Tatakelakuan, Tatatertib & Aku Janji

PROGRAM TRANSFORMASI MINDA (PTM)
SECARA PEMBELAJARAN DIGITAL
BAGI PELAJAR IPG KPM

ANJURAN BAHAGIAN PENGURUSAN SUMBER MANUSIA (BPSM)

SEGMEN II (BAHAGIAN 1)
TANGGUNGJAWAB DAN PERANAN

PEGAWAI

PROGRAM TRANSFORMASI MINDA (PTM)

SKOP PEMBELAJARAN SEGMEN II
TANGGUNGJAWAB DAN PERANAN PEGAWAI

TATAKELAKUAN DAN
TATATERTIB – AKU JANJI

3

OBJEKTIF BAGI SEGMEN II (BAHAGIAN 1)

Pendedahan kepada peserta PTM Secara Pembelajaran Digital mengenai perkara-perkara berikut:

Pengenalan Kepada Tatakelakuan & Laluan Kerjaya AKP
Organisasi Tatatertib – Aku Janji

Visi & Misi KPM Punca Kuasa Latihan Dalam Perkhidmatan
Anggota Pentadbiran Rasional Tatatertib Peluang Melanjutkan Pelajaran
Pengurusan Tertinggi Bahagian II: Kelakuan
Struktur Organisasi Bahagian III: Tugas Kawalan & 4
Maklumat Asas Pengawasan Tatatertib
Contoh-Contoh Pelanggaran

Tatakelakuan & Tatatertib – Aku Janji

jpa.gov.my

5

Tatakelakuan & Tatatertib

jpa.gov.my/ppspp/

6

Tatakelakuan & Tatatertib

Punca Kuasa PERATURAN- PERATURAN

PEGAWAI AWAM

(KELAKUAN DAN

TATATERTIB) 1993

[P.U. (A) 395/1993]

 Dibuat di bawah Perkara
132(2) Perlembagaan
Persekutuan

 Menggantikan Perintah-
Perintah Am (Kelakuan
dan Tatatertib) Bab ‘D’
1980

 66 muka surat

7

Tatakelakuan & Tatatertib

Kandungan

Bahagian I Bahagian II

PERMULAAN

KELAKUAN Bahagian III

TUGAS Bahagian IV

KAWALAN DAN Bahagian V
PENGAWASAN PROSEDUR
TATATERTIB
TATATERTIB HUKUMAN

8

Tatakelakuan & Tatatertib

Kandungan

Bahagian VI Bahagian VII Bahagian VIII
PELBAGAI
PENAHANAN KERJA PENAMATAN DAN
DAN KEPENTINGAN
PENGGANTUNGAN AWAM
KERJA

9

Tatakelakuan & Tatatertib

Punca Kuasa PERATURAN- PERATURAN
LEMBAGA TATATERTIB
PERKHIDMATAN AWAM
1993
[P.U. (A) 396/1993]

 Dibuat di bawah Perkara
144(5B) Perlembagaan
Persekutuan

 33 muka surat

 21 peraturan

10

Peraturan Tatakelakuan & Tatatertib

 Diperuntukkan di bawah Peraturan-peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993
 Secara keseluruhannya peraturan-peraturan ini mengandungi peruntukan-peruntukan berikut :
1. Peraturan-peraturan mengenai tatakelakuan (code of conducts) serta larangan/ kesalahan khusus;
2. Tanggungjawab serta tugas kawalan dan pengawasan tatatertib;
3. Prosedur dan tatacara tindakan tatatertib;
4. Hukuman tatertib;
5. Peruntukan pelbagai yang berkaitan

11

Peraturan Tatakelakuan & Tatatertib

Tatakelakuan (Code Of Conducts)

