REAKSI PENDUDUK TEMPATAN TERHADAP PENYERAHAN SARAWAK-converted (1)

NOTA SEJARAH Sejarah Bab 4.5
TINGKATAN 4

REAKSI PENDUDUK TEMPATAN TERHADAP PENYERAHAN SARAWAK

Penyerahan Sarawak mencetuskan 2 reaksi yang berbeza:

i. Golongan yang menentang penyerahan Sarawak

FAKTOR PENENTANGAN PENYERAHAN SARAWAK

- dipimpin oleh Datu Patinggi Abang Haji Abdillah

1 Tindakan • Prinsip Kelapan dlm Perlembagaan

Vyner Brooke 1941 menyatakan pemerintahan sendiri

Bertentangan akan diberikan kepada rakyat Sarawak

dengan • Penduduk akan dibimbing untuk

Perlembagaan mentadbir negeri mereka sendiri

1941 • Namun tindakan Vyner melanggar

prinsip Kelapan

• Vyner menafikan hak rakyat untuk

mendapatkan pemerintahan sendiri

2 Vyner Brooke • Vyner buat keputusan tanpa bincang

mengetepikan dengan Raja Muda (Anthony Brooke) dan

Surat Wasiat Tuan Muda (Bertram Brooke)

Charles • Golongan menentang penyerahan
Brooke mahu memulihkan pemerintahan Dinasti

Brooke spy dapat menuntut merdeka dgn

mudah

3 Gerard •Gerald guna tipu muslihat spt tekanan,

T.MacBryan desakn, pijukan dan sogokan utk dpt

menggunakan persetujuan dari ketua tempatan

muslihat

Bertram Brooke

BENTUK PENENTANGAN PENDUDUK TEMPATAN

1. Mengadakan Penganjur Johari Anang
Persidangan Sharkawi Osman
Kehadiran Perwakilan seluruh Sarawak
Pengerusi Johari Anang
Objektif Mengadakan demonstrasi pada setiap 1 Julai
kerana menentang penyerahan Sarawak
Pertubuhan yg - Pergerakan Pemuda Melayu (PPM)
sertai - Barisan Pemuda Sarawak (BPS)
- Persatuan Kebangsaan Melayu Sarawak (PKMS)
- Persatuan Melayu Miri
- Kesetian Muda Matu
- Persekutuan Bumiputera
- Orang Dayak menubuhkan Sarawak Dayak
Association (SDA) 500 ahli

SEJARAH TINGKATAN 4

2. Mengadakan Tarikh 30 Oktober 1946 - Demonstrasi pertama diadakan
Demonstrasi
ketika kedatangan Gabenor Pertama Sarawak iaitu
3. Meletak Jawatan
Beramairamai Charles Arden Clarke

4. Bantahan Wanita Tempat Di Astana

Ketua Datu Patinggi Abang Haji Abdillah

Penyertaan Perarakan disertai 16 persatuan Melayu

Tindakan PKMS desak British undur dari Sarawak

persatuan - Menulis kata
a)“Kami membantah dengan sekeras²nya tindakan

Brooke menyerahkan Sarawak kepada kolonial
Inggeris”
b)“Sarawak adalah hak kami”
c) “Leburkan kolonial” d)“No Cession - Sepanduk /

poster ditampal di pokok, perahu dan jeti

- British sedar pemimpin antipenyerahan terdiri dr pegawai

perkhidmatan awam dan guru

- British mengeluarkan Pekeliling No. 9/1946 (Circular No.9) pada Dis

1946 yg melarang pegawai awam sertai gerakan

- 2 April 1947 seramai 409 kakitangan kerajaan meletak jawatan spt

guru, petugas di Pos dan Telegraf, Jabatan Marin, Kastam,

Perubatan dan Kesihatan, Percetakan, Jabatan Tanah dan Ukur,

Jabatan Kerja Raya, Bomba dan Perbendaharaan

- Seramai 56 pelajar Maktab Perguruan Melayu Sarawak bertindak

menamatkan pengajian sbg bantahan terhadap Pekeliling No.9

Golongan Cikgu Lily Eberwein (PKMS)
wanita Hajah Sipah Tuanku Othman
Dayang Fauziah
Cikgu Ajibah Abol

Ketua (Ibu) - Cikgu Lily Eberwein

Tindakan Pergi ke rumah panjang mengadakan kempen
wanita kesedaran
Mengorbankan masa dan tenaga mengatur
demonstrasi menentang penyerahan - Cikgu Ajibah
Abol ketuai kaum wanita untuk bergabung tenaga
dengan gerakan antipenyerahan dalam usaha
memperjuangkan kemerdekaan Sarawak

