9

คาทม่ี ีความหมาย

โดยตรงและโดยนัย

ครยู ุพาพร ชมุ แสง

คา เป็นสารท่ีผ้พู ดู หรอื ผู้เขียนเจตนาส่อื
ไปยงั ผู้ฟงั หรือผู้อา่ น คาทุกคาจึงมี
ความหมาย ซึง่ อาจจะมีความหมาย

โดยตรง และคาท่มี คี วามหมายโดยนัย
(เชงิ เปรียบเทยี บ หรอื นัยประหวดั )

๑. คาที่มีความหมายโดยตรง หมายถงึ
คาทมี่ ีความหมายตามตวั อักษร ตัวอย่าง

คาทีม่ ีความหมายโดยตรง เช่น

กิน = เคี้ยวและกลนื ลงกระเพาะ
ดาว = สิ่งทเ่ี หน็ เปน็ ดวงมแี สงระยบิ ระยับในท้องฟ้า

เวลากลางคืน
หมู = สัตวเ์ ลี้ยงลกู ด้วยนม เท้ามกี ีบคู่ ตัวอว้ น
เพชร = วัตถธุ าตุคาร์บอน มคี วามแขง็ แกร่ง มีคา่ มาก

ใชท้ าเคร่ืองประดับ
บ้านเล็ก = บ้านทมี่ ขี นาดเล็ก
ยื่นซองขาว = สง่ ซองจดหมายสขี าวให้ผรู้ ับ

๒. คาทีม่ คี วามหมายโดยนัย หมายถงึ
คาทีม่ คี วามหมายไมต่ รงตามความหมาย
ตามตวั อกั ษร แต่มีความหมายอกี อย่างหนง่ึ
ซึ่งผู้สง่ สารมีเจตนาส่งไปยงั ผูร้ บั เพอ่ื ตคี วาม

เชิงเปรียบเทยี บเองตวั อยา่ งคาทม่ี ี
ความหมายโดยนัย เช่น

กนิ = ฉอ้ ราษฎร์บังหลวงหรอื คอรัปช่นั
ดาว = ความเด่น ความสวยงาม
หมู = งา่ ย
เพชร = สง่ิ ท่มี ีคา่ มาก
บา้ นเล็ก = ภรรยาน้อย
ยืน่ ซองขาว = ไล่ออกจากงาน

การเลือกใชค้ าให้ถูกต้องตามความหมาย
และถูกตอ้ งตามบริบทในการพูด
และการเขียนเปน็ เร่อื งสาคญั
เพ่ือจะให้การพดู และการเขยี นนั้น
บรรลุสู่จดุ มงุ่ หมาย

ตวั อยา่ งประโยคการใชค้ าความหมาย
โดยตรง/โดยนัย

๑. พวกเราควรกินอาหารเช้า
๒. ฉนั รมู้ าวา่ พวกนกี้ นิ กันท้ังน้ัน เจ้านายจงึ
เลยเพ็งเล็งพวกน้ีอยู่
๓. ฟ้าคืนนด้ี าวสวยเหลือเกนิ
๔. เมอื่ คนื เธอเป็นดาวของงานเลยนะ
๕. แหวนวงนีเ้ พชรน้างามจริงๆ
๖. โรงเรียนเรามเี พชรหลายคนโดยเฉพาะจาก
นักเรยี นห้องนี้

ตวั อยา่ งประโยคที่ ๑, ๓, ๕ เปน็ การใชค้ า
ทเ่ี ป็นความหมายโดยตรง

ตวั อย่างประโยคท่ี ๒, ๔, ๖ เป็นการใช้คา
ทเ่ี ปน็ ความหมายโดยนัย

สวสั ดี