ebookสารสัตวแพทยสภา ฉบับที่ 34-edit

สาร

สตั วแพทยสภา
ฉบบั ที่ ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔

เกลือกับการรักษา

ปลาน้�ำจืด

คณะกรรมการสัตวแพทยสภา

วาระปี 2564 - 2567

คณะกรรมการสตั วแพทยสภา จากการเลอื กต้ัง

รศ.น.สพ.ดร.ธรี ะ รกั ความสขุ น.สพ.กติ ติ ทรพั ยช์ กู ลุ รศ.ดร.น.สพ.จติ รกมล ธนศกั ดิ์ น.สพ.สเุ มธ ทรพั ยช์ กู ลุ น.สพ.ชยธร เครอื บตุ รดา ผศ.น.สพ.ดร.สมคั ร สจุ รติ
นายกสตั วแพทยสภา อปุ นายกสตั วแพทยสภาคนทหี่ นงึ่ อปุ นายกสตั วแพทยสภาคนทส่ี อง เลขาธกิ ารสตั วแพทยสภา รองเลขาธกิ ารสตั วแพทยสภา เหรญั ญกิ

น.สพ.ชลธศิ ศรสี ดุ าวรรณ ผศ.น.สพ.ดร.เฉลมิ พล เลก็ เจรญิ สขุ รศ.น.สพ.ดร.นกิ ร ทองทพิ ย์ รศ.สพ.ญ.ดร.จารวุ รรณ คำ�พา น.สพ.คณนิ รจุ เิ สรกี ลุ ผศ.น.สพ.ดร.ธวชั ชยั ศกั ดภิ์ อู่ รา่ ม น.สพ.ตลุ ธร โกศลั วฒั น์
ประชาสมั พนั ธ์ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ

รศ.น.สพ.ดร.พษิ ณุ ตลุ ยกลุ ศ.น.สพ.ดร.อภนิ นั ท์ สปุ ระเสรฐิ สพ.ญ.ศภุ สิ รา วงศส์ ทุ ธาวาส ผศ.น.สพ.ดร.ประวทิ ย์ บตุ รอดุ ม สพ.ญ.วรนิ ดา สมฤทธิ์ สพ.ญ.ปราณี รอดเทยี น น.สพ.ดร.ภทั รกฤษณ์ จงไพบลู ยพ์ ฒั นะ
กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ

รศ.สพ.ญ.อมรรตั น์ ศาสตรวาหา รศ.ดร.น.สพ.กมั พล แกว้ เกษ น.สพ.พรี ะ มานติ ยกลุ
กรรมการ กรรมการ กรรมการ

คณะกรรมการสตั วแพทยสภา

ศ.สพ.ญ.ดร.สนั นภิ า สรุ ทตั ต์ ผศ.น.สพ.ดร.คงศกั ด์ิ เทยี่ งธรรม รศ.ดร.สพ.ญ.วลาสนิ ี ศกั ดคิ์ ำ�ดวง รศ.น.สพ.ดร.บณั ฑติ ย์ เตง็ เจรญิ กลุ ผศ.น.สพ.ดร.ขวญั ชาย เครอื สคุ นธ์ รศ.น.สพ.ดร.จตพุ ร กระจายศรี ผศ.น.สพ.ธรี ะวทิ ย์ จนั ทรท์ พิ ย์
คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์ คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์ คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์
คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์ คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล มหาวทิ ยาลยั ขอนแกน่ มหาวทิ ยาลยั เชยี งใหม่ คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์ คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์
จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์ กรรมการ กรรมการ กรรมการ มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยมี หานคร มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลศรวี ชิ ยั
กรรมการ
กรรมการ กรรมการ กรรมการ

รศ.น.สพ.ดร.วรวฒุ ิ ฤกษอ์ ำ�นวยโชค ผศ.น.สพ.ดร.มนกานต์ อนิ ทรกำ�แหง น.สพ.ดร.ณรงค์ ทพิ ธนวฒั นะ น.ส.จฬุ าภรณ์ มว่ งดษิ ฐ์ รศ.น.สพ.ปานเทพ รตั นากร ศ.คลนิ กิ น.สพ.ดร.สวุ ชิ ยั โรจนเสถยี ร ผศ.ไพโรจน์ พงศก์ ดิ าการ
คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์ คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์ คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์ คณบดวี ทิ ยาลยั สตั วแพทยศาสตร์ รกั ษาการ คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์
มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลตะวนั ออก มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม มหาวทิ ยาลยั สงขลานครนิ ทร์ รกั ษาการ คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์ คณบดคี ณะสตั วแพทยศาสตร์ และสตั ววทิ ยา อคั รราชกมุ าร มหาวทิ ยาลยั วลยั ลกั ษณ์ มหาวทิ ยาลยั แมโ่ จ้
กรรมการ กรรมการ กรรมการ มหาวทิ ยาลยั เวสเทริ น์ ประยกุ ต์ วทิ ยาลยั วทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ กรรมการ กรรมการ
กรรมการ เจา้ ฟา้ จฬุ าภรณ์ ราชวทิ ยาลยั จฬุ าภรณ์
กรรมการ

คณะกรรมการสตั วแพทยสภา จากหนว่ ยงาน

น.สพ.สรวศิ ธานโี ต ผศ.น.สพ.รงุ่ โรจน์ โอสถานนท์ น.สพ.เศรษฐเกยี รติ กระจา่ งวงษ์ พนั เอกหญงิ สพ.ญ.สทุ ธาทพิ ย์ พนั ธเ์ุอย่ี ม น.สพ.วงศส์ ทุ ธาวาส น.สพ.พรพทิ กั ษ์ พนั ธห์ ลา้ น.สพ.ศวิ ะ ไมส้ นธิ์
นายกสตั วแพทยสมาคมแหง่ ประเทศไทยใน ผแู้ ทนกระทรวงกลาโหม
อธบิ ดกี รมปศสุ ตั ว์ นายกสมาคมสตั วแพทยผ์ ปู้ ระกอบการบำ�บดั พระบรมราชปู ถมั ภ์ กรรมการ ผแู้ ทนกระทรวงมหาดไทย ผแู้ ทนกระทรวงสาธารณสขุ ผแู้ ทนกรงุ เทพมหานคร
กรรมการ โรคสตั วแ์ หง่ ประเทศไทย กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ
กรรมการ

น.สพ.สกั กายธารม์ เตม็ วฒุ โิ รจน์ สพ.ญ.ดร.ปรยี านนั ท์ ศรวี รรณยศ

ผแู้ ทนกรมปศสุ ตั ว์ ผแู้ ทนกรมประมง
กรรมการ กรรมการ

ส�ำนักงานสัตวแพทยสภา

เลขท่ี ๖๘/๘ หมู่ ๑ ตำ� บลบางไผ่ อ�ำเภอเมือง จังหวดั นนทบุรี ๑๑๐๐๐
โทรศัพท์ ๐๒-๐๑๗๐๗๐๐-๘ โทรสาร ๐๒-๐๑๗๐๗๐๙ www.vetcouncil.or.th
Line ID : @vetcce

สวัสดี สมาชิกสตั วแพทยสภาทุกทา่ น

สารสัตวแพทยสภาฉบับน้ี ผมขออธิบายบทบาทหน้าที่ของ
คณะอนุกรรมการมาตรฐานวิชาชีพการสัตวแพทย์ ที่จัดต้ังขึ้นตาม
วตั ถปุ ระสงคข์ องพระราชบญั ญตั วิ ชิ าชพี การสตั วแพทย์ พ.ศ. ๒๔๔๕
เพ่ือให้มีอ�ำนาจหน้าท่ีส�ำคัญตามข้อบังคับสัตวแพทยสภา ว่าด้วย
การรับรองปริญญาในวิชาชีพการสัตวแพทย์ของสถาบันการศึกษา
พ.ศ. ๒๕๕๒ ซ่ึงการรับรองปริญญาสัตวแพทยสภา จะประกอบ
ด้วยการเห็นชอบหลักสูตรและการรับรองสถาบัน ตามหลักเกณฑ์
ว่าด้วยการพิจารณาหลักสูตรและสถาบันผลิตสัตวแพทยศาสตร
บัณฑิต (ประกาศสัตวแพทยสภาที่ ๗/๒๕๕๒) โดยก�ำหนดระยะให้การ
รับรอง ๕ ปี ทั้งนี้ เพื่อให้บัณฑิตท่ีส�ำเร็จการศึกษาจากสถาบันที่ได้รับการ
รับรองปริญญาจากสัตวแพทยสภา ได้ประโยชน์ในการสมัครเป็นสมาชิกของ
สัตวแพทยสภา และใช้สิทธิในการเป็นสมาชิกสัตวแพทยสภา ขอขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพ
การสัตวแพทย์ แสดงความเห็นและซักถามเป็นหนังสือเกี่ยวกับกิจกรรมของสัตวแพทยสภา และเลือกต้ังหรือรับเลือก
ตง้ั เปน็ กรรมการสตั วแพทยสภา นอกจากนสี้ มาชกิ สตั วแพทยสภามหี นา้ ทผี่ ดงุ ไวซ้ ง่ึ เกยี รตศิ กั ดแ์ิ หง่ วชิ าชพี และปฏบิ ตั ติ น
ตามพระราชบญั ญตั ิวชิ าชพี การสตั วแพทย์ ปัจจุบันสตั วแพทยสภารับรองปรญิ ญาให้กับสถาบนั การศกึ ษาแล้ว ๑๑ แหง่
เนื่องจากวิชาชีพการสัตวแพทย์จ�ำเป็นต้องมีมาตรฐาน ได้รับความเชื่อถือและไว้วางใจในการบริการให้กับ
ประชาชนในสังคม คณะอนุกรรมการมาตรฐานวิชาชีพการสัตวแพทย์ชุดปัจจุบัน จึงพยายามขับเคล่ือนพันธกิจในด้าน
การพฒั นาและส่งเสริมมาตรฐานและจริยธรรมในการประกอบวชิ าชพี การสัตวแพทย์ สง่ เสริมและสนบั สนุนการพัฒนา
โรงพยาบาลสัตว์ เพ่ือการเรียนการสอนทางวิชาชีพการสัตวแพทย์ ส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนาหลักสูตร
สัตวแพทยศาสตรบณั ฑิต ตลอดจนสนบั สนนุ ให้เกิดการวิจยั เพื่อการพฒั นามาตรฐานวชิ าชีพการสตั วแพทย์ ท้งั หมดนี้
เพื่อสร้างวิชาชีพการสัตวแพทย์ของไทยให้เข้มแข็ง และมีพัฒนาเข้าสู่มาตรฐานสากล คาดหวังว่าในอนาคตสัตวแพทย์
ที่ส�ำเร็จการศึกษาจากสถาบันในประเทศไทย จะมีโอกาสไปสอบ เพ่ือรับใบอนุญาตในการประกอบวิชาชีพ
การสัตวแพทย์ เพ่ือท�ำงานในต่างประเทศได้ ซึ่งจะเป็นการส่งเสริมในวิชาชีพการสัตวแพทย์ของไทยเป็นที่ยอมรับและ
กา้ วสู่ระดบั นานาชาตติ ่อไป

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔ 3

ในระหว่างวันที่ ๖ – ๘ ตุลาคม ๒๕๖๔ มีการจัดประชุมใหญ่สามัญประจ�ำปีสัตวแพทยสภา ในปีน้ีเป็นปีแรก
ทเ่ี รม่ิ ใชช้ อื่ การประชมุ วา่ “Veterinary Council Annual Conference” หรอื VCAC และเปน็ การจดั ประชมุ ครง้ั ท่ี ๑๐
โดยการประชมุ นีจ้ ัดภายใต้แนวคดิ “สัตวแพทย์วถิ ีใหม่ บนมาตรฐานวิชาชพี ” ทร่ี วบรวมกจิ กรรมเสวนาทางวิชาการ
ในหลากหลายหัวข้อจากวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิจ�ำนวนมาก บทสรุปของกิจกรรมทางวิชาการในการประชุมครั้งนี้ ผมจะ
น�ำมาเลา่ สู่สมาชิกทกุ ท่านในโอกาสตอ่ ไป
แม้การฉีดวัคซีนป้องกันโรคโควิด-๑๙ ส�ำหรับประชาชนจะมีสัดส่วนเพ่ิมสูงขึ้น และสถานการณ์การระบาดของ
โรคโควิด-๑๙ จะเร่ิมมีแนวโน้มลดลง อย่างไรก็ตามผมยังอยากให้สมาชิกทุกท่านเข้มงวดกับมาตรการในการป้องกัน
การตดิ เช้ือตอ่ ไป ทั้งในส่วนของการป้องกันตนเอง และการปอ้ งกันในสถานบริการทางด้านสัตวแพทย์ หวงั เปน็ อยา่ งย่งิ
ว่าสมาชกิ ทุกท่านจะใช้ชีวิตในรปู แบบใหม่นีไ้ ดอ้ ย่างมคี วามสุข