 Diperuntukkan di bawah Peraturan 4 P.U. (A) 395/1993 iaitu
“4 (1) Seseorang pegawai hendaklah pada setiap masa memberikan taat setia kepada yang di Pertuan Agong,
negara dan Kerajaan; (2) Seseorang pegawai tidak boleh;
a) membelakangkan tugas awamnya demi kepentingan peribadinya;
b) berkelakuan dengan sedemikian cara yang mungkin menyebabkan kepentingan peribadinya bercanggah

dengan tugas awamnya;
c) berkelakuan dengan apa-apa cara yang mungkin menyebabkan syak yang munasabah bahawa :-

 membiarkan kepentingan peribadinya bercanggah dengan tugas awamnya sehingga menjejaskan
kebergunaanya sebagai seorang pegawai awam; atau

 Menggunakan kedudukan awamnya bagi faedahnya sendiri;

12

Peraturan Tatakelakuan & Tatatertib

Tatakelakuan (Code Of Conducts)

d) berkelakuan dengan sedemikian cara hingga memburukkan / mencemarkan nama perkhidmatan awam;
e) kurManegngcegukanpakaatnaukekduuradnugkabnerauwsaahmanya bagi faedahnya sendiri;
f) dt)idak jujur atau tidak amanah
g) tidak bertanggungjawab
h) membawa atau cuba membawa apa-apa bentuk pengaruh atau tekanan luar untuk menyokong atau
memajukan apa-apa tuntutan berhubung dengan atau terhadap perkhidmatan awam, sama ada tuntutannya itu
ialah tuntutan sendiri atau tuntutan mana-mana pegawai lain;
i) ingkar perintah;
j) cuai dalam melaksanakan tugas-tugasnya

13

Peraturan Tatakelakuan & Tatatertib

Tatakelakuan (Code Of Conducts)

“4A (1) Seseorang pegawai tidak boleh melakukan gangguan seksual terhadap orang lain, iaitu seseorang
pegawai tidak boleh;

a) Membuat cubaan untuk merapati orang lain secara seksual, atau meminta layanan seksual daripada orang
itu; atau

b) Melakukan apa-apa perbuatan yang bersifat seksual berhubung dengan orang lain, dalam keadaan yang
setelah mengambil kira segala hal keadaan, akan menyebabkan seseorang yang waras tersinggung, terhina
dan tergugat

14

Peraturan Tatakelakuan & Tatatertib

Tatakelakuan (Code Of Conducts)

“4A (2) Sebutan dalam subperaturan (1) tentang perlakuan sesuatu perbuatan yang bersifat seksual kepada
orang lain;
a) Termasuklah perbuatan sesuatu penyataan yang bersifat seksual kepada, atau di hadapan, orang lain itu

sama ada pernyataan itu dibuat secara lisan, bertulis atau dengan apa-apa lain;
b) Tidak terhad kepada perlakuan perbuatan itu di tempat kerja atau dalam waktu kerja sahaja selagi pelakuan

itu memburukkan atau mencemarkan nama perkhidmatan awam

15

Tatakelakuan & Tatatertib

Rasional Supaya pegawai awam Pembangunan modal insan
Tatatertib memahami, menghayati minda kelas pertama
melalui pelaksanaan
dan membudayakan tatatertib yang berkesan
tatakelakuan sebagai
seorang penjawat awam

Memelihara imej Menghukum pegawai yang
perkhidmatan awam melakukan kesalahan /
melanggar peraturan

16

AKU JANJI

Bahagian II:
Kelakuan

SURAT AKU JANJI

Pegawai perkhidmatan awam yang telah dilantik sebagai penjawat
awam di bawah Perkhidmatan Awam Persekutuan perlu
menandatangani Surat Aku Janji

