แนวทางการดำเนินงานและบริหารจัดการกองทุนตำบลฉบับปฏิบัติการ

แนวทาง
การดำเนินงานและบริหาร

จดั การกองทุนตำบล
ฉบับปฏิบัติการ

โดย...สำนกั งานหลกั ประกนั สขุ ภาพแหง่ ชาติ
เขต ๒ พิษณุโลก

จัดพิมพแ์ ละเผยแพร่โดย

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแหง่ ชาติเขต 2 พิษณโุ ลก
เลขที่ 83 ถนนบรมไตรโลกนาถ ตำบลในเมือง
อำเภอเมอื ง จงั หวดั พิษณุโลก 65000
โทรศพั ท์ 055 245111 โทรสาร 055 247111
เว็บไซต์ www.phitsanulok.nhso.go.th

ทป่ี รึกษา

ทีมพเี่ ล้ียงกองทนุ ตำบล สปสช.เขต 2 พษิ ณุโลก
นางสาวกาญจนา แสงรตั น์ สปสช.เขต 2 พิษณโุ ลก
ผ้อู ำนวยการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแหง่ ชาตเิ ขต 2 พิษณุโลก

บรรณาธกิ าร

นายนพดล พุม่ ยิ้ม สำนกั งานหลกั ประกนั สุขภาพแห่งชาติเขต 2 พษิ ณุโลก
นางสาวนิธินนั ท์ เหมกมลพนั ธ์ สำนักงานหลักประกันสขุ ภาพแหง่ ชาตเิ ขต 2 พษิ ณโุ ลก

เนื้อหา

ทมี พ่ีเลยี้ งกองทุนตำบล สปสช.เขต 2 พษิ ณโุ ลก
นางเรยี ม ภเู งนิ องค์การบริหารสว่ นตำบลเชียงทอง อำเภอวังเจา้ จงั หวดั ตาก

ออกแบบปก & ภาพประกอบ

นายพนั ธศ์ ักดิ์ เต็งประเสรฐิ
นายชุตวิ ตั ิ หนันอุทา

คำนำ

แนวทางการดำเนินงานและบริหารจัดการกองทุนตำบล ฉบับ
ปฏบิ ตั กิ าร จัดทำขน้ึ เพือ่ ใช้เป็นแนวทางการปฏบิ ัตงิ านแก่ผ้เู ก่ียวข้องทุก
ฝ่ายได้ถือปฏิบัติให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน และเป็นการแนะนำ
วิธีการปฏิบัติงานเพิ่มเติมจากส่วนที่ไม่ได้ระบุไว้ในคู่มือปฏิบัติงาน
กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ ตามประกาศฯ
พ.ศ.2561 หรือมีระบุไว้ แต่อาจยังไม่ชัดเจน โดยหวังเป็นอย่างยิ่งว่า
คณะกรรมการกองทุน ผู้รับผิดชอบงาน และผู้เกี่ยวข้องทุกส่วน จะ
นำไปใช้อย่างเปน็ ประโยชนส์ ูงสุด

อย่างไรก็ตาม เนื้อหาที่ได้กล่าวถึงใน หนังสือแนวทางการ
ดำเนินงานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบล ฉบับปฏิบัตกิ าร เล่มนี้ ยงั คง
เป็นเพียงส่วนหนึ่ง อาจยังมีส่วนท่ีต้องเพิ่มเติมและปรับปรุงตามความ
ตอ้ งการของผ้ใู ชง้ านต่อไป

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติเขต 2 พิษณุโลก หวัง
เป็นอย่างยิ่งว่า “แนวทางการดำเนินงานและบริหารจัดการกองทุน
ตำบล ฉบับปฏิบัติการ” จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ปฏิบัติงาน และหากมี
ข้อเสนอแนะเพื่อการพัฒนาให้เกิดประโยชน์สูงขึ้น โปรดให้
ขอ้ เสนอแนะได้โดยตรงต่อสำนกั งานฯ หรอื บรรณาธิการ

สปสช.เขต 2 พษิ ณโุ ลก
กันยายน 2563

สารบัญ

หนา้

ส่วนท่ี 1 เจตนารมณข์ องกองทนุ หลักประกนั สุขภาพในระดบั

ท้องถิ่นหรอื พ้ืนที่ 1-5

สว่ นท่ี 2 การจดั การระบบสุขภาพชมุ ชนและสรา้ งเสรมิ สุขภาพ 6-11

สว่ นท่ี 3 การดำเนนิ การและบริหารจัดการกองทนุ ตำบล

ด้วยการจดั ทำแผนแบบมีส่วนร่วม 12-17

ส่วนที่ 4 การจา่ ยเงินกองทุนตำบลตามประกาศคณะกรรมการ

หลักประกันสขุ ภาพแห่งชาติพ.ศ.2561 18-22

ส่วนที่ 5 ระบบบัญชแี ละขนั้ ตอนการบนั ทกึ ขอ้ มูลกองทนุ ตำบล 23-36

1

ส่วนท่ี 1
เจตนารมณ์กองทุนตำบล
(กองทนุ หลักประกนั สุขภาพในระดบั ท้องถิ่นหรือพนื้ ท่)ี

แหล่งที่มาหรือต้นกำเนิดกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับ
ท้องถิ่นหรือพื้นที่ (กองทุนตำบล) มาจากพระราชบัญญัติหลักประกัน

สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 มาตรา 47 ที่บัญญัติว่า “เพื่อสร้าง
หลักประกันสุขภาพแห่งชาติให้กับบุคคลในพื้นที่ โดย
ส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมตามความพร้อม ความ
เหมาะสม และความต้องการของประชาชนในท้องถ่ิน
ให้คณะกรรมการสนับสนุนและประสานกับองค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น กำหนดหลักเกณฑ์เพื่อให้องค์กร
ดังกล่าวเป็นผู้ดำเนินงานและบริหารจัดการระบบ
หลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ โดยให้
ไดร้ บั ค่าใช้จา่ ยจากกองทนุ ” โดยมีความคาดหวังว่าจะก่อให้เกิด

ประโยชน์ตอ่ ประชาชนอยา่ งน้อย 4 ประการ ไดแ้ ก่
1. เข้าถงึ การจดั บริการสาธารณสุขได้มากขึ้น
2. ประชาชนมีบทบาทเข้ามามีส่วนร่วมการบริหารจัดการ

สุขภาพของตนเองผ่านกลไกของกองทุน
3. การจัดการสุขภาพของชุมชน มีการจัดบริการสุขภาพที่

สอดคล้องกับบริบทและปัญหาของพน้ื ท่ีมากขน้ึ
4. ประชาชนเกิดความมั่นใจในคุณภาพชีวิตทดี่ ีขน้ึ ทกุ กลุ่มวัย
หลักการ/แนวคิด ตามเจตนารมณ์ พ.ร.บ.หลักประกัน

สุขภาพแห่งชาติ คาดหวังการมีส่วนร่วมจาก องค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่นและภาคส่วนต่าง ๆ ในการสร้างระบบหลักประกันสุขภาพใน

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

2

พื้นที่ 2 มิติ คือ ในมติ ิเชงิ กระบวนการ ให้องคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น
บริหารกองทนุ ฯ ในพ้ืนทีเ่ ป็นไปตามวตั ถุประสงค์ มีประสิทธิภาพ และ
สนับสนุนให้ภาคส่วนต่าง ๆ ร่วมเป็นเจ้าของระบบหลักประกันสุขภาพ
และมติ ิเชงิ ผลลัพธ์ ใหป้ ระชาชนเข้าถึงบรกิ ารทม่ี ีมาตรฐาน มสี ขุ ภาพ
ท่ีดี พึ่งตนเองได้

หลักการสำคัญของกองทุนหลักประกนั สขุ ภาพท้องถ่ิน เพื่อ
สร้างหลักประกันให้แก่บุคคลในพื้นที่โดยส่งเสริมกระบวนการมีส่วน
ร่วมตามความพร้อม ความเหมาะสมและความต้องการของประชาชน
ในท้องถิ่น ตามประกาศคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
เรือ่ งหลักเกณฑเ์ พื่อสนับสนนุ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ดำเนินงาน
และบริหารจัดการระบบหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่
พ.ศ.2561 มผี ลบงั คับใชต้ ้งั แตว่ นั ท่ี 1 ตลุ าคม 2561 เป็นตน้ ไป ภายใต้
พระราชบญั ญตั หิ ลักประกนั สขุ ภาพแห่งชาติ พ.ศ.2545

