ebook สารสัตวแพทยสภา ฉบับ 35

สาร

สตั วแพทยสภา
ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔

โรคทางปรสิต
ในกล้ามเนอ้ื สุกร
ท่ตี ดิ ต่อระหว่าง

สัตวแ์ ละคน



ส�ำนักงานสัตวแพทยสภา

เลขท่ี ๖๘/๘ หมู่ ๑ ตำ� บลบางไผ่ อำ� เภอเมอื ง จังหวัดนนทบุรี ๑๑๐๐๐
โทรศัพท์ ๐๒-๐๑๗๐๗๐๐-๘ โทรสาร ๐๒-๐๑๗๐๗๐๙ www.vetcouncil.or.th
Line ID : @vetcce

สวสั ดี สมาชิกสตั วแพทยสภาทุกทา่ น

ผ่านไปแล้วครับกับความส�ำเร็จในการจัดประชุมใหญ่สามัญ
ประจ�ำปีสัตวแพทยสภา “Veterinary Council Annual Conference”
หรอื VCAC ซ่ึงเป็นการจัดประชุมคร้งั ท่ี ๑๐ ภายใต้แนวคิด “สัตวแพทย์
วิถีใหม่ บนมาตรฐานวิชาชีพ” จัดขึ้นระหว่างวันที่ ๖ – ๘ ตุลาคม
๒๕๖๔ ขอขอบคุณคณะกรรมการจดั งานฯ ที่ดำ� เนนิ การจดั ประชุมในรูป
แบบออนไลน์ได้ตามวัตถุประสงค์อย่างดียิ่ง ขอขอบคุณสมาชิกที่เข้าร่วม
กิจกรรมกันอย่างพร้อมเพรียง ภาพรวมของการบรรยายทางวิชาการ
และการเสวนา นับว่าได้รับความพึงพอใจจากสมาชิกในระดับดี ข้อมูล
และข้อเสนอแนะจากการประชุมในครั้งน้ี สัตวแพทยสภาจะน�ำไป
ประยุกต์กับการพัฒนาวิชาชีพของเราให้ก้าวหน้าต่อไป โดยเฉพาะ
ประเดน็ ส�ำคัญ ๆ เชน่ การกำ� หนดสมรรถนะในการประกอบวิชาชพี ของ
บัณฑิตสัตวแพทย์จบใหม่ โอกาสของสัตวแพทย์ไทยในการประกอบ
วิชาชีพในต่างประเทศ การวางแผนอัตราก�ำลังพลด้านสัตวแพทย์ใน
ประเทศไทย เป็นต้น
ระยะน้ีรัฐบาลได้ผ่อนคลายให้กิจกรรมหลาย ๆ อย่างด�ำเนินการไดภ้ ายใต้มาตรการการปอ้ งกนั
โรคโควิด-๑๙ พร้อม ๆ กับการรณรงค์ฉีดวัคซีนป้องกันโรคโควิด-๑๙ ก็ยังด�ำเนินต่อไป เราหวังกัน
ว่าการด�ำเนินชีวิตประจ�ำวันของคนไทยจะกลับมาได้เหมือนก่อนที่ยังไม่มีการระบาดของโรคโควิด-๑๙
แม้ว่าจะต้องใช้ชวี ิตแบบปกติในรูปแบบใหมก่ ็ตาม
สารสตั วแพทยสภาฉบบั นเี้ ปน็ ฉบบั สง่ ทา้ ยปี พ.ศ. ๒๕๖๔ ซงึ่ เปน็ ปที ม่ี กี ารเปลยี่ นแปลงการทำ� งาน
ของสัตวแพทยสภาภายใต้คณะกรรมการสัตวแพทยสภา ชุดท่ี ๗ วาระปี พ.ศ. ๒๕๖๔ - ๒๕๖๗
สำ� หรบั ปี พ.ศ. ๒๕๖๕ ที่จะถึงน้ี สตั วแพทยสภาจะเขา้ สู่ปที ี่ ๒๐ เราจะมีกจิ กรรมต่าง ๆ มากมาย
ขอให้สมาชิกทุกท่านติดตามอย่างใกล้ชิดครับ สุดท้ายผมขออาราธนาคุณพระศรีรัตนตรัย และสิ่ง
ศักด์ิสิทธ์ิที่ชาวไทยเคารพนับถือ จงดลบันดาลให้สมาชิกสัตวแพทยสภาและครอบครัวทุกท่านมีอายุ
วรรณะ สุขะ พละ

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๔ 3

สว๒สั ๕ดีป๖ีใ๕หม่ พ.ศ. สองพันหา้ ร้อย หกสบิ หา้
สตั วแพทยสภา ครบสอง ทศวรรษ
ก้าวเจริญ ตามเปา้ หมาย พระราชบญั ญตั ิ
เคร่งครดั อยู่คู่ สงั คมไทย
สรา้ งมาตรฐาน สนบั สนนุ การศึกษา
ปริญญา วชิ าชีพ น่าเลือ่ มใส
สมาชิก สามัคคี เกยี รตเิ กริกไกร
จรรยาบรรณ ยดึ ถอื ไว้ อย่างมน่ั คง
ยกระดบั วิชาการ วชิ าชพี
ใหเ้ ร่งรบี คบื หนา้ ตามประสงค์
สัตวแพทย์ ของไทย ใฝด่ ำ� รง
ประชาชน องค์กร ชว่ ยเหลอื กนั
ก้าวต่อไป มุ่งหน้า นานาชาติ
เปดิ โอกาส วิชาชพี เข้าแขง่ ขนั
ภารกิจ สุขภาพสัตว์ จัดครบครัน
เพ่ือสร้างสรรค์ สังคม ใหส้ มบรู ณ์
รกั ษาสตั ว์ เกียรติประวตั ิ สตั วแพทย์
กร�ำท้งั แดด ทัง้ ฝน จนสน้ิ สญู
รบั ผดิ ชอบ สงั คม อยา่ งเกอื้ กลู
พรอ้ มเพมิ่ พนู ผลงาน สบื สานมา
ณ โอกาส ศุภฤกษ์ เบิกดิถี
อ�ำนวยพร ทุกชีวี สุขหรรษา
เสรมิ ส่ง สมาชิก สัตวแพทยสภา
จตุรพธิ พร ถว้ นหนา้ กนั ด้วยเทอญ

สวสั ดีปใี หม่ ๒๕๖๕ ครับ
รศ.นายสตั วแพทย์ ดร.ธีระ รักความสขุ

นายกสัตวแพทยสภา

คณะบรรณาธกิ าร จดั ทำ�สารสัตวแพทยสภา

ที่ปรึกษา : รศ.นายสตั วแพทย์ ดร.ธีระ รกั ความสุข, นายสัตวแพทยส์ ุเมธ ทรพั ย์ชกู ุล
คณะบรรณาธิการ: นายสตั วแพทย์ชลธศิ ศรีสดุ าวรรณ, นายสตั วแพทยน์ วพนู จำ� ปานิล,
สัตวแพทยหญงิ ว่าท่ี ร.ต.ญ.ดร.วชั รินทร์ โซว่ จิ ิตร, นางสวุ รรณา หริ ญั เจริญวงศ,์ นางสาวจนิ ตนา ภู่สกลุ

4 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔

สารจากท่านนายก/รายชอื่ บรรณาธกิ าร สารบญั

ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔

๓

๖ แบบติดบนหลังคาภาพโครงการติดตงั้ ระบบผลิตไฟฟ้าด้วยเซลล์แสงอาทิตย์

On Grid system

(Solar Roof Top)

ภาพกิจกรรม ๗

การประชุมใหญ่สามัญประจ�ำปี ๒๕๖๔ สัตวแพทยสภา

๑๑ ประวัติการเร่มิ มีอนุมตั ิบตั รและวฒุ ิบัตร
แสดงความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพการ
สตั วแพทยส์ าขาเฉพาะทางของประเทศไทย

๑๗ ประกาศสตั วแพทยสภาท่ี ๕๙ / ๒๕๖๔
เร่อื ง การรับสมคั รบคุ คลเพอื่ เข้ารบั การคดั เลือกเปน็ คณะกรรมการ
บรหิ ารศนู ยป์ ระเมินความรคู้ วามสามารถข้นั พ้ืนฐานของการประกอบวิชาชีพการสตั วแพทย์
จากสายงานวชิ าชพี บริษทั และฟารม์ /คลินกิ และโรงพยาบาลสัตว/์ ภาคราชการและรฐั วสิ าหกจิ )

๒๑ ๒๐ ประกาศสัตวแพทยสภาที่ ๖๓ / ๒๕๖๔
เรอ่ื ง มาตรการลดความเสีย่ งต่อการติดเช้ือโรคโควิด-๑๙
(ขยายเวลา)

บทความ

โรคทางปรสิตในกลา้ มเนอื้ สกุ รท่ตี ดิ ตอ่ ระหวา่ ง
สตั วแ์ ละคน

๒๗ คำ� ถามเรอื่ ง ๒๙ กระดาษค�ำตอบ
โรคทางปรสิตในกล้ามเนอื้ สกุ ร
ท่ตี ิดต่อระหวา่ งสัตวแ์ ละคน

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔ 5

ภาพโครงการติดตัง้ ระบบผลิตไฟฟ้าด้วยเซลลแ์ สงอาทติ ย์

แบบติดบนหลังคาOn Grid system
(Solar Roof Top)

สัตวแพทยสภา ได้ด�ำเนินโครงการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าด้วย

เซลลแ์ สงอาทติ ย์ On Grid system แบบตดิ บนหลงั คา (Solar Roof Top)
โดยเลอื กใชบ้ รกิ าร บริษัท ปิโตรพลัส เอน็ เนอร์จี จ�ำกัด วงเงนิ รวมภาษี
มูลค่าเพิ่ม ๑,๔๓๖,๐๐๐ บาทถ้วน มีขนาดไม่น้อยกว่า ๔๐ กิโลวัตต์
เพื่อลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานไฟฟ้าของหน่วยงาน โดยเร่ิมติดต้ังต้ังแต่
วนั ท่ี ๓๐ กรกฎาคม ๒๕๖๔ จนถึงวนั ท่ี ๒๖ ตลุ าคม ๒๕๖๔ ระยะเวลา
ด�ำเนินงานของโครงการไม่เกิน ๖๐ วัน ปัจจุบันสัตวแพทยสภาเร่ิมใช้
ระบบผลติ ไฟฟา้ ดว้ ยเซลลแ์ สงอาทติ ย์ On Grid system แบบตดิ บนหลงั คา
(Solar Roof Top) เปน็ ท่เี รยี บร้อยแลว้ เมอื่ วนั ท่ี ๑ ตุลาคม ๒๕๖๔