17

AKU JANJI

Bahagian II:
Kelakuan

18

Tatakelakuan & Tatatertib – Aku Janji

19

AKU JANJI

PEKELILING
PERKHIDMATAN BIL

17/2001
PENGUATKUASAAN
SURAT AKU JANJI
UNTUK PEGAWAI

AWAM

20

AKU JANJI

PEKELILING
PERKHIDMATAN BIL

17/2001
PENGUATKUASAAN
SURAT AKU JANJI
UNTUK PEGAWAI

AWAM

21

KEGAGALAN MEMBERI DAN MEMATUHI AKU JANJI

Mengikut Peraturan 3B P.U.(A) 395/1993, kegagalan seseorang
pegawai memberi aku janji sebagaimana dikehendaki atau gagal
mematuhi terma-terma aku janji juga merupakan pelanggaran

tatatertib

22

Tatakelakuan & Tatatertib – Aku Janji

Bahagian III: Tugas 24.(2) Seseorang pegawai yang tidak
Kawalan dan
Pengawasan menjalankan kawalan dan
Tatatertib
pengawasan ke atas pegawai
24.(1) Adalah menjadi tugas tiap-tiap
pegawai untuk menjalankan bawahannya, atau untuk
kawalan dan pengawasan tatatertib
ke atas pegawai bawahannya dan mengambil tindakan
mengambil tindakan yang sesuai
dalam tiap-tiap hal pelanggaran terhadap pegawai
mana-mana peruntukan Peraturan-
Peraturan ini. bawahannya yang melanggar

mana-mana Peraturan -

Peraturan ini hendaklah

disifatkan cuai dalam

melaksanakan tugasnya dan

tidak bertanggungjawab, dan

dia boleh dikenakan

tindakan tatatertib.

23

CONTOH-CONTOH PELANGGARAN

Membocorkan rahsia Kesusahan berat kerana Melakukan gangguan Mengetik kad perakam
Kerajaan hutang seksual waktu pegawai lain

Menguruskan Menyebelahi / Mempunyai hubungan Mengemukakan
perniagaan / pelaburan memberi keutamaan dengan pihak yang ada tuntutan perjalanan
sendiri / isteri / anak / kepada saudara - mara palsu / elaun kerja
/ rakan- rakan dalam hubungan rasmi lebih masa palsu / sijil
saudara-mara dalam menimbangkan sesuatu dengan tugas
waktu pejabat/tugas permohonan seperti cuti sakit palsu
tender / sebutharga Menggunakan
rasmi kenderaan jabatan Keluar negara tanpa
Pegawai mempunyai kelulusan KSU,
Membawa keluar fail harta yang tidak untuk kegunaan Kementerian
terperingkat Jabatan sepadan dengan sendiri seperti pergi
emolumen atau 24
tanpa kebenaran balik Pejabat dan
bertulis Ketua Jabatan pendapatan yang sah menghantar anak ke

sekolah

Hukuman Tatatertib

Berdasarkan Peraturan 38 P.U.(A) 395/1993, jika seseorang
pegawai didapati bersalah atas suatu kesalahan tatatertib,
pegawai boleh dikenakan mana-mana satu atau apa-apa

gabungan dua atau lebih hukuman bergantung kepada
keseriusan kesalahan iaitu;

25

Hukuman Tatatertib

Rujuk Peraturan 39 sehingga 42 P.U.(A) 395/1993

26

Asas Pertimbangan Hukuman

Hukuman tatatertib boleh dikenakan ke atas seseorang pegawai
berdasarkan pertimbangan serta budi bicara Pihak Berkuasa
Tatatertib (PBT) yang berkenaan.
Sesuatu kes diputuskan oleh PBT mengikut merit kes
berdasarkan pertimbangan berasaskan kriteria berikut;

27

Asas Pertimbangan Hukuman

28

Tidak Hadir Bertugas Tujuh Hari Bekerja Berturut-turut
Dan Tidak Dapat Dikesan

 Diperuntukkan di bawah Peraturan 26 Peraturan-peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993
[P.U.(A) 395/1993]

 Sekiranya seseorang pegawai tidak hadir bertugas tanpa cuti atau tanpa terlebih dahulu mendapat
kebenaran atau tanpa sebab yang munasabah selama 7 hari bekerja berturut-turut dan tidak dapat dikesan
oleh Ketua Jabatan, suatu laporan bertulis perlu diserahkan kepada Pihak Berkuasa Tatatertib (PBT) untuk
diambil tindakan tatatertib terhadap pegawai tersebut.