หลักประกนั สุขภาพคอื ความมั่นคงทางสุขภาพ คือ คนทุกคน
ในชุมชนต้องเข้าถึงบริการสุขภาพและได้รับบริการที่ได้มาตรฐาน มี
ความเป็นธรรม ไม่ว่าจะในยามเจ็บป่วยหรือยังไม่ปว่ ยก็ตาม ในกลุ่มคน
ที่ป่วยแล้ว ไม่ใช่เรื่องยากที่จะเข้าถึงบริการรักษาพยาบาลเพราะมี
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล(รพ.สต.)ครอบคลุมอยู่ทุกตำบลและ
ในบางตำบลมีมากกว่า 1 แห่งเสียด้วยซ้ำ ที่ยากคือ ทำอย่างไรคนที่ยัง
ไม่ป่วยจะเข้าถึงบริการส่งเสริมสุขภาพเพื่อให้ได้รับชุดสิทธิประโยชน์
พื้นฐานที่พึงได้รับ เช่น การรับวัคซีน การตรวจสุขภาพ เป็นต้น ที่ยาก
ไปกว่านั้นคือการทำให้คนที่ยังไม่ป่วยมีพฤติกรรมที่ถูกต้อง ไม่เสี่ยงต่อ
การเจ็บป่วย และอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย ได้ด้วยตนเอง ทั้งใน
ระดับบุคคล ครอบครัวและชุมชน ไปพร้อม ๆ กัน เพราะคำว่า
“สุขภาพ” ในปัจจุบันนั้นมีความซับซ้อนอย่างมากและเชื่อมโยงกับทุก
เรื่องในกิจวัตรประจำวันของเราทุกคน ด้วยเหตุนี้ จึงก่อเกิด “กองทุน

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

3

ตำบล” ขนึ้ เพ่อื ใชเ้ ป็นกลไกการสง่ เสรมิ สขุ ภาพประชาชนโดยให้องค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นเจ้าภาพดำเนินการและบริหารจัดการ ควบคู่
ไปกับระบบบริการสุขภาพภาพรฐั ทีก่ ระทรวงสาธารณสุขดำเนนิ การอยู่

หัวใจที่แท้ของการดำเนินงานกองทุนตำบล จึง
หมายถึง การบริหารจัดการให้กองทุนตำบลเป็นกลไก
สนับสนุนให้ประชาชนในพื้นที่ได้มีกิจกรรมส่งเสริม
สุขภาพตามความต้องการของตนเองได้อย่างเหมาะสม
อยา่ งเป็นระบบน่ันเอง

การส่งเสริมสุขภาพ หมายถึง กระบวนการสร้าง
เสริม สนับสนุนด้านสุขภาพโดยให้บุคคลมีการปฏิบัติและการพัฒนา
สขุ ภาพ ตลอดจนจดั การส่ิงแวดล้อมและปัจจัยท่ีมีผลกระทบต่อสุขภาพ
เพื่อให้บรรลุการมีสุขภาพที่ดีทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และ
ปัญญา สามารถอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข(Health promotion is
the process of enabling people to increase control over, and
to improve, their health) ซึ่งต้องทำ “เชิงกระบวนระบบ” คือ
บุคคล สิ่งแวดล้อม และระบบริการสุขภาพ ตามแนวคิดปัจจัยกำหนด
สุขภาพ คนส่วนใหญ่หรือคนทุกคนในชุมชนจึงต้องมีส่วนร่วมและมี
บทบาทในกระบวนระบบนี้ด้วย ตามแนวทางหลักการส่งเสริมสุขภาพ
5 ประการ คอื

1. การสรา้ งนโยบายสาธารณะ (Build Healthy Public Policy)
2. การสรา้ งสิ่งแวดล้อมท่ีเอื้อต่อสุขภาพ (Create Supportive
Environment)
3. การเพม่ิ ความสามารถของชุมชน (Strengthen Community
Action)

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

4

4. การพฒั นาทกั ษะส่วนบุคคล (Develop Personal Skills)
5. การปรับระบบบรกิ ารสุขภาพ (Reorient Healthy Services)
ของหน่วยบรกิ ารสุขภาพ องคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น และภาคประชา
สังคม
เป้าหมายที่แท้จริงของการจัดตั้งกองทุนตำบลก็คือ การเป็น
กลไกหนึ่งหรือองค์ประกอบหนึ่งทำหน้าที่สนับสนุนให้คนในพื้นที่นั้น
ร่วมมือกนั สร้างระบบการจัดการสุขภาพของตนเอง ทีม่ คี วามม่ันคงและ
ยง่ั ยนื ให้คนในชุมชนมีความรอบรูท้ างสุขภาพ ภายใตส้ ิ่งแวดล้อมท่ีเอ้ือ
ต่อการมีสุขภาพดีและเช่ือมโยงกับระบบบรกิ ารภาครัฐนั่นเอง ซึ่งระบบ
การจดั การสุขภาพดว้ ยตนเองของชุมชนนั้น อาจจะเรียกชื่อแตกต่างกัน
ไปตามความชอบหรือความเหมาะสม เชน่ ชุมชนสุขภาวะ ชุมชนจัดการ
ตนเอง หรือชุมชนสุขภาพดี เป็นต้น โดยอยู่บนฐานความเข้มแข็งของ
ชุมชนเอง
ดังนั้น เจตนารมณ์หลักของการก่อเกิดกองทุนหลักประกัน
สุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ (กองทุนตำบล) ก็เพื่อให้มีบทบาท
สนับสนนุ ให้คนกลมุ่ ต่าง ๆ ในชุมชนทอ้ งถ่นิ ไดเ้ ขา้ ถงึ เขา้ ใจมุมมองทาง
สุขภาพ ในมิติที่กว้างขวางกว่าการเจ็บป่วย แต่เป็นความอยู่เย็นเปน็ สุข
และความมั่นคงในชีวิตของทุกคน เห็นเหตุและปัจจัยที่เกี่ยวข้องเป็น
ระบบเชือ่ มโยงกันนำไปสู่ระบบการจดั การสุขภาพของชุมชนตนเองได้

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

5

รปู ภาพ
หลกั การคิด วเิ คราะห์เพอื่ ค้นหาสาเหตุหรอื ความต้องการท่ีแทจ้ รงิ

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

6

สว่ นท่ี 2
การจัดการระบบสขุ ภาพชุมชนและสรา้ งเสรมิ สุขภาพ

การปฏิรูประบบสุขภาพและสุขภาวะของคนไทยกว่า 2
ทศวรรษที่ผ่านมา มีหน่วยงานองค์กรด้านสุขภาวะ หลายองค์กร
ตลอดจนมีชุมชนท้องถิ่นสุขภาวะในหลายๆ พื้นที่ อันเป็นทิศทางนำพา
ประเทศไปสู่สังคมสุขภาวะ ระบบหลักประกันสุขภาพมีเป้าหมายให้
ประชาชนมีส่วนร่วม เป็นเจ้าของระบบหลักประกันสุขภาพ ให้เข้าถึง
บริการที่เท่าเทียมเป็นธรรมจนเกิดความมั่นคงทางสุขภาพ ตาม
พระราชบัญญัติหลักประกันสขุ ภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 สิทธิในการมี
ส่วนร่วมต่อการพัฒนาระบบหลักประกันสุขภาพสูค่ วามเป็นเจา้ ของนนั้
โดยส่งเสริมสนบั สนุนให้ประชาชนและทุกภาคส่วนในชุมชนท้องถิ่นเข้า
มามีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางจัดการระบบสุขภาพชุมชนของ
ตนเอง อันเป็นการกระจายอำนาจท้องถิ่นอย่างแท้จริง และใช้กลไก
กองทนุ หลกั ประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพน้ื ที่ ซง่ึ เป็นนวัตกรรม
ทางสังคมที่สำคัญในระบบสุขภาพของประเทศไทย มุ่งเน้นการส่งเสรมิ
การมีส่วนร่วมดูแลสุขภาพของประชาชนจากหลายภาคส่วนในสังคม
โดยมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นกลไกสำคัญในการประสาน
หน่วยงาน องค์กร และภาคีเครือข่ายในพื้นที่เข้ามาร่วมค้นหาปัญหา
และความต้องการของประชาชน ร่วมวางแผน และส่งเสริมให้ทุกฝ่ายท่ี
เกี่ยวข้องเกิดความตระหนักปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ มีขีด
ความสามารถดแู ลสุขภาพและสภาพแวดล้อมได้ด้วยตนเอง รวมถึงการ
พัฒนากลไกทางสังคมให้เข้ามาร่วมกันแก้ปัญหาสุขภาพหรือคุณภาพ
ชีวติ ของประชาชนในพื้นท่ี

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในบทบัญญัติของพระราชบัญญัติ
หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 มาตรา 13(3) มาตรา 18(4)
(8) (9) และมาตรา 47 ไดก้ ำหนดให้คณะกรรมการหลักประกนั สุขภาพ

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

7

แห่งชาติ สนับสนุน ประสาน และกำหนดหลักเกณฑ์เพื่อให้องค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นผู้ดำเนินงานและบริหารจัดการระบบ
หลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิน่ หรือพืน้ ทีไ่ ด้ตามความพร้อม ความ
เหมาะสม และความต้องการ เพื่อสร้างหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
ให้แกบ่ ุคคลในพน้ื ท่ี โดยให้ไดร้ บั คา่ ใช้จา่ ยจากกองทนุ รวมถึงสนับสนุน
และกำหนดหลักเกณฑ์ให้องค์กรชุมชน องค์กรเอกชน และภาคเอกชน
ที่ไม่มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร ดำเนินงาน และบริหารจัดการ
เงินทุนในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ได้ตามความพร้อม ความเหมาะสม
และความต้องการ โดยส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมเพื่อสร้าง
หลกั ประกันสขุ ภาพแห่งชาตใิ ห้แก่บุคคลในพ้ืนท่ี

ความมั่นคงทางสุขภาพ หรือสุขภาวะชุมชน หรือสุขภาพ
ชุมชน จะเกดิ ข้นึ ได้นั้นต้องมีมุมมองทางสุขภาพที่กว้างขวางจึงจะบรรลุ
เป้าหมายการจัดการระบบสุขภาพชุมชน (มีความหมายครอบคลุมถึง
ความพออยู่พอกนิ ความอยเู่ ยน็ เป็นสุข และความม่นั คงในชีวิตทุกชีวิต)
และอีกนัยหนึ่งเพื่อให้หน่วยงาน องค์กรทางสุขภาพต่าง ๆ ได้ใช้เป็น
การส่งเสริมสุขภาพตามกฎบัตรออตตาวา (Ottawa Charter) จากการ
ประชุมการสร้างเสริมสุขภาพโลกในปี 2529(1986) ท่ีให้คำนิยาม ว่า
“การสร้างเสริมสุขภาพคือกระบวนการที่ช่วยให้ผู้คนสามารถควบคุม
และเพิม่ พูนสขุ ภาพให้กับตนได้” (Health promotion is the process
of enabling people to increase control over, and to improve,
their health.)