6 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๔

ภาพกจิ กรรม

การประชมุ ใหญส่ ามญั ประจ�ำปี 2564 สตั วแพทยสภา

เม่ือวันพุธท่ี ๖ – วันศุกร์ท่ี ๘ ตุลาคม ๒๕๖๔ กิจกรรมภายในงานเต็มไปด้วยความสนุกและ
ที่ ผ ่ า น ม า สั ต ว แ พ ท ย ส ภ า ไ ด ้ จั ด กิ จ ก ร ร ม สาระความรู้ นำ� ทมี โดย รศ.ดร.น.สพ.จติ รกมล ธนศกั ดิ์
การประชมุ ใหญส่ ามญั ประจำ� ปี ๒๕๖๔ สตั วแพทยสภา ประธานจดั งาน (อปุ นายกคนที่ ๒), นางสาวนนทกานต์
ภายใตห้ วั ขอ้ “สตั วแพทยว์ ถิ ใี หมบ่ นมาตรฐานวชิ าชพี ” ฉันทศิลป (เลขานุการโครงการฯ) ทีมงาน เจ้าหน้าท่ี
รูปแบบ Online ณ อาคารส�ำนกั งานสัตวแพทยสภา ผบู้ รหิ ารและวทิ ยากรอกี มากมาย

ภาพกจิ กรรมวนั พธุ ท่ี ๖ ตุลาคม ๒๕๖๔

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔ 7

ภาพกิจกรรมวันพฤหัสบดีท่ี ๗ ตลุ าคม ๒๕๖๔
8 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธันวาคม ๒๕๖๔

ภาพกจิ กรรมวนั ศุกรท์ ่ี ๘ ตุลาคม ๒๕๖๔
สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๔ 9

สรุปจ�ำนวนผู้ลงทะเบียน/จ�ำนวนผู้เข้าร่วมงานประชุมใหญ่
สัตวแพทยสภา ประจ�ำปี ๒๕๖๔

จำ� นวนผ้ลู งทะเบยี นทงั้ ส้นิ ๙๖๗ คน
วนั ท่ี ๖ ตุลาคม วันท่ี ๗ ตุลาคม วันท่ี ๘ ตุลาคม
รายละเอียด ๒๕๖๔ (คน) ๒๕๖๔ (คน) ๒๕๖๔ (คน)

ผลู้ งทะเบียนผ่านระบบออนไลน์ ๗๒๒ ๓๔๗ ๓๔๗
คณะกรรมการฯ และคณะอนุกรรมการฯ ๙๑ ๙๑ ๙๑
วทิ ยากร ๔๗ ๔๗ ๔๗
ผ้สู นับสนนุ ๑๐๓ ๑๐๓ ๑๐๓
ผูไ้ ด้สิทธิร่วมกจิ กรรมฟรีทางเฟสบคุ๊ ๔ ๔ ๔
รวม ๙๖๗ ๕๙๒ ๕๙๒

จำ� นวนผู้เขา้ รว่ มประชมุ ในแตล่ ะวัน จ�ำนวนผูเ้ ขา้ รว่ มประชมุ ในแตล่ ะห้อง
ผเู้ ข้าร่วม วนั ที่ ๖ ตลุ าคม ๒๕๖๔ จ�ำนวน ๕๗๙ คน หอ้ ง ๑ หอ้ ง ๒ หอ้ ง ๓
ผู้เข้าร่วม วนั ที่ ๗ ตุลาคม ๒๕๖๔ จำ� นวน ๓๕๕ คน วนั ท่ีเข้ารว่ ม (คน) (คน) (คน)
ผูเ้ ข้ารว่ ม วันท่ี ๘ ตลุ าคม ๒๕๖๔ จ�ำนวน ๓๖๑ คน
วนั ที่ ๖ ตลุ าคม ๒๕๖๔ ๕๒๗ ๔๑๗ ๓๔๔
วันที่ ๗ ตลุ าคม ๒๕๖๔ ๓๒๗ ๓๐๘ ๒๖๗
วันท่ี ๘ ตลุ าคม ๒๕๖๔ ๓๒๔ ๒๙๘ ๒๗๓

*หมายเหตุ ผเู้ ข้าร่วมสามารถเขา้ ชมได้โดยไม่จ�ำกัด ใน ๑ วนั
และสามารถเลือกเขา้ ชมได้ทุกห้องตามต้องการ

10 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตุลาคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔

ประวตั กิ ารเริม่ มีอนุมัตบิ ัตรและวฒุ บิ ตั ร
แสดงความรู้ความชำ� นาญในการประกอบวชิ าชพี การสตั วแพทย์

สาขาเฉพาะทางของประเทศไทย

ศาสตราจารยก์ ิตติคุณ น.สพ. ดร.มาริษศักร์ กลั ลป์ ระวิทธ์
วท.บ., สพ.บ., M.S., Ph.D., อว.สพ. สาขาศลั ยศาสตร์*

สัตวแพทยสภาได้เริ่มดำ� เนนิ การเกี่ยวกับอนุมัติบัตร (อว.สพ.) และวุฒิบัตร (วว.สพ.) แสดงความรู้ความชำ� นาญ
ในการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ ตามข้อบังคับสัตวแพทยสภาว่าด้วยหลักเกณฑ์การออกอนุมัติบัตรและวุฒิบัตร
เพื่อแสดงความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์สาขาต่าง ๆ พ.ศ. ๒๕๕๗ (เอกสาร ๑) โดยให้
วิทยาลัยวิชาชีพการสัตวแพทย์ช�ำนาญการแห่งประเทศไทย ท่ีก่อต้ังขึ้นตามข้อบังคับสัตวแพทยสภาว่าด้วยวิทยาลัย
วชิ าชพี การสตั วแพทยช์ ำ� นาญการแหง่ ประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๕๗ (เอกสาร ๒) รบั ผดิ ชอบการดำ� เนนิ การฝกึ อบรมและสอบ
เพอื่ ใหไ้ ด้ผมู้ คี วามรคู้ วามชำ� นาญในการประกอบวิชาชพี การสัตวแพทย์ของ ๕ สาขา ไดแ้ ก่ สาขาพยาธิวิทยา เวชศาสตร์
ระบบสืบพันธุ์ ศัลยศาสตร์ อายุรศาสตร์ และสัตวแพทย์สาธารณสุข แล้วเสนอสัตวแพทยสภาเพื่อออกอนุมัติบัตรฯ
หรือวุฒิบัตรฯ ให้กับผู้ท่ีสอบได้ เพื่อพัฒนาวิชาชีพการสัตวแพทย์เช่นเดียวกับทางการแพทย์ โดยพัฒนาสัตวแพทย์ที่มี
ความรคู้ วามชำ� นาญเฉพาะทางในการใหบ้ รกิ ารสงั คม การสาธารณสุขของประชาชน และการถา่ ยทอดประสบการณใ์ ห้
กับนิสิตนักศึกษาและสัตวแพทย์ โดยเป็นวิทยาลัยเดียวท่ีบริหารจัดการสาขาช�ำนาญการเฉพาะทาง
ทุกสาขาทางสัตวแพทย์ เพ่ือความสะดวกในการบริหารจัดการและประหยัดงบประมาณ ซ่ึงต่างจากของแพทย์ท่ีมี
ราชวทิ ยาลยั ของแตล่ ะสาขาเฉพาะทาง แตเ่ หมอื นกบั ราชวทิ ยาลยั ทนั ตแพทยแ์ หง่ ประเทศไทยทก่ี ำ� กบั ดแู ลทกุ สาขาเฉพาะทาง
ทางทันตแพทย์

* - อนุกรรมการและเลขานุการคณะอนุกรรมการก่อตั้งวิทยาลัยวิชาชีพการสัตวแพทย์ช�ำนาญการแห่งประเทศไทย
(๒๕๕๓ - ๒๕๕๗)
- เลขาธกิ ารคณะผู้บรหิ ารวิทยาลัยวชิ าชพี การสตั วแพทยช์ �ำนาญการแหง่ ประเทศไทย (๒๕๕๗ - ๒๕๖๐)
- ประธานคณะอนุกรรมการฝึกอบรมและสอบความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์สาขาศัลยศาสตร์
และผู้แทนสาขาศลั ยศาสตรใ์ นคณะผูบ้ รหิ ารวทิ ยาลยั วชิ าชีพการสัตวแพทยช์ ำ� นาญการแหง่ ประเทศไทย (๒๕๖๔ - ปจั จุบัน)