 PBT mempunyai bidang kuasa untuk mengenakan hukuman berikut;
• buang kerja atau turun pangkat (Peraturan 37 P.U.(A) 395/1993); atau
• suatu hukuman yang lebih ringan daripada buang kerja atau turun pangkat (Peraturan 36 P.U.(A)
395/1993

29

Hukuman Tidak Hadir Bertugas Tujuh Hari Bekerja Berturut-turut
Dan Tidak Dapat Dikesan

30

Tindakan Penahanan Kerja Dan Penggantungan Kerja

 Diperuntukkan di bawah Peraturan 43, 44 dan 45 Peraturan-peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan
tatatertib) 1993 [P.U.(A) 395/1993]

 Keputusan bagi mengenakan perintah tahan kerja atau gantung kerja ke atas seseorang pegawai hanya boleh
dibuat oleh Pihak Berkuasa Tatatertib (PBT) yang mempunyai bidang kuasa bagi mengenakan hukuman
buang kerja atau turun pangkat

 PBT boleh menahan kerja pegawai itu mengikut Peraturan 43 P.U.(A) 395/1993 bagi suatu tempoh tidak
melebihi 2 bulan bagi maksud penyiasatan.

 Pegawai tersebut berhak menerima emolumen penuhnya dalam tempoh tahan kerja tersebut

31

Tindakan Penahanan Kerja

 Peraturan 43(3) P.U.(A) 395/1993]
 Jika dalam tempoh tahan kerja, prosiding jenayah telah dimulakan terhadap pegawai di mahkamah atau

tindakan tatatertib dengan tujuan buang kerja atau turun pangkat telah diambil ke atasnya, perintah tahan
kerja itu hendaklah terhenti berkuat kuasa mulai tarikh prosiding jenayah atau tindakan tatatertib dimulakan
dan PBT hendaklah mengambil tindakan selanjutnya mengikut Peraturan 44 P.U.(A) 395/1993
 Bagi prosiding jenayah, perintah tahan kerja berkuat kuasa mulai dari tarikh pegawai ditangkap atau tarikh
saman telah disampaikan kepadanya.
 Bagi prosiding tatatertib dengan tujuan buang kerja atau turun pangkat, perintah tahan kerja berkuat kuasa
mulai tarikh yang ditetapkan oleh PBT
 Pegawai berhak menerima tidak kurang daripada setengah emolumennya dalam tempoh penahanan kerja
tersebut

32

Tindakan Penggantungan Kerja

 Peraturan 45 P.U.(A) 395/1993]
 Penggantungan kerja berkuat kuasa mulai tarikh sabitan atau tarikh kuat kuasa perintah.
 Tidak boleh dibenarkan menerima apa-apa bahagian emolumen yang telah tidak dibayar dalam tempoh

tahan kerja dan sepanjang tempoh gantung kerja tersebut

33

Keputusan Tatatertib

Keputusan hukuman tatatertib dimaklumkan kepada pegawai secara
bertulis dan terus dilaksanakan sewajarnya meskipun ada rayuan dibuat

terhadap keputusan hukuman tersebut.
Surat keputusan menyatakan peluang bagi membuat rayuan ke atas
keputusan tersebut kepada Lembaga Rayuan Tatatertib Perkhidmatan
Awam dalam tempoh 14 hari dari tarikh surat keputusan diserahkan

kepada pegawai.