ขอบคุณ และสวัสดคี รบั
รศ.นายสตั วแพทย์ ดร.ธรี ะ รกั ความสุข

นายกสตั วแพทยสภา

คณะบรรณาธิการ

จัดทำ�สารสตั วแพทยสภา

ท่ปี รกึ ษา : รศ.นายสัตวแพทย์ ดร.ธีระ รักความสขุ , นายสัตวแพทยส์ ุเมธ ทรพั ย์ชูกุล
คณะบรรณาธิการ: นายสตั วแพทยช์ ลธิศ ศรสี ดุ าวรรณ, นายสัตวแพทย์นวพูน จำ� ปานิล,
สตั วแพทยหญิง วา่ ที่ ร.ต.ญ.ดร.วัชรินทร์ โซ่วจิ ิตร, นางสวุ รรณา หิรญั เจรญิ วงศ,์ นางสาวจินตนา ภสู่ กุล
4 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔

สารบญั

ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔

๒ คณะกรรมการสัตวแพทยสภา
วาระปี ๒๕๖๔-๒๕๖๗

๓ สารจากท่านนายก/รายช่ือบรรณาธิการ
๖ สรุปผลการดำ� เนนิ งานประจำ� ปี ๒๕๖๓ ของศนู ย์การศึกษาต่อเน่ืองทางสตั วแพทย์
๑๑ กจิ กรรมสัมมนาของศูนยก์ ารศึกษาต่อเน่ืองทางสัตวแพทย์
๑๓ ประกาศวทิ ยาลยั วิชาชีพการสัตวแพทย์ช�ำนาญการแห่งประเทศไทย

ท่ี ๒๐/๒๕๖๔

๑๖ ประกาศศูนยป์ ระเมินความรูค้ วามสามารถขัน้ พื้นฐาน
ของการประกอบวชิ าชีพการสัตวแพทย์
ท่ี ๑๐/๒๕๖๔
๑๗ ประกาศศูนย์ประเมนิ ความรูค้ วามสามารถขัน้ พนื้ ฐาน
ทขอ่ี ๙งก/า๒ร๕ป๖ระ๔กอบวชิ าชีพการสตั วแพทย์
๒๑ บทความ เกลอื กบั การรกั ษาปลาน้�ำจดื

๒๗ คำ� ถามเร่อื ง “เกลอื กับการรักษาปลาน้�ำจดื ”
๒๙ กระดาษคำ� ตอบ

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔ 5

สรุปผลการด�ำเนนิ งานประจ�ำปี ๒๕๖๓

ของศนู ย์การศกึ ษาต่อเน่ืองทางสัตวแพทย์

๑. การรับรองกิจกรรมการศกึ ษาตอ่ เน่อื งฯ ตลอดปี ๒๕๖๓ รวมทัง้ หมด ๘๒๐ กิจกรรม

มติคณะกรรมการ ประเภทกจิ กรรมการศกึ ษาตอ่ เน่ืองฯ
ศ.ศ.สพ. ครงั้ ที่ กิจกรรมรายบคุ คล กจิ กรรมสถาบนั
จ�ำนวนกิจกรรม จ�ำนวนผยู้ ืน่ ขอ จำ� นวนกิจกรรม จ�ำนวนสถาบัน
๑ ๕๙ ๖๐ ๑๘ ๑๑
๒ ๑๙ ๑๑๔ ๓๘ ๒๓
๓ ๑๖ ๘๑ ๖๑ ๒๕
๔ ๒๑ ๑๗ ๓๑ ๙
๕ ๒๑ ๑๔ ๖๖ ๑๗
๖ ๔๒ ๘๘ ๓๗ ๒๐
๗ ๒๗ ๙๖ ๕๑ ๑๖
๘ ๕๑ ๖๕ ๕๑ ๒๓
๙ ๑๒ ๙ ๖๖ ๓๒
๑๐ ๑๑ ๑๐ ๔๐ ๒๒
๑๑ ๖๐ ๗๖ ๒๒ ๑๒
รวมจำ� นวน ๓๓๙ ๖๓๑ ๔๘๑ ๒๑๐

รายช่ือสถาบันสมทบของ ศ.ศ.สพ. ท่ีได้รบั การอนมุ ัติในปี ๒๕๖๓

ล�ำดบั ท่ี ช่อื สถาบันสมทบ วันทอี่ นมุ ัติ
๑ สมาคมสัตวแพทยผ์ ู้ควบคุมฟาร์มสัตว์เค้ียวเออ้ื ง ๑๖ ม.ค. ๖๓
๒ โรงพยาบาลสัตวพ์ ระราม ๘ (ราชพฤกษ)์ ๑๙ ม.ี ค. ๖๓
๓ บรษิ ทั โรงพยาบาลสตั วน์ นทรี จำ� กดั (ส�ำนักงานใหญ)่ ๑๙ มี.ค. ๖๓
๔ บริษทั สขุ มุ วิท สัตวแพทย์ จ�ำกดั ๑๙ มี.ค. ๖๓
๕ โรงพยาบาลสัตว์กรุงศรี ๑๖ ก.ค. ๖๓
๖ บริษทั เว็ทซินโนวา่ จำ� กดั ๑๗ ก.ย. ๖๓
๗ โรงพยาบาลสตั วส์ มุทรสงคราม ๒๒ ต.ค. ๖๓
๘ สมาคมสัตวแพทย์สัตว์นำ้� ไทย ๑๕ ธ.ค. ๖๓
๙ คณะสัตวแพทยศาสตร์และสตั ววทิ ยาประยกุ ต์ วิทยาลยั วิทยาศาสตร์ ๑๕ ธ.ค. ๖๓
การแพทยเ์ จา้ ฟ้าจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลยั จุฬาภรณ์

6 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔

๒. กจิ กรรมการเรยี นรูด้ ว้ ยตนเองผา่ นแบบทดสอบออนไลน์ (e-Learning) ประจ�ำปี ๒๕๖๓ แบง่ เป็น ๒ ครงั้
ครง้ั ท่ี ๑ (ม.ค.-ส.ค. ๒๕๖๓) มีบทความจ�ำนวน ๒๐ เรอ่ื ง
ครัง้ ที่ ๒ (ก.ค.-ธ.ค. ๒๕๖๓) มบี ทความจ�ำนวน ๒๐ เรื่อง

รวมรายรบั จากกจิ กรรมดังกลา่ ว ๑,๔๕๖,๔๐๐ บาท

ปี พ.ศ. ผ้สู มคั ร (คน) คา่ ลงทะเบียน (บาท) ยอดเงิน (บาท)
๒๕๖๓ ครัง้ ท่ี ๑ ๒,๑๓๕ ๔๐๐ ๘๕๔,๐๐๐
๒๕๖๓ ครง้ั ท่ี ๒ ๑,๕๐๖ ๔๐๐ ๖๐๒,๔๐๐

๓. กจิ กรรมประชุม สมั มนาวชิ าการ การฝึ กอบรมของศนู ยก์ ารศกึ ษาตอ่ เน่อื งฯ ตลอดปี ๒๕๖๓ มดี งั นี้

๓.๑ โครงการสัมมนาวิชาการของ ศ.ศ.สพ. เพ่ือให้ความรู้ทางวิชาการในสาขาต่าง ๆ แก่สมาชิก
ณ หอ้ งทองฑีฆายุ ชน้ั ที่ ๔ และห้องประชุม ช้ันท่ี ๑ ส�ำนักงานสัตวแพทยสภา โดยในปี ๒๕๖๓ ไดจ้ ดั ข้นึ ทง้ั หมดจ�ำนวน
๗ คร้ัง ดงั นี ้

ครง้ั ที่ หวั ขอ้ เรอื่ ง วนั ทจ่ี ดั กจิ กรรม ร(บายารทบั ) ร(าบยาจทา่ )ย รราายยจรบัา่ ยมา(กบกาวทา่)
๑๘ RABBIT 101 ๑๘-๑๙ ก.พ. ๒๕๖๓ ๓๐๗,๕๐๑.๗๕ ๑๑๔,๖๘๙.๐๒ ๑๙๒,๘๑๒.๗๓

๑๙ Updates on hematopoietic malignancies ๒๕ ก.พ. ๒๕๖๓ ๘๔,๐๐๐.๗๗ ๔๒,๘๘๐.๐๐ ๔๑,๑๒๐.๗๗
in dogs and cats ๑๘๒,๕๐๐.๐๑ ๑๖๗,๓๖๘.๓๕ ๑๕,๑๓๑.๖๖
๑๒๒,๐๐๑.๐๓ ๕๒,๗๖๑.๖๑ ๖๙,๒๓๙.๔๒
๒๐ ทำ� หมนั หมาแมวอยา่ งมนั่ ใจ ๒๕-๒๖ ส.ค. ๒๕๖๓
ใหป้ ลอดภยั และรวดเรว็ ep.4

๒๑ Canine and Feline Dermatology 2020 ๑ ต.ค. ๒๕๖๓

๒๒ สภาสฟี า้ หมน่ ของคนอาวโุ ส ๒ พ.ย. ๒๕๖๓ ๐ ๕๒,๒๕๗.๒๕ -๕๒,๒๕๗.๒๕

๒๓ Common infectious diseases in ๑๗ พ.ย. ๒๕๖๓ ๖๔,๕๐๑.๐๕ ๓๙,๐๔๙.๗๕ ๒๕,๔๕๑.๓๐
clinical practice

๒๔ Current concepts on small animal ๒๒-๒๓ ธ.ค. ๒๕๖๓ ๑๑๑,๐๐๐.๓๙ ๗๒,๓๔๑.๐๐ ๓๘,๖๕๙.๓๙
orthopedics and integrative care

รวม ๘๗๑,๕๐๕.๐๐ ๕๔๑,๓๔๖.๙๘ ๓๓๐,๑๕๘.๐๒

หมายเหตุ การสัมมนาครั้งท่ี ๒๑, ๒๓ และ ๒๔ มกี ารจัดท้ังในห้องประชมุ และถ่ายทอดสดผา่ นช่องทางออนไลน์

๓.๒ การประชุมสถาบันหลกั -สมทบของศูนย์การศกึ ษาฯ ประจ�ำปี ๒๕๖๓
วนั จนั ทรท์ ี่ ๕ ตลุ าคม ๒๕๖๓ เวลา ๑๓.๐๐ – ๑๖.๐๐ น. ณ หอ้ งประชมุ ทองฑฆี ายุ ชนั้ ท่ี ๔ โดยมผี เู้ ขา้ รว่ มงานในหอ้ งประชมุ
จ�ำนวนประมาณ ๖๐ คน
๓.๓ โครงการฝึกอบรมเพ่ิมพนู ความรู้ผปู้ ระกอบวชิ าชีพการสัตวแพทย์ชัน้ สอง ประจำ� ปี ๒๕๖๓
วันพฤหสั บดที ี่ ๑๒ ถึงวันเสาร์ที่ ๑๖ มนี าคม ๒๕๖๓ มผี ้เู ข้าร่วมงานจำ� นวน ๗๕ คน

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔ 7

๔. การประชุมคณะกรรมการบรหิ าร ศ.ศ.สพ. และคณะอนุกรรมการของ ศ.ศ.สพ.