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

8

รปู ภาพ: กฎบัตรออตตาวาเพอื่ การสรา้ งเสริมสขุ ภาพ
การจัดการระบบสุขภาพชุมชนโดยกองทุนหลักประกันสุขภาพ
ท้องถิ่น (กปท.)

“การจัดการ” คือการทำให้กลุ่มบุคคลในองค์กรเข้ามาทำงาน
ร่วมกันเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ร่วมกันขององค์กร การจัดการ
ประกอบด้วยการวางแผน การจัดการองค์กร การสรรหาบุคลากร
การนำหรือการสั่งการ และการควบคุมองค์กรหรือความพยายามที่จะ
บรรลวุ ัตถุประสงคร์ ่วมกนั

"ระบบสุขภาพชุมชน" ( Community health system)
หมายถึง ระบบที่ประกอบด้วยองค์ประกอบต่างๆ ที่สัมพันธ์กันและทำ
ให้เกิดสุขภาวะของประชาชนในชุมชน โดยความร่วมมือกันของสมาชิก
กลุ่มต่างๆ ในชุมชน (สถาบันวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพชุมชน ;
สพช.)

การจัดการระบบสุขภาพชุมชนโดยกองทุนหลักประกันสุขภาพ
ท้องถิ่น (กปท.) จึงควรจะมีความหมายว่า การทำให้กลุ่มบุคคลใน

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

9

องค์กร กปท. เข้ามาทำงานร่วมกันเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ของกองทุน
ร่วมกันจนเกิดความมั่นคงทางสุขภาพ โดยประสานความร่วมมือของ
สมาชกิ กล่มุ ต่าง ในชุมชนท้องถ่ิน และจัดการความสัมพันธ์ทุกภาคส่วน
ที่เกี่ยวข้องกัน อย่างเป็นระบบ ให้เกิดสุขภาวะของประชาชนในชุมชน
ทอ้ งถิ่น

ปัจจยั ทท่ี ําใหช้ มุ ชนมีสุขภาพดหี รือมรี ะบบสขุ ภาพชุมชน

1) คน เป็นปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะสุขภาพของสมาชิก
และความเข้มแข็งของครอบครัวใน
ชุมชน รวมถึงขีดความสามารถในการ
จัดการของชุมชน ซึ่งปัจจัยเหล่านี้จะ
ส่งผลต่อภาวะสุขภาพของชุมชนโดย
ชุมชน ที่สมาชิกมีภาวะสุขภาพดี
ครอบครัวมีความเข้มแข็ง ชุมชนมี
ความสามารถและมรี ะบบการจัดการที่ดี

2) สภาพแวดล้อมที่เอื้อหรือเกี่ยวข้องต่อสุขภาพ ทั้ง
สถานทที่ เี่ ปน็ กายภาพและสิ่งแวดล้อมในชุมชน ซง่ึ สภาพแวดล้อมหรือ
สิ่งแวดล้อมในชุมชนมีทั้งที่ส่งเสริมและทําลายสุขภาพหากชุมชนมี
สิ่งแวดล้อมที่ดีจะช่วยให้สมาชิกมีสุขภาพดีและส่งผลให้ให้ครอบครัว
ชุมชนมสี ุขภาพดี

3) ระบบและกลไกรัฐที่เกี่ยวข้องต่อสุขภาพ ได้แก่ ระบบ
สังคม ระบบเศรษฐกิจ ระบบการศึกษา ระบบสวัสดิการ ระบบ
นันทนาการ ระบบการติดต่อสื่อสาร ระบบศาสนา ระบบการเมือง
ระบบการคมนาคม ระบบกฎหมาย ระบบบริการสุขภาพ ที่มีระสิทธิ
ภาพย่อมสง่ ผลให้ชมุ ชนท้องถนิ่ มีสุขภาพที่ดี

ดงั นน้ั การจดั การระบบสุขภาพชุมชนโดยกองทุนหลักประกัน
สุขภาพท้องถิ่น (กปท.) นั้น จึงต้องทำให้คน กลุ่มต่าง ๆ ในชุมชน

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

10

ทอ้ งถนิ่ ได้ เขา้ ถงึ เข้าใจ มมุ มองทางสขุ ภาพ ในมิติที่กวา้ งขวางถงึ ความ
พออยู่พอกิน ความอยู่เย็นเป็นสุข และความมั่นคงในชีวิต เห็นเหตุ
และปัจจัยที่เกี่ยวข้องเป็นระบบเชื่อมโยงกัน จึงจะนำไปสู่การจัดการ
สุขภาพชุมชนได้ และนำแนวทางการส่งเสริมสุขภาพตามกฎบัตร
ออตตาวาปี 2529 มาใช้เป็นแนวทางปฏิบัติสร้างเสริมสุขภาพ อย่าง
สอดคล้องกับปัญหาสถานการณ์ ความซับซ้อน เป็นพลวัตของภาวะ
ทุกขภาวะในชมุ ชนท้องถ่ิน

ข้อเสนอจากมหกรรมกองทุนหลักประกันสขุ ภาพท้องถิ่น วันที่
21 สงิ หาคม 2562 “12 ปี กปท. เดนิ หนา้ พลงั ทอ้ งถิ่นไทย รอบรู้ สร้าง
สุขภาพ อย่างยั่งยืน” โดยเฉพาะประเด็น กองทุนหลักประกันสุขภาพ
ท้องถิ่นกับการเปลี่ยนแปลงสู่การพัฒนาท้องถิ่นที่ยั่งยืน โดย ศ.ดร.
วุฒิสาร ตันไชย เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า กล่าวไว้ กองทุนจะ
ประสบความสำเรจ็ จำเปน็ ทตี่ ้องมี 4 หลักการ คือ

1. นวตั กรรม ที่จะตอ้ งคิดจากปัญหาบนพื้นฐานภูมิสังคมและ
ระเบิดจากข้างใน ผสมผสานระหว่างแนวคิดตะวันตกกับวัฒนธรรม
ดงั้ เดิม ซ่งึ สิ่งนีจ้ ะเกิดขน้ึ ได้เมื่อได้รับอิสระทางความคิด

2. ต้องมีความยืดหยุ่น โดยระเบียบของกองทุนฯ จะต้อง
ยืดหยุ่นไดโ้ ดยเปิดช่องว่างใหส้ ามารถทำอะไรไดม้ ากข้นึ

3. ความเชื่อมโยง โดยกองทุนฯ จะไม่ยืนอยู่คนเดียวด้วย
ท้องถน่ิ แตต่ อ้ งเช่อื มโยงกับภาครฐั ทอ้ งถิ่นอื่นๆ ภาคประชาสังคม และ
ภาคเอกชน เพื่อการเสริมพลงั และการระดมทรัพยากร

4. ความโปร่งใส ซึ่งความโปร่งใสของกองทุนฯ จะเป็น
เครื่องมือเดียวในการสร้างความเชื่อมั่นและศรัทธา ทำให้คนมั่นใจใน
การบริหาร การตัดสินใจ จึงมีความสำคัญต่อการจัดการที่จะทำให้
กองทนุ สำเรจ็

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

11

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

12

สว่ นที่ 3
การดำเนนิ การและบริหารจดั การกองทนุ ตำบล

ดว้ ยการจดั ทำแผนแบบมสี ่วนรว่ ม

“แผน” ท่ีควรทำความเขา้ ใจสำหรบั การดำเนินงานและบริหาร
จัดการกองทุนตำบลนั้นมีด้วยกัน 3 ประเภท คือ แผนการใช้จ่ายเงิน
ประจำปี แผนปฏิบัติงาน และแผนสุขภาพ เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่
ชัดเจนและสามารถจัดทำและใช้งานได้อย่างถูกต้อง เกิดประโยชน์
สูงสุด เราจงึ ควรมาทำความเข้าใจกนั ทลี ะเรื่องดงั นี้

