RBT TINGKATAN 3 Kandungan: Bab 1 – Aplikasi Teknologi (Reka Bentuk Mekatronik) Bab 2 – Pembangunan Produk ❖ Bab ini mengandungi panduan langkah demi langkah untuk melaksanakan kerja projek KSSM RBT Tingkatan 3 (30% markah PT3) Bab 3 – Reka Bentuk dalam Perniagaan CIKGU OOI YUAN SHENG MODUL APP.TESTPAPER.COM.MY
BAB 1 Aplikasi Teknologi: Reka Bentuk Mekatronik CIKGU OOI YUAN SHENG HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
BAB 1 – APLIKASI TEKNOLOGI 1.1 REKA BENTUK MEKATRONIK 1.1.1 Menyatakan Maksud Reka Bentuk Mekatronik Reka Bentuk Mekatronik bermaksud reka bentuk produk atau sistem yang menggabungkan disiplin ilmu (1) ________________, (2) ________________, (3) _________________, (4) ________________________________ untuk mencapai tujuan yang dikehendaki. Integrasi semua elemen mekatronik membolehkan produk berfungsi secara _________________ atau ___________ _________________. Pengguna hanya perlu menekan _________________________ pada produk untuk memulakan _______________ yang telah ditetapkan. Produk akan menjalankan tugasan dan ___________________ _______________________ apabila tugasan telah disempurnakan. Sejarah Perkembangan Revolusi Industri Tahun 1784 – 1870 Tahun 1870 – 1970 Tahun 1970 – 2000 Tahun 2000 – kini Revolusi Industri 1.0 Revolusi Industri 2.0 Revolusi Industri 3.0 Revolusi Industri 4.0 • ___________ • Ganti tenaga Manusia • Penemuan tenaga ___________ • Gabung mekanikal, elektrik dan elektronik • ______________ • Mekatronik bersama ___________ Revolusi Industri 4.0 Malaysia telah mengenal pasti bahawa Revolusi Industri 4.0 merupakan peluang yang baik dalam: 1) mempertingkatkan ________________________________________________ 2) menaik taraf _____________________________________________________ 3) memberikan impak yang besar ______________________________________ Aktiviti dalam Kumpulan Bincang dalam kumpulan anda. Sila mengenal pasti produk mekatronik yang biasa anda gunakan dalam kehidupan harian. Lakarkan produk mekatronik yang kumpulan anda pilih pada petak yang disediakan di bawah. HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
1.1.2 Mengenal Pasti Elemen Mekatronik Mekatronik merupakan bidang ilmu yang menggabungkan keempat-empat elemen asas kejuruteraan iaitu: (A) ____________________________ (B) _____________________________ (C) _____________________________ (D) ___________________________________________ Contoh komponen elektrik: _________________________________________________________________ B) Sistem Mekanikal Lukiskan 11 komponen mekanikal yang anda belajar pada tingkatan 2 pada petak yang disediakan di bawah. KOMPONEN MEKANIKAL Gear Pautan Tuil / Tuas Takal Tali Sawat Aci sesondol Aci engkol Gelongsor Galas Bebola Bindu Rantai C) Sistem Elektronik Sistem elektronik merupakan _______________ dan ________________ fizikal komponen ________________ (contoh: papan litar, perintang, diod, penderia, transistor, kapasitor dan lain-lain) dalam ___________________________ bagi menjalankan operasi sesuatu sistem. D) Sistem kawalan dan pengaturcaraan Sistem kawalan ▪ __________________________________________________ ▪ Memastikan reka bentuk mekatronik berfungsi dengan sempurna. Pengaturcaraan ▪ Mengawal operasi alat elektronik dengan menulis arahan dalam __________________ _____________ ▪ Terdapat dua jenis Bahasa Pengaturcaraan: 1) Kod berbentuk teks : __________________________________________________ 2) Blok arahan sedia ada : ________________________________________________ HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
1.1.3 Menerangkan Fungsi Elemen Mekatronik pada Produk Sedia Ada 1.1.4 Menghasilkan Gambah Rajah Blok (Block Diagram) Produk Mekatronik Sedia Ada Mengulang kaji Bab Reka Bentuk Elektronik Tingkatan 2 Bahagian mikropengawal terdiri daripada input, proses dan output. Ketiga-tiga bahagian ini penting dalam pembinaan sesuatu sistem kawalan. A) Bahagian Input Bahagian input = Bahagian yang berfungsi ____________________________________________ daripada peranti masukan kepada bahagian pengawal untuk diproses. Contoh input adalah seperti berikut: B) Bahagian Proses Bahagian proses = Menerima isyarat dari bahagian input dan ___________________________________________ mengikut _______________________ yang telah ditetapkan. C) Bahagian Output ______________________________ dan menghantarnya kepada ___________________________. Contohnya: FUNGSI ELEMEN MEKATRONIK Dalam bab ini, kita akan belajar 3 contoh sistem mekatronik, iaitu: A) Kereta Kawalan Jauh Spesifikasi Sistem Mekanikal Sistem Elektrik Sistem Elektronik Sistem kawalan dan pengaturcaraan Lakaran Komponen ' Fungsi Untuk mengurang atau meningkat halaju motor Bateri membekal kuasa elektrik. Motor AT memutar tayar kereta. Menerima dan mengeluar isyarat bagi pemacu motor untuk mamacu motor AT. Gambar Gambar Rajah Blok Input: _________________________________ Proses: _________________________________ Output: _________________________________ Input Proses Output Suis Penderia Cahaya / Perintang Peka Cahaya (LDR) Penderia Jarak / Penderia Inframerah Penderia Pergerakan Roda Berputar ajar sekali HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
B) Pintu Gelangsar Automatik Spesifikasi Sistem Mekanikal Sistem Elektrik Sistem Elektronik Sistem kawalan dan pengaturcaraan Lakaran Komponen Fungsi Untuk ______________ ______________ ______________ ______________ Motor AT menggerakkan takal dan tali sawat. Pengubah mengubah dan membekal voltan (arus) Penderia gerakan mengesan ________________ ________________ ________________ ________________ ________________ Mikropengawal berfungsi untuk memproses isyarat Gambar Gambar Rajah Blok Input: _________________________________ Proses: _________________________________ Output: _________________________________ _________________________________ Input Proses Output C) Mesin Basuh Automatik Spesifikasi Sistem Mekanikal Sistem Elektrik Sistem Elektronik Sistem kawalan dan pengaturcaraan Lakaran Komponen Fungsi Untuk menghasil ______________ pada dram ketika mencuci pakaian Motor AT menggerakkan sistem mekanikal. Pengubah mengubah dan membekal voltan (arus) Butang ON/OFF, START, PAUSE. Antara komponen elektronik ialah kapasitor dan diod pada papan litar tercetak. Mikropengawal berfungsi untuk memproses isyarat Gambar Gambar Rajah Blok Input: _________________________________ Proses: _________________________________ Output: _________________________________ _________________________________ Pergerakan membuka dan menutup pintu Pergerakan objek atau manusia HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
