PENGERTIAN DAN PEMBAHAGIAN KAEDAH FIQH

E-FOLIO

MPU23052
SAINS, TEKNOLOGI DAN
KEJURUTERAAN ISLAM

TAJUK : PENGERTIAN DAN PEMBAHAGIAN
KAEDAH FIQH

PENSYARAH : PUAN RAHIMAH BINTI IBRAHIM
KELAS : DKM2B

NAMA NOMBOR
PENDAFTARAN

LUQMANUL HAKIM BIN 15DKM20F2012
AHMAD AMINUDIN

MUHAMMAD AMER HAFIZ 15DKM20F2021
BIN KHAIRUL ANUWAR

MUHAMMAD ZUL HILMI 15DKM20F2014
BIN AHMAD HISHAM

ISI KANDUNGAN

BIL. ISI KANDUNGAN

1.0 PENGERTIAN KAEDAH FIQH

2.0 PEMBAHAGIAN KAEDAH FIQH
2.1 AL-UMUR BI MAQASIDIHA
2.2 AL-YAQIN LA YUZALU BI AL-SHAKK
2.3 AL-MASHAQQAH TAJLIBU AL-TAYSIR
2.4 AL-DARAR YUZALU
2.5 AL-ADAH MUHAKKAMAH
3.0 KESIMPULAN

4.0 RUJUKAN

1.0 PENGERTIAN KAEDAH FIQH

KAEDAH

• TAPAK,ASAS RUMAH DAN PRINSIP.

FIQAH

• SUATU KEFAHAMAN.

KAEDAH FIQAH

• SESUATU KAEDAH DALAM UNDANG-UNDANG ISLAM

YANG DISUSUN OLEH PARA ULAMA DAN FUQAHA AGAR
MENJADI ASA UNTUK MEMAHAMI DAN MENBEANGKAN
FIQAH ISLAM.

KAEDAH FIQAH (ISTILAH SYARAK)

• SESUATU HUKUM SECARA UMUMNYA TERPAKAI KEPADA

KEBANYAKAN MASALAH-MASALAH CABANG .

KAEDAH FIQAH (ISTILAH PERUNDANGAN)

• DISEBUT SEBAGAI PRINCIPLE NAMUN DIBENTUK DALAM

PERKATAAN YANG AMAT RINGKAS DAN PADAT
DISAMPING MEMPUNYAI MAKNA YANG LUAS BAGI
MENCUKUPI SEMUA MASALAH CABANG ATAU FURU’ YANG
BERKAITAN DENGANNYA.

2.0 PEMBAHAGIAN KAEDAH FIQH

BERDASARKAN KAEDAH FIQH,

TERDAPAT LIMA KAEDAH ASAS YANG

TERKENAL DAN DIGUNAKAN SECARA

MELUAS DALAM KEBANYAKAN

PERMASALAHAN FIQH DAN DISEPAKATI

PENERIMAANNYA OLEH JUMHUR ULAMA'

DARI PELBAGAI MAZHAB FIQH IAITU (AS-

SUYUTI,1983) :

2.1 AL-UMUR BI MAQASIDIHA

Kaedah pertama ini membawa maksud bahawa sesuatu
perbuatan tidak dikira selagimana tidak disertakan
dengan niat. Niat seseorang itu akan menentukan sama
ada sesuatu perkara yang dilakukan itu halal atau
haram, sah atau batal. Terdapat tiga peranan niat yang
utama iaitu :

• MEMBEZAKAN IBADAT DAN ADAT
• MEMBEZAKAN PERINGKAT-PERINGKAT IBADAT

FARDHU DAN SUNAT

• MEMBEZAKAN PERBUATAN IKHLAS ATAU RIYA’

2.2 AL-YAQIN LA YUZALU BI AL-
SHAKK

• Keyakinan tidak boleh dihilangkan dengan

wujudnya keraguan iaitu perbincangan tentang
yakin, kepercayaan yang sungguh-sungguh,
kepastian, kesungguhan dan ketentutan. Syak
pula didefinisikan sebagai rasa kurang yakin,
curiga, sangsi dan was- was. Pengertian yakin
menurut kamus bahasa Melayu ialah betul-
betul percaya (tentang kebenaran, kemampuan
sesuatu atau seseorang), tidak ragu-ragu (syak)
lagi, pasti benar (Kamus Dewan Bahasa dan
Pustaka Edisi Keempat).

2.3 AL-MASHAQQAH TAJLIBU AL-
TAYSIR

Kaedah ini secara umumnya membawa pengertian
hukum hakam yang mendatangkan kesukaran untuk
dilaksanakan oleh mukallaf (orang yang
dipertanggungjawabkan dengan kewajipan dan
perintah untuk menjalankan hukum tuntutan agama
Islam serta menjauhi larangan-Nya) akan diringankan
cara perlaksanaannya oleh Syarak. Tidak semua
kesukaran diberikan keringanan, hanya ada beberapa
kesukaran sahaja yang dibenarkan iaitu :

• KESUKARAN YANG TIDAK DAPAT

DIELAKKAN DALAM MENJALANI IBADAT.