๔.๑ การประชมุ คณะกรรมการบริหาร ศ.ศ.สพ. จำ� นวน ๑๑ ครง้ั ดังนี้ วันที่
ลำ� ดับท่ี การประชุมคณะกรรมการ ศ.ศ.สพ.
๑ ครั้งที่ ๑/๒๕๖๓ ๑๖ มกราคม ๒๕๖๓
๒ ครง้ั ที่ ๒/๒๕๖๓ ๒๐ กมุ ภาพนั ธ์ ๒๕๖๓
๓ ครั้งที่ ๓/๒๕๖๓ (วาระเวยี นทางอีเมล)
๔ ครง้ั ที่ ๔/๒๕๖๓ ๒๑ พฤษภาคม ๒๕๖๓
๕ ครง้ั ที่ ๕/๒๕๖๓ ๑๘ มถิ ุนายน ๒๕๖๓
๖ ครั้งท่ี ๖/๒๕๖๓ ๑๖ กรกฎาคม ๒๕๖๓
๗ ครง้ั ที่ ๗/๒๕๖๓ ๒๐ สงิ หาคม ๒๕๖๓
๘ คร้งั ที่ ๘/๒๕๖๓ ๑๗ กนั ยายน ๒๕๖๓
๙ ครั้งที่ ๙/๒๕๖๓ ๒๒ ตลุ าคม ๒๕๖๓
๑๐ ครง้ั ท่ี ๑๐/๒๕๖๓ ๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๓
๑๑ ครัง้ ท่ี ๑๑/๒๕๖๓ ๑๕ ธันวาคม ๒๕๖๓


๔.๒ การประชมุ คณะอนุกรรมการฝา่ ยประชาสัมพนั ธข์ อง ศ.ศ.สพ. จำ� นวน ๑ คร้งั
ลำ� ดบั ที่ การประชุมคณะกรรมการฝ่ายกิจกรรมของ ศ.ศ.สพ. วนั ที่
๑ คร้งั ท่ี ๑/๒๕๖๓ ๑๕ ธันวาคม ๒๕๖๓

๔.๓ การประชุมคณะอนุกรรมการฝ่ายกจิ กรรมของ ศ.ศ.สพ. จำ� นวน ๗ คร้ัง วันท่ี
ล�ำ ดับที่ การประชมุ คณะกรรมการฝ่ายกจิ กรรมของ ศ.ศ.สพ. ๒๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓
๑ ครั้งท่ี ๑/๒๕๖๓ ๑๔ กรกฎาคม ๒๕๖๓
๒ ครัง้ ที่ ๒/๒๕๖๓ ๑๑ สิงหาคม ๒๕๖๓
๓ ครง้ั ที่ ๓/๒๕๖๓ ๒๒ กนั ยายน ๒๕๖๓
๔ คร้ังท่ี ๔/๒๕๖๓ ๒๐ ตุลาคม ๒๕๖๓
๕ ครงั้ ที่ ๕/๒๕๖๓ ๒๔ พฤศจกิ ายน ๒๕๖๓
๖ ครงั้ ท่ี ๖/๒๕๖๓ ๒๕ ธันวาคม ๒๕๖๓
๗ ครง้ั ที่ ๗/๒๕๖๓

๔.๔ การประชุมคณะอนกุ รรมการฝา่ ยสรรหาบทความทางวิชาการของ ศ.ศ.สพ. จ�ำนวน ๔ ครั้ง
การประชุมคณะอนุกรรมการฝา่ ยสรรหาบทความทางวิชาการ
ลำ� ดับท่ี ของ ศ.ศ.สพ. วันที่

๑ ครง้ั ท่ี ๑/๒๕๖๓ ๓๐ มกราคม ๒๕๖๓
๒ ครง้ั ที่ ๒/๒๕๖๓ ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๖๓
๓ ครัง้ ท่ี ๓/๒๕๖๓ ๒๘ สงิ หาคม ๒๕๖๓
๔ คร้ังท่ี ๔/๒๕๖๓ ๖ พฤศจกิ ายน ๒๕๖๓

8 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔

5. รายงานสรุปรายรบั -รายจา่ ยของศูนยก์ ารศกึ ษาตอ่ เน่ืองทางสตั วแพทย์ ปี งบประมาณ ๒๕๖๓

รายละเอยี ดรายรับ ต.ค. 62 พ.ย. 62 ธ.ค. 62 ม.ค. 63 ก.พ. 63 รายรับของ ศ.ศ.สพ. ปีงบประมาณ 2563 ก.ค. 63 ส.ค. 63 ก.ย. 63 รวม
12,000.00 25,000.00 36,500.00 มี.ค. 63 เม.ย. 63 พ.ค. 63 ม.ิ ย. 63 28,500.00 20,500.00 12,000.00 290,000.00
1 คา่ รับรองกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องทางสัตวแพทย์ 18,000.00 32,500.00 11,590.00 12,870.00 10,360.00 23,500.00 44,000.00 9,000.00 28,500.00 19,990.00 20,820.00 30,210.00 196,170.00
21,000.00 18,620.00 4,120.00 16,060.00
2 คา่ รับรองการสะสมหน่วยกิตรายบุคคล (สถาบนั หลัก/สถาบนั 11,000.00 19,530.00
สมทบด�ำเนินการให้)

3 ค่ารับรองการสะสมหนว่ ยกิตรายบุคคล กรณีย่ืนขอกจิ กรรมเอง 8,720.00 4,720.00 4,260.00 11,540.00 24,330.00 10,480.00 8,520.00 10,810.00 12,440.00 25,730.00 20,660.00 35,410.00 177,620.00
1,000.00 2,000.00 1,000.00 10,000.00 2,000.00 0.00 1,000.00 0.00 0.00 1,000.00 19,000.00
4 คา่ ธรรมเนียมบรกิ ารพเิ ศษในการจดั กจิ กรรมแบบเรง่ ด่วน 1,000.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
5 คา่ ธรรมเนยี มการพจิ ารณากจิ กรรมการศกึ ษาตอ่ เน่อื งฯ สถาบนั 0.00 0.00
หลกั และสถาบนั สมทบ กรณีแจง้ ยกเลิก

6 คา่ รับรองการสะสมหนว่ ยกติ จาก E-learning ของ ศ.ศ.สพ. 84,600.00 295,840.00 2,000.00 187,600.00 86,400.00 78,000.00 87,300.00 215,800.00 109,900.00 211,600.00 48,800.00 101,200.00 1,509,040.00

7 คา่ รับรองกิจกรรม e-learning ของสถาบนั หลักและสถาบันสมทบ 0.00 0.00 1,000.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 1,000.00 0.00 0.00 1,000.00 3,000.00

8 โครงการสมั มนาประจำ� เดอื น 155,000.00 232,502.90 1,500.00 282,502.59 47,500.10 0.00 0.00 0.00 0.00 60,500.00 122,000.00 75,501.03 977,006.62

9 โครงการฝกึ อบรมฯ สตั วแพทย์ช้ันสอง 0.00 0.00 0.00 102,000.00 342,000.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 444,000.00

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔ 9 10 สมัครสถาบันสมทบ 3,000.00 0.00 0.00 1,000.00 0.00 1,000.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 2,000.00 7,000.00

11 เงินสนบั สนนุ การสมั มนาประจ�ำเดือน 0.00 0.00 0.00 0.00 50,000.00 10,000.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 30,000.00 90,000.00

12 เงนิ บรจิ าค 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.01 0.00 0.01

ยอดรายรบั รวมเปน็ เงนิ ทงั้ สนิ้ 281,320.00 585,092.90 33,350.00 624,512.59 598,090.10 153,980.00 160,440.00 239,730.00 168,900.00 346,320.00 232,780.01 288,321.03 3,712,836.63

10 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔ รายละเอยี ดรายจ่าย รายจ่ายของ ศ.ศ.สพ. ปีงบประมาณ 2563

ต.ค. 62 พ.ย. 62 ธ.ค. 62 ม.ค. 63 ก.พ. 63 มี.ค. 63 เม.ย. 63 พ.ค. 63 ม.ิ ย. 63 ก.ค. 63 ส.ค. 63 ก.ย. 63 รวม

1 เงินเดือนและคา่ ตอบแทน ผจก.+เจ้าหน้าท่ศี ูนย์การศกึ ษาต่อเนอื่ ง 90,440.00 90,440.00 90,440.00 90,440.00 90,440.00 90,440.00 137,180.00 97,560.00 97,560.00 97,560.00 97,560.00 97,560.00 1,167,620.00

2 ประกันสงั คม 3,000.00 3,000.00 3,000.00 3,000.00 3,000.00 3,000.00 600.00 600.00 3,000.00 3,000.00 3,000.00 3,000.00 31,200.00

3 กองทนุ ส�ำรองเลี้ยงชีพ 3,017.60 3,017.60 3,017.60 3,017.60 2,170.80 2,170.80 4,343.60 3,013.20 3,013.20 3,013.20 3,013.20 3,013.20 35,821.60

4 คา่ เบยี้ ประชมุ 9,900.00 12,300.00 6,150.00 9,300.00 7,050.00 0.00 0.00 11,550.00 6,000.00 8,400.00 13,050.00 9,750.00 93,450.00

5 คา่ ของวา่ งการประชมุ ของ ศ.ศ.สพ. 1,440.00 1,705.00 603.00 1,226.00 7,940.00 0.00 0.00 718.00 420.00 700.00 1,076.00 690.00 16,518.00

6 ค่าใช้จ่ายในการเดินทางมาประชมุ ของ ศ.ศ.สพ. 10,000.00 12,660.00 6,720.00 10,160.00 820.00 0.00 0.00 5,908.00 3,000.00 5,000.00 7,720.00 5,680.00 67,668.00

7 คา่ ตั๋วเคร่ืองบินเดนิ ทางตา่ งจงั หวดั 0.00 5,300.00 0.00 2,122.50 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 7,422.50

8 คา่ ไปรษณีย์ 550.00 426.00 262.00 4,212.00 274.00 238.00 132.00 0.00 912.00 538.00 602.00 2,506.00 10,652.00

9 คา่ ตอบแทนผ้ปู ระเมนิ บทความ และผ้เู ขียนบทความ 0.00 10,000.00 5,000.00 9,300.00 0.00 0.00 0.00 0.00 46,900.00 0.00 16,700.00 0.00 87,900.00

10 ค่าวัสดสุ �ำนกั งาน 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 1,346.01 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 1,346.01

11 คา่ เชา่ เครอื่ งถ่ายเอกสาร (Printer) 9,284.60 4,192.60 4,716.60 3,419.93 11,293.42 9,294.02 157.93 479.15 549.12 699.57 2,147.70 2,290.66 48,525.30

12 โครงการสัมมนาประจ�ำเดือน 131,118.00 58,374.00 64,749.00 0.00 146,809.02 170,002.79 0.00 0.00 0.00 0.00 167,368.35 0.00 738,421.16

13 อนื่ ๆ (คา่ ธรรมเนยี มการโอนเงนิ , คา่ เบยี้ ประกนั ชวี ติ , ภาษหี กั ณ ทจ่ี า่ ย, 40.00 40.00 40.00 6,549.03 40.00 40.00 5,944.29 40.00 40.00 40.00 40.00 40.00 12,893.32
คา่ พาหนะ, โครงการตา่ งๆ, พฒั นาระบบ)

ยอดรายจา่ ยรวมเปน็ เงนิ ทง้ั สนิ้ 258,790.20 201,455.20 184,698.20 142,747.06 269,837.24 276,531.62 148,357.82 119,868.35 161,394.32 118,950.77 312,277.25 124,529.86 2,319,437.89

รายรบั มากกวา่ รายจา่ ย (รายรบั -รายจา่ ย) 22,529.80 383,637.70 -151,348.20 481,765.53 328,252.86 -122,551.62 12,082.18 119,861.65 7,505.68 227,369.23 -79,497.24 163,791.17 1,393,398.74

132รคา...า่ เเยเตบบบลอกกิิกิ ะบคคคเาา่่แาอ่ ตตตทียอออดนบบบรผแแแาปู้ทททยรนนนจะผผผ่าเปปูู้้ป้ยูมรรรนิ ะะะบเเเมมมทนนิินิ ค11ว677าเมรเเรรอ่ื ออ่ืื่แงงงลผผผะเู้ เเขูู้้ผขขยี ้เูยยีี ขนนนยี 213นเบเเรรรอ่ืทออ่่ืื งงงครวรรวววามมมมเเเปปปน็นน็็ 81208เรเเอื่รรงออื่ื่ งง 54.. เเบบกกิิ คคาา่่ ตตออบบแแททนนผผปปูู้้ รระะเเมมนนิิ 4231 เเรรออ่ื่ื งง ผผเเูู้้ ขขยยีี นน 525เรเอื่รอื่งงรวรมวมเปเปน็ น็ 2668เรเอื่รอื่งง

หลงั จากสถานการณก์ ารแพรร่ ะบาดของโรคโควดิ -๑๙
ระลอกล่าสุดเมื่อช่วงเดือนพฤษภาคม ๒๕๖๔ เป็นต้นมา
ท�ำให้การจัดงานสัมมนาไม่สามารถจัดขึ้นในห้องประชุมได้
ตามค�ำส่ังของภาครัฐ ประกอบกับศูนย์การศึกษาต่อเนื่อง
ทางสัตวแพทย์ได้มีการเปล่ียนคณะกรรมการชุดใหม่ จาก
การเลือกตั้งฯวาระปัจจุบัน ในที่สุด หลังจากหยุดไป
เป็นเวลากว่า ๕ เดอื น เมอื่ วนั ที่ ๑๗ – ๑๘ สงิ หาคม ๒๕๖๔
ท่ีผ่านมา ศูนย์การศึกษาต่อเน่ืองทางสัตวแพทย์จึงได้จัดงาน
สมั มนาขึ้นอีกคร้ัง โดยเปน็ คร้งั ท่ี ๒๗ เร่ือง Small Animal
Diagnostic Imaging: Made easy series ระหวา่ งเวลา
๐๙.๐๐ – ๑๖.๓๐ น. ถ่ายทอดออนไลน์ผ่านโปรแกรม
Zoom Webinar โดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือให้ความรู้
แก่สัตวแพทย์ในเรื่องเทคนิคการตรวจวินิจฉัยและการอ่าน
ภาพทางรงั สจี ากการถา่ ยภาพเอก็ ซเรยแ์ ละตรวจอลั ตราซาวนด์
โดยมีสัตวแพทย์ให้ความสนใจเข้าร่วมงานรวมทั้งสองวัน
ทาง Zoom รวมกว่า ๕๐๐ คน มีหัวข้อบรรยายท่ีน่าสนใจ
อาทิ Tips on starting an echocardiogram for
beginners, Basic ultrasonography of female
urogenital tracts in dogs and cats, Gastrointestinal
Ultrasonography: What’s normal? What’s abnormal?,
How to perform a positive contrast of gastrointestinal
study เป็นต้น นอกเหนือจากนี้ผู้เข้าร่วมงานสามารถรับชม
ย้อนหลังได้อีกคร้ังผ่านระบบ VAO-CE อีกด้วยเพื่อเป็น
การทบทวนเนอื้ หา