1.1.5 Menghasilkan Lakaran Bahagian Reka Bentuk Produk yang akan Diubah Suai Berdasarkan Gambar Rajah Blok yang Terlibat KEADAH PENYELESAIAN INVENTIF Sila menentukan jenis kaedah pemisahan, sama ada ruang atau masa berdasarkan situasi yang dikenal pasti melalui Analisis Berantai PuncaKesan. Contoh situasi telah ditunjukkan. Contoh Situasi Soalan Penentuan Keadah Pemisahan Ruang/Masa Jenis Kaedah Pemisahan (Ruang / Masa) Kaedah Pemisahan = Ruang Kaedah Pemisahan = Masa CADANGAN PENAMBAHBAIKAN DENGAN MELALUI KAEDAH PENYELESAIAN INVENTIF Cadangan Prinsip Inventif Penerangan Konsep Cadangan Pengubahsuaian kereta kawalan jauh HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
1.1.6 Membuat Penambahbaikan kepada Produk berdasarkan Lakaran yang telah Dibuat Contoh situasi: Kereta kawalan jauh Dhiya rosak apabila berlanggar dengan halangan (masalah). Punca kepada masalah tersebut adalah disebabkan Dhiya tidak perasan adanya halangan apabila dia ingin undur (reverse) kereta. Satu contoh cadangan penambahbaikan pada kereta kawalan jauh Dhiya: Bahagian kereta kawalan jauh Cadangan penambahbaikan Justifikasi & Tindakan (kenapa Dhiya nak buat penambahbaikan sebegini) Belakang kereta kawalan jauh Memasang penderia jarak (sensor) - Input Penderia jarak (input) dapat _________________________ pada jarak yang ditetapkan dan menghantar isyarat input kepada _____________________ (proses) supaya ia boleh memberikan arahan kepada _______________ (output) untuk berbunyi apabila jarak di antara kereta dengan halangan adalah dekat. Atas bumbung kereta Berbunyi apabila jarak di antara kereta dengan halangan berada dalam julat yang ditetapkan. Langkah-langkah proses penambahbaikan pada kereta kawalan jauh: Langkah Huraian 1) Guna pensil, ada label, elemen dan prinsip reka bentuk 2) Bahan-bahan yang digunakan untuk membuat penambahbaikan 3) Menjalankan fungsi yang dikehendaki 4) Semasa proses ini, faktor keselamatan perlu diutamakan 5) Menambah daya tarikan dan mengurangkan risiko kecederaan 6) TAMAT !!! LATIHAN: 1) Sebelum membuat penambahbaikan kepada kereta kawalan jauh anda, tuliskan contoh situasi yang anda menghadapi (masalah & punca masalah) – boleh rujuk buku teks m/s 23 (2 markah) ____________________________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________________________ 2) Cadangkan sekurang-kurangnya 2 penambahbaikan pada kereta kawalan jauh kumpulan anda (2 markah) Bahagian kereta kawalan jauh Cadangan penambahbaikan Justifikasi & Tindakan (kenapa anda nak buat penambahbaikan sebegini) HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
3) Lakarkan satu lakaran 3D bermaklumat bagi kereta kawalan jauh anda yang telah dibuat penambahbaikan. (lakaran 3D bermaklumat perlu dibuat menggunakan pensil, mempunyai label dan mengambil kira elemen dan prinsip reka bentuk) (4 markah) 1.1.7 Membuat Penilaian Kefungsian Produk yang Telah Diubah Suai Penilaian kefungsian merupakan perkara yang penting ketika membuat pertimbangan terhadap hasil penambahbaikan yang telah dilakukan terhadap produk. Ujian parameter digunakan bagi menilai kefungsian produk mengikut objektif yang telah ditetapkan. Ujian ini dijalankan dalam situasi sebenar untuk menilai keberkesanan penamahbaikan pada reka bentuk kereta kawalan jauh terhadap kefungsiannya. Soalan 4) Lengkapkan jadual di bawah – boleh rujuk buku teks m/s 31 (2 markah) Keputusan pengujian terhadap kefungsian kereta kawalan jauh yang telah dibuat penambahbaikan: Jenis Ujian Penambahbaikan Ujian parameter dan keputusan HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
BAB 2 Pembangunan Produk CIKGU OOI YUAN SHENG HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
BAB 2 – PEMBANGUNAN PRODUK 2.1 – PENGHASILAN PRODUK Penghasilan produk ialah aktiviti _________________________________ atau _______________________________ bagi memenuhi ______________ dan _____________ pelanggan pada masa kini dan akan datang dengan mengaplikasikan teknologi terkini. Langkah-langkah dalam proses penghasilan produk: Langkah 1 Langkah 2 Langkah 3 Langkah 4 m/s 39 – 40 m/s 41 – 43 m/s 43 – 46 m/s 47 – 57 Langkah 5 Langkah 6 Langkah 7 Langkah 8 m/s 58 – 72 m/s 73 – 94 m/s 95 – 102 m/s 102 – 118 = muka surat pada buku teks RBT tingkatan 3 _______________________________________________________________________________________________ **Untuk memudahkan anda memahami topik-topik di dalam bab ini, penulis menggunakan contoh produk Monopod (selfie stick) sebagai produk yang hendak dihasilkan. Anda yang sedang membaca / menjawab modul ini boleh menggunakan mana-mana contoh seperti penggilap kasut, almari dan lain-lain lagi sebagai produk anda. Ini adalah untuk memudahkan anda apabila anda perlu membuat PROJEK KSSM RBT PT3 dengan cikgu sekolah anda nanti. 2.1.1 – Menyatakan Produk yang Hendak Dihasilkan Berdasarkan Kajian Keperluan Pelanggan dan Projek Brief A) Kajian Keperluan Pelanggan m/s 39 – 40 Kajian keperluan pelanggan perlu dijalankan untuk memastikan _________________________________ yang akan dihasilkan memenuhi _____________________________________. Kajian keperluan pelanggan yang baik dapat membantu pereka bentuk __________________________ untuk menggunakan produk yang akan dihasilkan. Terdapat TIGA KRITERIA dalam kajian keperluan pelanggan, iaitu: 1) ________________________________ 2) ________________________________ 3) ________________________________ Jadual di bawah merupakan contoh borang kajian keperluan pelanggan. Untuk PROJEK KSSM RBT PT3, anda dikehendaki mengedarkan borang ini kepada beberapa orang (mengikut arahan guru anda) untuk mengambil maklumat. Borang ini harus direka mengikut penyata masalah / produk yang akan dihasilkan. HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
BORANG KAJIAN KEPERLUAN PELANGGAN Bahagian A: Maklumat pelanggan Nama: Jantina: Umur: Nombor telefon: Emel: Pekerjaan: Pendapatan: Alamat: Bekeluarga: YA/TIDAK Tanggungan: Tempat membeli belah: Kekerapan membeli belah: Jumlah perbelanjaan bulanan (Tandakan /) Kurang RM100 RM300 – RM499 RM100 – RM299 Lebih RM500 Bahagian B: Latar belakang produk yang digunakan sekarang Nama produk yang digunakan Ciri produk yang digunakan Mengapakah produk itu digunakan Kebaikan produk sedia ada Kelemahan produk sedia ada Bahagian C: Penambahbaikan Apakah penambahbaikan yang perlu ada pada produk yang akan dihasilkan Bahagian D: Lain-lain (Isikan sebagai maklumat tambahan pelanggan) B) Penyelesaian Masalah Inventif Buku Teks T3 m/s 41 – 43 Berdasarkan maklum balas daripada borang kajian keperluan pelanggan, penyelesaian masalah inventif diaplikasikan untuk ____________________ bagi mengatasi ___________________________________. Pernah belajar topik ini semasa tingkatan 2 (Bab 1) i) Membina model Fungsi ii) Membuat analisis berantai punca-kesan iii) Memilih prinsip inventif yang sesuai HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