• KESUKARAN YANG BIASANYA DAPAT

DIELAKKAN DALAM MENJALANI IBADAT
SEPERTI KESUKARAN BESAR ( MELIBATKAN
KEHILANGAN NYAWA, AGAMA, AKAL,
KETURUNAN DAN HARTA), KESUKARAN
KECIL DAN KESUKARAN SEDERHANA.

2.4 AL-DARAR YUZALU

Kaedah keempat ini adalah bahaya mesti dihapuskan. Ia
diaplikasikan dalam pelbagai isu fiqh, dengan kata lain ia
berkait rapat dengan maqasid syariah al-khomsah dengan
memelihara agama,nyawa,akal,keturunan dan harta. Kaedah
ini menjelaskan tentang bahaya mesti ditegah,dielak dan
diharamkan, ia termasuk bahaya yang umum dan khusus.
Secara asasnya kaedah fiqh dalam kategori ini berpandukan
pelbagai nas syarak yang menegah daripada berlaku
kemudaratan dalam sebarang tindakan. Kaedah ini
berasaskan kepada hadis Rasulullah SAW yang bermaksud :
" Tidak ada mudarat dan tidak dibenarkan membalas dengan
kemudaratan. " (Riwayat al-Bayhaqi, 1994 no hadis 11384) .
Terdapat beberapa kategori bahaya atau kemudaratan yang
dibincangkan iaitu :

• AL-DARAR YUZAL : KEMUDARATAN ITU HENDAKLAH

DIHILANGKAN

• AL-DARAR YUDFA BI QADR AL-IMKAN : MUDARAT ITU

DITOLAK DENGAN KADAR YANG BOLEH.

• AL DARAR LA YUZAL BI AL-DARAR : MUDARAT ITU

TIDAK BOLEH DIHILANGKAN DENGAN MUDARAT
UMPAMANYA.

2.5 AL-ADAH MUHAKKAMAH

Kaedah kelima dan juga terakhir ini adalah adat dijadikan
hukum. Adat ialah peraturan yang sudah diamalkan turun
temurun dalam sesuatu masyarakat sehingga menjadi
hukum dan peraturan yang harus dipatuhi . Kaedah ini
bermaksud bahawa adat sesuatu masyarakat yang tidak
bertentangan dengan nas syarak boleh diambil kira dalam
menentukan hukum syarak (al-Ghazi, 1997). Akan tetapi
terdapat beberapa syarat dan kriteria yang perlu difahami
untuk menerima adat sebagai penentu hukum iaitu (as-
Sayuti 1983) :

• ADAT TERSEBUT PERLU KONSISTEN DAN DITERIMA OLEH

MAJORITI MASYARAKAT. CONTOH LAFAZ IJAB DAN QABUL
DALAM TRANSAKSI JUAL BELI DAN PERKATAAN DAGING
YANG MERUJUK DAGING LEMBU.

• TIDAK BERTENTANGAN DENGAN AL-QURAN DAN AS-

SUNNAH JIKA BERLAWANAN DENGAN NAS AL-QURAN DAN
AS-SUNNAH MAKA IA DITOLAK. SEBAGAI CONTOH ADAT
MASYARAKAT BERKAHWIN WAJIB MEMAKAI INAI, MEMINUM
ARAK, BERZINA DAN SEUMPAMANYA.

• IA DITERIMA PAKAI SELAGI TIDAK DIPERSETUJUI SEBALIKNYA.

3.0 KESIMPULAN

• KESIMPULANNYA, ANTARA PERANAN KAEDAH FIQH IALAH

MEMUDAHKAN PEMAHAMAN TEHADAP HUKUM UNTUK

DIGUNAPAKAI KEPADA PERSOALAN SAINS DAN TEKNOLOGI

DAN KEJURUTERAAN. CONTOHNYA,SETIAP PERSOALAN

YANG BARU DALAM KAJIAN SAIN TEKNOLOGI DAN

KEJURUTERAAN BOLEH DIRUJUK KEPADA KAEDAH FIQH

BAGI MENENTUKAN HUKUM.PERANAN YANG

KEDUA,MEMBANTU MANUSIA KHUSUSNYA PARA

SAINTIS,TEKNORAT DAN JURUTERA UNTUK MENYELESAIKAN

PERSOALAN YANG MELIBATKAN ISU-ISU SAINS DAN

TEKNOLOGI,KAEDAH INI BAGI MENJADIKAN OPERASI DALAM

PENYELIDIKAN MENDAPAT RAHMAT DAN BERKAT

ILAHI.SELAIN ITU JUGA,MENYEDIAKAN KEPERLUAN HUKUM-

HUKUM YANG MENYELURUH BAGI MENANGANU ISU-ISU

KECIL DALAM SAINS TEKNOLOGI DAN KEJUTERAAN.

4.0 RUJUKAN

• https://prezi.com/p/btgpwt21yenr/pengertian-dan-

pembahagian-kaedah-fiqh/

• https://perpaduandimalaysia-efolio.blogspot.com/
• http://arisjke.blogspot.com/2016/03/4-

kesimpulan.html

• NOTA DI MICROSOFT TEAMS