1. แผนการเงินประจำปี การจัดทำแผนการเงินประจำปีมี
เจนตนาเพื่อให้คณะกรรมการกองทุนเห็นถึงการประมาณการใช้จ่าย
เงินกองทุนฯ ภาพรวมทั้งปี ว่าจะมีการสนับสนุนเป็นจำนวนเงินรวม
เท่าไร มีแผนการใช้จ่ายเงินตามโครงการ หรือกิจกรรม ข้อ 10 (1) ถึง
(5) จำนวนเท่าไร อย่างไร ซึ่งแผนการเงินประจำปีของกองทุนฯ
ประกาศฯ พ.ศ. 2561 ไม่ได้มีข้อกำหนดให้นำไปบรรจุในแผนพัฒนา
ของทอ้ งถิ่น หรอื แผนพฒั นา 4 ปี หรือแผนอน่ื ๆ ของ อปท. ดงั นั้นหาก
อปท. จะนำมาบรรจุเข้าในแผนของท้องถิ่น หรือแผนพัฒนา 4 ปี หรือ
แผนอื่น ๆ ของ อปท. ก็ย่อมได้ โดยเป็นอำนาจและดุลยพินิจของ
คณะกรรมการกองทนุ ทจี่ ะพิจารณาได้ตามความจำเปน็ ความเหมาะสม
และบรบิ ทในการบรหิ ารจัดการของแตล่ ะพนื้ ท่ี

ในทางปฏิบัติ ให้ฝ่ายเลขาของกองทุนฯ หรือ ผู้รับผิดชอบงาน
ที่ได้รับมอบหมายจัดทำแผนการเงินประจำปีโดยนำเงินคงเหลือ ณ
วันที่ 30 กันยายน ของปีงบประมาณก่อนหน้า เช่น จะทำแผนฯ
ปีงบประมาณ 2564 ให้ใช้เงินคงเหลือยกมา ณ วันที่ 30 กันยายน
2563 มารวมกบั รายรับที่คาดว่าจะได้รบั ในปงี บประมาณ 2564 คอื เงนิ
ที่ สปสช.สมทบ เงินที่ อปท.จะสมทบตามเกณฑ์ที่กำหนดและเงิน
รายรับอื่นๆ (ถ้ามี) นำยอดเงินทั้งหมดมารวมกันเป็นยอดเงินรวม

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

13

ทั้งหมดของปีงบประมาณ 2564 แล้วประมาณการใช้จ่ายตามเกณฑ์
การจา่ ยเงินกองทนุ ตามข้อ 10(1) – 10(5) โดยแยกหมวดบรหิ ารจัดการ
ตามข้อ 10(4) ไว้ก่อนตามข้อกำหนดคือ ไม่เกินร้อยละ 15 ของรายรับ
ปงี บประมาณ 2564 หรอื ไมเ่ กินร้อยละ 15+5 ของรายรับปีงบประมาณ
2564 ในกรณีที่กองทุนฯ ดำเนินการการดูแลระยะยาวผู้มีภาวะพึ่งพิง
จำนวนเงินทีเ่ หลอื จาก รอ้ ยละ 15 หรือ รอ้ ยละ 15+5 กน็ ำไปประมาณ
การจัดสรรในข้อ 10(1) – 10(3) และ 10(5) ตามความเหมาะสม ทั้งนี้
อาจเทียบเคียงกับปีก่อนหน้า หรือนโยบายของคณะกรรมการ รวมทั้ง
ตามทศิ ทางสุขภาพในแผนสขุ ภาพของกองทุนฯ

ตัวอย่าง แผนการเงินประจำปี
แผนการเงินประจำปี จะต้องผา่ นการเห็นชอบของคณะกรรมการ
การก่อนเพื่อถือเปน็ แนวทางการจ่ายเงนิ กองทนุ ฯ ของปงี บประมาณนั้นๆ
และสามารถแก้ไข ปรับเปลี่ยนตามความเหมาะสมได้โดยผ่านการ
เหน็ ชอบของคณะกรรมการเช่นกนั

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

14

2. แผนปฏิบัติงานกองทุนตำบล การทำแผนปฏิบัติก็เพื่อให้
คณะกรรมการและผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายได้เห็นและเข้าใจช่วงเวลาหรือ
ปฏิทินการปฏิบัติงานของกองทุนตำบลตลอดทั้งปีว่าช่วงเวลาใดจะทำ
อะไร ดังนั้น การทำแผนปฏิบัติงานกองทุนตำบลจงึ ควรนำส่งิ ท่ีเกยี่ วข้อง
ทง้ั หมดมากำหนดลงในแผนว่าจะปฏบิ ัติหรือดำเนนิ การช่วงเวลาใด เช่น
การประชุมคณะกรรมการ การรับรองรายงานไตรมาส การทำแผน
การรับเสนอโครงการฯ เปน็ ตน้

ตวั อย่าง แผนปฏบิ ัติงานกองทุนตำบล

การมีแผนปฏิบตั ิงานกองทุนฯ และประกาศหรือประชาสัมพันธ์
ให้คณะกรรมการกองทุนฯ และผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายได้รับทราบจะช่วย
ทำให้เกิดความตระหนักในการมีส่วนร่วมดำเนินการและบริหารจัดการ
กองทุน ให้ทุกคน หรือทุกฝ่ายได้เห็นภาพรวมทั้งปีของกิจกรรมกองทนุ
ฯ และสามารถบริหารจัดการตนเองได้ล่วงหน้า เพื่อให้สามารถทำ
หน้าท่ีที่ตนเองรับผดิ ชอบไดอ้ ยา่ งเต็มทด่ี ้วย รวมท้งั ยังเปน็ การจัดระบบ
การปฏิบัติงานให้สอดคล้องกับระบบการเงินการบัญชีที่ให้ใช้รอบ
ปีงบประมาณได้อีกด้วย ทั้งนี้ ไม่ได้กำหนดเนื้อหาตายตัว ขึ้นกับบริบท
ของแต่ละพื้นที่ และแม้ว่าจะเป็นหน้าที่รับผิดชอบของคณะกรรมการ

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

15

กองทุน แต่การกำหนดแผนปฏิบัติงานกองทุนฯที่ดี คณะกรรมการ
กองทุนจะต้องร่วมมือกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง กำหนดและประกาศใช้
แผนปฏบิ ตั ิงานร่วมกนั

3.แผนสุขภาพ ทำขึ้นเพื่อกำหนดทิศทางหรือแนวทางการ
พัฒนาและแก้ไขปัญหาสุขภาพของแต่ละพื้นที่กองทุน ในที่นี้ แผน
สุขภาพ หมายถึง การสำรวจ การศึกษา การใช้ข้อมูล การวิเคราะห์หา
ความจริงด้านสุขภาพและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ เช่น สังคม
เศรษฐกจิ วฒั นธรรม ความต้องการ และปญั หาในชมุ ชนน้ัน ๆ เพ่อื ท่ีจะ
นำไปเป็นประเด็นหรือหัวข้อในการทำกิจกรรมให้เกิดการปรับปรุง
เปลย่ี นแปลงใหด้ ขี น้ึ อันจะเปน็ ประโยชน์ในการดำรงชวี ิตของประชาชน
ในชุมชนต่อไป ดังนั้น ในการทำแผนสุขภาพ คณะกรรมการกองทุนฯ
จะต้องคำนึงถึงองค์ประกอบหลักอย่างน้อย 2 ประการคือ ใช้
กระบวนการมสี ่วนรว่ ม และใช้ข้อมูลและการคน้ หาขอ้ มลู ในพนื้ ที่

- ใช้กระบวนการมีส่วนร่วม เนื่องจากว่า “สุขภาพ” มีความ
ซับซ้อนและเชื่อมโยงกับสิ่งต่างๆ มากขึ้น จำเป็นต้องใช้ข้อมูล ความรู้
และความสามารถหลากหลายด้านในการทำความเข้าใจและแก้ไข
ปัญหาให้ได้ผล ดังนั้น ในการทำแผนสุขภาพจึงมคี วามจำเป็นอย่างมาก
ที่จะต้องใช้กระบวนการมีส่วนร่วม แม้แต่กระบวนการมีส่วนร่วมเองก็
ยงั ต้อง “รว่ ม” ในหลากหลายด้าน เช่น

คนหลากหลาย คนหรือกลุ่มคน องค์กรที่จะต้องร่วมกัน
วิเคราะห์ กำหนดปัญหาและแนวทางแก้ไขก็จะต้องมาจากหลากหลาย
กลุ่มวัย กลมุ่ อาชีพ เป็นตน้

ข้อมูลหลากหลาย ข้อมูลที่ใช้นอกจากจะต้องเป็นข้อมูลใน
พื้นที่แล้ว จะต้องมีความหลากหลายตามปัจจัยทั้งที่เป็นข้อมูลบุคคล
และข้อมูลสิ่งแวดล้อม และหากยังไม่มีข้อมูลที่อยากรู้ ก็จะต้อง
ออกแบบเพือ่ สบื ค้นหรอื หามาเพิ่มเตมิ ดว้ ย