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๔ 11

การด�ำเนินการเกี่ยวกับการก่อต้ังอนุมัติบัตรฯ และวุฒิบัตรฯ วิทยาลัยฯ ต้องเร่ิมจากการไม่มีผู้ท่ีได้รับวุฒิบัตร
ทางสัตวแพทยจ์ ากตา่ งประเทศมาเรม่ิ ตน้ ซึ่งต่างกบั สาขาแพทย์ วทิ ยาลยั ฯ จึงตอ้ งด�ำเนินการเชน่ เดียวกบั การเร่ิมก่อตั้ง
วฒุ บิ ตั รแสดงความรคู้ วามชำ� นาญทางสตั วแพทย์ (Board of Veterinary Specialization) ของวทิ ยาลยั สาขาเฉพาะทาง
(Recognized Veterinary Specialty Organization: College or Board) ของสหรฐั อเมริกาและยุโรป ซง่ึ ตอ้ งสรรหา
ผู้ทรงคุณวุฒิสูงที่ต้องมีคุณวุฒิสูงกว่าคุณสมบัติของผู้สมัครสอบเพ่ือรับอนุมัติบัตรฯ และวุฒิบัตรฯ ตามปกติ ได้แก่
ผู้ท่ีมีต�ำแหน่งทางวิชาการระดับศาสตราจารย์ ผู้มีผลงานแต่งต�ำรา ผู้ได้รับปริญญาเอกมาไม่น้อยกว่า ๑๐ ปี
และมีผลงานทางวชิ าการ หรอื ผู้ได้รับปรญิ ญาสตั วแพทยศาสตรบัณฑติ มาไมน่ ้อยกว่า ๒๐ ปแี ละมีผลงานทางวชิ าการ
พิมพ์เผยแพร่ในวารสารวิชาการ แล้วเสนอให้สัตวแพทยสภาออกอนุมัติบัตรฯ ให้ใน พ.ศ. ๒๕๕๘ ซึ่งเป็นผู้ท่ีได้รับ
อนุมัติบัตรฯ รุ่นก่อต้ัง (Founder Diplomate) หลังจากนั้นวิทยาลัยฯ จึงได้แต่งต้ังผู้ท่ีได้รับอนุมัติบัตรฯ รุ่นก่อต้ังมา
เป็นคณะอนุกรรมการฝึกอบรมและสอบความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ของแต่ละสาขา
ให้มีหน้าที่ พัฒนาหลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ประจ�ำบ้านเพ่ือวุฒิบัตรแสดงความรู้ความ
ช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ของสาขา ติดตามการประเมินผู้เข้ารับการฝึกอบรมในหลักสูตรและ
สถาบันฝึกอบรม และบรหิ ารจดั การการสอบผู้สมัครสอบเพอ่ื รบั อนุมตั บิ ัตรฯ และวุฒบิ ตั รฯ
คณะอนุกรรมการฝึกอบรมและสอบความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ของแต่ละสาขา
ได้ใช้เกณฑ์กลางหลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ประจ�ำบ้านเพ่ือวุฒิบัตรแสดงความรู้ความ
ช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์สาขาต่างๆ ตามประกาศของสัตวแพทยสภา พ.ศ. ๒๕๕๘ (เอกสาร ๓)
ร่วมกับหลักสูตรการฝึกอบรมแพทย์ประจ�ำบ้านเพ่ือวุฒิบัตรแสดงความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพเวชกรรม
ของราชวิทยาลัยแพทย์ของสาขาเฉพาะทางท่ีคล้ายหรือใกล้เคียงกัน และข้อบังคับสัตวแพทยสภา ว่าด้วยการจัดต้ัง
การด�ำเนินการ และการเลิกสถาบันท่ีท�ำการฝึกอบรมเป็นผู้ช�ำนาญการสาขาต่าง ๆ ของวิชาชีพการสัตวแพทย์
พ.ศ. ๒๕๕๗ (เอกสาร ๔) ในการพัฒนาหลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ประจ�ำบ้านของสาขา
แลว้ ออกเป็นประกาศของวิทยาลยั ฯ เม่ือ พ.ศ. ๒๕๕๙ (เอกสาร ๕ - ๙) และประกาศหลักสูตรฯ ของสาขาเวชศาสตร์
ระบบสืบพันธุ์ ฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๓ (เอกสาร ๑๐) หลักสูตรการฝึกอบรมฯ ของทุกสาขามีระยะเวลาการฝึก
อบรมไม่น้อยกว่า ๓ ปี ภายใต้การก�ำกับดูแลของผู้ที่ได้รับอนุมัติบัตรฯ หรือวุฒิบัตรฯ ของแต่ละสาขา ในปริมาณงาน
ตามท่ีสาขาก�ำหนดและต้องเสนอผลงานวิจัยเพ่ือขอส�ำเร็จหลักสูตรการฝึกอบรมฯ ภายหลังจากที่มหาวิทยาลัยต่างๆ
ได้เตรียมการจนมีความพร้อมในการเป็นสถาบันฝึกอบรม จึงเร่ิมเปิดรับสมัครผู้ประสงค์เข้ารับการฝึกอบรมหลักสูตร
การฝกึ อบรมผปู้ ระกอบวิชาชพี การสัตวแพทย์ประจ�ำบ้านเพอ่ื วฒุ บิ ตั รฯสาขาตา่ ง ๆ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๖๒
คณุ สมบตั ขิ องผสู้ มคั รสอบเพอ่ื รบั วฒุ บิ ตั รฯ ตอ้ งมใี บอนญุ าตเปน็ ผปู้ ระกอบวชิ าชพี การสตั วแพทยช์ น้ั หนง่ึ และสำ� เรจ็
การฝึกอบรมหลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ประจ�ำบ้านเพื่อวุฒิบัตรฯ ของสาขาที่ขอวุฒิบัตรฯ
ภายใต้การก�ำกบั ดแู ลของผูท้ ่ไี ด้รบั อนุมัตบิ ัตรฯ หรอื วฒุ ิบัตรฯ เปน็ ระยะเวลาไมน่ ้อยกว่า ๓ ปตี ามทก่ี ล่าวขา้ งต้น และ
ต้องยื่นผลงานวิจัยที่เสนอเพ่ือส�ำเร็จหลักสูตรการฝึกอบรมฯ เม่ือสอบได้จะยังไม่ได้รับวุฒิบัตรฯ จากสัตวแพทยสภา
จนกว่าผลงานวิจัยดังกล่าวจะได้รับการตีพิมพ์หรือหนังสือตอบรับการตีพิมพ์ในวารสารระดับนานาชาติที่มีคุณภาพ
ตามระเบียบของคณะกรรมการการอุดมศึกษา ส่วนคุณสมบัติของผู้สมัครสอบเพ่ือรับอนุมัติบัตรฯ ต้องมีใบอนุญาต

12 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔

เปน็ ผปู้ ระกอบวชิ าชพี การสตั วแพทยช์ น้ั หนง่ึ และตอ้ งไดร้ บั การศกึ ษาหรอื ฝกึ อบรม และมปี ระสบการณใ์ นการปฏบิ ตั งิ าน
ในสาขาทข่ี ออนมุ ตั บิ ตั รฯ ตามหลักเกณฑ์อย่างใดอยา่ งหน่ึง (เอกสาร ๑) ไดแ้ ก่ ไดร้ บั วฒุ บิ ตั รแสดงความร้คู วามชำ� นาญ
ในการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ในสาขาท่ีขออนุมัติบัตรฯ หรือเทียบเท่าในต่างประเทศท่ีสัตวแพทยสภารับรอง
หรือ ได้รับปริญญาเอก ประกาศนียบัตรช้ันสูง ปริญญาโท หรือปริญญาสัตวแพทยศาสตรบัณฑิต และมีประสบการณ์
ในการปฏบิ ตั งิ านในสาขาทขี่ ออนมุ ตั บิ ตั รฯ ตดิ ตอ่ กนั เปน็ ระยะเวลาไมน่ อ้ ยกวา่ ๒, ๓, ๔ หรอื ๑๐ ปตี ามลำ� ดบั และตอ้ งมี
ผลงานทางวชิ าการตพี มิ พอ์ ยา่ งนอ้ ย ๑ เรอื่ ง วทิ ยาลัยฯ เรม่ิ เปิดการสมัครสอบเพอ่ื รับอนุมตั ิบตั รฯ เมื่อ พ.ศ ๒๕๖๐ และ
การสมัครสอบเพ่ือรับวุฒิบัตรฯ ใน พ.ศ. ๒๕๖๖ การสอบเพอ่ื รบั อนุมตั บิ ตั รฯ และวฒุ บิ ตั รฯ ประกอบดว้ ย การสอบ
ข้อเขียน สอบปฏิบัติ และสอบปากเปล่า โดยคณะอนุกรรมการสอบของวิทยาลัยวิชาชีพการสัตวแพทย์ช�ำนาญการ
แหง่ ประเทศไทย ผทู้ ส่ี อบผา่ นเกณฑก์ ารตดั สนิ ผลการสอบทก่ี ำ� หนดไวใ้ นขอ้ บงั คบั ของสตั วแพทยสภา (เอกสาร ๑) จงึ จะไดร้ บั
อนมุ ตั บิ ตั รฯ หรอื วฒุ บิ ตั รฯ จากสตั วแพทยสภา ผทู้ ไ่ี ดร้ บั วฒุ บิ ตั รฯ และผทู้ ไี่ ดร้ บั อนมุ ตั บิ ตั รฯ จงึ เปน็ ผทู้ มี่ คี วามรคู้ วามสามารถ
และประสบการณ์ระดับสูงขึ้นภายหลังได้รับปริญญาสัตวแพทยศาสตรบัณฑิต ในการถ่ายทอดความรู้ความช�ำนาญ
การให้กับผู้อ่ืน ให้บริการสังคมและให้ค�ำปรึกษาด้านสัตวแพทย์และการสาธารณสุข คณะกรรมการสัตวแพทยสภา
จงึ ไดด้ ำ� เนนิ การขอความอนเุ คราะหจ์ ากกระทรวงการอดุ มศกึ ษา วทิ ยาศาสตร์ วจิ ยั และนวตั กรรม พจิ ารณารบั รองคณุ วุฒิ
และจากคณะกรรมการส�ำนักงาน ก.พ. พิจารณาก�ำหนดอัตราเงินเดือนของผู้ที่สอบได้รับวุฒิบัตรฯ และผู้ท่ีสอบได้รับ
อนมุ ตั บิ ตั รฯ สาขาเดยี วกบั วฒุ บิ ตั รฯ เชน่ เดยี วกบั ทใ่ี หค้ วามอนเุ คราะหก์ บั สาขาทางการแพทยแ์ ละทนั ตแพทย์ เพอื่ พฒั นา
และยกระดบั วทิ ยฐานะของผทู้ ไี่ ดร้ บั วฒุ บิ ตั รฯ และอนมุ ตั บิ ตั รฯ ใหส้ ามารถสมคั รสอบคดั เลอื กเพอ่ื บรรจเุ ปน็ อาจารยใ์ น
มหาวทิ ยาลยั ตามขอ้ กำ� หนดคณุ สมบตั ขิ องกระทรวงการอดุ มศกึ ษา วทิ ยาศาสตร์ วจิ ยั และนวตั กรรมได้ เพอ่ื เปน็ การสง่ เสรมิ ให้
มหาวิทยาลัยมีจ�ำนวนอาจารย์ที่มีคุณวุฒิสูงเพียงพอที่จะจัดการเรียนการสอนในระดับบัณฑิตศึกษาและควบคุมดูแล
การฝึกอบรมหลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ประจ�ำบ้านเพ่ือวุฒิบัตรของแต่ละสาขา และ
ส่งเสริมให้งานบรกิ ารสงั คมด้านสตั วแพทย์ของมหาวทิ ยาลัยมีประสทิ ธภิ าพสงู
การเขียนคุณวุฒิของผู้ได้รับอนุมัติบัตรและวุฒิบัตรแสดงความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพการ
สตั วแพทยข์ องสาขาต่าง ๆ วทิ ยาลยั ฯ กำ� หนดไว้ดงั ต่อไปนี้

สาขาพยาธิวทิ ยา
ภาษาไทย
ชอ่ื -นามสกลุ สพ.บ., อนุมัติบัตร (หรอื วฒุ ิบตั ร) แสดงความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวชิ าชีพ

การสัตวแพทย์ สาขาพยาธวิ ทิ ยา หรือ

ชอ่ื -นามสกุล สพ.บ., อว.สพ. (หรือ วว.สพ.) สาขาพยาธิวิทยา

ภาษาองั กฤษ
Name, DVM, Diplomate, Thai Board of Veterinary Pathology หรือ

Name, DVM, Diplomate, TBVP หรอื

Name, DVM, DTBVP (กรณีเผยแพรผ่ ลงานในวารสารวิชาการ)

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๔ 13

สาขาเวชศาสตร์ระบบสืบพันธ์ุ
ภาษาไทย
ชือ่ -นามสกลุ สพ.บ., อนุมตั ิบตั ร (หรือวุฒบิ ตั ร) แสดงความร้คู วามชำ� นาญในการประกอบวชิ าชีพ

การสัตวแพทย์ สาขาเวชศาสตรร์ ะบบสืบพนั ธ์ุ หรอื
ชื่อ-นามสกลุ สพ.บ., อว.สพ. (หรอื วว.สพ.) สาขาเวชศาสตรร์ ะบบสบื พนั ธุ์
ภาษาองั กฤษ
Name, DVM, Diplomate, Thai Board of Theriogenology หรอื
Name, DVM, Diplomate, TBT หรอื
Name, DVM, DTBT (กรณเี ผยแพร่ผลงานในวารสารวชิ าการ)
สาขาศัลยศาสตร์
ภาษาไทย
ชื่อ-นามสกุล สพ.บ., อนุมัตบิ ัตร (หรอื วุฒบิ ัตร) แสดงความรู้ความชำ� นาญในการประกอบวชิ าชีพ