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔ 11

Refreshing for

SMALLANIMAL

2PR0A2C1TITIONER

ในปัจจุบันผู้ประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์มีการท�ำงานอยู่ในหลายภาคส่วน โดยส่วนใหญ่ปฏิบัติงานในงาน
สถานพยาบาลสัตว์ ในการรักษาสัตว์เล็ก หรือ Small animal practitioner งานสัมมนาครั้งที่ ๒๘ นี้จึงถูกจัดขึ้น
เพ่ือเป็นการอัปเดตเน้ือหาความรู้ และช่วยทบทวนเน้ือหาส�ำหรับคุณหมอสัตว์เล็ก โดยชื่อเรื่อง Refreshing for
Small Animal Practitioner ๒๐๒๑ ไดถ้ กู จดั ขน้ึ เพอื่ เปน็ การบรรยายใหค้ วามรแู้ กส่ ตั วแพทยใ์ นเรอ่ื ง การรกั ษาสตั วเ์ ลก็
โดยใช้วิธีการ Problem Oriented Approach (POA) เป็นแนวทาง จัดขึ้นเม่ือวันที่ ๒๑ – ๒๒ กันยายน ๒๕๖๔
ระหว่างเวลา ๐๙.๐๐ – ๑๗.๑๐ น. ถ่ายทอดออนไลน์ผ่านโปรแกรม Zoom Webinar โดยมีผู้สนใจเข้าร่วมงานกว่า
๒๕๐ คน มีหัวข้อบรรยายท่ีน่าสนใจ ได้แก่ การท�ำ POA แก้ไขปัญหา Vomiting & Regurgitation, Diarrhea,
Dyspnea, Seizure และ Anemia การจดั การภาวะ Seizure, Dyspnea, Blood Transfusion, Fluid Therapy และ CPR
นอกเหนือจากนี้ผ้เู ขา้ รว่ มงานสามารถรับชมย้อนหลังไดอ้ กี ครัง้ ผ่านระบบ VAO-CE อีกด้วย เพอ่ื เปน็ การทบทวนเน้อื หา

12 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔

ประกาศวทิ ยาลยั วิชาชีพการสัตวแพทยช์ �ำนาญการแหง่ ประเทศไทย
ท่ี ๒๐/๒๕๖๔

เรื่อง กำ� หนดวัน เวลา สถานทีส่ อบ และเกณฑ์การสอบเพอื่ อนุมัตบิ ตั รแสดงความรคู้ วามช�ำนาญใน
การประกอบวิชาชพี การสตั วแพทย์ ของสาขาอายุรศาสตร์ ประจ�ำปี พ.ศ. ๒๕๖๔
(ฉบับที่ ๒)

.....................................................................................

ตามท่ีวิทยาลัยวิชาชีพการสัตวแพทย์ช�ำนาญการแห่งประเทศไทยมีประกาศ ลงวันที่ ๑๕ มีนาคม ๒๕๖๔ แจ้ง
รายชอ่ื ผู้มีสิทธิเข้ารับการสอบเพื่ออนุมัติบัตรแสดงความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพการสตั วแพทย์ ประจ�ำปี
พ.ศ. ๒๕๖๔ ก�ำหนดวนั เวลา สถานท่ีสอบ และเกณฑ์การสอบเพื่ออนมุ ัตบิ ตั รฯของสาขาอายุรศาสตร์ ไปแล้ว เน่อื งจาก
สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ หรือโรคโควิด ๑๙ (COVID-19) ทำ� ใหต้ อ้ งประกาศเล่ือนสอบ
เพ่ืออนุมัติบัตรแสดงความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ สาขาอายุรศาสตร์ ออกไปอย่างไม่มี
กำ� หนด ตามประกาศวิทยาลยั ฯ ลงวนั ที่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๔ นั้น
เนอ่ื งจากศนู ยบ์ รหิ ารสถานการณ์โควิด ๑๙ (ศบค.) ได้พิจารณาผอ่ นคลายมาตรการป้องกนั การแพรร่ ะบาดของ
โรคตดิ เชอื้ ไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ หรือโรคโควดิ ๑๙ (COVID-19) จงึ กำ� หนดใหผ้ ู้เขา้ สอบ ดำ� เนนิ การดงั นี้
๑. สวมหน้ากากอนามัยหรอื หนา้ กากผ้าตลอดเวลาเมอื่ อยูใ่ นสถานทีส่ อบ
๒. ตรวจวดั อุณหภมู ิร่างกายกอ่ นเข้าสถานท่ีสอบ
เพ่ือให้การด�ำเนินการสอบเพื่ออนุมัติบัตรฯ ดังกล่าวเป็นไปด้วยความเรียบร้อย วิทยาลัยฯ จึงก�ำหนดวัน เวลา
สถานท่ีสอบและเกณฑ์การสอบเพ่ืออนุมัติบัตรแสดงความรู้ความช�ำนาญในการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์
ของสาขาอายรุ ศาสตร์ ประจ�ำปี พ.ศ. ๒๕๖๔ ดังนี้

ก. ก�ำหนดวัน เวลา และสถานท่ีสอบ

ให้ผเู้ ขา้ สอบสอบขอ้ เขียน สอบปฏบิ ตั แิ ละสอบปากเปล่า ตามวนั เวลา และสถานท่สี อบ ดงั นี้

วัน เวลาสอบ วชิ าสอบ รายชอ่ื ผู้เขา้ สอบ สถานทีส่ อบ
๑ ธนั วาคม ๒๕๖๔ สอบขอ้ เขยี น ๑.สพ.ญ.ภทั รวดี ธรรมสถติ ห้องประชุม ๑ ชนั้ ๒
เวลา ๐๘.๓๐ – ๑๒.๓๐ น. ๒.น.สพ.ธนกฤต หรูปญั ญาเลิศ อาคารจักรพิชยั รณรงค์สงคราม
๓.สพ.ญ.ศศธิ ร ไตรรตั นถ์ นอม คณะสตั วแพทยศาสตร์
๔.สพ.ญ.คาริน วชิ ชุกจิ มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์
๕.สพ.ญ.ลดาวลั ย ์ อารวี จิ ติ รตระกลู วทิ ยาเขตบางเขน
หอ้ งรับรองพเิ ศษ
๑.พนั ตร.ี น.สพ.โกสินทร ์ ทองศรี คณะสตั วแพทยศาสตร์
มหาวทิ ยาลัยขอนแกน่

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔ 13

วัน เวลาสอบ วชิ าสอบ รายช่ือผู้เขา้ สอบ สถานทีส่ อบ
หอ้ ง ๖๓๑๔ ช้ัน ๓ อาคารเรียนและปฏบิ ัติ
๑.น.สพ.ศุภชาติ ปานเนยี ม การคลินิกศกึ ษาทางสตั วแพทย์ (อาคารบี ๓)
๒.น.สพ.นติ พิ งศ์ หอมวงษ์ คณะสัตวแพทยศาสตร์
มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร์
วิทยาเขตก�ำแพงแสน
๑.สพ.ญ.คคนางค์ ปิยะรังษี ห้องประชุมคอนเฟอรเ์ รนซ์
คณะสตั วแพทยศาสตร ์ มหาวทิ ยาลยั เชยี งใหม่
๑ ธันวาคม ๒๕๖๔ สอบขอ้ เขยี น ๑.น.สพ.เชาวพนั ธ ์ ยนิ หาญมงิ่ มงคล หอ้ งปฏบิ ตั กิ ารคอมพิวเตอร์ ชน้ั ๓ อาคาร
เวลา ๐๘.๓๐ – ๑๒.๓๐ น. ๒.สพ.ญ.จรี วฒั น ์ สนุ ทรสติ เรียนและปฏิบัตกิ ารรวมทางด้านสตั วศาสตร์
๓.น.สพ.ณฐั พล เรยี งวโิ รจนก์ จิ และสตั วแพทยศาสตร์ คณะสตั วแพทยศาสตร์
๑.น.สพ.ภทั รกฤช ธวี สตุ ระกลู มหาวทิ ยาลัยมหดิ ล

๒.สพ.ญ.สกุ ญั ญา ผลติ กลุ ห้องประชุม ช้นั ๑๐
๓.สพ.ญ.ชญั ภร กวางรตั น์ อาคารสัตววทิ ยวิจักษ์
๔.สพ.ญ.ศวิ พร เพง่ พศิ คณะสตั วแพทยศาสตร์
๕.น.สพ.ธรี วรี ์ แสงแกว้ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
๖.น.สพ.ทศพล ธำ� รงสวุ รรณกจิ
๗.น.สพ.ชยั ยศ ธารรตั นะ
๑.น.สพ.นติ พิ งศ์ หอมวงษ์
๒.น.สพ.ศุภชาติ ปานเนยี ม
๒ ธนั วาคม ๒๕๖๔ ๓.น.สพ.ทศพล ธำ� รงสวุ รรณกจิ
เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๒.๐๐ น. ๔.น.สพ.ธนกฤต หรปู ัญญาเลิศ

๓ ธันวาคม ๒๕๖๔ สอบปฏิบัติ ๕.พนั ตรนี .สพ.โกสนิ ทร ์ ทองศรี ผา่ นชอ่ งทางออนไลน์
เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๒.๐๐ น. และ ๑.น.สพ.ณฐั พล เรยี งวโิ รจนก์ จิ
๒.สพ.ญ.จรี วฒั น ์ สนุ ทรสติ
สอบปากเปลา่ ๓.น.สพ.ชยั ยศ ธารรตั นะ
๔.น.สพ.ธรี วรี ์ แสงแกว้
๕.สพ.ญ.ลดาวลั ย ์ อารวี จิ ติ รตระกลู
๖.น.สพ.เชาวพนั ธ ์ ยนิ หาญมง่ิ มงคล
๓ ธันวาคม ๒๕๖๔ ๑.สพ.ญ.ศศธิ ร ไตรรัตน์ถนอม
เวลา ๑๓.๓๐ – ๑๗.๓๐ น. ๒.สพ.ญ.คารนิ วิชชุกจิ
๓.สพ.ญ.ศวิ พร เพง่ พศิ

หมายเหตุ : ผู้เข้าสอบท่ีเลือกศูนย์สอบจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ด�ำเนินการตามประกาศจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในการเข้าสถานท่ี
อยา่ งเครง่ ครดั จะตอ้ งไดร้ บั วคั ซนี แลว้ ๒ เขม็ พรอ้ มมหี นงั สอื รบั รองการไดร้ บั วคั ซนี ยนื่ ตอ่ กรรมการคมุ สอบ หากไมไ่ ดร้ บั วคั ซนี แลว้ ๒ เขม็
จะไมอ่ นญุ าตใหเ้ ขา้ หอ้ งสอบ

ข.เกณฑ์การสอบเพ่ืออนุมตั ิบัตรฯ สาขาอายุรศาสตร์
๑. สอบข้อเขยี น (๑๐๐ คะแนน)
๑.๑ General medicine เป็นข้อสอบแบบอัตนัย จ�ำนวน ๒ ข้อ โดยข้อสอบชุดนี้เป็นแบบกรณีศึกษา
สัตว์ป่วยที่มีเนื้อหาครอบคลุมการแปลผล CBC, biochemistry, electrolytes, urinalysis ท้ังน้ี ค่าน�้ำหนักของ
ขอ้ สอบแตล่ ะขอ้ คดิ เปน็ ขอ้ ละ ๒๕ คะแนน รวมเป็น ๕๐ คะแนน