i) Membina model fungsi Rajah : Model fungsi situasi _______________________________________________ ii) Membuat analisis berantai punca-kesan Analisis berantai punca-kesan telah dijalankan untuk _______________________________________ bagi masalah. iii) Memilih prinsip inventif yang sesuai (juga boleh rujuk buku teks Ting 2 m/s 16 – 17(Bab 1)) Cadangan prinsip inventif Penerangan konsep Contoh LUKISAN MODEL FUNGSI (juga boleh rujuk buku teks Ting 2 m/s 9 – 10 (Bab 1)) ANALISIS BERANTAI PUNCA-KESAN (juga boleh rujuk buku teks Ting 2 m/s 13 (Bab 1)) HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
C) Projek Brief Buku Teks T3 m/s 43 – 46 *** Pelajar pernah belajar topik Projek Brief ini semasa tingkatan 1 (Bab 3) Projek brief ialah proses ________________________ antara ____________________ dengan _____________ yang turut dihadiri oleh __________________. Pereka bentuk berperanan ____________________________ reka bentuk produk daripada pelanggan kepada bentuk _____________________________. i) Borang projek brief Contoh borang projek brief: (juga boleh rujuk buku teks Ting 1 m/s 54 (Bab 3)) Tajuk : Kriteria Pertimbangan Utama Catatan Fungsi 1. Apakah kegunaan produk ini 2. Dimanakan produk ini akan digunakan Persembahan 1. Bagaimana cara produk ini dipersembahkan Tujuan pasaran 1. Siapakah yang akan menggunakannya 2. Siapakah pesaing yang wujud 3. Pelanggan manakah yang akan menggunakan produk ini Kuantiti 1. Berapakah jumlah yang diperlukan Stail/Gaya 1. Bagaimanakah reka bentuk produk ini 2. Apakah reka bentuk iniakan mendapat perhatian di pasaran Kualiti 1. Bagimanakah kualiti pembuatannya 2. Adakah pelanggan mempunyai sebarang permintaan yang istimewa Anggaran Kos seunit 1. Berapakah kos untuk menghasilkan produk ini Jangka masa 1. Bilakah pelanggan ingin produk ini disiapkan ii) Jadual bermaklumat Maklumat yang telah dilengkapkan dalam borang projek brief perlu ________________ (_________________) untuk memudahkan pengurus projek dan pereka bentuk menjalankan tugas masing-masing. Maklumat yang telah disaring boleh ditunjukkan dalam bentuk jadual bermaklumat seperti yang di bawah. HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
Contoh jadual bermaklumat: (juga boleh rujuk buku teks Ting 1 m/s 55 (Bab 3)) Kriteria Catatan Fungsi Persembahan Tujuan pasaran Kuantiti Stail / gaya Kualiti Anggaran kos seunit Jangka masa *** kandungan dalam jadual bermaklumat adalah sama dengan kandungan dalam borang projek brief, cuma jadual bermaklumat ialah ringkasan daripada borang projek brief. iii) Aplikasi projek brief Setelah proses saringan maklumat selesai, proses yang seterusnya adalah dengan mengaplikasikan semua data dalam bentuk jadual dan lakaran. Contoh aplikasi projek brief dalam bentuk jadual: (juga boleh rujuk buku teks Ting 1 m/s 56 (Bab 3)) Tajuk: A. Tajuk projek 1. Apakah jenis produk atau perkhidmatan? 2. Apakah kegunaan produk ini? 3. Di manakah produk ini akan digunakan? B. Gambaran keseluruhan projek 1. Siapakah yang akan menggunakannya? 2. Apakah tujuan produk ini dihasilkan? 3. Adakah produk ini diperlukan oleh pelanggan? 4. Bagaimanakah produk ini digunakan atau dipersembahkan? C. Reka bentuk produk 1. Apakah elemen dan prinsip reka bentuk yang akan digunakan? 2. Apakah konsep reka bentuk yang ingin diterapkan? HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
3. Adakah produk ini inovasi daripada produk sedia ada atau produk yang baharu digunakan? D. Perancangan dalam pengurusan projek 1. Pembahagian kumpulan kerja 2. Jadual kerja 3. Kos pengeluaran 4. Kuantiti penghasilan E. Analisis kajian reka bentuk produk dan pasaran 1. Membuat perbandingan dari segi fungsi, persembahan, tujuan pasaran, kuantiti, kualiti, anggaran kos seunit dan jangka masa. 2. Adakah produk ini akan mendapat permintaan di pasaran? F. Lakaran idea 1. Bagaimanakah rupa bentuk produk dalam bentuk 2D dan 3D? G. Penghasilan mock up @ model 1. Bahan dan peralatan yang diperlukan untuk menghasilkan mock-up atau model? 2.1.2 – Mengenal Pasti Asas Teknologi yang Sesuai dengan Kehendak Reka Bentuk Produk Setelah mengenal pasti cadangan projek, pereka bentuk perlu ____________________________________ dengan ___________________________ bagi memastikan produk dapat memenuhi keperluan dan kehendak pelanggan. *** Dalam PROJEK KSSM RBT PT3 anda, anda perlu menggabungkan dan mengaplikasikan sekurang-kurangnya dua teknologi yang sesuai. Yang berikut merupakan teknologi-teknologi yang anda telah belajar... (Tingkatan 1) Reka Bentuk Fertigasi, Reka Bentuk Fesyen (Tingkatan 2) Reka Bentuk Pembuatan, Reka Bentuk Mekanikal, Reka Bentuk Elektrik, Reka Bentuk Elektronik, Reka Bentuk Akuaponik, Reka Bentuk Makanan. (Tingkatan 3) Reka Bentuk Mekatronik A) Aplikasi teknologi yang dipilih Buku Teks T3 m/s 48 – 50 Saya telah memilih gabungan teknologi reka bentuk __________________ dan reka bentuk __________________ untuk menghasilkan produk ________________________________. HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
B) Tujuan penggunaan teknologi Buku Teks T3 m/s 50 Dengan gabungan reka bentuk __________________ dan reka bentuk __________________, produk _____________ ________________ ini akan lebih dinamik, berkualiti, selamat digunakan dan mesra pengguna dan mesra alam. C) Fungsi teknologi (Contoh produk : Monopod) Buku Teks T3 m/s 50 1. Teknologi reka bentuk mekanikal: a) ________________ berfungsi untuk menjadikan batang monopod boleh laras. Geseran antara setiap segmen perlu dikurangkan untuk memanjangkan dan memendekkan batang monopod. b) ________________ berfungsi sebagai penghubung pemegang monopod dan batang monopod. a) Gelongsor b) Pautan 2. Teknologi reka bentuk elektrik: a) ________________ membekalkan kuasa kepada seluruh sistem. b) __________________________ mengalirkan arus ke setiap komponen di dalam litar. c) _______________________ melengkapkan litar apabila ditekan. a) Bateri b) Wayar lembar tunggal c) Suis tekan tutup D) Kekuatan dan kelemahan teknologi Buku Teks T3 m/s 50 – 51 Aplikasi Teknologi Komponen Kekuatan Kelemahan Reka Bentuk Mekanikal Gelongsor Pautan Reka Bentuk Elektrik Bateri Wayar lembar tunggal Suis tekan tutup HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