การสัตวแพทย์ สาขาศัลยศาสตร์ หรือ
ชือ่ -นามสกลุ สพ.บ., อว.สพ. (หรอื วว.สพ.) สาขาศัลยศาสตร์
ภาษาอังกฤษ
Name, DVM, Diplomate, Thai Board of Veterinary Surgery หรอื
Name, DVM, Diplomate, TBVS หรอื
Name, DVM, DTBVS (กรณีเผยแพรผ่ ลงานในวารสารวิชาการ)
สาขาอายุรศาสตร์
ภาษาไทย
ช่ือ-นามสกุล สพ.บ., อนุมัติบัตร (หรือวุฒิบัตร) แสดงความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวชิ าชพี

การสตั วแพทย์ สาขาอายุรศาสตร์ หรือ
ชื่อ-นามสกุล สพ.บ., อว.สพ. (หรอื วว.สพ.) สาขาอายรุ ศาสตร์

ภาษาอังกฤษ
Name, DVM, Diplomate, Thai Board of Veterinary Medicine หรอื
Name, DVM, Diplomate, TBVM หรอื
Name, DVM, DTBVM (กรณีเผยแพร่ผลงานในวารสารวชิ าการ)
สาขาสัตวแพทย์สาธารณสขุ
ภาษาไทย
ช่ือ-นามสกุล สพ.บ., อนมุ ัติบตั ร (หรอื วุฒิบตั ร) แสดงความร้คู วามช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพ

การสัตวแพทย์ สาขาสัตวแพทยส์ าธารณสุข หรอื
ช่อื -นามสกุล สพ.บ., อว.สพ. (หรือ วว.สพ.) สาขาสัตวแพทย์สาธารณสขุ

14 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๔

ภาษาอังกฤษ
Name, DVM, Diplomate, Thai Board of Veterinary Public Health หรือ
Name, DVM, Diplomate, TBVPH หรือ
Name, DVM, DTBVPH (กรณเี ผยแพร่ผลงานในวารสารวชิ าการ)
เอกสารอา้ งอิง
๑. ข้อบังคับสัตวแพทยสภา ว่าด้วยหลักเกณฑ์การออกอนุมัติบัตรและวุฒิบัตรเพื่อแสดงความรู้ความช�ำนาญใน
การประกอบวิชาชีพการสตั วแพทยส์ าขาต่าง ๆ พ.ศ.๒๕๕๗
๒. ข้อบงั คับสตั วแพทยสภาว่าด้วยวิทยาลยั วชิ าชีพการสตั วแพทย์ช�ำนาญการแห่งประเทศไทย พ.ศ.๒๕๕๗
๓. ประกาศสัตวแพทยสภาท่ี ๑๔/๒๕๕๘ เรื่อง เกณฑ์หลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์
ประจ�ำบา้ นเพอื่ วุฒิบตั รแสดงความรคู้ วามช�ำนาญในการประกอบวชิ าชีพการสตั วแพทย์สาขาตา่ ง ๆ
๔. ขอ้ บังคับสัตวแพทยสภาว่าด้วยการจัดต้งั การด�ำเนินการ และการเลกิ สถาบันที่ทำ� การฝกึ อบรมเป็นผู้ช�ำนาญ
การในสาขาตา่ ง ๆ ของวิชาชีพการสัตวแพทย์ พ.ศ.๒๕๕๗
๕. ประกาศวิทยาลัยฯ ท่ี ๑/๒๕๕๙ เร่ืองเกณฑ์หลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ประจ�ำ
บา้ นเพอื่ วุฒิบตั รแสดงความรู้ความชำ� นาญในการประกอบวิชาชีพ สาขาพยาธวิ ิทยา
๖. ประกาศวิทยาลัยฯ ท่ี ๒/๒๕๕๙ เร่ืองเกณฑ์หลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ประจ�ำ
บ้านเพ่ือวุฒิบัตรแสดงความร้คู วามช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพ สาขาเวชศาสตรร์ ะบบสืบพนั ธุ์
๗. ประกาศวิทยาลัยฯ ที่ ๓/๒๕๕๙ เร่ืองเกณฑ์หลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ประจ�ำ
บ้านเพ่ือวุฒบิ ตั รแสดงความรคู้ วามชำ� นาญในการประกอบวิชาชพี สาขาศัลยศาสตร์
๘. ประกาศวิทยาลัยฯ ที่ ๔/๒๕๕๙ เรื่องเกณฑ์หลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ประจ�ำ
บ้านเพื่อวฒุ บิ ัตรแสดงความรคู้ วามช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพ สาขาอายุรศาสตร์
๙. ประกาศวิทยาลัยฯ ท่ี ๕/๒๕๕๙ เร่ืองเกณฑ์หลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ประจ�ำ
บา้ นเพอ่ื วุฒิบัตรแสดงความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวชิ าชีพ สาขาสัตวแพทย์สาธารณสขุ
๑๐. ประกาศวิทยาลัยฯ ท่ี ๑๒/๒๕๖๓ เร่ืองเกณฑ์หลักสูตรการฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์
ประจำ� บา้ นเพอื่ วฒุ บิ ตั รแสดงความรคู้ วามชำ� นาญในการประกอบวชิ าชพี สาขาเวชศาสตรร์ ะบบสบื พนั ธ์ุ (ฉบบั ปรบั ปรงุ )

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธันวาคม ๒๕๖๔ 15

16 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔

ประกาศสัตวแพทยสภา
ท่ี ๕๙ / ๒๕๖๔

เรอ่ื ง การรบั สมัครบุคคลเพอ่ื เข้ารบั การคัดเลือกเปน็ คณะกรรมการ
บริหารศูนยป์ ระเมนิ ความรูค้ วามสามารถข้ันพน้ื ฐานของการประกอบวิชาชีพการสตั วแพทย์
จากสายงานวิชาชีพ บริษัทและฟาร์ม/คลินิกและโรงพยาบาลสตั ว์/ภาคราชการและรัฐวิสาหกจิ )

----------------------------------------
เนื่องจากคณะกรรมการบริหารศูนย์ประเมินความรู้ความสามารถข้ันพ้ืนฐานในการประกอบวิชาชีพการ
สตั วแพทย์ สายงานวชิ าชพี จะหมดวาระการด�ำรงต�ำแหนง่ ในวนั ที่ ๒๔ กมุ ภาพันธ์ ๒๕๖๕ และโดยความเหน็ ชอบของ
คณะกรรมการสัตวแพทยสภาคร้ังท่ี ๑๑ / ๒๕๖๔ เม่ือวันพฤหัสบดีท่ี ๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ ที่ประชุมเห็นชอบ
ให้ออกประกาศรับสมัครบุคคลเพ่ือเข้ารับการคัดเลือกเป็นคณะกรรมการบริหารศูนย์ประเมินฯ สัตวแพทยสภา
จงึ ประกาศรบั สมคั รบคุ คลเพอ่ื เขา้ รบั การคดั เลอื กเปน็ คณะกรรมการบรหิ ารศนู ยป์ ระเมนิ ความรคู้ วามสามารถขนั้ พนื้ ฐาน
ของการประกอบวชิ าชพี การสตั วแพทยจ์ ากสายงานวชิ าชพี (บรษิ ทั และฟารม์ /คลนิ กิ และโรงพยาบาลสตั ว/์ ภาคราชการ
และรัฐวสิ าหกจิ ) โดยมีคุณสมบัติและเงอื่ นไข ดังน้ี
๑. คณุ สมบตั ิของผูส้ มคั ร
๑.๑ เปน็ ผู้รับใบอนุญาตเปน็ ผู้ประกอบวชิ าชีพการสัตวแพทย์ช้ันหนึ่ง
๑.๒ ปฏบิ ัติงานทเี่ กย่ี วขอ้ งกบั วชิ าชีพการสัตวแพทย์ในภาคราชการ รัฐวิสาหกจิ ธุรกิจ เอกชน ฟารม์ สตั ว์

เล้ยี ง คลนิ กิ หรือโรงพยาบาลสตั ว์
๑.๓ มีเจตนารมณ์ในการท�ำงานด้านวิชาการของศูนย์ประเมินความรู้ความสามารถข้ันพ้ืนฐานของการ

ประกอบวิชาชพี การสตั วแพทย์
๑.๔ มคี วามเสยี สละและอทุ ศิ เวลาเพอ่ื เขา้ รว่ มดำ� เนนิ งานเกยี่ วกบั ศนู ยป์ ระเมนิ ความรคู้ วามสามารถขน้ั พนื้ ฐาน

ของการประกอบวชิ าชพี การสัตวแพทย์
๒. เงื่อนไขการทำ� งาน
๒.๑ มวี าระการทำ� งาน ๓ ปี เม่ือครบวาระอาจไดร้ บั การแตง่ ต้ังใหมแ่ ต่ไมเ่ กิน ๒ วาระตดิ ต่อกนั
๒.๒ ไมม่ ีเงนิ เดอื นประจ�ำ ไดร้ ับเบยี้ ประชุมตามระเบียบของสตั วแพทยสภา
๒.๓ เป็นคณะกรรมการบริหารศูนย์ประเมินความรู้ความสามารถขั้นพ้ืนฐานของการประกอบวิชาชีพ

การสัตวแพทย์ โดยมอี �ำนาจและหน้าทด่ี งั ตอ่ ไปนี้
๒.๓.๑ จดั ระบบการประเมนิ และรบั รองความรคู้ วามสามารถของสตั วแพทยท์ ปี่ ระสงคจ์ ะประกอวชิ าชพี
การสตั วแพทยใ์ นประเทศไทย
๒.๓.๒ ออกระเบียบปฏิบัตติ ่าง ๆ ของศนู ย์ ให้อยู่ภายในกรอบวตั ถปุ ระสงค์
๒.๓.๓ ออกระเบยี บการประชมุ ของคณะกรรมการ