14 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔

๑.๒ Internal medicine เป็นขอ้ สอบแบบอัตนัย จ�ำนวน ๒ ข้อ ทงั้ น้ี ค่าน้�ำหนกั ของขอ้ สอบแต่ละขอ้ คิดเป็น
ขอ้ ละ ๒๕ คะแนน รวมเปน็ ๕๐ คะแนน โดยขอ้ สอบแตล่ ะขอ้ จะเปน็ แบบ problem oriented method จากกรณศี กึ ษา
สรปุ เกณฑ์ผา่ น ผเู้ ข้าสอบแต่ละท่านจะตอ้ งได้คะแนนรวม ๖๐ คะแนนข้นึ ไป
๒. สอบปฏบิ ตั แิ ละการสอบปากเปล่าจากการน�ำเสนอกรณีศกึ ษาสัตวป์ ว่ ยของผูส้ อบเอง (๑๐๐ คะแนน)
ผู้สอบจะต้องน�ำเสนอกรณีศึกษาสัตว์ป่วยของตนเอง และจะน�ำเสนอให้คณะกรรมการ โดย Power point
presentation ตามรปู แบบ problem oriented method เป็นเวลา ๑๕ นาที พร้อมตอบค�ำถามปากเปล่าตามเน้ือหา
กรณีศึกษาสัตว์ป่วยท่ีผู้สอบน�ำเสนอ เป็นเวลา ๒๐ นาที และตอบค�ำถามจากคณะกรรมการซึ่งอาจเก่ียวข้องหรือ
ไมเ่ ก่ียวข้องกับเรือ่ งทน่ี �ำเสนอ เป็นเวลา ๒๐ นาที มีเกณฑ์การให้คะแนน ดงั น้ี

หวั ข้อพจิ ารณากรณีศกึ ษาสัตว์ปว่ ย คะแนน
โครงเร่อื งและเนื้อหา
- POA ๑๐
- Results from lab/imaging and revised assessment ๑๐
- Treatment & client education ๑๐

การใช้สอ่ื ในการน�ำเสนอ ๕
การส่ือสาร/การน�ำเสนอ บุคลกิ ภาพ ๑๐
เวลาในการน�ำเสนอ ๕
การตอบค�ำถาม ๑๕
- ตรงประเดน็ และชัดเจน
ค�ำถามทเ่ี กี่ยวขอ้ งกับกรณศี กึ ษาของตนเอง (๗.๕ คะแนน) ๓๕
ค�ำถามทวั่ ไปจากกรรมการสอบ (๗.๕ คะแนน)
- ถูกต้องตามหลักวิชาการ
ค�ำถามที่เกยี่ วขอ้ งกบั กรณศี ึกษาของตนเอง (๑๗.๕ คะแนน)
ค�ำถามทว่ั ไปจากกรรมการสอบ (๑๗.๕ คะแนน)

สรปุ เกณฑผ์ า่ น ผู้เขา้ สอบแตล่ ะท่านต้องไดค้ ะแนนมากกวา่ ๗๕ คะแนน

ค�ำตัดสนิ ของคณะกรรมการถอื เป็นท่สี ้ินสุด
การสอบปฏิบัติและการสอบปากเปล่า จัดในรูปแบบออนไลน์เพื่อความเหมาะสมตามมาตรการป้องกันการแพร่
ระบาดของโรคตดิ เชือ้ ไวรสั โคโรนา ๒๐๑๙ หรือโรคโควิด ๑๙ (COVID-19) ในปจั จุบนั โดยการสอบปฏิบัตแิ ละการสอบ
ปากเปล่า ผ่านช่องทางออนไลน์ ซึ่งแนวทางการสอบจะแจ้งให้ทราบต่อไปผ่านช่องทางอีเมล์ตามท่ีระบุในเอกสาร
ใบสมัครสอบ ทัง้ น้ี ผ้ใู ดไม่มาภายในก�ำหนด วนั เวลา และสถานทีด่ งั กลา่ ว ถือว่าสละสทิ ธิ์
จงึ ประกาศให้ทราบโดยทว่ั กัน

ประกาศ ณ วนั ที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๔

(ศ.สัตวแพทย์หญงิ ดร.เกวลี ฉัตรดรงค)์
ประธานคณะผบู้ รหิ าร

วทิ ยาลยั วชิ าชพี การสตั วแพทย์ชำ� นาญการแหง่ ประเทศไทย
สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔ 15

ประกาศศูนยป์ ระเมนิ ความรู้ความสามารถขนั้ พน้ื ฐาน
ของการประกอบวิชาชีพการสตั วแพทย์
ท่ี ๑๐/๒๕๖๔

เร่ือง เกณฑก์ ารผ่านในการสอบประเมินความรูค้ วามสามารถขั้นพืน้ ฐาน
ของการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์

.....................................................................................
อาศัยอ�ำนาจตามประกาศสัตวแพทยสภาท่ี ๑๐/๒๕๕๒ ลงวันที่ ๙ กันยายน ๒๕๕๒ เร่ือง การจัดตั้งศูนย์
ประเมินความรู้ความสามารถขั้นพ้ืนฐานของการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ และตามมติคณะกรรมการบริหาร
ศนู ยป์ ระเมนิ ความรคู้ วามสามารถขั้นพนื้ ฐานฯ ในคราวประชุมครั้งท่ี ๖/๒๕๖๔ เมอ่ื วันที่ ๑๐ สงิ หาคม ๒๕๖๔ จึงขอ
ยกเลิกประกาศที่ ๕/๒๕๖๔ ลงวันท่ี ๙ เมษายน ๒๕๖๔ และใหป้ ระกาศเกณฑก์ ารผ่านข้ันต่�ำในการสอบประเมินความ
รคู้ วามสามารถขนั้ พื้นฐานฯ ซ่งึ มีคา่ ไมต่ ำ่� กวา่ ๕๕% หรอื คดิ เป็น ๘๓ คะแนน ทัง้ น้ี ใหเ้ ริม่ ใชใ้ นการสอบประเมินความ
รู้ความสามารถข้ันพน้ื ฐานฯ ครงั้ ที่ ๑/๒๕๖๔ เปน็ ต้นไป

ประกาศ ณ วนั ที่ ๑๐ เดอื นสิงหาคม ๒๕๖๔
(ผชู้ ่วยศาสตราจารย์ นายสตั วแพทย์ ดร.เฉลมิ พล เลก็ เจรญิ สขุ )

ผู้อำ� นวยการศูนย์ประเมนิ ความรู้ความสามารถขน้ั พื้นฐานฯ

16 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔

ประกาศศนู ย์ประเมนิ ความรู้ความสามารถขนั้ พืน้ ฐาน
ของการประกอบวิชาชีพการสตั วแพทย์
ท่ี ๙/๒๕๖๔

เรื่อง ก�ำหนดการเกี่ยวกบั การสอบประเมินความรูค้ วามสามารถขน้ั พน้ื ฐาน
ของการประกอบวชิ าชีพการสัตวแพทย์ ครัง้ ท่ี ๑/๒๕๖๔
.....................................................................................

มติท่ีประชุมคณะกรรมการบริหารศูนย์ประเมินความรู้ความสามารถขั้นพ้ืนฐานของการประกอบวิชาชีพการ
สัตวแพทย์ สตั วแพทยสภา คร้งั ที่ ๖/๒๕๖๔ เมื่อวันที่ ๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๔ จงึ ขอยกเลกิ ประกาศท่ี ๖/๒๕๖๓ ลงวนั ที่
๒ ตลุ าคม ๒๕๖๓ และใหป้ ระกาศกำ� หนดการเก่ยี วกับการสอบความรู้ส�ำหรบั ผทู้ ี่มีความประสงค์ขอรบั การประเมินเพ่อื
รับรองความรู้ความสามารถข้ันพื้นฐานของการประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์ตามเกณฑ์มาตรฐานวิชาชีพการ
สตั วแพทย์ พ.ศ. ๒๕๕๓ หมวดที่ ๒ และ หมวดท่ี ๓ ครัง้ ท่ี ๑/๒๕๖๔ ใหม ่ ดงั น้ี
การสอบประเมินฯ ครัง้ ที่ ๑/๒๕๖๔
๑. ภายในวันท่ี ๓๑ มีนาคม ๒๕๖๔ สถาบันสง่ รายชื่อนสิ ิตนกั ศึกษาท่ีคาดวา่ จะผา่ นการ
ประเมินตามเกณฑห์ มวดท่ี ๑
๒. ภายในวันที่ ๒๘ พฤษภาคม ๒๕๖๔ สถาบันสง่ รายชอ่ื นสิ ิตนกั ศึกษาตามข้อ ๑ ทขี่ าด
คุณสมบตั แิ ละไมม่ ี สทิ ธ์ิเขา้ สอบหมวดที่ ๒ และ หมวดท่ี ๓
๓. วนั ท่ี ๑๙ เมษายน – ๙ พฤษภาคม ๒๕๖๔ เปิดรับสมคั รสอบ
๔. วนั ที่ ๒๙ ตุลาคม ๒๕๖๔ ประกาศรายช่อื ผู้มสี ิทธิ์สอบหมวดที่ ๒ และ หมวดท่ี ๓
๕. วันที่ ๒๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ สอบเกณฑ์หมวดท่ี ๒ และ หมวดท่ี ๓
๖. วนั ที่ ๒๔ ธันวาคม ๒๕๖๔ ประกาศผลการสอบ

ประกาศ ณ วนั ท่ี ๑๐ เดอื นสิงหาคม ๒๕๖๔
(ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ นายสตั วแพทย์ ดร.เฉลิมพล เลก็ เจริญสุข)

ผอู้ ำ� นวยการศนู ย์ประเมินความรคู้ วามสามารถข้ันพน้ื ฐานฯ
สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔ 17

18 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔ 19

20 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔

บทความเร่ือง

เกลือกับ

การรักษา

ปลาน้�ำจืด
น.สพ. คมศลิ ป์ สหตระกลู
Aquatic Veterinarian (Singapore)
WAVMA Certified Aquatic Veterinarian (CertAqV)

เนอื่ งจากปลานำ�้ จดื อาศยั อยใู่ นสงิ่ แวดลอ้ มโดยเฉพาะ การรกั ษาสมดลุ ของสารละลายและนำ�้
ความเค็มในน้�ำที่มีความเข้มข้นน้อยกว่าตัวปลา ดังน้ัน ในรา่ งกายของปลานำ้� จดื
การใช้ความแตกต่างของความเค็มระหว่างปลาและน้�ำที่ กระบวนการรักษาสมดุลของสารละลายและน�้ำ
ปลาอาศัยภายนอกมาใช้เป็นอีกหนึ่งทางเลือก ในการ ในร่างกายของปลา ช่วยรักษาสมดุลของเกลือแร่และน้�ำ
รักษาที่ไม่ต้องใช้ยาหรือสารเคมี และ/หรือการป้องกัน ในรา่ งกายใหเ้ หมาะสม ซงึ่ จำ� เปน็ ตอ่ การทำ� งานของระบบ
โรคของปลา โดยเฉพาะเชอ้ื ปรสติ ภายนอกเปน็ หลกั รวมถงึ ต่าง ๆ ในร่างกาย ปลาน้�ำจืดอาศัยอยู่ในแหล่งน้�ำท่ีมี
เช้ือจุลชีพกลุ่มอ่ืน ซ่ึงอาศัยกระบวนการออสโมซิส ความเขม้ ขน้ นอ้ ยกวา่ ตวั ปลา นำ�้ จากภายนอกจะแพรเ่ ขา้ สู่
ระหวา่ งสงิ่ แวดลอ้ มภายนอกและเซลลข์ องปรสติ ซงึ่ จะเกดิ ร่างกายปลาได้ตลอดเวลาด้วยกระบวนการออสโมซิส
การแพร่โมเลกุลของน�ำ้ ผ่านเย่อื หุ้มเซลล์ของสง่ิ มชี ีวติ จาก ที่บริเวณเหงือก พร้อมกับมีการสูญเสียเกลือไปพร้อมกัน
บริเวณที่มีความเข้มข้นของน้�ำมากไปยังบริเวณท่ีมีความ ซ่ึงมโี อกาสไดร้ บั นำ้� เกิน (over-hydration) ไดต้ ลอดเวลา
เข้มข้นของน้�ำน้อย จนกว่าโมเลกุลของน้�ำของบริเวณท้ัง ผิวหนังและเกล็ดของปลาถูกปกคลุมด้วยชั้นเมือก
สองจะเท่ากัน ดังนั้นการใช้เกลือจึงถูกน�ำมาใช้ในการ ท�ำหน้าท่ีป้องกันไม่ให้น�้ำแพร่เข้าสู่ร่างกาย มีการดูดกลับ
รักษาและปอ้ งกนั โรคในปลาน้�ำจดื ได้ โซเดียมไอออน (Na+) และคลอไรด์ไอออน (Cl−) ทีเ่ หงอื ก
ในขณะที่ไตส่วนท้าย (posterior kidney) เป็นอวัยวะ
ส�ำคัญในการขับน้�ำส่วนที่เกนิ ออกมาให้มากท่ีสดุ มหี น่วย
กรองไตขนาดใหญ่ และมีอัตราการกรองของไตที่สูง
ท่อของหน่วยไตมีการดูดกลับเกลือแร่ ท�ำให้เกิดการขับ
ปัสสาวะปริมาณมาก แต่เจือจางโดยสงวนเกลือไว้ใน
รา่ งกายใหม้ ากทสี่ ดุ (ตามรูปที่ 1)