2.1.3 – Merancang Konsep, Elemen dan Prinsip Reka Bentuk yang Dipersetujui dalam Bentuk Lakaran A) Konsep penghasilan idea Buku Teks T3 m/s 52 Bentuk mengikut fungsi (form follow function) Fungsi mengikut bentuk (function follow form) Contoh: Contoh: B) Elemen dan prinsip reka bentuk Buku Teks T3 m/s 52 – 57 Semasa Tingkatan 1 (Bab 1), anda telah mempelajari 7 elemen reka bentuk dan 7 prinsip reka bentuk. Elemenelemen dan prinsip-prinsip ini selalu digunakan apabila anda ingin membuat lakaran. i) Elemen Reka Bentuk 1) • Cantuman satu siri titik yang mempunyai panjang dan jarak. • Digunakan untuk menghasilkan rupa, bentuk, jalinan dan bayang. 2) Rupa Geometri (2D) Rupa Organik (2D) • Dibentuk apabila hujung garisan bertemu dengan permulaannya. • Merujuk kepada elemen dalam bentuk 2D dan mempunyai luas. • Rupa geometri lebih kepada rupa yang mempunyai sudut dan penjuru. • Rupa organik mempunyai permukaan yang bebas dan tidak terikat pada bentuk yang khusus. 3) • Objek yang mempunyai ruang, isi padu dan mempunyai lebih daripada satu permukaan. • Berbentuk 3D 4) • Impak yang boleh dirasai melalui sentuhan seperti kasar, licin, halus, kesat dan lain-lain. HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
5) • Ukuran atau dimensi bagi sesuatu objek. 6) • Kawasan kosong yang dikelilingi oleh elemen garisan. 7) Dibahagikan kepada tiga kumpulan, iaitu warna primer, warna sekunder dan warna tertier. Boleh juga dikategorikan kepada warna panas dan warna sejuk. ii) Prinsip Reka Bentuk 1) • Merujuk kepada kesamaan, perhatian atau tumpuan pelbagai elemen. 2) • Merujuk kepada perbezaan ketara pada ciri elemen yang digunakan 3) • Penyusunan semula objek secara berulang-ulang dari segi saiz dan bentuk. 4) • Aplikasi pelbagai elemen, gaya, kualiti, nilai dan idea dalam sesuatu reka bentuk. 5) • Idea yang kompleks diolah semula dalam bentuk visual yang lebih ringkas. 6) • Semua bahagian elemen bergabung untuk membentuk imej, tema atau idea yang sempurna. 7) • Merujuk kepada sesuatu yang dapat memberikan kedamaian dan dapat menimbulkan emosi yang positif. HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
C) Lakaran perkembangan idea Buku Teks T3 m/s 58 – 63 Lakaran perkembangan idea membantu menjelaskan rupa cadangan rekaan reka bentuk secara 3D dan pada sudut pandangan yang berbeza. 4 lakaran perkembangan idea perlu dibuat pada produk anda. Lakaran perkembangan idea mesti mengandungi : Lakaran idea 1 Lakaran idea 2 Lakaran idea 3 Lakaran idea 4 Label Elemen Prinsip HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
2.1.4 – Menghasilkan Lakaran Produk yang Hendak Dibuat A) Lakaran 3D Bermaklumat Buku Teks T3 m/s 64 – 67 Lakaran 3D yang dilengkapi dengan maklumat produk dinamakan lakaran 3D bermaklumat. Semua maklumat yang diperlukan untuk pelanggan memahami suatu reka bentuk produk perlu dinyatakan dengan jelas pada lakaran. Maklumat yang perlu dinyatakan pada suatu lakaran 3D bermaklumat adalah seperti berikut : Nama produk Saiz (Ukuran) Bahan Komponen Elemen Prinsip B) Lakaran Ceraian Buku Teks T3 m/s 68 Lakaran ceraian ialah lakaran yang menunjukkan hubungan antara setiap komponen (bahagian) pada suatu reka bentuk produk. Lakaran ceraian: Lakaran 3D Bermaklumat: HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
C) Lakaran reka bentuk produk dari aspek elemen dan prinsip reka bentuk Buku Teks T3 m/s 72 Lakaran rekab bentuk produk yang telah dihasikan oleh peraka bentuk perlu dianalisis dari aspek elemen dan prinsip reka bentuk bagi memastikan lakaran tidak tersasar daripada kehendak dan keperluan pelanggan. Bil. Elemen reka bentuk Digunakan / Tidak Analisis elemen √ X 1 Garisan 2 Rupa 3 Bentuk 4 Tekstur 5 Saiz 6 Warna 7 Ruang Bil. Prinsip reka bentuk Digunakan / Tidak Analisis prinsip √ X 1 Keseimbangan 2 Kontras 3 Keringkasan 4 Kepelbagaian 5 Kesatuan 6 Pengulangan 7 Harmoni 2.1.5– Menyediakan Jadual Kerja Buku Teks T3 m/s 73 – 74 Jadual kerja ialah ______________________________ yang dipersembahkan dalam bentuk jadual. Perancangan dibuat berdasarkan __________________________ dan ______________________ yang diperuntukkan untuk melaksanakan setiap aktiviti yang disenaraikan. Garis panduan menyediakan jadual kerja adalah seperti berikut: • _______________________________________________________________________________________ • _______________________________________________________________________________________ • _______________________________________________________________________________________ • _______________________________________________________________________________________ • _______________________________________________________________________________________ HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
Contoh jadual kerja dalam bentuk Carta GANTT (Pelajar pernah belajar carta GANTT seNo. Aktiviti 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulangbentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertuAPP.TESTPAP
emasa tingkatan 1 (Bab 2)) Minggu 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 g mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang ulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APER.COM.MY
2.1.6 – Membuat Senarai Bahan, Peralatan dan Bajet Produk A) Senarai bahan dan peralatan untuk menghasilkan produk Buku Teks T3 m/s 75 - 76 Senarai bahan dan peralatan yang digunakan untuk menghasilkan produk ___________________________________ No Bahan-bahan Kuantiti B) Bajet produk Buku Teks T3 m/s 77 - 79 Bajet ialah ______________________________ yang diperlukan untuk memastikan projek yang dijalankan berjaya dan ___________________. Dua kaedah yang digunakan untuk menentukan bajet projek adalah berikut : i) Kaedah yang digunakan untuk menentukan bajet projek ii) *** Pelajar pernah belajar kedua-dua kaedah ini semasa tingkatan 1 (Bab 2) i) Kaedah unit Kaedah unit ialah bajet yang dibuat berdasarkan kuantiti ______________ atau _______________. Kaedah unit lebih mudah difahami dan pantas, namun kurang tepat kerana ________________________________________________ Contoh pengiraan: ii) Konsep SMART Konsep SMART adalah lebih tepat berbanding dengan kaedah unit kerana ia mengambil kira keseluruhan kos yang terlibat seperti ________________, _________________ dan __________________. Pak Halim ialah seorang penjual air tebu. Katakan kos penyediaan bagi secawan air tebu ialah RM0.80. Jumlah air tebu yang dikehendaki ialah sebanyak 200 cawan. Hitungkan bajet minuman air tebu. HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