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔ 17

๒.๓.๔ ออกระเบยี บการบริหารบุคคล การบรหิ ารงบประมาณ และการบรหิ ารทว่ั ไปของศูนย์
๒.๓.๕ ก�ำหนดองค์ประกอบ คุณสมบัติ และแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพ่ือด�ำเนินการต่าง ๆ
ของคณะกรรมการ
๒.๓.๖ กำ� หนดคา่ บำ� รงุ และค่าธรรมเนยี มต่าง ๆ
๒.๓.๗ ตดิ ตามและประเมนิ ผลการปฏบิ ตั งิ านของศนู ย์ และรายงานตอ่ สตั วแพทยสภาเปน็ ประจำ� ทกุ ป ี
๒.๓.๘ เสนอแต่งตั้งหรือถอดถอนผู้จัดการ ตลอดจนก�ำหนดอัตรา เงินเดือนและค่าตอบแทน
ของผู้จัดการตอ่ คณะกรรมการสตั วแพทยสภา
๒.๓.๙ ประชาสัมพนั ธ์กิจกรรมท่จี ะจดั ใหท้ ราบโดยทวั่ กนั
๓. การรับสมัคร ผู้มีความประสงค์สามารถดาวน์โหลดใบสมัครได้ท่ีเว็บไซต์สัตวแพทยสภา และส่งใบสมัคร
พร้อมเอกสารหลักฐานประกอบการสมคั ร ผา่ นทางอเี มล, แอปพลเิ คชนั สัตวแพทยสภา, ระบบขนสง่ เอกชน หรอื ใสซ่ องปดิ
ผนกึ สง่ ไปยงั สำ� นกั งานสตั วแพทยสภา เลขที่ ๖๘/๘ หมู่ ๑ ตำ� บลบางไผ่ อำ� เภอเมอื ง จงั หวดั นนทบรุ ี ๑๑๐๐๐ ภายในวนั ที่ ๒๔
ธนั วาคม ๒๕๖๔ โดยเจา้ หนา้ ทสี่ ตั วแพทยสภาประทบั รบั เอกสารเปน็ สำ� คญั
๔. การพิจารณา คณะกรรมการสัตวแพทยสภาเป็นผู้พิจารณาคัดเลือกบุคคลจากเอกสาร ใบสมัคร
เพื่อเป็นกรรมการจากสายงานวิชาชีพ (บริษัทและฟาร์ม) ๑ คน กรรมการจากคลินิกและโรงพยาบาลสัตว์ ๑ คน
กรรมการจากภาคราชการและรฐั วิสาหกิจ ๒ คน รวมทงั้ สนิ้ ๔ คน เขา้ รว่ มในคณะกรรมการบรหิ ารศนู ยป์ ระเมินความรู้
ความสามารถขน้ั พ้นื ฐานของการประกอบวชิ าชีพการสตั วแพทย์ (มีวาระการดำ� รงต�ำแหนง่ ระหว่างวันท่ี ๒๕ กุมภาพันธ์
๒๕๖๕ – วันที่ ๒๔ กมุ ภาพันธ์ ๒๕๖๘ ) ในหัวขอ้ ตอ่ ไปน้ี
๔.๑ คุณสมบัติของผูส้ มัคร
๔.๒ งานทปี่ ฏิบตั เิ กี่ยวกับวิชาชีพการสตั วแพทย์ประกอบดว้ ย

๔.๒.๑ ท�ำงานในสายงานวชิ าชพี จากบริษัทและฟาร์ม ๑ คน
๔.๒.๒ ทำ� งานในคลินกิ และโรงพยาบาลสัตว์ ๑ คน
๔.๒.๓ ทำ� งานในสายงานภาคราชการและรัฐวิสาหกิจ ๒ คน
๔.๓ มีเจตนารมณ์ในการเข้าร่วมเป็นคณะกรรมการบริหารศูนย์ประเมินความรู้ความสามารถขั้นพ้ืนฐาน
ของการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์
๔.๔ ผ่านการคัดเลือกของคณะกรรมการสัตวแพทยสภาการพิจารณาของคณะกรรมการสัตวแพทยสภา
ถือเปน็ ที่สดุ
๕. การประกาศผลการคัดเลือก
ส�ำนักงานสัตวแพทยสภา จะประกาศผลการคดั เลือกบนเว็บไซต์ของสตั วแพทยสภา www.vetcouncil.
or.th และแจง้ เป็นหนังสือใหผ้ ูไ้ ดร้ ับการคัดเลอื กทราบ
ประกาศ ณ วนั ที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๖๔

(รศ.นายสตั วแพทย์ ดร.ธีระ รักความสขุ )
นายกสตั วแพทยสภา

18 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธันวาคม ๒๕๖๔ 19

ประกาศสตั วแพทยสภา
ที่ ๖๓ / ๒๕๖๔

เรอื่ ง มาตรการลดความเสี่ยงตอ่ การติดเชื้อโรคโควดิ -๑๙ (ขยายเวลา)
----------------------------------------

ตามข้อก�ำหนดออกตามความในมาตรา ๙ แห่งพระราชก�ำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน
พ.ศ.๒๕๔๘ (ฉบับที่ ๓๒) และประกาศเรื่องการขยายระยะเวลาการประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในเขตทุกเขตท้องที่
ท่ัวราชอาณาจักร (คราวท่ี ๑๔) สัตวแพทยสภา จึงออกประกาศมาตรการลดความเส่ียงต่อการติดเชื้อโรคโควิด-๑๙
(ขยายเวลา) ใหท้ ราบดงั นี้
๑. สัตวแพทยสภา ขอเรียนแจ้งสมาชิกสัตวแพทยสภาผู้ที่ใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์

จะหมดอายุในช่วงเดือนธันวาคม ๒๕๖๔ – กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ งดการติดต่อที่ส�ำนักงานสัตวแพทยสภา
หากมคี วามจำ� เปน็ เรง่ ดว่ นให้สามารถจัดส่งเอกสารฯต่างๆ ทาง E-mail : [email protected] หรือ
ไลนส์ ตั วแพทยสภา ตง้ั แตบ่ ดั น้ี ถงึ วนั ที่ ๓๐ ธนั วาคม ๒๕๖๔ หรอื จนกวา่ สถานการณก์ ารระบาดของโรคตดิ
เชอ้ื ไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ จะคลค่ี ลาย รวมถงึ มใิ หบ้ คุ คลภายนอกตดิ ตอ่ หรอื เขา้ พนื้ ทส่ี ำ� นกั งานสตั วแพทยสภา
๒. การสัมมนา การประชมุ ของคณะกรรมการ คณะอนกุ รรมการ คณะทำ� งานฯ ขอใหเ้ ล่อื นออกไปกอ่ น หรอื
หากมีความจ�ำเป็น เร่งด่วนให้จัดการประชุมส่ือทางไกล แบบ ๑๐๐ % (เฉพาะอนุกรรมการท่ีสามารถ
ด�ำเนินการได้ตามกฎหมาย) หรือให้บริการด้วยการส่ือสารแบบดิจิทัล ต้ังแต่บัดนี้ถึงวันท่ี ๓๐ ธันวาคม
๒๕๖๔ หรือจนกว่าสถานการณก์ ารระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ จะคลีค่ ลาย เพ่อื ให้เปน็ ไป
ตามมาตรการควบคมุ ขอ้ ๗ (๖)
๓. การปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ประจ�ำส�ำนักงานสัตวแพทยสภายังคงเปิดด�ำเนินการในวัน และเวลาท�ำการ
ตามปกติ โดยให้เจ้าหนา้ ที่สลับสัปดาห์มาทำ� งานท่ีสำ� นกั งานสัตวแพทยสภา และทำ� งานทบี่ า้ น โดยอนมุ ัติ
จากเลขาธกิ ารสตั วแพทยสภา
ท้ังนี้หากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคมีการเปลี่ยนแปลง สัตวแพทยสภาจะประกาศมาตรการ
ใหท้ ราบต่อไป
ประกาศ ณ วนั ท่ี ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๖๔


(รศ.นายสตั วแพทย์ ดร.ธีระ รักความสุข)
นายกสัตวแพทยสภา

20 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธันวาคม ๒๕๖๔

โรคทางปรสิต
ในกล้ามเนื้อสุกร
ทีต่ ดิ ตอ่ ระหว่าง
สัตวแ์ ละคน

สถาบสันพส.ขุ ญภ.ามพนสทตั กวแ์าหน่งตช์ิ าจติริ ะกธรันมปหศ์ สุ ตั ว์

องคก์ ารอนามยั โลก (World Health Organization) ได้ให้ค�ำจ�ำกดั ความของโรคติดตอ่ ระหวา่ ง
สตั วแ์ ละคนว่าเปน็ โรคท่ตี ิดตอ่ ตามธรรมชาติระหว่างสัตวม์ ีกระดกู สนั หลงั และคน (WHO, 2019) ดังนั้น
โรคทางปรสิตที่ติดต่อระหว่างสตั วแ์ ละคนจะเปน็ สว่ นรว่ มระหวา่ งโรคทางปรสติ และโรคทตี่ ดิ ตอ่ ระหวา่ ง
สตั วแ์ ละคนซงึ่ จะตอ้ งใชห้ ลกั การในการรกั ษา การควบคุม และการป้องกัน ของทั้งโรคทางปรสิต และ
โรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน ปัจจุบันพบปรสิตท่ีเป็นสาเหตุของโรคทางปรสิตที่ติดต่อระหว่างสัตว์
และคนกว่า 50 ชนิด ท�ำให้เกิดปัญหาทางด้านสุขภาพทั้งสัตว์และคน มผี ลกระทบทางดา้ นเศรษฐกจิ
ตามมา การตดิ ตอ่ สว่ นใหญจ่ ะผา่ นทางอาหารทปี่ นเปอ้ื นไปดว้ ยเชอ้ื ทที่ ำ� ใหเ้ กดิ โรคเหลา่ น้ี
โรคทางปรสิตท่ีติดต่อระหว่างสัตว์และคนที่อยู่ในระบบกล้ามเนื้อของสุกร มีสาเหตุมาจากการ
กินเนื้อสุกรดิบหรือก่ึงสุกกึ่งดิบ โรคท่ีมีความส�ำคัญทางเศรษฐกิจอย่างมาก ได้แก่ โรคทริคิเนลโลสิส
โรคพยาธิตืดหมู และโรคท่ีเกิดจากเชื้อโปรโตซัว ได้แก่ โรคท็อกโซพลาสโมซิส การป้องกันการติดเชื้อ
ปรสิตในระบบกล้ามเนื้อสัตว์อย่างมีประสิทธิภาพ คือเปล่ียนแปลงพฤติกรรมในการบริโภคอาหาร
ของคน นัน่ คือบริโภคเน้ือสตั วท์ ีผ่ ่านความร้อนมาอย่างเพียงพอ