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

16

วิธีการหลากหลาย การได้มาซึ่งข้อมูล วิธีการประชุม หรือ
วิธกี ารแกไ้ ขปัญหา ไมจ่ ำเป็นต้องใชแ้ บบเดิมๆ หรือใช้วธิ ใี ดวิธีหนึ่งเพียง
อย่างเดียว อาจใช้วิธีการหลายอย่าง ควบคู่กันไป หรือมีการคิดค้น
วิธีการใหม่ๆ ขึ้นมาเพื่อให้เหมาะสมหรือสอดคล้องกับเงือ่ นไขของพื้นท่ี
ตนเองน่ันเอง

ซง่ึ ความหลากหลายต่างๆ เหลา่ นี้ จะไม่มีวันเกิดขึ้นได้หากขาด
“กระบวนการมีสว่ นร่วม”

- ใช้ข้อมูลและการค้นหาข้อมูลในพ้ืนท่ี การทำแผนสุขภาพก็
เพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพหรือความต้องการทางด้านสุขภาพของคนใน
พื้นที่ ดังนั้น ข้อมูลที่จะนำมาใช้วิเคราะห์เพื่อประกอบการกำหนด
ปัญหา ความต้องการ และแนวทางการแกไ้ ขหรือพัฒนาให้ดีขึ้น จึงต้อง
เป็นข้อมูลของพื้นที่เองจึงจะถูกต้อง คำว่าข้อมูลในพื้นที่นั้นรวมท้ัง
ข้อมูลบุคคล และข้อมูลแวดล้อมที่มีผลต่อสุขภาพ ซึ่งอาจจะเป็นข้อมูล
ที่มีอยู่แล้วในหน่วยงานต่างๆ หรือเป็นข้อมูลที่หามาเพิ่มเติมประกอบ
กัน เช่น ข้อมูลการเจ็บป่วย การเสียชีวิต ข้อมูลประชากรตามกลุ่มวัย
ข้อมูลความเสี่ยงหรือปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพ ข้อมูลการประกอบอาชีพ
เป็นตน้

รปู ภาพ กระบวนการจดั ทำแผนสุขภาพแบบมสี ว่ นร่วม

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

17

การทำแผนสุขภาพของกองทุนตำบล จะเป็นเครื่องมือบริหาร
จดั การทิศทางการพฒั นาและแกไ้ ขป้ ญั หาสขุ ภาพของคนในพืน้ ที่ ใช้เปน็
กรอบแนวทางการเสนอโครงการให้แก่ กลุ่ม องค์กร หน่วยงาน ที่จะ
เสนอขอเงินงบประมาณจากกองทุนตำบล เป็นเครื่องกำหนดให้คนใน
พื้นที่ได้เข้าถึงบริการสาธารณสุข และปัญหาต่างๆ ของคนในพื้นที่ก็จะ
ได้รับการแก้ไขอย่างครอบคลุม ทั่วถึง และการใช้กระบวนการทำแผน
แบบมีส่วนร่วม จะยังเป็นกลไกให้เกิดการเรียนรู้และความสัมพันธ์
ระหว่าง กลุ่ม องค์กร และหน่วยงานในพื้นที่ ได้รู้จัก เข้าใจ และให้
ความร่วมมือระหว่างกันได้ดีมากขึน้ เป็นเครื่องมือให้ทุกฝ่ายในพื้นที่ได้
ร้จู ักกองทุนตำบลและเข้าใจบทบาทหน้าที่ของตนเองได้มากข้นึ รวมท้ัง
จะเปน็ กระบวนการใหท้ ุกฝ่ายมีมุมมองที่รอบด้าน เช่ือมโยงและต่อยอด
สู่ดา้ นอืน่ ๆ ที่กว้างกว่าคำว่า”การสาธารณสุข” เปน็ กระบวนการพัฒนา
และสร้างความมัน่ คงให้แกช่ วี ติ ในที่สุด

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

18

สว่ นที่ 4
การจา่ ยเงนิ กองทุนตำบล
ตามประกาศคณะกรรมการหลักประกนั สุขภาพแหง่ ชาติ

พ.ศ.2561

การจัดการสุขภาพหรือการทำกิจกรรมสุขภาพในชุมชนโดย
ขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนตำบลนั้น สามารถขอรับ
การสนับสนุนได้ทั้งในช่วงเวลาปกติซ่ึงสามารถวางแผนกำหนดกิจกรรม
ไว้ล่วงหน้า และในภาวะที่ไม่ปกติซึ่งอาจไม่ได้วางแผนหรือกำหนด
กิจกรรมไว้ล่วงหน้าว่าจะดำเนินการอย่างไร “ไม่ปกติ” หมายถึง ใน
ภาวะที่เกิดภัยพิบัติหรือการเกิดโรคระบาดซึ่งแน่นอนว่า ไม่ได้มีใคร
คาดคิดว่าจะเกดิ หรอื ไม่ทราบได้แน่ชดั ว่าจะเกิดอยา่ งไรหรือจะต้องทำ
กิจกรรมอะไรบ้าง แต่เมื่อเกิดขึ้นแล้ว แน่นอนว่าย่อมกระทบต่อชีวิต
ทรัพย์สิน ความเป็นอยู่และสุขภาพของประชาชนอย่างแน่นอน ดังนั้น
กองทุนหลักประกนั สุขภาพในระดับท้องถิน่ หรือพน้ื ท่ี(กองทุนตำบล) จึง
เปดิ ช่องการขอรบั การสนับสนุนหรอื การใช้เงนิ ในกรณไี ม่ปกติได้ แต่ตอ้ ง
เป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ คือ ให้ใช้จ่ายเพื่อสนับสนุนและ
ส่งเสริมกิจกรรมหรือกระบวนการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค ฟื้นฟู
สมรรถภาพ รักษาพยาบาลระดับปฐมภมู ิเชงิ รุก ตามแผนงาน โครงการ
กิจกรรม ทคี่ ณะกรรมการอนุมตั ิ

ประกาศคณะกรรมการหลักประกันสุขถาพแห่งชาติ เรื่อง การ
กำหนดหลักเกณฑ์เพื่อสนับสนุนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ดำเนนิ งานและบรหิ ารจัดการระบบหลกั ประกนั สขุ ภาพในระดับท้องถิ่น
หรือพ้นื ท่ี พ.ศ.2561 ข้อ 10 ระบวุ ่า

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

19

“เงินกองทุนหลักประกันสุขภาพ ให้ใช้จ่ายเพื่อสนับสนุนและ
ส่งเสริมเป็นค่าใช้จ่ายตามแผนงาน โครงการ หรือกิจกรรม ที่
คณะกรรมการกองทุนอนุมตั ิ”

ซึ่งหมายความว่า การจะเบิกจ่ายเงินจากกองทุนตำบลได้
จะต้องมี 2 เงื่อนไข คอื ตอ้ งมีการเสนอแผนงาน/โครงการ มาที่กองทุน
ฯ และคณะกรรมการได้พจิ ารณาอนมุ ัตแิ ล้ว

การจ่ายเงินสามารถจ่ายให้ใครได้บ้าง(ผู้เสนอโครงการ) และ
นำไปทำกิจกรรมลกั ษณะใดได้บา้ ง ดังน้ี

1. เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการจัดบริการสาธารณสุขของ
หน่วยบริการ สถานบริการ หรือหน่วยงานสาธารณสุข หน่วยบริการ
สถานบริการ คือ หน่วยบริการสาธารณสุข สถานบริการสาธารณสุขที่
ขึ้นทะเบียนไว้กับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หน่วยงาน
สาธารณสขุ ไดแ้ ก่ หนว่ ยงาน(ไม่ใช่สำนัก กอง หรอื ฝ่าย หรอื หน่วย) ท่ีมี
ภารกิจด้านสาธารณสุขแต่ไม่ได้ข้ึนทะเบยี นเปน็ หน่วยบริการหรือสถาน
บรกิ าร ในทน่ี ี้จะหมายถึงองค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ ด้วย

ผเู้ สนอโครงการในกลุม่ 1 น้ี สามารถทำกจิ กรรมไดท้ ั้งหมดตาม
นยิ ามหรือความหมายของ “การสาธารณสขุ ” แตก่ ารพจิ ารณาอนุมัติให้
ดำเนินการ คณะกรรมการควรพิจารณาศักยภาพ ความสามารถ หรือ
ความพร้อมของผู้เสนอโครงการด้วยว่า สามารถดำเนินการได้จริง
หรอื ไม่

2. เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการจัดกระบวนการหรือกิจกรรม
สร้างเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรคขององค์กรหรือกลุ่มประชาชน
หรือหน่วยงานอื่น ผู้เสนอโครงการในกลุ่มนี้คือ หน่วยงานราชการท่ี
ไม่ได้อยู่ในกลุ่ม 1 และกลุ่มหรือองค์กรประชาชน(กลุ่ม/องค์กรที่ไม่ใช่
ภาครัฐและไม่แสวงหากำไร) ลักษณะการทำกิจกรรมในกลุ่มนี้ไม่
สามารถทำได้ครอบคลุมกิจกรรมทั้งหมดของการสาธารณสุข ให้ทำ

