือ
5. เส้ือผา้ ท่ีใส่ตามฤดูกาล เม่ือเลิกใชค้ วรทาความสะอาดและเกบ็ ใหเ้ รียบร้อย
6. เครื่องแต่งกายที่ใชเ้ ป็นคู่ ควรเกบ็ รวมกนั ไวเ้ ป็นคู่ ๆ
7. ควรซ่อมแซมเส้ือผา้ และเคร่ืองแตง่ กายทนั ทีท่ีชารุด

51

2. การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเคร่ืองแต่งกาย

2.5 การเกบ็ รักษาเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย

สิ่งทคี่ วรปฏบิ ัตใิ นการเกบ็ รักษาเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย

1. ตเู้ ส้ือผา้ ควรรักษา 3. เม่ือนาเส้ือผา้ ออก
ใหส้ ะอาดและเชด็ ฝ่ นุ จากตเู้ ส้ือผา้ แลว้ ควร
ปิ ดตเู้ ส้ือผา้ ใหส้ นิท
อยเู่ สมอ

2. จดั เส้ือผา้ และเครื่อง 4. ควรเปิ ดตเู้ ส้ือผา้ เป็น
แตง่ กายในตเู้ ส้ือผา้ คร้ังคราว เพอ่ื ใหอ้ ากาศ
ถ่ายเทและป้ องกนั
ใหเ้ ป็นระเบียบ กล่ินเหมน็ อบั

52

คาถามทบทวนความรู้ ?

นักเรียนมีวธิ ีการรีดผ้าอย่างไรให้ประหยดั พลงั งาน

รีดผา้ คร้ังละหลาย ๆ ตวั

53

สรุปความรู้

การดูแลรักษาเสื้อผ้า
และเคร่ืองแต่งกาย

การซักผ้า การตากผ้า การรีดผ้า การเกบ็ รักษาเสื้อผ้า
และเครื่องแต่งกาย
* เตรียมผ้าก่อนซัก
– ลบรอยเป้ื อนบนเส้ือผา้ – ตากผา้ สีในที่โปร่งและ – เตรียมอุปกรณ์ใหพ้ ร้อม – เกบ็ ในท่ีแหง้
– ตรวจดูรอยเป้ื อน รอยชารุด มีแสงแดดราไร – ปรับอุณหภมู ิของเตารีดให้
– ใชไ้ มห้ นีบผา้ หนีบปกเส้ือ – พบั และแยกเกบ็ เส้ือผา้ เป็น
และสิ่งที่ตกคา้ งในกระเป๋ า – เลือกราวผา้ ที่สะอาด เหมาะกบั ชนิดของผา้ หมวดหมู่
– แยกผา้ สีซกั ต่างหาก – ไม่ตากผา้ ในบริเวณท่ีมีกล่ิน – รีดผา้ ตามวิธีการท่ีถูกตอ้ ง
* ข้นั ตอนการซักผ้า และควนั – ผา้ ใยสงั เคราะห์รีดเฉพาะ – ใชไ้ มแ้ ขวนแขวนเส้ือผา้
– ตรวจสอบความพร้อม – ตากผา้ โดยกลบั ดา้ นใน – เส้ือผา้ ประเภทผา้ ยดื ควร
ของเครื่องซกั ผา้ ของเส้ือผา้ ออก ตะเขบ็
– ปฏิบตั ิตามคาแนะนาในค่มู ือ – รีดผา้ ตามความยาวของ พบั เกบ็
– เลือกสารทาความสะอาด เสน้ ใยผา้
ใหเ้ หมาะ – รีดผา้ เสร็จควรปิ ดสวิตช์ – เมื่อเลิกใชเ้ ส้ือผา้ ควรทา
– จดั เกบ็ เครื่องซกั ผา้ เตารีดและถอดปลกั๊ ไฟออก ความสะอาดและจดั เกบ็

– ควรซ่อมแซมเส้ือผา้ เม่ือชารุด

54