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๔ 21

โรคทริคโิ นซิส (Trichinosis) กล้ามเนื้อตา กล้ามเนื้อท่ีอยู่ระหว่างกระดูกซี่โครง กล้าม
เกิดจากพยาธิตัวกลม ทริคิเนลล่า สไปราลิส เนื้อแก้ม ลนิ้ และนอ่ ง นอกจากน้ียงั พบในอวยั วะอน่ื ของ
(Trichinella spiralis) ช่ือพ้องได้แก่ พยาธิตัวบวม ร่างกาย เช่น กล้ามเนื้อหัวใจ ปอด สมอง ตับ ตับอ่อน
พบการระบาดของโรคนี้ได้ในสุกรและคนท่ัวโลก และไต พยาธิตัวอ่อนที่ขดตัวอยู่ในกล้ามเนื้อจะสร้างถุง
ในประเทศไทยพบการระบาดได้ท้ังในสุกร หนู และสุนัข หุ้มล้อมรอบและภายใน 1 เดือนหลังการติดพยาธิ จะมี
(มนทกานต์ิ, 2548) ส�ำหรับในคนพบการระบาดต้ังแต่ หินปูนมาหุ้มอีกชั้นหน่ึง พยาธิตัวอ่อนในถุงหุ้มน้ีมีชีวิตอยู่
พ.ศ. 2505 ที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยมักพบในคนที่ซื้อ ในตวั สตั วไ์ ด้นานถงึ 11-24 ปี แตจ่ ะไม่มกี ารเจริญเติบโต
สุกรชาวเขาท่ีเลี้ยงแบบปล่อยน�ำมาฆ่าเพ่ือขายหรือ จนกว่าเนื้อสัตว์ที่มีถุงหุ้มของพยาธิจะถูกกินเข้าไป
แจกจ่ายกันไปท�ำอาหาร ท�ำให้พบผู้ป่วยคร้ังละมาก ๆ อย่างไรก็ดีอาจมีพยาธิตัวอ่อนบางตัวไม่เจริญเติบโตเป็น
เดิมพบผู้เสียชีวิตแต่ปัจจุบันไม่พบรายงานผู้เสียชีวิต พยาธิตัวแก่ในล�ำไส้เล็กแต่จะถูกขับออกมากับอุจจาระ
(นิมิตรและเกตรุ ตั น,์ 2546) ในกรณีเช่นน้ีสัตว์อ่ืนสามารถติดโรคได้โดยการกิน
วงจรชีวิตของโรค จะแพร่มาสู่คนได้โดยการกิน อุจจาระที่มีตัวอ่อนพยาธิปนเปื้อน โรคนี้ติดต่อมายังสุกร
เน้ือสัตว์ที่มีตัวอ่อนของพยาธิในถุงหุ้มที่แฝงอยู่ในกล้าม และคน โดยกินเน้ือสุกรหรือสัตว์ชนิดอื่นที่มีตัวอ่อนของ
เนอื้ ดบิ หรอื กึ่งสุกกึ่งดิบ เช่น ลาบ แหนม หลู้ ก้อย น�้ำตก พยาธิ
จากน้ันพยาธิจะถูกย่อยในกระเพาะ ถุงหุ้มตัวอ่อนของ ความรุนแรงของโรคในสุกรข้ึนกับจ�ำนวนพยาธิท่ี
พยาธิจะถูกย่อย ท�ำให้พยาธิออกมาเจริญเติบโตเป็นตัว ได้รับ ในสุกรถ้าได้รับพยาธิไม่มากจะไม่แสดงอาการ
เตม็ วยั ภายใน 2-3 วนั จากน้ันจะผสมพันธุ์กันในล�ำไส้เลก็ ผดิ ปกติให้เห็น แต่สุกรที่ได้รับพยาธิจ�ำนวนมากจะท�ำให้
ออกลูกเป็นตัวอ่อนจ�ำนวนมาก พยาธิตัวอ่อนจะไชเข้าไป สกุ รปว่ ย เชน่ มไี ข้ ซมึ เบอ่ื อาหาร ผอมแหง้ หายใจลำ� บาก
ในระบบน้�ำเหลือง และเข้าสู่ระบบหมุนเวียนโลหิต บวมตามหน้า เจ็บปวดตามกล้ามเนื้อ มีปัญหาเกี่ยวกับ
ในที่สุดจะแพร่ไปท่ัวร่างกาย จากนั้นจะเข้าไปฝังตัวอยู่ การเคล่ือนไหวของขา โดยเฉพาะขาหลังจะแข็งท�ำให้
ตามกล้ามเน้ือต่าง ๆ กล้ามเนื้อท่ีพบมากคือกะบังลม ลุกขน้ึ ยนื หรือเดนิ ดว้ ยความลำ� บากและมีขนหยาบกรา้ น

22 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔

การวินิจฉัยโรคในสกุ ร ได้แก่ โรคพยาธติ ดื หมู (Pork tapeworm
1. การตรวจทางปรสติ วิทยา
1.1 การตัดช้ินเนื้อจากกล้ามเน้ือไปตรวจ โดย infection)
ใช้กระจกสไลด์ 2 แผ่นกดกล้ามเน้ือให้บางท่ีสุด เกิดจากพยาธิตัวตืด ทีเนีย โซเลียม (Taenia
(compression) จากนั้นน�ำไปตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ solium) ระยะตัวอ่อนของพยาธิ เรียก ซิสติเซอร์คัส
ชนิดแสงสวา่ ง เซลโู ลเซ่ (Cysticercus cellulosae) ชอ่ื พ้องไดแ้ ก่ พยาธิ
1.2 การย่อย (digestion) โดยใช้น�้ำย่อยเทียม เม็ดสาคู
(acid-pepsin) จากนั้นน�ำตัวอ่อนท่ีได้ไปตรวจด้วย พบการระบาดของพยาธิชนิดน้ีในสุกรและคน
กล้องจลุ ทรรศน์ชนดิ สเตอริโอ ท่ัวโลก โดยมากพบในทวีปอเมริกาเหนือ อเมริกาใต้
2. การตรวจทางภูมิคุ้มกันวิทยา ได้แก่ indirect เอเชีย และแอฟริกา ในประเทศไทยพบการรายงานโรค
ELISA (indirect Enzyme-linked immunosorbent จากการผ่าซากสุกรร้อยละ 2.79 (62/2,223) ในโรง
assay) ฆ่าสัตว์ กรุงเทพฯ ตั้งแต่ พ.ศ. 2504 (de Jesus and
3. การตรวจทางอณูชีววิทยา ได้แก่ PCR Waramontri, 1916) มีรายงานการรวบรวมการพบ
(Polymerase chain reaction) พยาธิเม็ดสาคูระหว่างปี 2507-2510 ในสุกรถึงร้อยละ
ในการรักษาสุกรที่ติดพยาธิชนิดน้ีจะท�ำลายได้ 2.57 (61,096/2,377,281) (ร�ำพึง, 2515) ไม่ก่ีปีมานี้
เฉพาะตัวเต็มวัยในล�ำไส้ โดยให้ยา Thiabendazole ผู้เขียนยังพบถุงน้�ำในกล้ามเน้ือสุกรอยู่ แต่ไม่พบการ
ขนาด 150-200 มิลลิกรัมต่อน�้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม รายงานการพบพยาธิในขณะท่ีพบคนท่ีติดพยาธิชนิดนี้ได้
ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง ครั้งเดียว แต่ในระยะที่เป็นถุงหุ้มจะ ทุกภาค และพบผู้ป่วยได้ต้ังแต่อายุ 7-83 ปี
รักษาไมไ่ ด้ (Anantaphruti, 2013) ในปี ค.ศ. 2000-2005 พบความ
การควบคุมและป้องกนั โรคในสุกร ไดแ้ ก่ ชุกของโรคต�่ำกว่าร้อยละ 1 โดยพบมากทางภาคเหนือ
1. เลย้ี งสกุ รในคอกทแ่ี ขง็ แรงหรอื ในบรเิ วณทจ่ี ำ� กดั และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และมีรายงานการพบ
ไมป่ ลอ่ ยใหห้ าอาหารกินเอง ไข่พยาธิ T. solium จากอุจจาระของผู้ป่วย 5 ราย
2. ให้อาหารสุกรด้วยอาหารส�ำหรับสุกรโดยตรง ในจังหวัดกาญจนบรุ ี (Waikagul et al., 2006)
ถ้าใช้เศษอาหารท่ีมีเน้ือสัตว์เลี้ยงสุกรจะต้องต้มให้สุก คนเป็นโฮสตจ์ ำ� เพาะ (definitive host) ของพยาธิ
เพื่อท�ำลายพยาธิตวั ออ่ นทีอ่ ยู่ในเศษเนอ้ื สตั ว์ได้ ชนิดน้ี เมื่อได้รับพยาธิเข้าไปในร่างกาย โดยการกินเนื้อ
3. กวดขันการเคลื่อนย้ายสุกรในเขตท่ีมีโรค สุกรดิบหรือกึ่งสุกกึ่งดิบที่มีตัวอ่อนของพยาธิฝังตัวอยู่
ระบาด วิธีการที่ดีที่สุดคือ ท�ำลายสุกรท่ีสงสัยว่าเป็นโรค เมื่อพยาธิเข้าไปในล�ำไส้เล็กส่วนหัวของตัวอ่อนท่ีหดซ่อน
ทง้ั หมดด้วยการเผาหรอื ฝงั ให้ลกึ อยู่จะย่ืนออกมาภายนอก พยาธิตัวอ่อนจะเอาส่วนหัว
4. ไม่ซื้อสุกรจากแหล่งท่ีเป็นโรค หรือโดยเกิดโรค เกาะกับผนังล�ำไส้เล็ก พยาธิตัวตืดจะได้รับสารอาหาร
ระบาดมาเล้ียง จากอาหารในล�ำไส้เล็กของคน โดยการดูดซึมเข้าทาง
5. ควรมีโรงฆ่าสัตว์ท่ีได้มาตรฐานที่มีการตรวจ ผิวหนังของพยาธิโดยตรง หลังจากนั้นพยาธิจะเจริญเป็น
เนื้อสัตว์ว่าปลอดจากโรคต่างๆ ก่อนน�ำไปจ�ำหน่ายใน ตัวแก่ โดยการสร้างปล้องเพ่ิมจ�ำนวนและความยาวออก
ทอ้ งตลาด ไปเร่ือยๆ จากนั้นจะเกิดการผสมพันธุ์ขึ้นภายในปล้อง
(self-fertilization) ออกไข่ซึ่งจะเจริญเป็นตัวอ่อนท่ีมี
ขอเกี่ยว (hook) ทีห่ ัวจำ� นวน 6 อนั (oncosphere หรือ
hexacanth larva) อยภู่ ายในไข่ ปลอ้ งสกุ ทม่ี ไี ขอ่ ยภู่ ายใน
(gravid segments หรือ gravid proglottids)