รูปท่ี 1 การรกั ษาสมดุลของสารละลายและน�้ำในร่างกายของปลานำ�้ จดื (ดดั แปลงจาก Stoskopf, 1993)
สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔ 21

ความเครยี ดออสโมตกิ หรือท�ำให้เกลือตกผลึกโดยแสงแดด จึงเรียกเกลือชนิดน้ี
ปลาทุกชนิดมีการปรับสมดุลของสารละลาย และ ว่า rock salt เกลือสินเธาว์มีผลึกขนาดเล็ก ความชื้นต�่ำ
น้�ำในร่างกายให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมที่ปลาอาศัย มีส่วนประกอบของ NaCl เป็นหลักแต่ไม่มีธาตุไอโอดีน
อยู่ในธรรมชาติ หากการควบคุมดังกล่าวถูกรบกวน จากธรรมชาตเิ ปน็ สว่ นประกอบ
เน่ืองจากสภาพแวดล้อมท่ีไม่พึงประสงค์ เช่น ปลาท่ีเคย ส่วนเกลือบริโภคเสริมไอโอดีน (table salt) คือ
อาศัยอยู่ในน�้ำท่ีมีเกลือแร่ละลายอยู่สูง แต่กลับถูกน้�ำมา เกลือ NaCl ที่เป็นผงละเอียดสีขาวใช้ในการปรุงอาหาร
เลี้ยงในน้�ำที่มีเกลือแร่ต่�ำ ยิ่งส่งผลให้เกิดความแตกต่าง และมีการเสริมไอโอดีนเพ่ือเพ่ิมคุณค่าทางโภชนาการ
ระหว่างของความเข้มข้นของน�้ำภายใน และภายนอก และเติมสารป้องกันการรวมตัวเป็นก้อน (anticaking
ร่างกายปลา (osmotic gradient) เพิม่ สูงขน้ึ หรือเปน็ ผล agent) เช่น sodium ferrocyanide ซึ่งไอโอดีนและ
มาจากการเจ็บป่วย รวมถึงชั้นเย่ือบุผิวของผิวหนังถูก สารป้องกันการรวมตัวเป็นก้อนของเกลือที่เติมเข้าไป
ท�ำลาย จากการบาดเจ็บที่ผิวหนัง ซึ่งมีโอกาสที่ท�ำให้น้�ำ ท�ำให้เกิดพิษต่อปลา ดังน้ันเกลือท่ีใช้ในการรักษา
แพร่เข้าสู่รา่ งกายไดง้ ่ายขนึ้ รวมถงึ เชอื้ จลุ ชีพกอ่ โรคตา่ งๆ ปลาน�้ำจืดควรหลีกเล่ียงเกลือชนิดน้ีและควรเลือกใช้
จนอาจก่อให้เกิดการติดเชื้อแทรกซ้อนตามมา การเสีย เกลือเกล็ดหยาบแทน
สมดุลการควบคุมน้�ำ และเกลือแร่ท�ำให้ปลาจ�ำเป็นต้อง
ใช้พลังงานในการรักษาสมดุลดังกล่าวให้กลับมาเป็นปกติ
โดยเร็วท่ีสุด ท�ำให้เกิดความเครียดออสโมติก (osmotic
stress) ซ่ึงหากความเครียดยังคงด�ำเนินต่อไปเรื่อย ๆ
แบบเร้ือรงั จะสง่ ผลให้ปลาตายไดใ้ นที่สดุ
ชนดิ ของเกลอื
เกลือ เป็นแร่ธาตุส่วนใหญ่ประกอบด้วย sodium
chloride (NaCl) เกลอื ทใ่ี ชใ้ นอาหารประกอบด้วย เกล็ด
เกล็ดหยาบ (coarse form) คือ เกลือสมุทรและเกลือ
สินเธาว์ และเกลือผงละเอียด (fine form) คือ เกลือ
บรโิ ภคเสริมไอโอดีน
เกลือทะเลธรรมชาติ หรือ เกลือสมุทร (หรือ
เกลือแกง) เป็นผนึกเกลือที่ได้มาจากน�้ำทะเล มีส่วน
ประกอบของ NaCl เปน็ หลกั และมสี ว่ นประกอบเกลอื อนื่ ๆ
รวมถึงไอโอดีนจากธรรมชาติซึ่งเป็นธาตุที่มีความจ�ำเป็น
ต่อร่างกาย การผลิตเกลือสมุทรอาศัยพลังงานแสง
อาทิตย์หรือการท�ำนาเกลือ จึงเรียกเกลือชนิดนี้ว่า solar
salt ส่วนเกลอื สินเธาว์หรอื เกลอื บาดาล เปน็ เกลอื ทไี่ ดม้ า
จากการละลายคราบเกลือบนผิวดิน แหล่งน้�ำบาดาลที่มี
เกลือละลายออกมา หรือเจาะหินให้เป็นโพรงเพื่ออัด
นำ้� ลงไปละลายเกลอื หนิ ใตด้ นิ หลงั จากนน้ั นำ� นำ้� เกลอื มาตม้

22 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔

จุดประสงค์ของการใช้เกลือส�ำหรับ แนะน�ำการป้องกันการเกิดโรคในระยะยาว คอื 1-2 ppt
ปลานำ้� จดื ซ่ึงจะเห็นได้ว่าการใช้เกลือน้ันสามารถเป็นได้ท้ังวิธีการ
เกลือเกล็ดถูกน�ำมาใช้กันอย่างแพร่หลายทั้งการ รักษาและการป้องกันโรคในระยะยาวส�ำหรับการติดเช้ือ
ปอ้ งกนั และการรกั ษาโรคในปลานำ้� จดื เนอ่ื งจากมรี าคาถกู โรคจดุ ขาวในปลาน้ำ� จดื
หาซื้อได้ง่าย และไม่ก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อปลา ภาวะไนไตรทเ์ ปน็ พษิ
ก า ร ใ ช ้ เ ก ลื อ จ ะ ท� ำ ก า ร ใ ส ่ ล ง ไ ป ใ น ส่ิ ง แ ว ด ล ้ อ ม เนอ่ื งจากของเสยี ท่ีปลาขับออกมา คือ แอมโมเนยี
เพื่อต้องการเพิ่มความเค็มของน�้ำ โดยความเค็มในน�้ำ ซ่ึงจะต้องถูกเปลี่ยนไปไนไตรท์ (NO2- ) แต่ไนไตรท์
แสดงเป็นหน่วย ppt (part per thousand) คือ 1 ใน ยังไม่สามารถถูกเปล่ียนให้กลายเป็นไนเตรท (NO3-)
พันส่วน หรือมีค่าเท่ากับกรัมต่อลิตร (g/L) นอกจากนี้ โดย nitrite-oxidizing bacteria เช่น Nitrobacter ได้
ยังสามารถบอกความเข้มข้นเป็นหน่วยเปอร์เซ็นต์ได้ เช่น เนื่องจากระบบกรองของตู้ปลายังไม่เซตตัว จึงเกิด
NaCl 0.5% หมายถึง 5 ppt เป็นต้น จุดประสงค์ของ การสะสมไนไตรท์ในตู้ปลา จนถึงระดับที่ท�ำให้เกิด
การใชเ้ กลอื สำ� หรบั ปลาน�ำ้ จืด มีดังน้ี ความเป็นพษิ กับปลา คือ มากกว่า 0.1 mg/L (Erlacher-
โรคตดิ เชอ้ื Reid, 2018) ไนไตรทใ์ นน�้ำจะถูกดดู ซมึ ผา่ นเหงอื ก เข้าสู่
เกลือถูกน�ำมาใช้เพ่ือการรักษาโรคต่าง ๆ โดย กระแสเลือด และแย่งจับกับฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง
เฉพาะการติดเชื้อปรสิตภายนอกเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็น ให้กลายเป็น methemoglobin จนเกิดภาวะ
เชื้อโปรโตซัวน้�ำจืดชนิดเซลล์เด่ียว เช่น Trichodina methemoglobinemia หรือ chocolate brown
spp., Chilodonella spp., Ichthyophthirius blood disease ซ่ึงขัดขวางการขนส่งออกซิเจน ท�ำให้
m u l t i fi l i i s ท่ี ก ่ อ โ ร ค จุ ด ข า ว ใ น ป ล า น�้ ำ จื ด เนอื้ เยอื่ และอวยั วะภายในรา่ งกายเกดิ ภาวะขาดออกซเิ จน
(Ichthyophthiriasis), ปลิงใสทั้ง Dactylogyrus spp. จนอาจเป็นอนั ตรายตอ่ ชวี ติ ได้ (ตามรูปที่ 2)
และ Gyrodactylus spp., เชื้อ Epistylis spp. และ
ปรสิตกลุ่ม crustaceans เป็นต้น นอกจากนี้ยังให้ผลใน
การรักษาโรคติดเชื้อราน้�ำ Saprolegnia sp. รวมถึง
การรักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรีย เช่น โรค columnaris
และโรค bacterial gill disease

ปอ้ งกนั โรค รูปที่ 2 วงจรไนโตรเจนในตปู้ ลา และกลไกการเกดิ ภาวะ
การใช้เกลือสามารถน�ำมาใช้เพ่ือการป้องกันการ ไนไตรท์เป็นพิษเนือ่ งจากระบบกรองตู้ปลายังไม่เซตตวั
เกิดโรคในระยะยาวได้ เช่น ในตู้ท่ีเคยมีการระบาดของ
เช้ือจุดขาวในปลาน�้ำจืด (I. multifiliis) มาก่อน เมื่อ
ท�ำการรักษาปลาจนหายดีแล้ว การใส่เกลือในขนาด
ต่�ำ ๆ เป็นการป้องการการติดเช้ือซ�้ำได้ เน่ืองจากเชื้อไม่
สามารถทนต่อความเค็มท่ีมากกว่า 1 ppt ได้ ขนาดที่

สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔ 23

การเติมเกลือ จึงเป็นวิธีการป้องกันหรือช่วย การแชป่ ลาในระยะสนั้ (Dip treatment)
บรรเทาภาวะไนไตรทเ์ ป็นพิษในเบ้อื งตน้ ได้ เน่ืองจาก Cl- เป็นการใช้เกลือในความเข้มข้นท่ีสูงและแช่ปลาใน
จากเกลือจะเข้าขัดขวางการดูดซึมไนไตรท์ท่ีจะเข้าสู่ ระยะเวลาที่สั้นจุดประสงค์ เพ่ือก�ำจัดปรสิตภายนอกที่
เซลล์ท่ีบริเวณเหงือกได้ดีกว่าจึงท�ำให้ปลาได้รับไนไตรท์ อาศัยอยู่บนตัวปลาเท่าน้ัน เกลือในปริมาณท่ีสูงจะไปดึง
เข้าสู่รา่ งกายในปรมิ าณทลี่ ดลง ขนาดเกลอื ทแ่ี นะนำ� ในการ น�้ำออกจากเซลล์ของปรสิตภายนอก จนท�ำให้เซลล์เห่ียว
รกั ษาความเป็นพิษของไนไตรท์ คือ 50-100 mg/L ของ และตาย วิธีการจะเป็นการย้ายปลาออกมาแช่ในภาชนะ
Cl- ซึ่งไม่ก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อปลา ซ่ึงโดยปกติการ หรือถังภายนอกตู้ปลา ซึ่งใช้ปริมาณเกลือท่ีมากกว่า
ใสเ่ กลอื ในปรมิ าณ 1 ppt จะแตกตวั ได้ Cl- ประมาณ 500 ท�ำการเตรียมผสมเกลือลงในน้�ำในภาชนะหรือถังตาม
ppm ซ่งึ ถือว่าเพียงพอต่อการลดความเป็นพิษดังกลา่ ว ปริมาณท่ีค�ำนวณไว้ ขนาดที่แนะน�ำส�ำหรับปลาน�้ำจืด
ลดความเครยี ด ทว่ั ไป คือ 10 – 30 ppt ใชเ้ วลา 5 – 30 นาที สว่ นปลา
ความเครียดที่เกิดขึ้นจากการขนส่งปลา การจับ คาร์ปและปลาทองแนะน�ำขนาด 30 ppt แชเ่ ปน็ เวลา 10
บังคับปลา หรือการน�ำปลาเข้ามาใหม่ ส่งผลให้ร่างกาย นาที มีการเติมอากาศผ่านหัวทรายระหว่างการแช่เพ่ือ
ตอบสนองโดยการหล่ังกลุ่มฮอร์โมน catecholamines ป้องกันการขาดออกซิเจน การรักษาด้วยวิธีน้ีถึงแม้ว่าจะ
ออกมาในกระแสเลือดซึ่งเหนี่ยวน�ำให้เพิ่มการแลก ใช้เวลาท่ีสั้นแต่พบว่าปลาจะเกิดความเครียดได้ง่ายกว่า
เปล่ียนออกซิเจนที่เหงือก ท�ำให้มีการไหลเข้าของน�้ำท่ี ซึ่งจ�ำเป็นต้องสังเกตอาการระหว่างการรักษาอย่างใกล้
เหงือกเพ่ิมขึ้นในขณะเดียวกันก็สูญเสียเกลือแร่ไปทาง ชิด หากพบว่าปลาเร่ิมเครียดให้หยุดการรักษาและย้าย
เหงือกและปัสสาวะเพม่ิ ขึน้ การเติมเกลือในนำ�้ มีสว่ นชว่ ย ปลากลับลงสตู่ ู้เดมิ ทันที
ลด osmotic gradient ระหว่างภายในและส่ิงแวดล้อม การแช่ปลาในระยะยาว
ภายนอกร่างกายปลา จึงท�ำให้สมดุลเกลือแร่ในร่างกาย (Prolonged immersion)
ของปลากลับมาเปน็ ปกติ เปน็ การช่วยปรบั สภาพร่างกาย เป็นการใช้เกลือที่มีความเข้มข้นต�่ำ และแช่ปลา
ปลาและรวมถึงลดความเครียดให้แก่ปลา การใช้เกลือใน ต่อเนื่องระยะยาว ซึ่งหวังผลในการรักษาท้ังระบบตู้ปลา
การลดความเครียดแก่ปลาพบว่าสามารถใช้ เกลือขนาด เป็นวิธีที่นิยมใช้เพราะไม่ก่อให้เกิดความเครียดต่อปลา
1 ppt กบั ปลาน้ำ� จดื เขตร้อนทั่วไปได้ มกั แนะน�ำให้ใชเ้ กลอื ในต้ปู ลาหรอื บอ่ ปลาคาร์ปขนาดเลก็
วธิ ที ใ่ี ชเ้ กลอื ในการรกั ษาปลา ถึงกลาง เพื่อก�ำจัดปรสิตให้หมด ทั้งน้ีไม่แนะน�ำให้ใช้ใน
ปริมาณหรือความเข้มข้นของเกลือท่ีจะใช้มาก บ่อท่ีมีขนาดใหญ่เน่ืองจากต้องใช้เกลือจ�ำนวนมาก การ
หรือน้อย ข้ึนอยู่กับวัตถุประสงค์ในการใช้เกลือที่มีความ แช่ต่อเน่ืองให้ผลได้ดีต่อเชื้อจุลชีพกลุ่มปรสิตภายนอก
เข้มข้นสูงจะใชใ้ นการแชป่ ลาในระยะส้นั (dip) ในขณะที่ เช้ือแบคทีเรียบางกลุ่มและเช้ือราที่เกาะอยู่บนตัวปลา
เกลือท่ีมีความเข้มข้นต่�ำสามารถแช่ปลาต่อเนื่อง รวมท้ังเป็นการก�ำจัดเช้ือจุลชีพก่อโรคดังกล่าวท่ีอาศัยอยู่
(prolonged immersion) หากไมส่ ามารถหาเกลือเกล็ด ในต้หู รือระบบดว้ ย ซึง่ การแชเ่ กลือในระยะเวลาทส่ี ้ันอาจ
ในพ้ืนที่ที่อยู่ใกล้ทะเลสามารถใช้น้�ำทะเลโดยตรง ไม่สามารถก�ำจัดปรสิตท่ีมีการฝังตัวอยู่ใต้ช้ันเย่ือเมือก
ซ่ึงมีความเค็มอยู่ท่ี 30-35 ppt หรือใช้น้�ำทะเลเทียมท่ี ของผิวหนังหรือเหงือก เช่น เช้ือ Ichthyophthirius
เกิดจากการผสมเกลือส�ำหรับท�ำน�้ำทะเลโดยเฉพาะกับ multifiliis ท่ีก่อโรคจุดขาวในปลาน�้ำจืด เช้ือ
นำ้� ซงึ่ ใชใ้ นการเลย้ี งปลาทะเล แตก่ ารเตรยี มนำ้� ทะเลเทยี ม Piscinoodinium limneticum ที่ก่อโรคสนิมเหล็กใน
รวมถงึ การปรับความเคม็ จะยงุ่ ยากกวา่ และมีราคาสูงกวา่ ปลาน�้ำจืด (freshwater velvet disease) แต่การแช่
เกลืออย่างต่อเน่ืองกลับให้ผลได้ดีกับกลุ่มเช้ือดังกล่าว

24 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔

เนื่องจากเชื้อมีหลายระยะท้ังระยะที่อาศัยอยู่บนตัวโฮสต์ การแช่เกลือต่อเน่ืองเป็นเวลานานแนะน�ำให้ใช้เกลือท่ีมี
และในสิ่งแวดล้อม ระยะเวลาในการแช่ข้ึนอยู่กับวงจร สว่ นผสมของเกลือและแรธ่ าตหุ ลายตัวผสมกัน เช่น เกลือ
ของเช้ือปรสิต ส�ำหรับ I. multifiliis ไม่สามารถทนต่อ ทะเล นำ�้ ทะเล หรือนำ�้ ทะเลเทยี มท่เี กดิ จากการผสมเกลือ
ความเค็มมากกว่า 1 ppt และควรแชต่ อ่ เนอ่ื งประมาณ 3 ส�ำหรับเลี้ยงปลาทะเลกับน้�ำ ซึ่งจะมีองค์ประกอบของแร่
สัปดาห์ ส่วนการรักษาโรคติดเชื้อรา Saprolegnia sp. ธาตุ เชน่ แคลเซียม แมกนเี ซยี ม เป็นตน้ ท่มี คี วามจ�ำเป็น
พบว่าเช้อื ไม่สามารถทนต่อความเคม็ มากวา่ 3 ppt ดงั น้ัน ตอ่ การด�ำรงชพี ของปลาในระยะยาว
ขนาดที่แนะน�ำคือ 1-5 ppt ข้ึนอยู่วัตถุประสงค์ในการ
รักษา และหากใช้กับปลาที่มีหลายชนิดภายในตู้เดียว การคำ� นวณปรมิ าณเกลอื
แนะน�ำให้ใช้ในขนาดท่ีต�่ำท่ีสุด หมั่นสังเกตอาการปลา การค�ำนวณการใช้เกลือต้องทราบปริมาตรน�้ำก่อน
อย่างใกล้ชิด และปรับความเข้มข้นของเกลือจนถึงความ ทจี่ ะใสเ่ กลอื ไมว่ า่ จะเปน็ ภาชนะตา่ ง ๆ ตปู้ ลา หรอื บอ่ ปลา
เขม้ ข้นที่ต้องการ หากตู้หรือบ่อปลาเป็นทรงสี่เหล่ียมมุมฉากสามารถ
นอกจากน้ีการเติมเกลือลงในน�้ำในปริมาณท่ีต่�ำ ค�ำนวณปริมาตรน�้ำโดยการวัดความกว้างตู้ปลา
ยังมีส่วนช่วยป้องกันหรือลดความเป็นพิษของไนไตรท์ (เซนติเมตร) x ความลึกตู้ปลา (เซนติเมตร) x ความสูง
และรวมถึงมีส่วนช่วยลดความเครียดออสโมติกให้แก่ปลา ของระดับน�้ำในตู้ (ไม่ใช่ความสูงของตู้ปลา) (เซนติเมตร)
โดยท�ำให้สิ่งแวดล้อมภายนอกมีความเข้มข้นของเกลือแร่ แล้วหารด้วย 1,000 จะได้ปริมาตรน้�ำมีหน่วยเป็นลิตร
เพ่ิมขึ้น หรือใกล้เคียงกับร่างกายปลาน�้ำจืดมากท่ีสุด จึง (ตามรูปท่ี 3) ส่วนความเค็มแสดงเป็นหน่วย ppt (g/L)
เป็นการลดความความแตกต่างของ osmotic gradient หรือหน่วยเปอร์เซ็นต์ ยกตัวอย่างเช่น หากต้องการ
ระหว่างภายในและภายนอกร่างกายปลา ผลท่ีตามมาก็ ใส่เกลือเพ่ือรักษาโรคจุดขาวในปลาท่ีความเข้มข้น 0.2%
คือปลาจึงไม่ต้องสูญเสียพลังงานในร่างกายจ�ำนวนมาก ในตู้ขนาด 250 ลิตร หมายความว่า ใส่เกลือปริมาณ
เพื่อน�ำมาใช้ในการรักษาสมดุลดังกล่าว โดยเฉพาะปลาที่ 2 กรัมต่อปริมาตรน�้ำหน่ึงลิตร ซึ่งถ้าปริมาตรน้�ำ คือ
อ่อนแรงซึง่ จะทำ� ใหป้ ลาท่ีปว่ ยฟน้ื ตวั ไดเ้ รว็ ข้นึ ลดการสญู 250 ลติ ร จะเทา่ กบั 2 x 250 = 500 กรมั ของเกลอื ทตี่ อ้ งใส่
เสียเกลือแร่ของร่างกายสู่ส่ิงแวดล้อมภายนอก ในขณะ ในตู้เพอื่ ไดไ้ ด้ความเคม็ ท่ี 2 ppt เป็นต้น
เดียวกันก็ป้องกันไม่ให้น�้ำแพร่เข้าสู่ร่างกายมากเกินไป
เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายได้รับน�้ำมากเกินไป ท้ังน้ีส�ำหรับ

รูปที่ 3 วิธีการค�ำนวณปริมาตรน้�ำในตู้ปลาโดยท�ำการวัดความกว้างตู้ปลา ความลึกตู้ปลา และความสูงของระดับน�้ำ
ในตปู้ ลา เพือ่ น�ำมาคำ� นวณปรมิ าณยาหรอื สารเคมีท่ใี สล่ งในนำ�้ ส�ำหรับการรกั ษาปลา เช่น เกลอื เปน็ ตน้

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔ 25

ตารางแสดงการใชเ้ กลอื สำ� หรบั วตั ถปุ ระสงคต์ า่ ง ๆ สำ� หรบั ปลานำ้� จดื

วัตถปุ ระสงค์ ขนาดทแ่ี นะนำ� ข้อควรระวงั
ควรระมัดระวังในกลุ่มปลาไม่มีเกล็ด
1-5 ppt, prolonged immersion เพราะมีความไวต่อเกลอื นอกจากน้พี ชื น�ำ้
ใช้รักษาปรสิตภายนอก เชน่ 10 – 30 ppt (แช่เป็นเวลาไมเ่ กิน ไม่สามารถทนต่อความเค็มไดเ้ ช่นกนั
Ichthyophthiriasis โรคติดเช้ือ 30 นาท)ี สำ� หรับปลาท่มี ีขนาด ควรสังเกตอาการปลาระหว่างการรักษา
แบคทีเรีย เชน่ Columnaris, มากกวา่ 100 กรัม หรือ อย่างใกล้ชิด หากปลาแสดงอาการเครียด
bacterial gills disease และ 30 ppt แชเ่ ปน็ เวลา 10 นาที ระหว่างการรักษา ให้หยุดการรักษาและ
โรคติดเชือ้ ราน�้ำ ส�ำหรับปลาคาร์ปและปลาทอง ย้ายปลากลบั ลงตทู้ นั ที

ใช้ในการป้องกันและลด 1-2 g/L, prolonged immersion ปลาน�้ำจืดในเขตร้อนสามารถใช้เกลือใน
ความเครยี ด ขนาด 1 ppt ได้
ใช้เมื่อปลายังคงทยอยตายต่อเนื่องจาก
ใช้ในการปอ้ งกนั หรือรกั ษาภาวะ 50-100 mg/L ของ Cl- , ระดับของไนไตรท์ท่ีสูงจนเป็นพิษถึงแม้ว่า
ไนไตรท์เปน็ พิษ prolonged immersion เปล่ียนถา่ ยน�้ำแล้วก็ตาม