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

20

กิจกรรมเฉพาะการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค รวมถึง การจัด
กระบวนการเพื่อนำไปสู่การสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคด้วย เช่น
การประชุมประชาคมเพื่อกำหนดปัญหา แนวทางแก้ปัญหา การกำหนด
กติกาของชุมชน เปน็ ต้น

3. เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการจัดบริการสาธารณสุขของ
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กหรือศูนย์ที่ดำเนินกิจกรรมเกี่ยวกับการพัฒนาและ
ดูแลเด็กเล็กในชุมชน ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในชุมชน หรือ
หน่วยงานที่รับผิดชอบศูนย์พัฒนาเด็กเล็กหรือศูนย์ที่ดำเนินกิจกรรม
เกี่ยวกับการพัฒนาและดูแลเด็กเล็กในชุมชนหรือการพัฒนาและฟื้นฟู
คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุหรือคนพิการในชุมชน สามารถให้ศูนย์ฯเป็นผู้
เสนอโครงการได้โดยตรงหรือให้หน่วยงานที่รับผิดชอบศูนย์เป็นผู้เสนอ
โครงการได้ แต่การเสนอโครงการโดยหน่วยงานที่รับผิดชอบนี้ต้องนำ
เงินเข้าบัญชีของหน่วยงาน(ไม่ใช่ศูนย์ฯ) และทำกิจกรรมกับ
กลุ่มเป้าหมายของศูนย์ฯ โดยสามารถทำกิจกรรมด้านสาธารณสุขได้
เช่นเดยี วกบั กลุม่ ท่ี 1

4. เพื่อสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการบริหารหรือพัฒนากองทุน
หลักประกันสุขภาพให้มีประสิทธิภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
ไม่เกินร้อยละ 15 ของเงินรายรับของกองทุนหลักประกันสุขภาพตาม
ข้อ 7 วรรคหนึ่งในแต่ละปีงบประมาณนั้น หากองค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่นใดได้รับเงินเพิ่มตามข้อ 7 วรรคสอง อาจสนับสนุนค่าใช้จ่าย
เพม่ิ เตมิ ได้อกี ไม่เกนิ รอ้ ยละ 5 กรณีทม่ี ีความจำเปน็ ตอ้ งใช้จ่ายเพื่อจัดหา
ครุภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องโดยตรง ให้สนับสนุนได้ในวงเงินตามความจำเป็น
และครภุ ัณฑท์ ่ีจดั หาได้ให้เปน็ ทรัพยส์ ินขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
น้นั ในกลมุ่ น้ี หมายถึง เงินท่จี ะนำมาใชบ้ ริหารจัดการกองทุน รวมไปถึง
คา่ ตอบแทนการประชุมของคณะกรรมการนัน่ เอง และจำเปน็ ต้องเสนอ
โครงการเช่นเดียวกับกลุ่มอื่นๆ โดยให้ผู้บริหารสูงสุดของ อปท.เป็นผู้
เสนอโครงการ แต่เมื่อคณะกรรมการอนุมัติโครงการแล้ว ไม่ต้องเบิก

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

21

จ่ายเงินจากกองทนุ ให้แก่ อปท. แต่ให้เบิกจ่ายตามกิจกรรมในโครงการ
เปน็ คราวๆ ไป

5. เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมกิจกรรมกรณีเกิดโรคระบาดหรือ
ภัยพิบตั ใิ นพ้นื ที่ ในการปอ้ งกนั และแก้ไขปญั หาสาธารณสขุ ได้ตามความ
จำเปน็ เหมาะสม และทนั ต่อสถานการณ์ได้

กรณโี รคระบาด หมายถงึ ในพื้นทเ่ี กิดการเจ็บป่วยด้วยโรคที่
สามารถตดิ ตอ่ ไดเ้ ป็นจำนวนมากในระยะเวลาอนั ส้ัน

กรณีภัยพิบัติ หมายถึง การเกิดภัยที่กระทบหรือเกิดความ
เสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินประชาชนทั้งที่เกิดจากธรรมชาติและ
การกระทำของมนุษย์ แล้วส่งผลให้เกิดปัญหาสาธารณสขุ ตามมา

เพราะฉะนั้น ในกลุ่มนี้จึงหมายถึง กรณีการเกิดปัญหา
สาธารณสุขทเ่ี ปน็ ผลกระทบหรือผลสบื เนื่องจากการเกิดโรคระบาดหรือ
ภัยพิบัติขึ้นในพื้นท่ี แต่ไม่ได้มีการวางแผนโดยละเอียดไว้ล่วงหน้า ผู้
เสนอโครงการตามกลุ่ม 1, 2 หรือ 3 สามารถเสนอโครงการเพื่อการ
ปอ้ งกันและแกไ้ ขปัญหาสาธารณสุขโดยใช้เงินจากกองทุนตำบลเพ่ิมเติม
ได้ตามขอบเขตที่ประกาศฯ กำหนดและตามศักยภาพของผู้เสนอ
โครงการเอง ทั้งนี้ คณะกรรมการมีอำนาจพิจารณาอนุมัติโครงการได้
หากเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของกองทุนและกิจกรรมเป็นไปตาม
ความสามารถของกลุ่ม องค์กร หน่วยงานท่ีเสนอโครงการ(ตามประเภท
ของผู้เสนอโครงการ)

ในกรณีเกิดการระบาดของโรคติดต่ออันตราย และไม่สามารถ
จัดการประชุมคณะกรรมการเพื่อพิจารณาโครงการได้ ก็ให้ประธาน
กรรมการใช้ดุลพินิจพิจารณาอนุมัติโครงการได้ หากว่าโครงการน้ัน
ขอรับการสนับสนุนในวงเงินไม่เกิน 100,000 บาท ตามประกาศ
คณะกรรมการหลักประกันสุขถาพแห่งชาติ เรื่อง การกำหนด

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

22

หลักเกณฑ์เพื่อสนับสนุนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นดำเนินงานและ
บริหารจัดการระบบหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นท่ี
ฉบบั ท่ี 3 พ.ศ. 2563

กรณีโครงการหรือกิจกรรมที่ขอการสนับสนุนตามกลุ่มที่ 1,3
หรือ 5 มีความจำเป็นต้องจัดหาครุภัณฑ์เพื่อการจัดบริการสาธารณสุข
ให้กับบุคคล ให้คณะกรรมการกองทุนพิจารณาสนับสนุนได้ในวงเงิน
ตามความจำเป็น เว้นแต่กรณีผู้เสนอโครงการกลุ่มที่ 2 ให้สนับสนุนได้
ในวงเงินไมเ่ กนิ 10,000 บาทตอ่ โครงการ และครุภัณฑ์ท่ีจดั หาไดใ้ ห้เป็น
ทรัพย์สินของหน่วยงาน องค์กรหรือกลุ่มประชาชน ที่ได้รับการ
สนบั สนนุ

ทั้งนี้ การจ่ายเงินของกองทุนตำบลไปยังกลุ่ม องค์กร หรือ
หน่วยงานที่เสนอโครงการมาขอรับเงินงบประมาณจากกองทุนฯ
จะต้องหลีกเลี่ยงการจ่ายเงินสด และต้องเป็นไปตามเอกสารแนบท้าย
หมายเลข 1 ของประกาศฯ พ.ศ.2561

รปู ภาพ เงินกองทนุ ตำบลจา่ ยให้ใคร เพื่ออะไรบา้ ง

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

23

ส่วนที่ 5
ระบบบัญชีและข้ันตอนการบนั ทึกข้อมลู กองทนุ ตำบล
ตามประกาศคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เรื่อง
การกำหนดหลักเกณฑ์เพื่อสนับสนุนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ดำเนินงานและบรหิ ารจัดการระบบหลกั ประกนั สุขภาพในระดับท้องถ่ิน
หรือพื้นที่ พ.ศ.2561 ได้ระบุว่า ระบบบัญชีและการเงินให้เป็นไปตามท่ี
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาตกิ ำหนด และสำนักงานฯ ได้ออก
คู่มือปฏิบัติงานกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่
ตามประกาศฯ พ.ศ.2561 ว่า ให้จัดทำระบบบัญชีผ่านทางระบบ
ออนไลน์ที่ obt.nhso.go.th ดังนั้น เพื่อให้การปฏิบัติถูกต้องและ
ครบถ้วนตามการดำเนินงานและบริหารจัดการกองทุนหลักประกัน
สุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นท่ี จึงต้องปฏิบัติตามที่ประกาศฯ
กำหนดไว้ โดยมีแนวทางการปฏบิ ตั ิ ดังน้ี

1. เปิดเบราซ์เซอร์(internet browser) และเข้าไปที่เว็ปไซต์
สำนกั งานหลักประกนั สขุ ภาพแห่งชาติ https://www.nhso.go.th

2. คลิกเลือกเมนูบริการข้อมูล เลือกเมนูกองทุนหลักประกัน
สุขภาพในระดบั ทอ้ งถนิ่ ตามภาพ

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

24

3. ล็อกอนิ (Login) เข้าสู่ระบบโดยใชร้ หสั (user name and
password) ของกองทนุ ตนเอง