Istilah S.M.A.R.T : S Penetapan tujuan atua objektif projek. M Pengukuran pengagihan kewangan dalam kos-kos yang terlibat. A Projek boleh dilaksanakan dari sudut keupayaan kewangan dan tenaga kerja. R Sesuai dengan kehendak pengguna dan dianalisis sama ada kehendak mereka mencapai tujuan projek. T Tempoh masa dan sumber kewangan mencukupi untuk menyiapkan projek. Nama projek Tujuan Bilangan Sasaran a) KOS BAHAN (Kos bahan bagi menghasilkan __________ unit produk ______________________________) Bil Bahan Kuantiti Kos seunit (RM) Jumlah (RM) Jumlah S (Tujuan Projek) M (Pengagihan Kewangan) HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
b) KOS UPAH Bilangan pekerja : Kadar upah : Tempohan masa : Bilangan hari bekerja : ℎ = × ℎ × × ℎ ℎ = c) KOS OVERHED Perkara Kos sehari (RM) Bilangan hari Jumlah (RM) Jumlah d) JUMLAH MODEL Jumlah kos modal = kos bahan + kos upah + kos ovehed Jumlah kos modal = Kos pengeluaran seunit produk = jumlah kos modal ÷ bilangan unit Kos pengeluaran seunit produk = e) KOS JUALAN Peratus keuntungan = () = 100 × (%) = = + Jadi, Kos Jualan seunit produk = Keuntungan = kos jualan – kos pengeluaran seunit produk Keuntungan = Gabungan bahan yang mudah diperoleh dengan kemahiran pereka bentuk membuktikan produk ini mampu ________________________________________ Produk dapat disiapkan dalam ________________________________ tanpa melebihi kos yang dianggarkan. A (Boleh dicapai) R (Realistik) T (Tempoh masa) HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
2.1.7 – Menghasilkan Produk Berfungsi atau Berfungsi Sebahagian A) Ciri-ciri mock-up, produk berfungsi sebahagian dan produk berfungsi Buku Teks T3 m/s 75 – 76 No. Jenis Ciri-ciri 1 • Model olokan yang dibuat sebelum menghasilkan model sebenar. • Tidak menggunakan bahan sebenar. (Boleh menggunakan bahan-bahan mock-up seperti dawai kasa, polisterin, plastisin, kadbod, foam dan kayu. • Menunjukkan idea rekaan dalam bentuk 3D • Tidak berfungsi sepenuhnya. 2 • Dibuat selepas mock-up dibina. • Tidak semestinya menggunakan bahan sebenar. • Menunjukkan idea rekaan dalam bentuk 3D yang lebih realistik. • Hanya sebahagian komponen boleh berfungsi. Kefungsian sebenar produk tidak dapat diuji. 3 • Dihasilkan selepas produk berfungsi sebahagian dibina. • Menggunakan bahan sebenar. • Menunjukkan idea rekaan dalam bentuk yang sebenar. • Berfungsi sepenuhnya. Diuji dalam situasi sebenar dari segi reka bentuk dan kefungsian. Padankan gambar-gambar berikut dengan jenis model yang betul. Mainan penyedut yang dapat menyedut sampah-sampah kecil dengan kuasa bateri. Kasut yang diperbuat daripada surat khabar lama Model kereta kanak-kanak yang dapat mengawal arah, pergerakan dengan kelajuan kereta. Mock-up (model olokan) Produk berfungsi sebahagian (model) Produk berfungsi (prototaip) B) Langkah-langkah menghasilkan produk berfungsi (prototaip) Buku Teks T3 m/s 82 – 94 Penghasilan produk dapat dibahagikan kepada tiga langkah utama, iaitu; (i) ______________________________________________________________________ (ii) ______________________________________________________________________ (iii) ______________________________________________________________________ 2.1.8 – Membuat Pengujian dan Penilaian Kefungsian serta Kesesuaian Produk Pengujian dan penilaian kefungsian serta kesusuaian ialah proses terakhir untuk mengukur _____________ ________________ produk yang telah dihasilkan. Tahap keberkesanan produk diukur berdasarkan tiga faktor, iaitu: (i) ____________________________________ (ii) ____________________________________ (iii) ____________________________________ HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
A) Pengujian Buku Teks T3 m/s 95 – 97 Pengujian terhadap produk yang telah dihasilkan boleh dijalankan sama ada dengan menggunakan kaedah ____________________ atau kaedah _______________________. Kaedah Ujian Ujian makmal Ujian parameter Maksud • Pengujian terhadap produk berfungsi di dalam makmal atau bengkel dengan menggunakan peralatan dan kelengkapan tertentu yang bersesuaian. • Faktor-faktor seperti daya, cahaya, suhu, angin, kelajuan dan lain-lain lagi dikawal oleh peralatan di dalam makmal / bengkel. • Pengujian terhadap produk berfungsi yang dibuat dalam situasi dan di lokasi yang sebenar. Contoh Ujian • __________________________ • __________________________ • __________________________ • __________________________ • ________________________ • ________________________ • ________________________ • ________________________ Contoh pengujian terhadap produk _____________________________________ Jenis Ujian Parameter Keputusan Analisis keputusan ujian parameter terhadap produk _________________________________ Aspek produk Kekuatan Kelemahan A. Kefungsian B. Ergonomik C. Reka bentuk dan nilai estetika D. Keselamatan HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
B) Penilaian Buku Teks T3 m/s 98 – 99 Penilaian dijalankan untuk ___________________________________ yang telah diperoleh. Penilaian menggunakan _____________________ yang mengandungi soalan-soalan meliputi aspek _______________, ________________, _______________________________ serta ____________________. Contoh borang soal selidik bagi produk ______________________________ NAMA: _______________________________________________ PEKERJAAN: _________________________ BORANG SOAL SELIDIK BAGI : ________________________________ Arahan: Tandakan ‘ √ ’ untuk menyatakan pendapat anda terhadap aspek produk yang dinilai. Aspek produk Ya Tidak A. Kefungsian B. Ergonomik C. Reka Bentuk dan Nilai Estetika D. Keselamatan Tuliskan cadangan anda untuk menambahbaik produk ini. ____________________________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________________________ ~ TERIMA KASIH ~ HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
Selepas menerima borang soal selidik yang telah diedarkan, analisis terhadap maklum balas pengguna perlu dibuat. Contoh analisis terhadap maklum balas daripada borang soal selidik Aspek produk % Ya % Tidak Kesimpulan A. Kefungsian B. Ergonomik C. Reka Bentuk dan Nilai Estetika D. Keselamatan C) Kesesuaian produk Buku Teks T3 m/s 99 Kesesuaian ditentukan berdasarkan penilaian terhadap _______________________ yang telah dijalankan terhadap produk. Keputusan pengujian dapat membuktikan sama ada produk yang telah dihasilkan menepati _____________ ______________________ atau sebaliknya. Contoh : _______________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________________ HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