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔ 23

ท่ีอยู่ส่วนปลายสุดของตัวพยาธิจะหลุดออกจากล�ำตัว
ทลี ะ 4-5 ปล้อง ออกมาในอุจจาระของคน ซ่ึงผู้ป่วยอาจ
เห็นได้ด้วยตาเปล่า เป็นแผ่นแบนๆ สีขาวเคลื่อนไหวได้
เม่ือคนถา่ ยอุจจาระลงพนื้ ดิน ไขข่ องพยาธิจะมาปะปนอยู่
ในดิน และสามารถมีชีวิตอยู่ในดินและสิ่งแวดล้อม
ภายนอกได้นานถึง 2 เดือน เพราะไข่พยาธิมีเปลือกหนา
หุ้มอยู่ภายนอก เม่ือสุกรท่ีเป็นโฮสต์ก่ึงกลาง
(intermediate host) กนิ อาหารทีม่ ไี ข่พยาธิปนเป้อื นอยู่
เข้าไป เปลือกไขแ่ ละเยื่อหุ้มตัวอ่อนจะถูกยอ่ ยโดยนำ้� ยอ่ ย
ในกระเพาะอาหารของสุกร ตัวอ่อนที่ออกจากไข่จะไช
ผนังกระเพาะอาหารหรือล�ำไส้เล็กเข้าไปในเส้นเลือดและ
ท่อน้�ำเหลืองขนาดเล็ก จากน้ันกระจายไปตามระบบไหล
เวยี นโลหิตและน�้ำเหลืองไปยังอวยั วะต่างๆ ในสุกร ท�ำให้
พบถุงหุ้มที่กล้ามเนื้อ ระบบประสาทส่วนกลาง และตับ
เม่ือตัวอ่อนฝังตัวจะมีถุงน้�ำผนังบางๆ ล้อมรอบ ลักษณะ
มองเห็นด้วยตาเปล่าคล้ายเม็ดสาคูสีขาวฝังอยู่ในเนื้อสุกร
ซ่งึ จะเกิดขึ้นภายในเวลาประมาณ 70 วนั หลงั จากสุกรกิน
ไข่พยาธิเข้าไป และถุงหุ้มน้ีจะอยู่นานเป็นปี เม่ือคนกิน
เนอ้ื สุกรดบิ หรือกึง่ สกุ กง่ึ ดบิ ก็จะติดพยาธิได้
โรคน้ีติดต่อมายังสุกรโดยกินไข่พยาธิที่อยู่ใน
อุจจาระคน ในคนจะตดิ พยาธิชนดิ นี้ได้ 2 รปู แบบ ได้แก่
1. ทีนิโอซิส (Taeniosis) คือการท่ีมีพยาธิตัวเต็ม
วยั อยใู่ นลำ� ไส้ โดยการรบั ประทานเนือ้ สกุ รดบิ หรอื ก่งึ สุก
ก่งึ ดิบ ท่ีมีตัวออ่ นของพยาธิระยะถุงหมุ้
2. ซิสติเซอร์โคซิส (Cysticercosis) คือการท่ีมีถุง
หุ้มตัวอ่อนของพยาธิอยู่ภายใน โดยท่ีถุงหุ้มนี้เองจะไปฝัง
ตัวอยูต่ ามอวัยวะต่างๆ การเกดิ โรคมี 3 วธิ ี ได้แก่
2.1 การกนิ อาหารทป่ี นเปอ้ื นดว้ ยไขข่ องพยาธติ ดื
โดยเฉพาะพืชผักสดที่ล้างไม่สะอาด ซึ่งผักเหล่านี้ปลูก
โดยการใช้อุจจาระคนเป็นปุ๋ยรดผัก หรือรดด้วยน้�ำท่ีปน
เป้ือนอจุ จาระคน น�ำ้ ท่ีใช้ลา้ งวตั ถดุ ิบทใ่ี ช้ท�ำอาหาร อาจมี
การปนเปื้อนดนิ ทีม่ ีไข่พยาธิอยู่ ซ่ึงจะทำ� ให้ไขพ่ ยาธปิ ะปน
เขา้ ไปในอาหารได้
2.2 การขย้อนเอาปล้องแก่ท่ีหลุดออกจาก
พยาธิตัวเต็มวัยท่ีอยู่ในล�ำไส้เล็ก ย้อนกลับเข้าไปใน
กระเพาะอาหารของตัวเอง
24 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๔

2.3 คนที่มีพยาธิตัวเต็มวัยอยู่ในล�ำไส้ ใช้มือ เพ่ิมจ�ำนวนโดยไม่อาศัยเพศ พัฒนามาเป็นซิสต์ในกล้าม
ล้างก้นหรอื เกาบรเิ วณทวารหนกั ไข่พยาธจิ ะติดนิ้วมือ ถ้า เนอื้ สุกร แพะ แกะ
คนนน้ั ไม่ลา้ งมือแล้วใช้มือจบั อาหารเข้าปาก พยาธิจะเข้า การตดิ ตอ่ สำ� หรบั สกุ รกนิ อาหารทป่ี นเปอ้ื นอจุ จาระ
ส่รู า่ งกายได้ แมวท่ีมีเช้ือหรือกินเน้ือของสุกร ซึ่งมีเชื้ออยู่ในระยะซิสต์
สุกรท่ีติดพยาธิชนิดน้ีจะไม่แสดงอาการใดๆ ส�ำหรับในคนมีการติดโรคเหมือนของสัตว์ แต่มีวิธีอ่ืนเพิ่ม
วินิจฉัยโรคโดยเมื่อผ่าซากสุกรจะพบตัวอ่อนระยะถุงหุ้ม เติมดังน้ี
ในกลา้ มเนอ้ื การรกั ษาสกุ รทตี่ ดิ พยาธิ จะใหย้ า Oxfendazole 1. สามารถติดเช้ือจากการได้รับการผ่าตัดเปลี่ยน
30 มลิ ลกิ รมั ตอ่ นำ้� หนกั ตวั 1 กโิ ลกรมั ใหก้ นิ เพยี งครงั้ เดยี ว อวัยวะหรือการได้รบั เลือดจากคนท่มี ีเชอ้ื
ส�ำหรับการควบคุมและป้องกันโรคในสุกรจะลี้ยงสุกร 2. เด็กทารกในครรภ์ได้รับเช้ือทางรกจากมารดา
ในคอกท่ีถูกสุขลกั ษณะ อย่าปล่อยให้หาอาหารกนิ เอง 3. การดืม่ น�ำ้ ทป่ี นเป้ือนโอโอซิสต์
อาการในสกุ ร ซงึ่ เปน็ โฮสตก์ ง่ึ กลางของโรค จะไมพ่ บ
โรคทอ็ กโซพลาสโมซสิ อาการใดๆ ยกเว้นในกรณที ี่รุนแรง อาจพบอาการต่อมนำ�้
(Toxoplasmosis) เหลืองอักเสบ ตับโต ปอดบวม และอาการทางประสาท
เกิดจากเช้ือโปรโตซัว ท็อกโซพลาสมา กอนดิไอ กรณที สี่ ตั วท์ อ้ ง อาจพบการแทง้ ในระยะกลางของการตงั้ ทอ้ ง
(Toxoplasma gondii) ชื่อพ้องได้แก่ โรคขี้แมว โรคนี้ หรือลกู ตายแรกคลอด
พบได้ทั่วโลก พบมากในแถบร้อนที่มีความชื้นสูงที่ทวีป การวินิจฉัยโรคในสกุ ร มีดงั น้ี ไดแ้ ก่
อเมริกาใต้ ยโุ รปตะวันออก เอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ และ 1. ตรวจหาเชอื้ โดยวธิ ีทางพยาธิวทิ ยา
แอฟริกา (Pappas et al., 2009) ส�ำหรบั ในประเทศไทย 2. ตรวจทางภูมคิ ุ้มกนั วิทยา ได้แก่ IFAT (indirect
มีการส�ำรวจความชุกทางซีรัมวิทยาของโรคท็อกโซพลาส Fluorescent, indirect ELISA, LAT (Latex agglutination
โมสสิ ในสตั ว์ตระกูลแมว และหนูที่เป็นเหยอื่ พบความชุก test)
รอ้ ยละ 11.6 (34/293) (รวงรัตนแ์ ละคณะ, 2559) 3. ตรวจทางอณูชวี วทิ ยา ได้แก่ PCR
แมวซ่ึงเป็นโฮสต์จ�ำเพาะที่มีเช้ือ T. gondii การรักษา ในสุกรไมพ่ บรายงานการรักษา
จะปล่อยโอโอซิสต์ปนออกมากับอุจจาระ แล้วพัฒนาไป การควบคุมและป้องกันโรคในสุกร ได้แก่
เป็นโอโอซิสต์ระยะติดต่อในส่ิงแวดล้อม เม่ือถูกโฮสต์ การไมใ่ ห้แมวเขา้ คอกสุกร
กึง่ กลาง ไดแ้ ก่ หนูและสัตว์ปกี ชนดิ ต่างๆ ไดร้ บั โอโอซสิ ต์ เอกสารอา้ งอิง
โอโอซิสต์จะพัฒนาไปเป็นซิสต์ในกล้ามเน้ือของหนูหรือ นิมิตร มรกต เกตุรัตน์ สุขวัจน์. ปรสิตวิทยาทางการแพทย์
สัตว์ปีก ซ่ึงภายในมีเชื้อระยะบราดีซอยต์ (bradyzoite)
แมวไดร้ ับเชือ้ โดยกินโฮสตก์ งึ่ กลาง ได้แก่ หนหู รอื สัตว์ปกี โปรโตซัวและหนอนพยาธิ. โครงการต�ำรา คณะ
ที่มีเชื้อระยะซิสต์ในกล้ามเน้ือ ในกล้ามเน้ือมีการแบ่งตัว แพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. พิมพ์คร้ังที่ 2.
แบบมีเพศ ไดเ้ ปน็ โอโอซสิ ต์ออกมากบั อจุ จาระ หรอื กนิ โอ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชยี งใหม่. 2546.
โอซิสต์จากอุจจาระแมวตัวอื่นท่ีมีเชื้อ ส่วนสัตว์อื่นๆ เช่น มนทกานต์ิ วงศ์ภากร. “โรคทริคิโนซิส (Trichinosis).”
สุกร แพะ แกะ จะไดร้ ับเชอ้ื ผา่ นการกินอาหารทป่ี นเปอื้ น 2548. [Internet] Available from : http://niah.dld.
โอโอซิสต์ระยะติดต่อจากอุจจาระแมว เม่ือเข้าไปใน go.th/th/AnimalDisease/pig_trichi.htm.
ร่างกายโอโอซิสต์จะแตกออกท่ีล�ำไส้เล็กจากน้ันเชื้อจะไช มานพ ม่วงใหญ่. วิทยาสัตว์เซลล์เดียวทางสัตวแพทย์
ผ่านผนังล�ำไส้เล็กเข้ากระแสโลหิตไปทั่วร่างกาย และ (Veterinary Protozoology). คณะสัตวแพทยศาสตร์
อวัยวะภายในต่างๆ โดยจะเข้าอยู่ในเซลล์ และแบ่งตัว จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. พิมพ์ครั้งท่ี 2. โรงพิมพ์แห่ง
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2545.