4. จะพบเมนดู ้านซา้ ยมือ 7 รายการ ได้แก่
รายการท่ี 1 บนั ทึกข้อมลู
รายการที่ 2 รายงานทางบญั ชี
รายการท่ี 3 ส่งรายงานบัญชี
รายการท่ี 4 รายงาน M&E
รายการที่ 5 สง่ คำสัง่ แตง่ ตง้ั คณะกรรมการกองทุน
รายการท่ี 6 แบบประเมนิ กองทุนฯ
รายการที่ 7 ดาวนโ์ หลดเอกสารแบบฟอร์ม

ซ่งึ สามารถอธิบายความหมายและข้นั ตอนการบนั ทกึ แต่ละรายการ
ดังนี้

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

25

รายการที่ 1 บันทกึ ข้อมูล

เมนูบนั ทกึ ข้อมูล มรี ายละเอียดท้ังหมด 6 ส่วนดงั น้ี
ส่วนที่ 1สมุดเงนิ สดรับ

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

26

ประเภทของรายรับของกองทนุ ฯ มีจำนวน 3 ประเภท ดังน้ี
1. เงินอุดหนุนหรืองบประมาณที่ได้รับจากองค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่น
2. เงินได้จากดอกเบีย้ เงนิ ฝากธนาคาร
3. เงนิ รายได้อนื่ ๆ
* สำหรับเงินที่ได้รับการอุดหนุนจากสำนักงานหลักประกัน
สุขภาพแห่งชาติระบบจะบันทึกให้อัตโนมัติ จึงไม่ต้องบันทึกข้อมูลใน
ส่วนน้ี และเงินคนื โครงการไมน่ ำมาบนั ทึกตรงเมนรู ายรับ

ขัน้ ตอนการบันทึกรายรับ
1. คลกิ ไปทีป่ ุม่ บนั ทึกรายรับ
2. คลิกเลือกปีงบประมาณ ประเภทรายรับ วันที่รับเงิน (ดูจาก

สมุดบัญชธี นาคาร) ระบุจำนวนเงนิ รายรบั คลกิ บันทกึ

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

27

ส่วนที่ 2 บนั ทึกโครงการ

การบันทึกโครงการแบ่งได้เปน็ 2 กรณี
1.กองทุนฯใดอนุมัติโครงการปีละหนึ่งครั้งสามารถลงข้อมูล

โครงการที่อนุมัติทั้งหมดไว้ตั้งแต่โครงการได้รับการพิจารณาอนุมัติจาก
คณะกรรมการกองทนุ ฯ

2.กองทุนฯใดมีการพิจารณาอนุมัติโครงการมากกว่าปีละหน่ึง
ครั้ง หลังจากคณะกรรมการกองทุนฯ พิจารณาอนุมัติให้นำมาบันทึก
ตามรอบที่คณะกรรมการอนุมตั ิทุกคร้ัง
ข้ันตอนการบันทกึ โครงการ

1. คลิกไปทป่ี ุ่มสร้างโครงการ
2. ใส่รายละเอียดดังน้ี

- ชอ่ื โครงการ
- ปงี บประมาณ
- ประเภทโครงการ (ประเภทท่ี 1-5) ใหร้ ะบุให้ถูกประเภท
- หนว่ ยงาน/องคก์ ร/กลุ่มคนผซู้ ง่ึ รบั ผิดชอบโครงการ
- ระยะเวลาเร่ิมต้นโครงการ (วันทีร่ ะบุไว้ในโครงการวา่ จะ
เรมิ่ จดั ทำวนั ใด)

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

28

- ระยะเวลาสิน้ สดุ โครงการ (วันที่สน้ิ สุดในการดำเนินงาน
โครงการ)

- งบประมาณที่เสนอ งบประมาณที่อนุมัติ (ควรเป็นยอด
เดียวกัน โดยยึดตามยอดทค่ี ณะกรรมการกองทุนฯ พิจารณาอนมุ ตั ิ)

- วันที่ไดร้ บั การอนุมัติโครงการ (ใส่ตามวนั ท่ีคณะกรรมการ
ประชุมและมกี ารอนุมตั โิ ครงการ)

- วันที่ต้องรายงานผล (ไม่เกิน 30 วัน นับจากวันเสร็จส้ิน
โครงการ)

- ผู้ประสานงานโครงการคือผู้รับผิดชอบโครงการ (หัวหน้า
หนว่ ยงาน,หวั หนา้ องค์กร,หัวหนา้ กลมุ่ ที่เสนอโครงการ)

- ระบเุ บอรโ์ ทรศพั ทผ์ ้ปู ระสานงานโครงการ
- คลิกป่มุ บนั ทึก
- หากต้องการจะย้อนดูข้อมูลว่าบันทึกข้อมูลใดใน
ปีงบประมาณนี้ไปบ้าง สามารถสืบค้นจากเมนู ค้นหาข้อมูล เลือก
ปงี บประมาณ

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

29

สว่ นท่ี 3 การบันทึกข้อมูลในสว่ นของสมุดเงินสดจ่าย
สมุดเงินสดจ่ายใช้ในการสร้างฎีกาสำหรับจ่ายเงินกองทุนฯ
หากจะเบิกจา่ ยโครงการใดให้มาสร้างฎกี าจากเมนูนี้ โดยทำตามข้นั ตอน
ดงั ตอ่ ไปน้ี
1. คลกิ ปุ่มสร้างฎกี า
2. เลือกวันที่จัดทำฎีกา (วันที่จัดทำฎีกา จะจัดทำฎีกาได้ก็
ตอ่ เมื่อบนั ทกึ ขอ้ ความขออนมุ ัติเบิกจา่ ยไดล้ งนามอนมุ ตั ิแล้ว)
3. ระบปุ งี บประมาณที่จดั ทำ
4. คลิกปุ่มเลือกโครงการ (เมนูนี้โครงการจะขึ้นมาให้เลือก
อัตโนมัติหากบันทึกโครงการในเมนูบันทึกโครงการเสร็จสมบูรณ์ และ
ข้อมูลงบประมาณกจ็ ะข้นึ อัตโนมตั ิด้วยเช่นกัน)
5. คลิกปมุ่ บนั ทกึ หลังจากนน้ั จะไปดูข้อมูลโครงการท่ีบันทึกไว้
ด้านท้ายจะมีเมนูให้คลิกพิมพ์ฎีกา และปุ่มสร้างบันทึกข้อตกลง “ปุ่ม
สร้างบันทึกข้อตกลง” ต้องทำพร้อมกับจัดทำฎีกาทุกครั้ง พิมพ์มาลง
นามจำนวน 2 ฉบบั สามารถใส่รายละเอยี ดเพิ่มเติมให้ครบถว้ น แต่ต้อง
ไม่ขดั กับประกาศของสำนักงานหลักประกันสขุ ภาพทก่ี ำหนดไว้
6. นำบันทึกข้อตกลงให้ผู้รับผิดชอบโครงการและประธาน
กองทุนฯ และพยาน จำนวน 2 รายลงนามให้ครบถ้วนทุกฝ่าย นำมา
แนบพร้อมฎีกาท่จี ะเสนอเบกิ จา่ ย

สว่ นที่ 4 วิธกี ารจ่ายเงิน

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

30

วิธีการจ่ายเงินมวี ิธกี ารบนั ทึกข้อมลู ดงั ต่อไปน้ี
1. คลิกเมนูวิธีการจ่ายเงิน กดเลือกรายละเอียดเลขที่ฎีกา (ดู

จากฎกี าที่พมิ พ์มาจากระบบ)
2. กดเลือกปุ่มวิธีการจ่ายเงิน จะมีให้เลือกใน 2 วิธี จ่ายด้วย

การโอนเงนิ /จ่ายดว้ ยเช็ค
3. คลิกเลือกธนาคาร จะมีให้เลือก 2 ธนาคาร (ธนาคารเพื่อ

การเกษตรและสหกรณ์การเกษตรและธนาคารกรุงไทยจำกัด (มหาชน))
4. ลงข้อมูลเลขที่บัญชีหรือเลขที่เช็ค กรณีเลขที่บัญชีนั้นคือ

เลขท่ีบญั ชที เ่ี ราจะโอนเงนิ ผา่ นธนาคารให้
5. ชื่อบัญชีหรือสั่งจ่าย ให้ระบุให้ตรงกับบัญชีของหน่วยงาน/

กลุ่ม/องค์กรผู้เสนอโครงการ ทมี่ ีบญั ชรี องรับงบประมาณทีจ่ ะส่งั จ่าย ไม่
สั่งจ่ายในนามบุคคลใดบุคคลหนึ่ง กรณีโอนเงิน ใบโอนเงินให้กรอกชื่อ
บญั ชีท่ีจะโอนเงินผ่านธนาคารให้ชัดเจน กรณีสั่งจ่ายเชค็ ให้ระบุเขียนใน
เชค็ ส่งั จ่ายช่ือให้ตรงกับสมุดบญั ชี