2.1.9 – Membuat Cadangan Penambahbaikan Produk Berdasarkan Laporan Keputusan Ujian Produk yang telah dilakukan pengujian dan penilaian akan dibuat penambahbaikan sekiranya perlu, berdasarkan laporan pengujian dan penilaian yang diperoleh. Contoh cadangan penambahbaikan terhadap produk ________________________________ Kelemahan yang dikenal pasti Cadangan penambahbaikan Lakaran cadangan penambahbaikan pada produk ______________________________ HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
BAB 3 Reka Bentuk dalam Perniagaan CIKGU OOI YUAN SHENG HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
BAB 3 – REKA BENTUK DALAM PERNIAGAAN 3.1 – REKA BENTUK SEBAGAI INSTRUMEN PEMASARAN 3.1.1 – Menyatakan Maksud Pemasaran Pemasaran ialah aktiviti perniagaan yang menyalurkan ____________ dan ______________ daripada ____________ kepada ____________. Menurut Phili[ Kotler, pemasaran ialah satu proses sosial dan pengurusan untuk memenuhi ______________ dan ____________ pengguna. Peta Alir dalam bidang pemasaran Aliran pemasaran suatu produk (Contoh : Nestle Koko Krunch) (1) Menentukan produk yang hendak dikeluarkan bagi memenuhi _________________ ______________________ pengguna. (2) Kegiatan _____________ produk di dalam ____________. Di sini juga, aktiviti akhir seperti ___________________________________ dilakukan. (3) Aktiviti mengagihkan produk dari __________________________________ yang memerlukan. (4) Aktiviti __________________, ______________________, ____________________ dan ______________ yang bertujuan untuk memperkenalkan produk. (5) Aktiviti ________________________________________ bagi memenuhi keperluan dan kehendak pengguna bertujuan untuk mendapatkan _________________ (6) A : Pengguna yang membeli produk untuk digunakan dalam kegiatan ______________ seperti menjual aiskrim koko krunch. (6) B : Pengguna yang membeli produk bagi kegunaan ______________, _____________ atau __________________ seperti makan koko krunch. Keperluan dan kehendak pengguna HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
3.1.2 – Menerangkan Peranan Reka Bentuk dalam Pemasaran Peranan reka bentuk dalam pemasaran 1) 2) 3) A) Fungsi produk B) Reka bentuk produk C) Kekuatan dan kelemahan produk D) Nilai produk E) Trend F) Pengenalan diri produk - penjenamaan - kesetiaan - boleh diingat - dikenali - kebolehpercayaan kepada jenama G) Rangkaian perkongsian teknologi dan produk H) Rakan strategik perniagaan A) Fungsi Produk Produk yang dipasarkan boleh ________________ dan memenuhi ____________________________ pengguna. Contoh Fungsi Power Bank adalah untuk _____________________ B) Reka Bentuk Produk Reka bentuk produk yang dihasilkan _____________________________________ _______________ pengguna Contoh • Reka bentuk meja makan yang _____________ • Tidak memerlukan _________ yang besar. C) Kekuatan dan Kelemahan Produk • Setiap produk yang dihasilkan mempunyai ____________ dan ____________ tersendiri. • Terdapat produk yang mempunyai kekuatan dari segi _______________ tetapi kelemahan dari segi ____________ • Terdapat produk yang mempunyai kekuatan dari segi _______________ tetapi kelemahan dari segi ____________ Contoh Kekuatan: Kelemahan: Kekuatan: Kelemahan: D) Nilai Produk Nilai terhadap sesuatu produk atau perkhidmatan akan diperoleh apabila pengguna mendapat ____________ daripada penggunaannya. Contoh Telofon pintar yang mempunyai pelbagai _____________ dan sambungan ____________ E) Trend Produk • Trend ditentukan oleh ________________ dan ________________ ke atas sesuatu produk, perkhidmatan, gaya hidup, teknologi dan sebagainya. • Trend berlaku dalam ___________________ dan berakhir apabila berlakunya __________________________________ Contoh HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
F) Pengenalan diri produk i) Pengguna dapat mengenali jenis-jenis kereta seperti BMW, Audi dan Mercedes-Benz dengan hanya melihat kepada logonya sahaja ii) Pengguna yang setia kepada sesuatu produk (contohnya: Petronas) akan hanya menggunakan perkhidmatan Petronas sahaja walaupun terdapat banyak lagi syarikat stesen minyak yang sama dalam pasaran. iii) Biasanya, lampin pakai buang dipanggil ‘pampers’ oleh pengguna walaupun ‘pampers’ cuma suatu jenama sahaja. Hal ini kerana jenama ‘pampers’ mempunyai identiti boleh diingat oleh pengguna. iv) Walt Disney merupakan syarikat yang telah lama bertapak dalam pasaran, maka setiap watak kartun keluarannya dikenali dengan mudah oleh penonton. v) Pengguna akan memilih produk yang mempunyai jenama yang boleh dipercayai dan mempunyai ciri-ciri yang terbaik dari segi kualiti, fungsi, jaminan keselamatan dan reka bentuk seperti produk Vivo. G) Rakan perkongsian teknologi dan produk Rangkaian perkongsian teknologi dan produk bermaksud _____________________________________________ daripada __________________________________ digabungkan untuk menghasilkan reka bentuk produk baharu. Gabungan ini akan memberikan ___________________ kepada kedua-dua belah pihak. Perkongsian teknologi jenama _____________ dengan _____________ Perkongsian teknologi jenama _____________ dengan _____________ H) Rakan strategik perniagaan Penjenamaan boleh ____________________ dengan mengadakan ___________ ___________________________. Hal ini dapat mewujudkan ________________ dengan rakan niaga strategik yang berdaya maju, berpengalaman dan ____________________ kedua-dua belah pihak. Contohnya, burger terdiri daripada reka bentuk roti burger, daging dan sos. HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
❖ ____________________________________________________________ ❖ ____________________________________________________________ ❖ ____________________________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ 3.1.3 Mengenal Pasti Kaedah Reka Bentuk PENGIKLANAN A) i) ii) iii) iv) v) vi) vii) B) C) HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulangbentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertuAPP.TESTPAP
Gambar Iklan Kaedah Pengiklanan Penerangan 3.1.4 Memilih Kaedah Reka Bentuk Pengiklanan yang Sesuai untuk Memasarkan Produk yang Dihasilkan g mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang ulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APER.COM.MY