34

Rekod Tatatertib

Semua rekod serta dokumen berkaitan tindakan
tatatertib, keputusan tindakan tatatertib dan keputusan

Lembaga Rayuan Tatatertib direkodkan dalam Buku
Rekod Perkhidmatan pegawai yang menyatakan butir-

butir kesalahan yang dilakukan dan hukuman yang
dikenakan [Peraturan 50A P.U.(A) 395/1993

35

Emolumen Yang Tidak Di Bayar

Mengikut Peraturan 45A P.U.(A) 395/1993, jika prosiding tatatertib
berkeputusan dengan pegawai itu dibuang kerja, pegawai itu tidak berhak

kepada apa-apa emolumen yang telah tidak dibayar kepadanya dalam
tempoh tahan kerja atau gantung kerja

Jika prosiding tatatertib berkeputusan dengan suatu hukuman selain buang
kerja, pegawai itu hendaklah diarahkan menjalankan semula tugasnya dan
berhak menerima apa-apa bahagian emolumen yang telah tidak dibayar

kepadanya dalam tempoh tahan kerja atau gantung kerja.

36

Peraturan/ Pekeliling / Surat Pekeliling/ Surat Edaran Berkaitan

PERATURAN

37

Peraturan/ Pekeliling / Surat Pekeliling/ Surat Edaran Berkaitan

PEKELILING

1
6

27
38

9
4
5

38

Peraturan/ Pekeliling / Surat Pekeliling/ Surat Edaran Berkaitan

SURAT PEKELILING

1
2
3
4

39

Peraturan/ Pekeliling / Surat Pekeliling/ Surat Edaran Berkaitan

SURAT EDARAN

1

2
3
4
5
6

40

Soalan-Soalan Lazim Berkaitan

Apakah tindakan yang boleh diambil terhadap pegawai dalam percubaan
yang melakukan kesalahan tatatertib?

Selain daripada tindakan tatatertib, pegawai juga boleh ditamatkan perkhidmatan
semasa dalam tempoh percubaan mengikut Peraturan-Peraturan Pegawai Awam
(Pelantikan, Kenaikan Pangkat dan Penamatan Perkhidmatan) 2012 [P.U.(A) 1/2012]

41

Soalan-Soalan Lazim Berkaitan

Apakah tindakan yang boleh diambil oleh Ketua Jabatan jika pegawai
memperoleh sijil sakit palsu?

Berdasarkan surat edaran rujukan JPA.(S)TT 343 Jld.2(67) bertarikh 26.3.2010 – Tindakan tatatertib ke atas
Pegawai Awam yang mengemukakan sijil cuti sakit palsu atau meminda sijil cuti sakit, jika didapati sijil cuti

sakit yang dikemukakan adalah palsu atau dipinda, tindakan berikut hendaklah diambil:

i. Melucutkan hak emolumen pegawai pada hari pegawai tidak hadir bertugas tanpa cuti;
ii. Membuat laporan polis sekiranya sijil cuti sakit berkenaan diperoleh daripada sindikit menjual sijil cuti

sakit; dan
iii. Mengambil tindakan tatatertib sehingga hukuman buang kerja ke atas pegawai kerana berkelakuan

tidak jujur atau tidak amanah serta tidak bertanggungjawab iaitu melanggar tatakelakuan di bawah
Peraturan 4(2)(f) dan (g), Peraturan-Peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993 [P.U.(A)

395/1993]

42

Kewajipan Mematuhi Peraturan

Setiap pegawai adalah bertanggungjawab menjalankan kawalan
dan pengawasan tatatertib ke atas pegawai bawahannya dan
mengambil tindakan yang sesuai dengan seberapa segera.
Kegagalan menjalankan tanggungjawab ini disifatkan sebagai
cuai dalam melaksanakan tugas serta tidak bertanggungjawab
dan boleh dikenakan tatatertib

43

Kewajipan Mematuhi Peraturan

Seseorang pegawai hendaklah mematuhi peruntukan peraturan-
peraturan dan pelanggaran mana-mana peruntukan tersebut
boleh menyebabkan dikenakan tindakan tatatertib.
Seseorang pegawai dianggap telah melanggar peruntukan
peraturan-peraturan ini jika didapati telah melakukan apa-apa
perbuatan atau salah laku yang bertentangan

44

Integriti

45

SEKIAN, TERIMA KASIH

46