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔ 25

รวงรัตน์ พุทธิรงควัตร กฤษฎา ใจช้ืน ศิริพร ตั้งสุดใจ Gonzalez AE, Bustos JA, Jimenez JA, Rodriguez ML,
รน่ื ฤทยั อดุ รโสม แอนดรวิ ทอมปส์ นั องอาจ มหทิ ธกิ ร Ramirez MG, Gilman RH, Garcia HH. Efficacy
พารณ ดีค�ำยอ้ ย และเยาวลักษณ์ สขุ ธนะ. .ความชุกและ of diverse antiparasitic treatments for
การวิเคราะห์พันธุกรรมของเช้ือ Toxoplasma gondii Cysticercosis in the pig model. Am J Trop Med
ในแมวบ้าน สัตว์ป่าตระกูลแมวในกรงเล้ียง สัตว์ป่า Hyg. 2012;87(2):292–6.
ตระกูลแมวในธรรมชาติ และสัตว์กลุ่มหนูท่ีเป็นเหย่ือ
ในประเทศไทย. เวชชสารสตั วแพทย.์ 2559;46(2):209- Mkupasi EM, Sikasunge CS, Ngowi HA, Johansen MV.
18. Efficacy and safety of anthelmintics tested
against Taenia solium Cysticercosis in pigs.
รำ� พงึ ดสิ สะมาน. ปญั หาของโรคพยาธเิ มด็ สาคใู นประเทศไทย. PLoS Negl Trop Dis. 2013;7(7):e2200.
วารสารวทิ ยาศาสตร์การเกษตร. 2515;5: 152-8.
OIE (World Organization for Animal Health). Chapter
สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ กลุ่มปาราสิตวิทยา. 2548b. 2.2.9. Trichinellosis. In: Manual of diagnostic
คมู่ ือมาตรฐานการชันสูตรโรคสัตว:์ โรคทริคโิ นซิส. การ test and vaccines for terrestrial animals. 5th eds.
ประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการเพื่อก�ำหนดมาตรฐานการ Office International Des Epizooties, France.
ชันสูตร โรคทริคิโนซิส ระหว่างวันท่ี 8–10 สิงหาคม 2004. p. 409–38.
2548. สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ. กรุงเทพฯ.
2548b;43 หนา้ . OIE (World Organization for Animal Health). “Chapter
3.9.5. Cysticercosis.” In: Manual of diagnostic
สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ กลุ่มปรสิตวิทยา. การชันสูตร test and vaccines for terrestrial animals. 2018d
โรคท็อกโซพลาสโมซิสในสัตว์. กรมปศุสัตว์ กระทรวง [Internet] Available from : http://www.oie.int/
เกษตรและสหกรณ์. 2554. standard-setting/terrestrial-manual/access-online/.

สุภรณ์ โพธิ์เงิน. หนอนพยาธิวิทยาสาขาสัตวแพทยศาสตร์. OIE (World Organization for Animal Health). 2018d.
คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. “Chapter 3.9.9. Toxoplasmosis.” In: Manual of
สำ� นักพิมพ์จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย. 2525. diagnostic test and vaccines for terrestrial
animals. 2018d [Internet] Available from: : http://
Anantaphruti MT, Yamasaki H, Nakao M, Waikagul J, www.oie.int/fileadmin/Home/eng/Health_
Watthanakulpanich D, Nuamtanong S, standards /tahm/3.09.09_TOXO.pdf.
Maipanich W, Pubampen S, Sanguankiat S,
Muennoo C, Nakaya K., Sato MO, Sako Y, Pappas G, Roussos N, Falagas ME. Toxoplasmosis
Okamoto M, Ito A. Sympatric occurrence of snapshots: Global status of Toxoplasma gondii
Taenia solium, T. saginata, and T. asiatica, seroprevalence and implications for pregnancy
Thailand. Emerg. Infect. Dis. 2007;13:1413–6. and congenital Toxoplasmosis. Int J Parasitol.
2009;39:1385-94.
Anantaphruti MT. Current status of Taeniasis in
Thailand. Korean J Parasitol. 2013;51(1): 37-42. Roberts LS, Janovy JR. Foundations of Parasitology.
7th eds. Mc Graw Hill Higher Education. Boston,
de Jesus Z, Waramontri J. Parasites of domesticated USA. 2005.
animals in Thailand. Worm parasites of the pig.
J Nalt Res Council Thai. 1961;2:11-25. Soulsby EJL. Helminths, arthropods and protozoa of
domesticated animals. 7th ed. Balliere Tindall
Faust EC, Russell RF, Jung RC. Craig and Faust’s Publisher, London, England. 1982.
clinical parasitology. 8th eds. Lea and Febiger,
Philadelphia, USA. 1970. Waikagul J, Dekumyoy P, Anantaphruti MT. 2006.
Taeniasis, cysticercosis and echinococcosis in
Thailand. Parasitol Int. 2006;55 (suppl):S175-80.

26 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๔

ค�ำถามเรือ่ ง

โรคทางปรสิตในกลา้ มเนอ้ื สุกร
ที่ตดิ ตอ่ ระหวา่ งสัตวแ์ ละคน

1. โรคติดต่อระหวา่ งสตั วแ์ ละคนหมายถงึ
ก. โรคติดตอ่ จากสัตว์เล้ยี งลกู ดว้ ยนมและคน
ข. โรคติดตอ่ จากสตั วท์ ุกชนดิ และคน
ค. โรคตดิ ตอ่ จากสตั ว์มีกระดกู สันหลังและคน
ง. โรคตดิ ต่อจากสัตว์บกและคน
2. โรคทางปรสิตท่ตี ิดต่อระหว่างสตั วแ์ ละคนส่วนมากคนจะไดร้ บั เชือ้ ทางใด
ก. การหายใจเอาสง่ิ ปนเป้อื นเขา้ ส่รู า่ งกาย
ข. การกนิ เนอื้ สตั ว์ทป่ี รุงไมส่ ุกดี
ค. การสัมผสั เนื้อสัตว์
ง. การไมส่ วมรองเทา้ เดนิ
3. โรคทริคเิ นลโล เกิดจากพยาธิชนิดใด
ก. พยาธติ ัวกลม Trichinella spiralis
ข. พยาธิตัวกลม Trichinea spiralis
ค. พยาธติ ัวตดื Trichinella spiralis
ง. พยาธติ วั ตดื Trichinea spiralis
4. โรคทริคิเนลโล พบการระบาดคร้ังแรกท่ปี ระเทศไทยท่ีจงั หวัดอะไร
ก. เชียงราย
ข. แม่ฮ่องสอน
ค. เลย
ง. เชียงใหม่
5. การควบคุมและปอ้ งกนั โรคทริคเิ นลโล ข้อใดถูก
ก. เลยี้ งรวมกับสตั ว์ชนิดอ่นื
ข. ใหอ้ าหารเมด็ สำ� หรับเลย้ี งสุกร ผสมกบั อาหารเหลอื จากการบริโภค
ค. เลยี้ งตามธรรมชาติ โดยปลอ่ ยสกุ รใหห้ ากนิ เอง
ง. ใหเ้ ศษอาหารจากครัวเรือนแต่ต้องผ่านการหงุ ตม้ ใหส้ กุ

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตุลาคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔ 27

6. โรคตืดหมู เกิดจากพยาธิชนดิ ใด
ก. พยาธิตัวตดื Cysticercus cellulosae
ข. พยาธิตัวตืด Cysticercus bovis
ค. พยาธิตัวตืด Taenia solium
ง. พยาธิตัวตดื Taenia saginata
7. คนเป็นพยาธติ ดื หมไู ดอ้ ย่างไร
ก. กินผักกาดท่เี ลี้ยงโดยอจุ จาระสุกรท่ีเปน็ โรคพยาธติ ืดหมู
ข. กินเนื้อสกุ รสกุ ๆดิบๆทมี่ พี ยาธติ ัวอ่อนในกลา้ มเนือ้
ค. กนิ ไข่พยาธิตดื หมจู ากสกุ รท่ปี นเป้ือนไปกับอาหารท่ปี รงุ ไมส่ กุ
ง. กนิ น้�ำท่ีปนเปือ้ นอุจจาระสกุ รทีเ่ ป็นโรคพยาธติ ืดหมู
8. โรคท็อกโซพลาสโมสิส เกิดจากพยาธิชนิดใด
ก. เชือ้ พยาธติ ัวกลม Toxoplasma gondii
ข. เช้ือพยาธติ วั กลม Toxocara gondii
ค. เชือ้ พยาธิโปรโตซัว Toxoplasma gondii
ง. เช้อื พยาธโิ ปรโตซวั Toxocara gondii
9. สุกรเป็นโรคท็อกโซพลาสโมสสิ ได้อยา่ งไร
ก. กินเศษอาหารทปี่ นเป้ือนอจุ จาระหนูทเ่ี ปน็ โรคทอ็ กโซพลาสโมสสิ
ข. กินเศษอาหารทปี่ นเปอ้ื นอจุ จาระสกุ รท่เี ปน็ โรคท็อกโซพลาสโมสิส
ค. กินเศษอาหารทีป่ นเปอ้ื นอุจจาระคนทเ่ี ปน็ โรคท็อกโซพลาสโมสิส
ง. กนิ เศษอาหารท่ปี นเป้อื นอุจจาระแมวทีเ่ ปน็ โรคท็อกโซพลาสโมสิส
10. การควบคมุ และป้องกนั โรคท็อกโซพลาสโมสิสในสกุ ร คืออะไร
ก. ไม่ใหค้ นขับถ่ายบรเิ วณคอกสุกร
ข. ไมเ่ ล้ยี งสุกรรวมกัน
ค. ไม่ใหแ้ มวเขา้ ไปในคอกสกุ ร
ง. กำ� จดั หนภู ายในคอกสุกร

28 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔

กระดาษค�ำตอบ ช่องทางการส่งคำ� ตอบ
เพือ่ ขอหน่วยกิตสะสม
สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ที่ ๓๕
(เลือกช่องทางใดช่องทางหนงึ่ เท่านน้ั )
ชื่อ-สกลุ .............................................................................
เลขทใ่ี บอนุญาตฯ.............................................................. ๑. ทำ� ในกระดาษคำ� ตอบ แล้วพบั ปิดผนึก สง่ ไปรษณยี ์
ทางธรุ กจิ ตอบรับ (ไม่ตอ้ งตดิ แสตมป์)
กขคง
๑ ๒. ท�ำในกระดาษค�ำตอบ แล้วถ่ายรูปสง่ มาทาง
๒ LINE Official Account ของสัตวแพทยสภา
๓ หรือสง่ มาที่อีเมล [email protected]
๔
๕ LINE ID: @vetcce
๖
๗ ๓. ทำ� แบบทดสอบผา่ นหนา้ เวบ็ ไซต์ (Google form)
๘ https://forms.gle/o2pejBnQZXxZnNok7
๙ Scan QR code เพ่อื เข้าท�ำ
๑๐

หมดเขตส่งคำ� ตอบ ภายในวันท่ี ๓๐ เม.ย. ๒๕๖๕ CE- vol.35
จากศูนย์การศึกษาตอ่ เนอื่ งทางสัตวแพทย์

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธันวาคม ๒๕๖๔ 29

บรกิ ารธุรกิจตอบรับ ใบอนุญาตเลขท่ี ปน.(น)/๔๑๗๐ ปณศ.นนทบุรี
ผู้รบั ถา้ ฝากสง่ ในประเทศไมต่ อ้ งผนกึ ตราไปรษณยี ากร
ส�ำนกั งานสัตวแพทยสภา
๖๘/๘ หมู่ ๑ ถนนนครอนิ ทร์
ต�ำบลบางไผ่ อ�ำเภอเมอื ง
จังหวัดนนทบุรี ๑๑๐๐๐

(กระดาษค�ำตอบสำ� หรบั ชดุ ค�ำถาม-คำ� ตอบ สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕)
ศูนย์การศกึ ษาตอ่ เนื่องทางสตั วแพทย์

ผูฝ้ าก

.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................

30 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธันวาคม ๒๕๖๔

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธันวาคม ๒๕๖๔ 31

32 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธันวาคม ๒๕๖๔ 33

34 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธันวาคม ๒๕๖๔ 35

36 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๕ ตลุ าคม - ธนั วาคม ๒๕๖๔