3.1.5 – Menganalisis Kaedah Reka Bentuk Pengiklanan yang Dipilih Analisis reka bentuk pengiklanan dibuat untuk memastikan iklan tersebut mengambil kira ciri-ciri pengiklanan yang berkesan seperti yang berikut: Ciri-ciri pengiklanan yang berkesan Penerangan Gabungan ilustrasi dan perkataan menghasilkan daya penarik yang memberikan kesan psikologi kepada pengguna seperti tertarik, teruja dan ingin mencuba. Mempunyai reka bentuk yang membuat pengguna terpukau dan teruja untuk mengetahui lebih lanjut tentang produk yang diiklankan. Mesej yang hendak disampaikan kepada pengguna mestilah jelas supaya pengguna sasaran lebih tertarik dengan produk. Mempunyai maklumat yang tepat dan telus untuk mendapatkan kepercayaan pengguna terhadap produk. Gabungan ilustarsi, tema dan slogan yang sesuai akan menghasilkan visual yang menarik, mudah diingati dan dikenali oleh pengguna. Iklan perlu unik dan tersendiri agar identiti sesuatu produk akan lebih terserlah disamping untuk menarik perhatian pengguna. Contoh membuat analisis terhadap reka bentuk pengiklanan beg (FELT BAG) 3.1.6 - Membuat Rumusan Kaedah Reka Bentuk Pengiklanan yang Sesuai dengan Produk Rumusan bagi kaedah reka bentuk pengiklanan yang dipilih perlu dilakukan agar penambahbaikan dapat dilaksanakan sebelum reka bentuk pengiklanan dihasilkan. *** Contoh yang sama dengan yang di atas (FELT BAG) digunakan untuk membuat rumusan. Ciri-ciri pengiklanan yang berkesan Ya / Tidak (Y / T) Kreatif Memberikan impak Mesej yang jelas Maklumat yang tepat Mudah diingati Unsur unik dan tersendiri Ciri-ciri pengiklanan Y / T Contoh Cadangan penambahbaikan Kreatif Memberikan impak Mesej yang jelas Maklumat yang tepat Mudah diingati Unsur unik dan tersendiri HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
RBT TINGKATAN 3 Kandungan: Bab 1 – Aplikasi Teknologi (Reka Bentuk Mekatronik) Bab 2 – Pembangunan Produk ❖ Bab ini mengandungi panduan langkah demi langkah untuk melaksanakan kerja projek KSSM RBT Tingkatan 3 (30% markah PT3) Bab 3 – Reka Bentuk dalam Perniagaan CIKGU OOI YUAN SHENG JAWAPAN HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
BAB 1 Aplikasi Teknologi: Reka Bentuk Mekatronik CIKGU OOI YUAN SHENG HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
BAB 1 – APLIKASI TEKNOLOGI 1.1 REKA BENTUK MEKATRONIK 1.1.1 Menyatakan Maksud Reka Bentuk Mekatronik Reka Bentuk Mekatronik bermaksud reka bentuk produk atau sistem yang menggabungkan disiplin ilmu (1) mekanikal , (2) elektrik , (3) elektronik , (4) kawalan dan pengaturcaraan untuk mencapai tujuan yang dikehendaki. Integrasi semua elemen mekatronik membolehkan produk berfungsi secara automatik atau separa automatik. Pengguna hanya perlu menekan suis kawalan pada produk untuk memulakan tugasan yang telah ditetapkan. Produk akan menjalankan tugasan dan berhenti dengan sendiri apabila tugasan telah disempurnakan. Sejarah Perkembangan Revolusi Industri Tahun 1784 – 1870 Tahun 1870 – 1970 Tahun 1970 – 2000 Tahun 2000 – kini Revolusi Industri 1.0 Revolusi Industri 2.0 Revolusi Industri 3.0 Revolusi Industri 4.0 • Mekanikal • Ganti tenaga Manusia • Penemuan tenaga elektrik • Gabung mekanikal, elektrik dan elektronik • Mekatronik • Mekatronik bersama Internet benda Revolusi Industri 4.0 Malaysia telah mengenal pasti bahawa Revolusi Industri 4.0 merupakan peluang yang baik dalam: 1) mempertingkatkan hasil pendapatan negara dari segi pengeluaran 2) menaik taraf modal insan dan pendapatan pekerja 3) memberikan impak yang besar kepada produktiviti industri Aktiviti dalam Kumpulan Bincang dalam kumpulan anda. Sila mengenal pasti produk mekatronik yang biasa anda gunakan dalam kehidupan harian. Lakarkan produk mekatronik yang kumpulan anda pilih pada petak yang disediakan di bawah. Lif Telefon pintar HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
1.1.2 Mengenal Pasti Elemen Mekatronik Mekatronik merupakan bidang ilmu yang menggabungkan keempat-empat elemen asas kejuruteraan iaitu: (A) Sistem elektrik (B) Sistem mekanikal (C) Sistem elektronik (D) Sistem kawalan dan pengaturcaraan Contoh komponen elektrik: Bateri , motor arus terus, motor arus ulang alik, pengubah. B) Sistem Mekanikal Lukiskan 11 komponen mekanikal yang anda belajar pada tingkatan 2 pada petak yang disediakan di bawah. KOMPONEN MEKANIKAL Gear Pautan Tuil / Tuas Takal Tali Sawat Aci sesondol Aci engkol Gelongsor Galas Bebola Bindu Rantai C) Sistem Elektronik Sistem elektronik merupakan susunan dan sambungan fizikal komponen elektronik (contoh: papan litar, perintang, diod, penderia, transistor, kapasitor dan lain-lain) dalam suatu litar bagi menjalankan operasi sesuatu sistem. D) Sistem kawalan dan pengaturcaraan Sistem kawalan ▪ Mengurus, mengarah atau mengawal atur tindakan. ▪ Memastikan reka bentuk mekatronik berfungsi dengan sempurna. Pengaturcaraan ▪ Mengawal operasi alat elektronik dengan menulis arahan dalam Bahasa-Bahasa Pengaturcaraan. ▪ Terdapat dua jenis Bahasa Pengaturcaraan: 1) Kod berbentuk teks : Java, Python, Visual Basic dan C++ 2) Blok arahan sedia ada : Scratch, mBlock, JaVaScript dan Ardublock HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
1.1.3 Menerangkan Fungsi Elemen Mekatronik pada Produk Sedia Ada 1.1.4 Menghasilkan Gambah Rajah Blok (Block Diagram) Produk Mekatronik Sedia Ada Mengulang kaji Bab Reka Bentuk Elektronik Tingkatan 2 Bahagian mikropengawal terdiri daripada input, proses dan output. Ketiga-tiga bahagian ini penting dalam pembinaan sesuatu sistem kawalan. A) Bahagian Input Bahagian input = Bahagian yang berfungsi menerima dan menghantar isyarat daripada peranti masukan kepada bahagian pengawal untuk diproses. Contoh input adalah seperti berikut: B) Bahagian Proses Bahagian proses = Menerima isyarat dari bahagian input dan memproses isyarat mengikut pengaturcaraan yang telah ditetapkan. C) Bahagian Output Menjalankan tindakan dan menghantarnya kepada peranti output. Contohnya: Lampu LED Pembaz Motor Arus Terus (AT) Motor Arus Ulang Alik (AU) FUNGSI ELEMEN MEKATRONIK Dalam bab ini, kita akan belajar 3 contoh sistem mekatronik, iaitu: A) Kereta Kawalan Jauh Spesifikasi Sistem Mekanikal Sistem Elektrik Sistem Elektronik Sistem kawalan dan pengaturcaraan Lakaran Komponen Gear Bateri dan Motor AT Pemacu motor Mikropengawal ' Fungsi Untuk mengurang atau meningkat halaju motor Bateri membekal kuasa elektrik. Motor AT memutar tayar kereta. Menerima dan mengeluar isyarat bagi pemacu motor untuk mamacu motor AT. Memproses isyarat Gambar Gambar Rajah Blok Input: Panel kawalan tanpa wayar Proses: Mikropengawal Output: Pemacu motor dan Motor AT Input Proses Output Suis Penderia Cahaya / Perintang Peka Cahaya (LDR) Penderia Jarak / Penderia Inframerah Penderia Pergerakan Bila tekan (menerima isyarat) → hantar isyarat → arus mengalir → lampu menyala (contoh output) Dalam keadaan gelap (menerima isyarat) → hantar isyarat → perintang rendah → arus mengalir tinggi → lampu menyala (contoh output) Dalam jarak yang ditetapkan (menerima isyarat) → hantar isyarat → arus mengalir → pembaz berbunyi (contoh output) Kalau ada pergerakan (menerima isyarat) → hantar isyarat → arus mengalir → lampu menyala (contoh output) Pemacu motor Motor AT Roda Berputar ajar sekali Panel kawalan tanpa wayar Mikropengawal HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