6. ระบุวันทีท่ ำรายการหรอื วนั ทอี่ อกเช็ค
7. คลิกเมนูบนั ทกึ

ส่วนที่ 5 สมุดคุมเชค็

หลงั จากบันทกึ ขอ้ มูลวธิ ีการจ่ายเงนิ เสร็จส้นิ ใหม้ าระบุวนั ทเ่ี ช็ค
ขนึ้ เงิน และคลกิ เมนูบันทึก หากระบวุ นั ข้ึนเงนิ ผดิ สามารถกลับมาแก้ไข
ได้ในภายหลงั วันขึ้นเงนิ นนั้ สามารถดูทส่ี มดุ บญั ชีธนาคารรายการจ่าย

ส่วนท่ี 6 เงนิ รับคนื โครงการ

กรณีที่จัดทำโครงการเสร็จสิ้น มีงบประมาณคงเหลือจากการ
ทำโครงการหลังจากรับเงินเข้าบัญชีให้มาลงข้อมูลในส่วนนี้ ไม่ควรคืน
เกนิ ปงี บประมาณ เงินควรคนื หลังจากทำโครงการเสรจ็ สนิ้ ทันที

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

31

ขัน้ ตอนการบนั ทึกเงินรบั คนื โครงการ
1. ระบุปงี บประมาณท่ีรับคืนเงนิ
2. เลอื กโครงการทจี่ ะคนื เงินโครงการ จะมใี ห้เลอื กอตั โนมตั ิ
3. ระบุจำนวนเงนิ ทร่ี ับคนื จากโครงการ
4. เลือกวันทร่ี บั คืนเงนิ (ใหร้ ะบวุ นั ทีต่ ามสมดุ บัญชีที่รบั เงนิ เขา้ )

รายการท่ี 2 รายงานทางบัญชี

รายงานทางบัญชีจะมรี ายละเอียดดังน้ี
1. รายงานสรุปสถานะทางการเงิน มีให้เลือกรายงานราย

เดือน รายไตรมาส รายปี จดั พมิ พ์รายเดือนทุกเดือน และทุกไตรมาส
(รายงานรายไตรมาสตวั นท้ี ่ีใช้นำเข้าวาระการประชมุ เพื่อพิจารณา และ

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

32

สแกนไฟลแ์ นบในรายการจดั ส่งรายงานทางบัญชีหลังจากที่ประชุมมีมติ
เห็นชอบ) รายปีเมื่อสิ้นปีงบประมาณจัดพิมพ์และนำมาลงนามเก็บไว้
เพ่ือเปน็ หลกั ฐาน

2. รายงานการรับเงิน การจา่ ยเงนิ และเงนิ คงเหลอื ในเมนมู ีให้
เลือกรายงานรายเดือน รายไตรมาส รายปี จัดพิมพ์รายเดือนทุกเดือน
รายไตรมาสพิมพ์ทุกไตรมาส และรายปีปีละหนึ่งครั้ง จัดพิมพ์และ
นำมาลงนามเกบ็ ไว้เพอื่ เปน็ หลกั ฐาน

3. ทะเบียนคุมเงินสดรายรับ ในเมนูมีใหเ้ ลือกรายงานรายเดือน
รายไตรมาส รายปี จัดพิมพ์รายเดือนทุกเดือน รายไตรมาสพิมพ์ทุก
ไตรมาส และรายปีปีละหนึ่งครั้ง จัดพิมพ์และนำมาลงนามเก็บไว้เพื่อ
เป็นหลักฐาน

4. ทะเบียนคุมเงินสดรายจ่าย ในเมนูมีให้เลือกรายงานราย
เดอื น รายไตรมาส รายปี จดั พมิ พร์ ายเดือนทุกเดือน รายไตรมาสพิมพ์
ทุกไตรมาส และรายปีปีละหนึ่งครั้ง จัดพิมพ์และนำมาลงนามเก็บไว้
เพื่อเป็นหลักฐาน

5. ทะเบียนคุมการจดั ทำเช็ค/โอนเงิน ในเมนมู ีใหเ้ ลอื กรายงาน
รายเดือน รายไตรมาส รายปี จัดพิมพ์รายเดือนทุกเดือน รายไตรมาส
พิมพ์ทุกไตรมาส และรายปปี ลี ะหนง่ึ ครง้ั จดั พิมพ์และนำมาลงนามเก็บ
ไวเ้ พื่อเป็นหลักฐาน

6. ทะเบียนคุมเช็คที่ยังไม่ขึ้นเงิน ในเมนูมีให้เลือกรายงาน
รายเดือน รายไตรมาส รายปี จัดพิมพ์รายเดือนทุกเดือน รายไตรมาส
พมิ พ์ทุกไตรมาส และรายปีปลี ะหน่ึงครง้ั จัดพมิ พ์และนำมาลงนามเก็บ
ไวเ้ พอ่ื เปน็ หลกั ฐาน

7. ทะเบียนคมุ เงนิ รับคืนจากโครงการ ในเมนูมใี ห้เลือกรายงาน
รายเดือน รายไตรมาส รายปี จัดพิมพ์รายเดือนทุกเดือน รายไตรมาส
พมิ พ์ทุกไตรมาส และรายปีปีละหนึง่ ครั้ง จัดพิมพ์และนำมาลงนามเก็บ
ไวเ้ พือ่ เป็นหลักฐาน (ถา้ มใี ห้จดั พิมพ์)

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

33

8. การจัดทำรายงานประจำปี 1 ปีทำ 1 ครั้ง จัดพิมพ์และ
นำมาลงนามเก็บไว้เพ่อื เปน็ หลักฐาน

รายการท่ี 3 จดั ส่งรายงานทางบญั ชี

การจัดส่งรายงานทางบัญชีต้องทำทุกไตรมาสหลังจากนำเข้า
วาระการประชมุ เพื่อพิจารณาอนุมัติแล้วให้ดำเนินการตามขัน้ ตอนดังน้ี

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

34

1.คลิกเมนูเลือกไตรมาส เลือกปีงบประมาณ คลิกเมนูเลือก
เลือกไฟลร์ ายงาน (ไฟล์ PDFเท่าน้ัน)

“ไฟล์รายงานการเงินรายไตรมาสนำมาสแกนไฟล์เป็นไฟล์
PDF” คลกิ เมนูบนั ทึก
รายการที่ 4 รายงาน M&E

รายงาน M&E มีไว้เพื่อเรียกดูข้อมูลในส่วนต่าง ๆ เช่น
รายงานการเงินคงเหลือ ,รายงานการรับโอนเงินจากสปสช. ,รายงาน
การสบทบเงินจากอปท. ฯลฯ สามารถเข้าไปเรียกดูขอ้ มูลได้
รายการท่ี 5 รายการจดั ส่งคำส่งั แต่งตง้ั คณะกรรมการ

เมื่อจัดทำคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการกองทุนฯทั้งใหม่และเก่า
ห า ก ม ี ก า ร เ ป ล ี ่ ย น แ ป ล ง ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร แ ล ะ จ ั ด ท ำ ค ำ ส ั ่ ง แ ต ่ ง ต้ั ง

แนวทางการดำเนนิ งานและบริหารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

35

คณะกรรมการใหม่ให้นำคำสั่งมาสแกนไฟล์เป็นไฟล์ PDF กดเลือกไฟล์
และกดบนั ทึก

รายการท่ี 6 แบบประเมนิ กองทุนฯ
ทกุ ปีงบประมาณ เจ้าหน้าที่ผู้รับผดิ ชอบงานกองทนุ ฯ จะต้อง

ทำการประเมินกองทุนฯ ตนเอง รว่ มกบั คณะกรรมการกองทนุ ฯ

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทุนตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร

36

รายการท่ี 7 ดาวโหลดเอกสารแบบฟอร์ม
สำหรบั กองทุนใดท่ตี ้องการเอกสารแบบฟอร์มตัวอย่าง ไม่ว่าจะ

เป็น คู่มือกองทุนฯ ตัวอย่างใบสำคัญรับเงิน แบบฟอร์มใบเสร็จรับเงิน
ฯลฯ สามารถมาดาวนโ์ หลดไดจ้ ากรายการน้ี

ทั้งหมดนี้ เป็นขั้นตอนโดยสรุปของการบันทึกข้อมูลตามระบบ
บัญชีและการใช้ประโยชน์จากโปรแกรมการบริหารกองทุนหลักประกนั
สุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นท่ี อาจมีขั้นตอนหรือรายละเอียด
เพิ่มเติมในขณะปฏิบัติงานจริงซึ่งจะมีรายละเอียดแตกต่างกันออกไป
ข้นึ กับเน้ือหาของแตล่ ะขน้ั ตอน ดังนนั้ ผูบ้ ันทกึ ข้อมลู ในระบบบัญชีตาม
โปรแกรมฯ นี้ นอกจากจะต้องมีความรู้และความเข้าใจในเนื้อหาตาม
คู่มือปฏิบัติงานฯ แล้ว ยังจะต้องศึกษาและทำความเข้าใจให้มีความรู้
ทางบัญชีเพ่มิ เติมดว้ ย เพ่อื ความสะดวก รวดเร็วและความครบถ้วนของ
การบนั ทกึ ข้อมลู

แนวทางการดำเนนิ งานและบรหิ ารจดั การกองทนุ ตำบลฉบบั ปฏบิ ตั กิ าร