ขอ้ ควรระวงั นอกจากน้ีไม่ควรใส่เกลือลงไปในตู้ที่มีพืชหรือไม้
การใช้เกลือมีข้อควรระวังที่ส�ำคัญท่ีสุด คือต้อง นำ�้ อยู่ ถงึ แมว้ า่ ปรมิ าณเกลือทีใ่ ส่ลงไปเพียงเลก็ น้อยกต็ าม
เลือกใช้เกลือท่ีปราศจากการเติมไอโอดีน (non-iodized เพราะพืชหรือไม้น้�ำค่อนข้างมีความไวต่อเกลือมาก และ
salt) รวมถึงสารป้องกันการจับตัวเป็นก้อนท่ีท�ำให้เกิด อาจท�ำให้พืชหรือไม้น�้ำเห่ียวเฉาและตายได้ ดังนั้นควร
ความเป็นพิษกับปลา ยกตัวอย่างเช่น เกลือเกล็ดหยาบ แยกปลาป่วยออกมารกั ษาในตูป้ ลาต่างหาก มากกว่าที่จะ
(เกลือสมุทรหรือเกลือสินเธาว์) ในการรักษาปลา ส่วน ใสเ่ กลอื ลงไปในตู้ท่ีมีพชื หรือไมน้ ้ำ� โดยตรง
เกลือปรุงอาหารแบบผงละเอียดที่มีอยู่ภายในครัวเรือน เอกสารอา้ งองิ
มักมีการเติมสารเหล่าน้ีลงไปซึ่งก่อให้เกิดความเป็นพิษ
กบั ปลาจนอาจท�ำให้ปลาตายได้ Erlacher-Reid, Claire. Considerations for Treatment of
ปลาบางชนดิ มีความไวต่อเกลือมาก เช่น กลุ่มปลา Large Zoologic Collections: Fish. Vet Clin Exot Anim.
ทไ่ี ม่มเี กล็ดหรือปลาหนงั (scaleless fish) เชน่ กลุ่มของ 2018; 21: 311-325.
ปลาดุก (catfish) จึงควรระมัดระวังในการใช้เกลือกับ
ปลากลุ่มนี้ หากจ�ำเป็นต้องใช้แนะน�ำให้เริ่มจากขนาดที่ Greenwell M.G., Sherrill J., Clayton L.A. Osmoregulation
ต่�ำก่อน และคอยสังเกตอาการของปลา และค่อยปรับ in Fish. Mechanisms and Clinical Implications. Vet
ขนาดขึ้นอย่างช้า ๆ จนถึงขนาดที่ต้องการ หากพบว่า Clin Exot Anim. 2003; 6(1):169-89, vii.
ปลามีความเครียดเกิดขึ้นให้เปล่ียนถ่ายน�้ำโดยทันที เพื่อ
ลดความเป็นพิษต่อปลา ส่วนปลาที่มีเกล็ดก็ต้องคอย Noga E.J. Fish disease: diagnosis and treatment. St.
สังเกตอาการอย่างใกล้ชิดขณะท�ำการรักษาเช่นกัน Louis: Mosby Year Book, Inc.; 1996.
เน่ืองจากปลาแต่ละชนิดมีความทนต่อความเค็มได้ในช่วง
ทแี่ ตกต่างกนั Smith, S. A. (2019). Fish Disease and Medicine. CRC
Taylor & Francis, Boca Raton, FL. Stoskopf, M.K.
(1993). Clinical physiology. In: Stoskopf, M.K., editor.
Fish medicine. Philadelphia: W.B. Saunders, pp. 48-61.

26 สารสัตวแพทยสภา ฉบบั ท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔

คำ� ถามเร่อื ง

“เกลือกับการรกั ษาปลาน้ำ� จืด”

1. ขอ้ ใดกลา่ วถกู ตอ้ งเกยี่ วกบั การควบคมุ สมดลุ สารละลายและนำ้� ในรา่ งกายของปลานำ�้ จดื

ก. รา่ งกายของปลาน้ำ� จดื มกี ารปรบั ตัวให้มคี วามเขม้ ข้นเทา่ กับนำ�้ จดื ทีป่ ลาอาศัยอย่รู อบตวั
ข. ปลาน้ำ� จดื มีการขับโซเดยี มไอออน (Na+) และคลอไรดไ์ ออน (Cl−) ทเี่ หงือกตลอดเวลา
ค. ปลานำ้� จดื มีโอกาสเกดิ ภาวะน้�ำเป็นพิษ (overhydration) ไดต้ ลอดเวลา
ง. ปลาน�ำ้ จดื ขับปัสสาวะทเี่ ขม้ ข้นมาก ในปรมิ าณทนี่ อ้ ยเพ่อื รกั ษาน�้ำเอาไว้ในรา่ งกาย

2. เกลอื ชนดิ ใดมขี ้อควรระวังหา้ มใช้ในปลาน�้ำจดื

ก. เกลือสมทุ ร
ข. เกลือสินเธาว์
ค. เกลือทะเลธรรมชาติเกล็ดหยาบ
ง. เกลอื บรโิ ภคทม่ี กี ารเสรมิ ไอโอดนี

3. เกลือถกู นำ� มาใช้ในการรกั ษาการตดิ เชือ้ จุลชพี กอ่ โรคกลมุ่ ใดมากทีส่ ุด

ก. ปรสติ ภายนอก
ข. ปรสติ ภายในทางเดนิ อาหาร
ค. ไวรสั
ง. แบคทีเรีย

4. ข้อใดสามารถใชเ้ กลือในการรักษาได้

ก. ปลาอัลลเิ กเตอร์ท่มี กี ารตดิ เชอื้ รานำ้� กลุ่ม Saprolegnia
ข. ปลาอะโรวานา่ ทม่ี ีปัญหาภาวะตาตกทงั้ สองขา้ ง
ค. ปลาทองท่ีพบหนอนพยาธิตัวกลมในทางเดินอาหาร
ง. ปลาคาร์ปท่ีมภี าวะช่องท้องกางขยายจากปัญหาไขค่ า้ ง

5. ขนาดความเค็มของเกลือต่�ำที่สุดเท่าไหร่ที่เช้ือ Ichthyophthirius multifiliis
ทีก่ ่อให้เกดิ โรคจดุ ขาวในปลาน้�ำจืด ไม่สามารถทนตอ่ ความเคม็ ดงั กลา่ วได้

ก. 0.1 ppt
ข. 0.5 ppt
ค. 0.75 ppt
ง. 1 ppt

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔ 27

6. ขอ้ ใดกล่าวถูกตอ้ งสำ� หรับเกลอื กับการรกั ษาภาวะไนไตรท์เปน็ พษิ ในปลาน้ำ� จดื

ก. ปลาขบั ของเสยี ออกมาในรปู ของไนไตรท์
ข. คลอไรดไ์ อออน (Cl-) จากเกลือจะขดั ขวางการดูดซึมของไนไตรทจ์ งึ ช่วยปอ้ งกันภาวะไนไตรทเ์ ป็นพิษ
ค. ภาวะไนไตรทเ์ ปน็ พิษมักพบในตู้ทร่ี ะบบกรองมกี ารทเ่ี ซตตัวมานาน
ง. ไนไตรท์ในน้ำ� มีความเปน็ พิษ เมือ่ ถกู ดดู ซึมเขา้ สู่ร่างกายของปลาสง่ ผลทำ� ให้เซลลเ์ มด็ เลือดแดงแตก

7. เกลือถูกน�ำมาใช้ในการลดความเครียดให้กับปลาน้�ำจืดเขตร้อนทั่วไป ในขนาดที่เท่า
ไหร่

ก. 1 ppt
ข. 3 ppt
ค. 5 ppt
ง. 10 ppt

8. ขอ้ ใดกล่าวถูกต้องสำ� หรบั วิธกี ารรักษาด้วยเกลอื

ก. หากพบว่าปลาตดิ เชอื้ รานำ้� สามารถใชว้ ธิ แี ช่เกลอื ในความเขม้ ขน้ สูงและแช่ปลาในระยะเวลาสน้ั (dip) ได้
ข. การใส่เกลอื ลงในน�ำ้ มผี ลทำ� ใหป้ รสติ ภายนอกเซลล์เด่ยี วเกิดการบวมน�ำ้ จนเซลล์แตก
ค. ไมจ่ ำ� เปน็ ตอ้ งเตมิ อากาศในนำ้� ผา่ นหวั ทรายระหวา่ งการแชเ่ กลอื ในความเขม้ ขน้ สงู และแชป่ ลาในระยะเวลาสนั้ (dip)

เพราะใชเ้ วลาการรักษาไมน่ าน
ง. การเติมเกลือในปริมาณที่ต่�ำแช่ปลาต่อเนื่องมีส่วนช่วยลดความเครียดออสโมติก (osmotic stress) ให้กับ

ปลาในระยะยาว

9. จากการขูดตรวจผิวหนังของปลาทองพบเชื้อ Ichthyophthirius multifiliis จ�ำนวน
มาก สัตวแพทย์จึงแนะน�ำให้เจ้าของใส่เกลือทะเลเกล็ดหยาบขนาด 0.2% ท�ำการแช่
ปลาต่อเนอื่ ง โดยตปู้ ลามขี นาด 75 x 60 เซนติเมตร ความสูงตู้อยู่ท่ี 40 เซนตเิ มตร และ
ระดบั นำ้� สงู 30 เซนตเิ มตร จะต้องใชเ้ กลือกี่กรัม

ก. 135 กรมั
ข. 180 กรมั
ค. 270 กรัม
ง. 360 กรัม

10. ขอ้ ใดกล่าวถูกต้องเกย่ี วกบั ข้อควรระวังในการใช้เกลอื

ก. กลุ่มปลาท่ีไม่มีเกล็ด เช่น ปลาดุก มีความไวต่อเกลือมาก ดังนั้นแนะน�ำให้ใช้ในขนาดที่ต่�ำก่อนพร้อมสังเกต
อาการอย่างใกลช้ ิด

ข. สามารถเลือกใช้เกลือชนิดใดก็ได้ตามความสะดวกของเจ้าของ โดยเฉพาะเกลือป่นส�ำหรับปรุงอาหารที่มี
ประจำ� ในห้องครัวเนือ่ งจากหางา่ ยและสะดวก เนอ่ื งจากมอี ยปู่ ระจ�ำทุกครวั เรอื น

ค. สามารถใส่เกลอื ในตปู้ ลาที่มพี รรณไมน้ ำ้� ได้ จึงไม่จ�ำเปน็ ต้องแยกไม้น�้ำดงั กล่าวออกระหว่างการใสเ่ กลือ
ง. ปลามีเกล็ดทุกชนิดมีความทนต่อเกลือได้เหมือนกัน การใช้เกลือจึงมีความปลอดภัยซ่ึงไม่จ�ำเป็นต้องสังเกต

อาการระหวา่ งการรักษา

28 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔

กระดาษคำ� ตอบ ช่องทางการส่งค�ำตอบเพอ่ื ขอหนว่ ยกติ สะสม

สารสัตวแพทยสภา ฉบับที่ ๓๔ (เลือกชอ่ งทางใดชอ่ งทางหนงึ่ เท่านัน้ )
๑. ท�ำในกระดาษค�ำตอบ แล้วพับปิดผนึก ส่งไปรษณีย์
ชอ่ื -สกลุ .............................................................................
เลขทใ่ี บอนุญาตฯ.............................................................. ทางธรุ กจิ ตอบรบั (ไมต่ อ้ งติดแสตมป์)
๒. ท�ำในกระดาษค�ำตอบ แล้วถ่ายรูปส่งมาทาง LINE
กขคง
๑ Official Account ของสตั วแพทยสภา

๒ LINE ID: @vetcce
๓
๔ หรือส่งมาทีอ่ เี มล [email protected]
๕ ๓. ท�ำแบบทดสอบผา่ นหนา้ เวบ็ ไซต์ (Google form)
๖ https://forms.gle/ZiY3xNKKbhVqYRfWA
๗
๘ Scan QR code เพ่ือเขา้ ท�ำ
๙
๑๐ CE- vol.34

หมดเขตส่งค�ำตอบ ภายในวันท่ี ๓๑ มี.ค. ๒๕๖๕
จากศนู ยก์ ารศึกษาตอ่ เน่ืองทางสตั วแพทย์

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔ 29

บรกิ ารธุรกจิ ตอบรบั ใบอนุญาตเลขท่ี ปน.(น)/๔๑๗๐ ปณศ.นนทบุรี
ผ้รู บั ถา้ ฝากสง่ ในประเทศไมต่ อ้ งผนกึ ตราไปรษณยี ากร
ส�ำนักงานสัตวแพทยสภา
๖๘/๘ หมู่ ๑ ถนนนครอินทร์
ต�ำบลบางไผ่ อำ� เภอเมอื ง
จงั หวัดนนทบุรี ๑๑๐๐๐

(กระดาษคำ� ตอบส�ำหรบั ชุดคำ� ถาม-ค�ำตอบ สารสตั วแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔)
ศนู ย์การศึกษาตอ่ เน่ืองทางสตั วแพทย์

ผูฝ้ าก

.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................

30 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔ 31

32 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔ 33

34 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔ 35

36 สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กนั ยายน ๒๕๖๔

สารสัตวแพทยสภา ฉบับท่ี ๓๔ กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๖๔ 37