B) Pintu Gelangsar Automatik Spesifikasi Sistem Mekanikal Sistem Elektrik Sistem Elektronik Sistem kawalan dan pengaturcaraan Lakaran Komponen Takal, Tali Sawat Motor AT, Pengubah (transformer) Pemacu Motor, Penderia Gerakan Mikropengawal Fungsi Untuk membuka dan menutup pintu Motor AT menggerakkan takal dan tali sawat. Pengubah mengubah dan membekal voltan (arus) Penderia gerakan mengesan sebarang pergerakan dan memberikan isyarat kepada sistem kawalan Mikropengawal berfungsi untuk memproses isyarat Gambar Gambar Rajah Blok Input: Penderia gerakan Proses: Mikropengawal Output: Pemacu motor, Motor AT Takal dan Tali Sawat Input Proses Output C) Mesin Basuh Automatik Spesifikasi Sistem Mekanikal Sistem Elektrik Sistem Elektronik Sistem kawalan dan pengaturcaraan Lakaran Komponen Takal, Tali Sawat Gear dan Galas Bebola Motor AU, Pengubah (transformer) Panel kawalan, Papan litar tercetak Mikropengawal Fungsi Untuk menghasil putaran pada dram ketika mencuci pakaian Motor AT menggerakkan sistem mekanikal. Pengubah mengubah dan membekal voltan (arus) Butang ON/OFF, START, PAUSE. Antara komponen elektronik ialah kapasitor dan diod pada papan litar tercetak. Mikropengawal berfungsi untuk memproses isyarat Gambar Gambar Rajah Blok Input: Mod pilihan dan Penderia Proses: Mikropengawal Output: Pemacu motor, Motor AT Takal dan Tali Sawat Penderia gerakan Motor AT Pergerakan membuka dan menutup pintu Pergerakan objek atau manusia Takal dan Tali Sawat Pemacu motor Mikropengawal HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
1.1.5 Menghasilkan Lakaran Bahagian Reka Bentuk Produk yang akan Diubah Suai Berdasarkan Gambar Rajah Blok yang Terlibat KEADAH PENYELESAIAN INVENTIF Sila menentukan jenis kaedah pemisahan, sama ada ruang atau masa berdasarkan situasi yang dikenal pasti melalui Analisis Berantai PuncaKesan. Contoh situasi telah ditunjukkan. Contoh Situasi Soalan Penentuan Keadah Pemisahan Ruang/Masa Jenis Kaedah Pemisahan (Ruang / Masa) Tiada gerak balas untuk memberhentikan kereta Adakah masalah gerak balas berlaku pada masa masa yang sama? Jawapan: Tidak. Ia hanya berlaku ketika ada benda halangan sahaja MASA Kaedah Pemisahan = Ruang Kaedah Pemisahan = Masa CADANGAN PENAMBAHBAIKAN DENGAN MELALUI KAEDAH PENYELESAIAN INVENTIF Cadangan Prinsip Inventif Penerangan Konsep Cadangan Pengubahsuaian kereta kawalan jauh Tindakan awal (Prelimenary action) Melakukan tindakan awal untuk mengawal risiko. Masalah pencahayaan: Memasang Perintang Peka Cahaya (LDR) (input) dan Lampu LED (output) Masalah gerak balas: Memasang penderia infrared (input) dan Pembaz (output) HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
1.1.6 Membuat Penambahbaikan kepada Produk berdasarkan Lakaran yang telah Dibuat Contoh situasi: Kereta kawalan jauh Dhiya rosak apabila berlanggar dengan halangan (masalah). Punca kepada masalah tersebut adalah disebabkan Dhiya tidak perasan adanya halangan apabila dia ingin undur (reverse) kereta. Satu contoh cadangan penambahbaikan pada kereta kawalan jauh Dhiya: Bahagian kereta kawalan jauh Cadangan penambahbaikan Justifikasi & Tindakan (kenapa Dhiya nak buat penambahbaikan sebegini) Belakang kereta kawalan jauh Memasang penderia jarak (sensor) - Input Penderia jarak (input) dapat mengesan halangan pada jarak yang ditetapkan dan menghantar isyarat input kepada mikropengawal (proses) supaya ia boleh memberikan arahan kepada pembaz (output) untuk berbunyi apabila jarak di antara kereta dengan halangan adalah dekat. Atas bumbung kereta Pembaz Berbunyi apabila jarak di antara kereta dengan halangan berada dalam julat yang ditetapkan. Langkah-langkah proses penambahbaikan pada kereta kawalan jauh: Langkah Huraian 1) Membuat lakaran Guna pensil, ada label, elemen dan prinsip reka bentuk 2) Memilih bahan Bahan-bahan yang digunakan untuk membuat penambahbaikan 3) Membuat pengaturcaraan Menjalankan fungsi yang dikehendaki 4) Membina dan memasang Semasa proses ini, faktor keselamatan perlu diutamakan 5) Membuat kemasan Menambah daya tarikan dan mengurangkan risiko kecederaan 6) Produk akhir TAMAT !!! LATIHAN: 1) Sebelum membuat penambahbaikan kepada kereta kawalan jauh anda, tuliskan contoh situasi yang anda menghadapi (masalah & punca masalah) – boleh rujuk buku teks m/s 23 (2 markah) Kereta kawalan saya selalu berlanggar dengan halangan. Punca masalah telah dikenal pasti melalui analisis berantai punca-kesan. Kurang pencahayaan pada laluan kereta kawalan juah telah mengakibatkan pengelihatan pengendali terhad dan kurang jelas apabila kereta kawalan jauh berada di kawasan yang gelap. 2) Cadangkan sekurang-kurangnya 2 penambahbaikan pada kereta kawalan jauh kumpulan anda (2 markah) Bahagian kereta kawalan jauh Cadangan penambahbaikan Justifikasi & Tindakan (kenapa anda nak buat penambahbaikan sebegini) Atas bumbung kereta Memasang Perintang peka cahaya (LDR) LDR mengesan tahap pencahayaan yang ditetapkan dan menghantar isyarat input kepada mikropengawal. Hadapan kereta Pembaz Mikropengawal memberikan arahan kepada lampu LED supaya menyala apabila tahap pencahayaan berada di luar julat yang ditetapkan. HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
3) Lakarkan satu lakaran 3D bermaklumat bagi kereta kawalan jauh anda yang telah dibuat penambahbaikan. (lakaran 3D bermaklumat perlu dibuat menggunakan pensil, mempunyai label dan mengambil kira elemen dan prinsip reka bentuk) (4 markah) 1.1.7 Membuat Penilaian Kefungsian Produk yang Telah Diubah Suai Penilaian kefungsian merupakan perkara yang penting ketika membuat pertimbangan terhadap hasil penambahbaikan yang telah dilakukan terhadap produk. Ujian parameter digunakan bagi menilai kefungsian produk mengikut objektif yang telah ditetapkan. Ujian ini dijalankan dalam situasi sebenar untuk menilai keberkesanan penamahbaikan pada reka bentuk kereta kawalan jauh terhadap kefungsiannya. Soalan 4) Lengkapkan jadual di bawah – boleh rujuk buku teks m/s 31 (2 markah) Keputusan pengujian terhadap kefungsian kereta kawalan jauh yang telah dibuat penambahbaikan: Jenis Ujian Penambahbaikan Ujian parameter dan keputusan Ujian kefungsian Perintang peka cahaya (LDR) Kereta kawalan jauh digerakkan ke kawasan yang gelap dan lampu LED menyala. Ujian kefungsian Lampu LED Lampu LED menyala apabila disambungkan dengan arus elektrik. HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY
BAB 2 Pembangunan Produk CIKGU OOI YUAN SHENG HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my. APP.TESTPAPER.COM.MY