5. Menggunakan akhbar Akhbar Utusan Sarawak
Terbitan Januari 1949
peranan Gerakan mendapat tenaga baharu - Saluran
menyebarkan tentangan mereka terhadap
penyerahan Sarawak

Contoh ulasan ulasan berita tentang tindakan British menyekat

akhbar Anthony Brooke dr memasuki Sarawak pada 16

disediakan oleh Jee Mei Chen
23/06/2021

6. Menulis Surat Pergerakan SEJARAH TINGKATAN 4
Bantahan Pemuda
Melayu (PPM) Sept 1949 - Artikel bertajuk “Kerajaan British
7. Menubuhkan Menipu Rakyat” yg disiarkan pada 7 Nov 1949
Kumpulan Barisan hantar surat kepada kerajaan British di London bagi
Pemuda menyatakan bantahan mereka terhadap
Rukun 13 Sarawak penyerahan Sarawak
(BPS)
- 1949, BPS hantar referendum memansuhkan
Anthony penyerahan Sarawak - Hantar surat bantahan
Brooke kepada Perdana Menteri British, Clement Attlee dgn
salinannya kepada Gabenor
Oleh
Persatuan - Menentang penyerahan melalui sistem
Tarikh perundangan. - Beliau membuat rayuan di Privy
Tempat Council - 16 Julai 1948 Anthony bawa kes ini ke
Bentuk Mahkamah Tinggi Brunei namun ditolak
Pemimpin
- Golongan Muda
Pergerakan Pemuda Melayu
- 20 Ogos 1948
Sibu
Sulit
Awang Rambli
Morshidi Sidek
Bujang Suntong

Sasaran - Menghapuskan pegawai tinggi British di Sibu,
kumpulan Sarawak
Tindakan Mesyuarat sulit diadakan untuk membunuh Duncan
Stewart pada 3 Dis 1949 di Sibu

PERISTIWA SUNGKIT DARAH

Peranan Pejuang kemerdekaan Sarawak Tindakan - Rosli Dhoby, Morshidi Sidek,
Rosli Dhobi - Menikam Sir Duncan Stewart British Awang Rambli, Bujang Sutong
dan seminggu kemudian Duncan kepada dikenakan hukuman gantung
Stewart meninggal dunia di pejuang hingga mati setelah di dapati
Hospital Singapura bersalah - Anggota Rukun 13 yg
lain dipenjarakan

Peristiwa “Sungkit Berdarah

Tindakan Pembunuhan Duncan beri Kesan - Gerakan antipenyerahan
British kesempatan kpd British utk tindas Sarawak gagal - ia memberi
gerakan antipenyerahan - 6-7 Dis kesedaran/ membangkitkan
British tutup pejabat PPM, PKMS, nasionalisme dlm kalangan
BPS, Angkatan Semangat Anak penduduk - membawa kpd
Negeri Sarawak (ASAS) - penubuhan parti politik
Anthony Brooke merayu semua
persatuan supaya menghentikan
usaha menentang penyerahann
pada 5 Feb 1951

disediakan oleh Jee Mei Chen
23/06/2021

SEJARAH TINGKATAN 4
ii. Golongan yang menyokong penyerahan Sarawak
- ketua menyokong Datu Bandar Abang Haji Mustapha & Datu Amar Abang Haji Suleiman

Memajukan Negeri
• Ahli Majlis Negeri,Datu Bandar Abang Haji Mustapha manyatakan bahawa selepas

perang, Sarawak banyak musnah
• Penyerahan dapat memajukan Sarawak dalam aspek politik, perhubungan,

perdaganagan, pertanian, pendidikan, kesihatahn, taraf hidup rakyat

Memajukan Penduduk Tempatan

• golongan propenyerahan menubuhkan Young Malay Association (YMA)
• Peranan YMA -menggalakan kemajuan orang Melayu dalam ekonomi dan sosial -

membanntu orang Melayu yang mundur/ ketinggalan Kegiatan menjurus pada
bidang pelajaran, agama dan sukan

Memberi Peluang Pekerjaan dalam Perkhidmatan Awam
• Ramai golongan intelektual diberikan peluang untuk mengisi jawatan tinggi dalam

perkhidmatan kerajaan seperti peguam,doktor dan juruterera
• Dengan ini British akan memberikan taraf kerjaaan sendiri kepada Sarwak

RUMUSAN

• British menjadikan Sarawak tanah jajahan.
• Ia menggambarkan rancangan besar British di Tanah Melayu, Singapura dan wilayah utara Borneo.

• Penyerahan Sarawak mencetuskan reaksi menentang dan menyokong penduduk

The End

disediakan oleh Jee Mei Chen
23/06/2021